จิตต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 128

…ิสดาร” อนึ่ง ในบทเหล่านั้น ในบทปีติ ท่านกล่าวเวทนาโดยแง่ปีติ ในบทสุข กล่าวเวทนา โดยรูปของมันเอง ในบทจิตตสังขาร ๒ บท นับว่ากล่าวเวทนาที่ ประกอบกันกับสัญญา เพราะบาลี (ในปฏิสัมภิทามรรค) ว่า "สัญญาและเวทนาเป็…

ในบทนี้กล่าวถึงการตีความศ evolvingค่าเวทนาและจิตตสังขารในพระพุทธศาสนา โดยแสดงการประกอบกันของสัญญาและเวทนา ผ่านการใช้งานจิตในฌานต่างๆ ทั้งนี้สรุปได้ว่…

…รักของมนุษย์ทั้งหลาย เป็นที่รักของมนุษย์ทั้งหลาย เทวดารักษา ไฟก็ดี พิษก็ดี ศัสตราก็ดี ไม่แผ้วพานเขา จิตตั้งมั่นเร็ว สีหน้าผ่องใส ไม่หลงทำกาลกิริยา เมื่อยังไม่บรรลุคุณอันยิ่งกว่า ย่อมเข้าถึงพรหมโลก" ดังนี้…

อานิสงส์ ๑๑ ของการเจริญเมตตา ประกอบด้วยการหลับและตื่นอย่างมีความสุข ไม่ฝันร้าย เป็นที่รักของคนและเทวดา ปลอดภัยจากอันตรายต่างๆ และจิตใจที่มั่นคงและสดใส. ผู้ที่เจริญเมตตาย่อมเข้าถึงพรหมโลกได้ หากไม่ให้จ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 200 ข้อว่า จิตตั้งมั่นเร็ว คือจิตของผู้มีเมตตาเป็นวิหารธรรม ย่อม เป็นสมาธิได้เร็วทีเดียว ความชักช้าแห่งสมาธิจิตนั้น…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของจิตที่ตั้งมั่นและการเจริญเมตตา โดยเฉพาะในผู้ที่มีเมตตาเป็นวิหารธรรม ซึ่งทำให้จิตของเขามีความมั่นคงและเข้าถึงสมาธิได้เร็ว ยกตัวอย่างความป่องใสของสีหน้าผู้มีเมตตา และอธิบายว่า

…บัติทั้ง ‹ ๔ ก็มีองค์ ๒ คือ เท่านั้นโดยแท้ ถึงอย่างนั้น บัณฑิตก็พึงทราบเถิดว่า ในสมาบัตินี้ อุเบกขา จิตตกัคคตา นี้ สมาบัติข้อหลัง ๆ ย่อมประณีตดีกว่า โดยความประณีตและประณีตกว่า กันแห่งองค์เหล่านั้น ด้วยควา…

เนื้อหาที่เสนอถึงความแตกต่างระหว่างสมาบัติอารูป ๔ โดยใช้การเปรียบเทียบกับผ้าชนิดต่างๆ ซึ่งมีความประณีตที่แตกต่างกันตามชนิดเนื้อผ้าและน้ำหนักของผ้า ข้อความนี้สื่อถึงความสำคัญของการเข้าใจในระดับความประณ

…น ที่ว่าสมอัสสาวะปัสสาสะ มีจิตเป็นสมุฏฐานอย่างเดียวนั้น มีอธิบายว่า ลมหายใจจะพ้นสรีระไปหามีไม่ แล้ว จิตตสมุฏฐานจะไปเกิดนอกร่างกายก็ไม่มี ๓. มหาฎีกาว่า เช่นในนิเทศแห่งอาโปธาตุ ก็สงเคราะห์เอาน้ำสัมภวะเข้าด้…

บทความนี้อธิบายเรื่องการหายใจในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการวิเคราะห์ลมทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของทฤษฎีธาตุในวิสุทธิมรรค อธิบายว่าลมอัสสาสะและปัสสาสะมีบทบาทสำคัญต่อจิตและสรีระทั้งยังเชื่อมโยงกับธาตุทั้

…ุพโพ มูตร เป็นอตุสมุฏฐาน (มีฤดูเป็น สมุฏฐาน) อย่างเดียว ๔ นี้คือ น้ำตา เหงื่อ น้ำลาย น้ำมูก เป็นอุต จิตตสมุฏฐาน (มีฤดูบ้าง จิตบ้างเป็นสมุฏฐาน) ไฟที่ยังอาหารที่กิน เข้าไปเป็นต้น ให้ย่อย เป็นกรรมสมุฏฐาน (มี…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพรรณนาคำว่า 'โดยสมุฏฐาน' ในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นว่าโกฏฐาสมีหลายประเภทและอธิบายถึงชนิดต่าง ๆ ของสมุฏฐาน ได้แก่ อาหารใหม่ อาหารเก่า และองค์ประกอบอื่น ๆ เช่น น้ำตา เหงื่อและลมหายใจ โ

…ื่องตายไปและได้ กำเนิดขึ้นแห่งสัตว์ทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้โดยนัยว่า "ภิกษุนั้น ครั้นเมื่อจิตตั้งมั่น บริสุทธิ์สะอาด ไม่มีอังคณะ (ความคิดไปตามอำนาจความปรารถนา ?) ปราศจากอุปกิเลส เป็นจิตอ่อนควรแก…

ข้อความดังกล่าวในวิสุทธิมรรคแสดงถึงความรู้เกี่ยวกับการตายและการเกิดใหม่ของสัตว์ โดยอ้างอิงถึงการพัฒนาจิตที่บริสุทธิ์ซึ่งสามารถนำไปสู่การบรรลุฤทธิ์หลายประเภท เช่น การเป็นคนเดียวหรือหลายคนได้ ซึ่งการทำส

…ด พระผู้มีพระภาคเจ้าจะทรงแ ทรงแสดงวิธีนั้น จึงตรัสว่า "โส เอว์ สมาหิเต จิตฺเต - ภิกษุนั้น ครั้นเมื่อจิตตั้ จิตตั้งมั่นอย่างนี้แล้ว " ดังนี้ เป็นอาทิ [วินิจฉันคำ โส เอว์ สมาหิเต จิตฺเต เป็นต้น] (ต่อไป) นี้…

เนื้อหาในบทนี้มีการวิเคราะห์วิธีการทำโยคะเพื่อบรรลุจตุตถฌาน โดยเริ่มจากการตั้งมั่นของจิตในขั้นตอนต่างๆ โดยอ้างถึงบทพระบาลี เช่น "โส เอว์ สมาหิเต จิตฺเต" และวินิจฉัยความหมายของคำต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจ

…้อมแห่งอุบาย) จริงอยู่ อุปายสัมปทา ย่อมสำเร็จ (คือให้ผล) เพราะเป็นเหตุเกิดผล ที่ประสงค์ ดังบาลีว่า "จิตตะคฤหบดีนี้แล เป็นผู้มีศีล มีธรรมอันงาม ถ้าปรารถนาว่า "ในอนาคตกาล ขอเราจึงได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ์เถิ…

ในบทความนี้จะกล่าวถึงคำว่า 'ฤทธิ์' ซึ่งหมายถึงความสำเร็จและการบรรลุผลในธรรมะ ตามที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค ภาค ๒ โดยการอธิบายแสดงให้เห็นว่า ฤทธิ์นั้นสัมพันธ์กับอุปายสัมปทา ซึ่งเป็นการถึงพร้อมแห่งอุบายที่ก่

…ทสมาธิและปธานสังขาร เจริญ อิทธิบาทอันมาพร้อมด้วยวิริยสมาธิและปธานสังขาร เจริญอิทธิบาท อันมาพร้อมด้วยจิตตสมาธิและปธานสังขาร เจริญอิทธิบาทอันมาพร้อม ด้วยวีมังสาสมาธิและปธานสังขาร นี้บาท ๔ แห่งฤทธิ์ ย่อมเป็น…

บทนี้พูดถึงอิทธิบาทในพระธรรมวินัย โดยเฉพาะการเจริญอิทธิบาทสี่ประการ ได้แก่ ฉันทสมาธิ วิริยสมาธิ จิตตสมาธิ และวีมังสาสมาธิ ซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุธรรม นอกจากนี้ยังกล่าวถึงปธานสังขารที่เป็นตัวช่วยในก…

…่งไซร้ วิริยะมิใช่สมาธิ สมาธิก็มิใช้วิริยะ วิริยะเป็น อย่างหนึ่ง สมาธิก็เป็นอย่างหนึ่ง หากภิกษุอาศัยจิตตะ ได้สมาธิ ได้ ความที่จิตมีอารมณ์เป็นหนึ่งไซร้ จิตตะมิใช่สมาธิ สมาธิก็มิใช่จิตตะ จิตตะเป็นอย่างหนึ่ง…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างวิริยะ สมาธิ และจิตตะ พร้อมกับอธิบายว่าทั้งสามองค์ประกอบนี้มีความสำคัญต่อการบรรลุฤทธิ์อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเชื่อม…

…้น ผู้มีฤทธิ์ (คือท่านมหากะและองค์พระผู้มีพระภาคเจ้า) หาปรากฏไม่ ดังท่าน กล่าวไว้ (ในมหากสูตร) ว่า "จิตตะคฤหบดีผู้นั่ง ณ ที่ควรข้างหนึ่ง แล้วแล ได้กล่าวคำนี้กะท่านมหากะว่า "สาธุ ขอพระคุณท่านมหากะ ได้แสดงอ…

บทความนี้เน้นการวิเคราะห์ปาฏิหาริย์ที่เกิดจากพระตถาคตและท่านมหากะ โดยนำเสนอวิธีการที่ว่าปาฏิหาริย์ไม่สามารถมองเห็นได้ แต่เสียงนั้นมีให้ได้ยิน ซึ่งอิงจากมหาสูตรและพรหมนิมันตนิกสูตร กล่าวถึงการทำยมกปาฏิ

…ธอสถิตอยู่ ณ มนุษยโลกนี้แหละ เมื่อพรหม นั้นพูดก็ได้ยินเสียง (และ) รู้จิต (ของพรหมนั้น) ได้ [กายวเสน จิตตปริณามนปาฏิหาริย์ - ไปด้วยทิสสมานกายก็ได้] คำว่า "น้อมจิตไปตามอำนาจกาย" นั้น มีอรรถกาธิบายว่า น้อมจิ…

…ี่อธิบายถึงการเข้าถึงอารมณ์ที่สงบและละเอียด นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงกระบวนการในการเข้าฌาน และการใช้จิตตามอำนาจความต้องการเพื่อให้เกิดความสงบที่เหมาะสม ในการพัฒนาจิตให้เบาและเข้าถึงสัญญาที่พ้นจากอุปสรรคต่…

…ได้) แต่ ความใคร่จะไปนั่นแลเป็นประมาณในการไปด้วยทิสสมานกายนี้ เพราะ เมื่อความใคร่จะไปมีอยู่ เธอผู้มีจิตตาธิฏฐานอันทำแล้วอย่างนั้น จะ เป็นผู้ถูกกำลังแห่งความอธิษฐานชัดขึ้นไป ก็ไป (พรหมโลก) ได้ ทั้งที่ใคร ๆ…

…รเข้าใจปาฏิหาริย์ในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการเคลื่อนที่ด้วยทิสสมานกายซึ่งเป็นผลจากการอธิษฐานของผู้ที่มีจิตตาธิฏฐาน ทำให้สามารถเคลื่อนที่ไปยังพรหมโลกได้ แม้จะมีผู้เห็นอยู่ การเคลื่อนที่นี้เกิดจากความต้องการขอ…

…้ทำอภินิเวส (คือความลงมือ ทำจริงจังในการบำเพ็ญอภิญญา)" [อธิบายจิต ๑๖ ประเภท] ส่วนในปาฐะมี "สราคิ วา จิตต์ - จิตมีราคะ....หรือ" เป็น อาทิ มีอรรถกาธิบายว่า จิตที่สหรคตกับโลภะ 4 ดวง พึงทราบว่าชื่อ สราคจิต (จ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์จิต ๑๖ ประเภทตามคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเริ่มจากการอธิบายภาวะของภิกษุที่มีความสามารถในการเข้าใจจิตของผู้อื่นในระดับที่เป็นปัญจโวการและจตุโวการ รวมถึงการทำบริกรรมเริ่มต้นจากการ

…ั้นเหมือนกัน พระโยคาวจรจึงดูรูปที่มีอยู่ ในภายในที่แห่งกสิณารมณ์ที่ขยาย ๆ อภินิหารนี้มุ่งถึงบาลีว่า จิตต์ อภินิหรติ อภินินนาเมติ ที่กล่าวในเบื้องต้น ๒. ทำ...ให้เป็นโคจร มหาฎีกาอธิบายว่า ทำ...ให้คล่องแคล่ว…

เนื้อหาพูดถึงการทำฌานเพื่อพัฒนาทิพยจักษุ โดยการใช้กสิณ ๓ ชนิด ได้แก่ เตโชกสิณ โอทาตรสิณ และอาโลกสิณ พร้อมอธิบายความสำคัญของการตั้งอยู่ในอุปจารภูมิ สถานการณ์ที่เหมาะสมในการขยายอารมณ์กสิณเพื่อให้เกิดอภิ

…ถึงแล้วชึ่งสุข. วิสงขาร คำ วิสงขารัตติ (ิจฉติ) จิตถึงแล้วชึ่งวิสงขาร. าติถิต่อปริสา โมหเณ (สมปุตตะ) จิตติ โมหิตติ จิตสัมปุตแล้วโดย ม โหะ.

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ความหมายที่เกี่ยวกับสมาธิ ผ่านการศึกษาคำต่างๆ ในภาษาไทย โดยมีการกล่าวถึงวิธีการเชื่อมโยงความหมายของคำและการใช้คำในบริบทต่างๆ ทำให้ผู้อ่านเข้าใจได้ชัดเจนถึงแนวคิดที่นำเสนอ ร

… ดัง อ. ชีมา อาสฺว โส-ชินาลา โวภิญู อาสฺว ท. ของกิฏฺ ใกล้แล้ว ภิวนั้นชื่อว่าสมอรอสะสัมแล้ว. สนุตฺติ จิตติ ยศฺ โส- สนุตฺติเดโ ภิวนฺ จิตฺต ของกิฏฺในสงงแล้ว ภิวนั้นชื่อว่ามีตสฺบสนแล้ว. อีกอย่างหนึ่ง วิสาสะอย…

บทความนี้พูดถึงการอภิปรายบาลเกี่ยวกับกรรมและวิสาสะในรูปวิเคราะห์ พร้อมการยกตัวอย่างการใช้ในภาษา เช่น ยศฟท์และการประยุกต์ในรูปปัญจวิริยติ การเชื่อมโยงของกรรมนั้นกับประธานและวิสาสะ อธิบายรูปแบบต่างๆ ที่

…น ปุจิลง อย่างเดียว เมื่อจะให้ปลิงค์ อืน ก็ต้องประกอบ อ ศพท์และ ก ศพท์ ให้มีสิงครังกัน เช่น:- สนุจี จิตติ ยาย สะ=สนุจิตตา ภิฆูณ จิต ของภิญญาใด สงบแล้ว ภิญญานั้น ชื่อว่ามิจิตสงบแล้ว. พาหุ ธนานี ยสุมี ตะ=พห…

บทความนี้กล่าวถึงสัตมีพุทธพิธี โดยเน้นการแปลและวิเคราะห์ประโยคที่มีความซับซ้อนในเนื้อหา การจัดการกับตัวประธานในประโยค การประยุกต์การใช้ภาษาในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้เข้ากับความหมายและบริบท โดยเริ่มต้นจากก

…ีพระภาคเจ้าทรงแสดงออกไว้ ด้วยหัวข้อคืออดิ ในบทพระคาถา (ที่นิทานเบื้องต้น) ว่า สึล ปฏิญาณ นิโร สบูโณ จิตตุ ปัญญาอ ภาวะ---นั้น เป็นอ้น วิญญูประกอบพร้อมด้วยสมาธิภาวนาจนมั่นคง มืออีศลื่นได้รับแล้ว โดย ที่ได้บ…

บทนี้กล่าวถึงการสำรวจสมาธิและปัญญาภายในวิถีธรรม โดยเริ่มจากการอธิบายอาการของสมาธิที่เกี่ยวข้องกับอภิญญาและการบำเพ็ญบุญ พร้อมทั้งประเด็นหลักที่ช่วยให้เข้าใจธรรมะในระดับลึกผ่านการตั้งคำถามและการวิเคราะห