หน้าหนังสือทั้งหมด

ปฐมมัณฑปปาสาทกามเทพ กาล ๑
91
ปฐมมัณฑปปาสาทกามเทพ กาล ๑
…้า กำหนดหมายได้ ด้วยอุบายอย่างนี้ว่า' พวกราชบุตร เมื่อจะปราบ ปั้นจวนบทไปราชบาน ก็ต้องฆาพวกรโจร ชือฉันใด, กิฎมห่ำ่าใด ไม่ทำอุบาย, พระราชาจึงมีพระราชประสงค์ให้มันกิฎมห่ำ่านั้นเสียด ฉันนั้นเหมือนกัน." …
เนื้อหาเกี่ยวกับบทสนทนาระหว่างอังคตย์และอาณัติเกี่ยวกับคำสั่งของพระราชาในการทำบุญในพระวิหาร อาณัตย์พยายามที่จะทำให้ภิภสงษายอมทำบุญสดตามคำสั่ง และมีการกล่าวถึงการกระทำที่ไม่ถูกต้องของอาณตย์ที่พยายามบีบ
การเสด็จเยี่ยมของพระราชาและการสนทนาเกี่ยวกับความตาย
92
การเสด็จเยี่ยมของพระราชาและการสนทนาเกี่ยวกับความตาย
…รงมีพระรำพึงดังว่าว่า "ฤๅบอกเหล่านี้มีลักษณะเป็นอาหาร ยังเล่นกัน ได้อย่างนี้ก่อน ส่วนพระสมะเหล่านี้ ฉันโภชนะอันประณีต ใน ราชะถวัลย์แล้ว จำวัดอยู่บที่เทออ่อนอ่อนนุ่ม จักเล่นกันเล่นที่น่า คบใจไม่ดีเท่าหรอ"…
เนื้อหาพูดถึงการเสด็จเยี่ยมของพระราชาที่ได้พบเห็นหมู่มดเล่นกันและมีการเปรียบเทียบกับพระกุมารที่กังวลเกี่ยวกับความตาย. พระราชาได้แสดงให้เห็นถึงการยอมรับและเข้าถึงธรรมะที่เป็นเหตุผลนอกเหนือจากความหวาดกล
การประดิษฐานพระศาสนาและการเยี่ยมพวกฤๅษี
120
การประดิษฐานพระศาสนาและการเยี่ยมพวกฤๅษี
…เสวยราชย์ (ต่อไป) เราจักอาจสมควรพระราชนั้นย่อมเช็ดดู พระศาสนาได้. เอดิด เราจักเยี่ยมพวกฤๅษีเสียก่อน ฉันกว่า เวลานั้นจะมาถึง, นับนี้ เราจะพึงได้กล้ามองชนบทหรือไม่." พระเดชนั้น คันคำร้อยอย่างนั้นแล้ว จึงให…
เนื้อหาเกี่ยวกับการส่งเสริมพระศาสนาและการที่พระเศรษฐิตัดสินใจเยี่ยมพวกฤๅษี โดยพระราชแสดงความเห็นเกี่ยวกับการลงทุนในพระศาสนา และความสำคัญของการเยี่ยมเยียนพระฤๅษีเพื่อเตรียมความพร้อมก่อนการตัดสินใจมากขึ
พุทธคุณและการบูชาของพระสัมมาสัมพุทธะ
200
พุทธคุณและการบูชาของพระสัมมาสัมพุทธะ
…้น องค์ เหล่าคนพาลผู้ถือว่าตัวเป็น บัณฑิตพวกไร่ ในโลก ย่อมทำบาบในที่คลับ เพราะกลัวแต่ความ ดีติเตียน ฉันใด พระผู้พระภาคนั้น ย่อมทรงกระทำดังนั้น ในบางครั้ง ก็หาไม่ เพราะฉะนั้น จึงทรงพระนามว่า "อรห้" แม้เพร…
ในบทความนี้มีการพูดถึงพระตาถดที่อุบัติขึ้นและการบูชาของเทพและมนุษย์ รวมถึงการบูชาของพระเจ้าโกศที่สร้างพระวิหารหลายหลัง เพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยพูดถึงความหมายของคำว่า 'อรห้' และความสำคัญของพระผู้มีพ
ปฐมสมันตปาสาทิกา แปล ภาค ๑ - หน้า ที่ 203
208
ปฐมสมันตปาสาทิกา แปล ภาค ๑ - หน้า ที่ 203
…ลก ๑๒ คืออายตนะ ๑๒, โลก ๑๘ คือ ชาตุ ๑๘. " อันนี้ เพราะพระผู้มีพระภาคเจ้าหดังนั้น ทรงทราบอาสยะ (คือ ฉันทะเป็นที่มานอน) อนุสัย (คือเลสาที่มาตามนอนอยู่ในสนงน) จริง (คือความประพฤติ) อภิญญาติ (คืออธิษฐาน) ขอ…
เอกสารนี้กล่าวถึงการแบ่งประเภทของโลกตามแนวทางที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้แจ้งเกี่ยวกับสัตว์โลกและองค์ประกอบทางธรรมชาติ โดยอธิบายถึงโลกต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสรรพสิ่ง เช่น โลกแห่งสรรพสัตว์ โลกแห่งนาม รูป
ปฐมสัมผัสบทกถาแปล ภาค ๑
214
ปฐมสัมผัสบทกถาแปล ภาค ๑
…าะข้าวเปล่ง คันดารเพราะไม่มีมัน คอ่อนให้ ข้ามพ้น ให้ข้ามไป ให้ข้ามถึง ได้แก่ให้บริสุทธิ์ถิ่นที่นั่น ฉันใด, พระผู้มีภาคเจ้า ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ทรงเป็นพระศาสดา คือทรง เป็นคุณนายพล ทำหน้าสัตว์ให้เฝียนบ้านทา…
บทนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับบทพระพุทธคุณจากมุมมองของเทวานุสาสนี และความสำคัญของพระผู้มีภาคเจ้าในฐานะพระศาสดา ไม่เพียงเฉพาะมนุษย์ แต่ยังรวมถึงสัตว์วิเศษอีกด้วย การอธิบายเกี่ยวกับการประทานอนุสาสนีและผ
ปฐมสมันตปิฎกภาค ๑: อรรถาธิบายความสุขในพระธรรม
232
ปฐมสมันตปิฎกภาค ๑: อรรถาธิบายความสุขในพระธรรม
…่า พระผู้มี พระภาคเจ้า เมื่อทรงถามถึงความสุขทุกข์เป็นต้น ได้ทรงมีความ รื่นเริงเป็นไปกับมรามนั้นแล้ว ฉันใด, ถึงแม้พราหมณ์นั้น ก็ ฉันนั้น ได้มีความรื่นเริงเป็นไปกับพระผู้มีพระภาคเจ้า คือได้ถึงความ เป็นผู้ร…
ในบทนี้พูดถึงความหมายของคำว่า 'อุปสมฤมิตวา' ซึ่งแสดงถึงการเข้าไปฝัน พร้อมทั้งกล่าวถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าที่มีความรื่นเริงในการสนทนากับพราหมณ์ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถ้อยคำที่เกี่ยวข้องกับการเกิดความรื่
ปฐมสัมผัสกกษาแปล: บทที่เกี่ยวกับการเกิดและกรรม
250
ปฐมสัมผัสกกษาแปล: บทที่เกี่ยวกับการเกิดและกรรม
… ชื่อว่า ปุณฑวา นิพุทธติ. เหมือนอย่างว่า แม้เมื่อกล่าวว่า วิญญาณสูติ ที่ดัอน์ จากวิญญาณไป ย่อมไม่มี ฉันใด ก็เป็นดังนี้ ก็ฉนั้น ไม่พึงเข้าใจ ความนอนอื่นจากสัตว์เกิดในครรภ์ต่อไป ก็ฉันชื่อว่า ความบังเกิด ที…
บทความนี้สำรวจความหมายของการเกิดใหม่และกรรมนับจากพระธรรมคำสอนในตำรา ปฐมสัมผัสกกษาแปล โดยอ้างอิงถึงการเปรียบเทียบระหว่างความนอนในครรภ์และความเกิดในภาพใหม่ รวมถึงการตีความความต่างกันระหว่างสัตว์เกิดในคร
บทเรียนเกี่ยวกับอวิชชาและปัญญาจากพระผู้มีพระภาคเจ้า
254
บทเรียนเกี่ยวกับอวิชชาและปัญญาจากพระผู้มีพระภาคเจ้า
…งเหล่านั้น." ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อจะทรงเทียบเคียงข้ออุปมา แก่พราหมณ์นั้น จึงตรัสว่า " ฉันนั่นน่ะแหละ พราหมณ์ แม้เราก็เหมือน ลูกไก่ตัวนั้น ในบรรดาหมู่สัตว์ผู้ดูกอกอยู่ในอวิชชา... ความไม่รู้…
บทความนี้อธิบายถึงความหมายของคำว่า 'อวิชชา' ที่แปลว่า การไม่รู้ และเทียบเคียงกับลูกไก่ที่เกิดก่อนและหลัง โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถึงปัญญาในบริบทของสัตว์ที่อยู่ในอวิชชา ผ่านคำสอนที่มีลำดับความเข้าใ
เปรียบเทียบการทรงนำพระอนุสรณ์สถาน
257
เปรียบเทียบการทรงนำพระอนุสรณ์สถาน
…ล่าวต่อไปนี้ :- เหมือนอย่างว่า ข้อที่แม่ให้ขัน ทำกิจทั้ง ๑ มินอนกกอยู่ บนฟองไข่ทั้งหลายเป็นต้นของตน ฉันใด ข้อพระผู้พระภาคเจ้า ผู้ยังเป็นพระโพธิสัตว์ ประทับนั่งบนโพธิ์ลังก์ แล้วทรงบำเพ็ญ อนุปสนาทิ้ง ๓ คือ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเปรียบเทียบการทรงนำพระอนุสรณ์สถานกับการฟักไข่ โดยพระผู้พระภาคเจ้าทรงบำเพ็ญอนุปสนาทิ้ง ๓ และการเติบโตของพระโพธิสัตว์ ซึ่งถือว่ามีความสำคัญในการเข้าใจธรรมชาติและการพัฒนาจิตใจของพระองค
ปฐมสัมมนาปกาสิกาแปล ภาค ๑ - ความเพียรและกาม
265
ปฐมสัมมนาปกาสิกาแปล ภาค ๑ - ความเพียรและกาม
…มา ฉะนั้น. บรรทัดคำตามที่กล่าวไว้ในบทว่า กมาม นี้ ในฝ่ายวิตกาม มีเนื้อท่านี้ก่อน ส่วนในฝ่ายกิเลส กามฉันนั้นเอง ซึ่งมีประเภท มาณมาย ท่านประสงค์ว่า " กมาม " โดยนัยอิทอย่างนี้ว่า " ฉันทะ ซื้อว่า กม " และว่า…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาถึงความเพียรในพระพุทธศาสนา ซึ่งได้มีการกล่าวถึงการสังเคราะห์และการแสดงความรู้ในบทที่ ๑ และบทที่ ๒ เกี่ยวกับกามและวิตก โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ในคัมภีร์วิริวังค์เพื่อแสดง
ปฐมสมันตปาฐกถาแปล: การศึกษาและการเข้าใจลักษณะ
272
ปฐมสมันตปาฐกถาแปล: การศึกษาและการเข้าใจลักษณะ
…คนี้ว่า " ผู้มีทรัพย์ ผู้มีบริสุทธิ์" ฉนใด, มนอื่น เว้น ธรรมมิวติเป็นต้นเสย ควรจะพึงอัตถิ ย่อมไม่มี ฉันนั้น เหมือน อย่างว่า การสมมติว่าเสนา ในองค์สนาทั้งหลาย ที่ชาวโลกกล่าวว่า " เสนา มีพลดา มีผลเดิมเท้า"…
บทนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับลักษณะในปรัชญา โดยเฉพาะการเข้าไปพิจารณาองค์ 5 ได้แก่ วิตก ความตรึก วิจาร ความตรอง ปีติ และสข เพื่อทำความเข้าใจลักษณะที่แท้จริงแห่งนิโรธ การประสงค์ในกรณีนี้ทำให้เกิดการอภิปราย
ปฏิสนธิปสาทกําภาค ๑
273
ปฏิสนธิปสาทกําภาค ๑
…คตา ชื่อว่า อนาน." เพราะฉะนั้น คำที่ท่านกล่าวไว้ว่า " เป็นไปกับด้วยวิตก เป็นไปกับด้วยวิจาร" ดังนี้ ฉันใด, แม้เมื่อพระผู้มีพระภาคมิได้ ครองไว้ในอธิการนี้ว่า " ลติเตกคตา แม้จิตเตกคตา ก็ทอวร ทราบว่า " เป็น…
เนื้อหาสำรวจความเข้าใจเกี่ยวกับเอกคตาในทางพระพุทธศาสนา โดยอ้างถึงการกำหนดความหมายและคำสอนของพระผู้มีพระภาค ส่วนความหมายของอุปสัมปชัญญะยังถูกอธิบายถึงความหมายว่าการเข้าถึงหรือการซึมซับความรู้จากการเรีย
เจตโก เอโกทิกวะ และความตั้งอยู่แห่งจิต
279
เจตโก เอโกทิกวะ และความตั้งอยู่แห่งจิต
…ภีร์- วิ่งดังนั้น ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ดังนี้ ย่อมไม่ผิด ย่อม เทียบเคียง และเสมอกันได้โดยแท้ ฉันใด บัณฑิต พึงทราบอรรถ- วรรณานั้น ฉันนั้น [อรรถาธิบายดูอยูตอนไม่มีวิเวกและวิจารเพราะสงบไปแล้ว] ในคำว…
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับเจตโก เอโกทิกวะ รวมถึงการอธิบายที่เกี่ยวข้องกับความตั้งอยู่แห่งจิตซึ่งมีการเชื่อมโยงกับคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า ซึ่งชี้ให้เห็นถึงการไม่มีวิตกและวิจารในบางสภาวะทางจิ
ปฐมสมันดาปาศากรแปล ภาค ๑ - หน้า 278
283
ปฐมสมันดาปาศากรแปล ภาค ๑ - หน้า 278
…อธิษฐานรัตน์ ๑) เพื่อ จะให้เกิดความอุตสาหะ แก่เหล่าชุผู้มีความขวนขวาย เพื่อบรรลุองค์ มรรคที่ ๑ นั่น ฉันใด ในถอดอมนี้ ท่านกล่าวว่าสงบระงับวิถี วิจาร แม่ยังไม่ลงบรรบาบไว้ เป็นการกล่าวสรรเสริญ (มาตนี้) ฉันน…
ในเนื้อหาเริ่มด้วยการตั้งคำถามถึงความสงบระงับวิถีวิจารณ์ว่าเป็นอุบายในการบรรลุเป้าหมายหรือไม่ โดยนำเสนอความเห็นจากอธิษฐานรัตน์ ที่กล่าวถึงการสรรเสริญเพื่อเพิ่มความพยายามในการบรรลุองค์มรรค การหยิบยกคำศ
ปฐมสัมมาปฏิภาณภาค ๑ บทวิเคราะห์
288
ปฐมสัมมาปฏิภาณภาค ๑ บทวิเคราะห์
…งค์ ๕ ] ในคำว่า " อานนท์ " นี้ พึงทราบวินิจฉัยว่า คติยานมืองค์ ๔ ด้วยองค์ทั้งหลายมีย้อมสปะทะเป็นต้น ฉันใด คติยานนี้ก็ยามองค์ ๔ ด้วยองค์ทั้งหลายมีย้อมกบาเป็นต้น ฉันนั้น เหมือนอย่างที่พระผู้มีพระ ภาคัตตรสั…
เนื้อหาเสนอการวิเคราะห์เหตุผลที่พระอริยเจ้าได้สรรเสริญบุคคลที่มีความพร้อมเพรียงตามคำสอนเดิม ความมีสติและความสุขในการเป็นผู้สรรเสริญนั้น เป็นผลจากการมีอุเบกขาและความระลึกได้ ซึ่งทั้งหมดนี้เชื่อมโยงกับค
การวิเคราะห์และเข้าใจธรรมวินัยในปฐมสมันตปาสาทกบท
294
การวิเคราะห์และเข้าใจธรรมวินัยในปฐมสมันตปาสาทกบท
…ล้ว ในมรรคอันมีใจสดใสมรรคเป็นต้น พระองค์ตรวจสว่า ละได้แล้วในมรรคที่ ๓ นั้น เพื่อครสรรเสริญมรรคที่ ๓ ฉันใด เวทนามีสุขเป็นต้นนั้น ควรทราบว่า พระองค์ตรวจไวในอุตตตวาณี แม้เพื่อครสรรเสริญมรรคานั้น ฉันนั้น อี…
บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์ปัจจัยแห่งสมบัติในธรรมวินัย ได้แก่ ความสุขและทุกข์ พร้อมหลักการที่เกี่ยวกับนิสัยปริสุทธ์และความเข้าใจในมรรค เพื่อช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถละความสุขและทุกข์ได้ โดยผ่านการตรัสของพระ
การวิเคราะห์จิตและธรรมในความไม่หวั่นไหว
303
การวิเคราะห์จิตและธรรมในความไม่หวั่นไหว
…ะเข้าถึงความเป็นธรรมชาติประดิษฐ์ ด้วยความ เต็มบริบูรณ์แห่งกวนา, อธิบายว่า จิตอ่อนถึงความไม่หวั่นไหว ฉันใด, ตั้งมั่นแล้ว ฉันนั้น". จิตที่ประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ แห่ง ดังพรรณนาแล้วมิ ๆ ย่อมเป็นของควรแก่กิร…
เนื้อหาพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและธรรมที่เกี่ยวข้องกับความไม่หวั่นไหว โดยมีการอธิบายถึงธรรมทั้ง ๒ คือความไม่มีสิลส์และมีกสิลส์ และการเข้าถึงอัญญาเพื่อทำให้รู้แจ้งถึงทุกข์. ธรรมนี้เป็นหลักสำคัญในกา
แนวคิดเกี่ยวกับพุทธเขตในปฐมสมันตปาสาท
307
แนวคิดเกี่ยวกับพุทธเขตในปฐมสมันตปาสาท
…พระองค์ทรงจะลี้จากหวัง ที่พระองค์หมาย ถึงตรัสไว้ว่า “ ก็ให้รอก ตกาศพึงหวังโลภาธรรมมีประมาณเพียงใด ” ฉันนี้เป็นต้น ชื่อว่า วิสัยเขต ซึ่งมีประมาณมหาที่สุดได้. บรรดาพุทธเขตทั้ง ๓ เหล่านั้น อาณาเขตอย่างหนึ่ง…
เนื้อหานี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับพุทธเขตที่ประกอบด้วยชาติเขต อาณาเขต และวิสัยเขต การศึกษาเกี่ยวกับความเป็นมาและการพึ่งพิงของพระพุทธเจ้าในแต่ละเขต รวมถึงการพิณาศและการดำรงอยู่ของเขตทั้งสามในโลก ทุกอย
คำอธิบายเกี่ยวกับอวิชชาและวิชชา
313
คำอธิบายเกี่ยวกับอวิชชาและวิชชา
…พิฆูลกำด้, แสงสว่าง พึงเกิดขึ้น แก่พระโอวาทว่าผู้ไม่ประมาท ผู้มีความเพียรเผาผลเสาะ ผู้มานส่งไปแล้วๆ ฉันนั้นเหมือนกัน." หลายบทว่า อย่ โบ เม พุทธามุน ปรมา อภิณหิมพัท อทิส กอฏุอฎาปกุเสด อณุโถษม่า กล่าวว่า…
เนื้อหานี้อธิบายถึงนิยามและความสำคัญของคำว่า 'อวิชชา' และ 'วิชชา' ในพุทธศาสนา โดยเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการกำจัดความมืดและการเกิดขึ้นของแสงสว่างทางจิตใจ การอดทนและความเพียรในแง่ของการจำแนกแนวทางปฏิบัติเพื