ฐาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 722 / 142

…ดการออกตราจองมีนาตำลงทุ่ง หลวงและคลองเปรมประชากร คลองประเวศบุรีรมย์ ให้แก่ราษฎรผู้เจ้าของให้เป็นหลักฐาน ป้องกันการกล่าวตู่ที่นาของกันและกัน และโปรดเกล้าฯ ให้ออกหมายประกาศเรื่องการขายฝาก ที่ติด ป้องกันไม่…

…การลดภาษี เพื่อให้ประชาชนมีชีวิตที่ดีขึ้นภายใต้การปกครองที่มีประสิทธิภาพ และมีการปลดทุกข์ให้กับผู้มีฐานะเป็นทาส โดยออกพระราชบัญญัติที่ทำให้วิถีชีวิตของประชาชนมีความสะดวกสบายมากขึ้น

…ระองค์ใกล้จะเสด็จดับขันธปรินิพพาน ก็ได้ตรัสบรรหาร ตั้งพระธรรมวินัยไว้แทน พระองค์แก่พระอานนท์พุทธุปัฏฐานว่า โย โว อานนฺท มยา เทสโต ปญฺญตฺโต ธมฺโม จ วินโย จ โส โว มมจุจเยน สตฺถา ความว่า ดูก่อนอานนท์ ธรรมแล…

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการทานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในกฏทันตสูตรที่มีความสำคัญมากกว่าการบริจาคอื่นๆ เห็นได้ว่า การบริจาคธรรมทานเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุดในการสนับสนุนและส่งเสริมพระพุทธศาสนา รวมถึงปรั

…บายว่า กรรมที่สัตว์กระทำด้วยไตรทวาร จะได้โวหารว่า บุญก็ดี กุศลก็ดี ต้องมี อโลภะ อโทสะ อโมหะ เป็นสมุฏฐาน ข้อนี้เป็นการทวนกระแส โลกประวัติ ยากที่สัตว์โลกจะบำเพ็ญ ถึงเช่นนั้น ก็ยังไม่เป็นอันพ้นวิสัยของผู้ปร…

เนื้อหาไฟฟ้ามหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสส่งเสริมการบำเพ็ญบุญและกุศล โดยชี้ให้เห็นถึงผลของบุญที่นำมาสู่ความสุขและสันติสุข ทั้งในมนุษย์และเทวดา พร้อมยกตัวอย่าง 3 ประการ ของผลที่ต้องประสงค์ และการอุทิศ

…รคติมาถึงโดยกาล นิยมแล้ว ทรงเริ่มพระราชกุศล ดำรัสสั่งให้เจ้าพนักงานเชิญพระชนมพรรษาสมปฏิมากรมา ประดิษฐาน ณ พระแท่น ทรงสักการบูชา ด้วยราชาภิมานนสักการามิสภัณฑ์ ประทีปธูปเทียน สุคนธชาติระเบียบกุสุมามาลาอติเ…

…ละถวายพระปริตรเพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง ผ่านพระราชกิจที่ทรงพระราชอุทิศและการประดิษฐานสิ่งต่างๆ อย่างประณีต และมอบการสาธยายพระธรรมเพื่อส่งเสริมพระพุทธศาสนาในครั้งนั้น นอกจากนี้ ยังรวมถึง…

พระรัตนตรัย เป็นหลักชัยแห่งชีวิต ของพุทธศาสนิกชนทั้งหลาย ผู้ยอมรับนับถือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ว่าเป็นที่พึ่ง เป็นที่ระลึกแก่ตน ประชาชนชาวไทยมีความเคารพ เลื่อมใสใน พระพุทธศาสนา นับถือแต่บรรพกาลเป็นลำ

…ในชีวิตของพุทธศาสนิกชนไทย โดยที่พระพุทธ, พระธรรม, และพระสงฆ์เป็นที่พึ่งทางจิตใจ พุทธศาสนาได้สร้างรากฐานในจิตใจของประชาชนผ่านเวลาหลายยุคสมัย โดยมีการเผยแผ่หลักธรรมคำสอนต่างๆ ส่งผลให้เกิดความงามทางสังฆมณฑล…

…- อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 438 ความว่า กระทำบุรพกิจ ๔ อย่าง มีการอธิษฐานเป็นต้น คือการ อธิษฐานบริขารมีจีวรเป็นต้น ซึ่งเก็บไว้เป็นส่วน ๆ เว้นของที่เนื่อง ด้วยกาย และที่อาศัย…

…8 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาได้กล่าวถึงการกระทำบุรพกิจ 4 ประการที่รวมถึงการอธิษฐานและการเตรียมบริขาร เช่น จีวรและที่อยู่อาศัย เพื่อใช้ในการปฏิบัติ โดยเน้นว่าการตรวจสอบอายุของสังขารจะ…

…วจร ยิ่งกว่า ๓ วาระได้บ้าง " ฯ โมห ศัพท์ ในบทว่า "ราคโทสโมหานิ" พึงเห็นว่า "หมายเอาโมหะที่ตั้งอยู่ในฐานเดียว กันกับราคะและโทสะ" ฯ พระอริยบุคคลผู้ชื่อว่าขีณาสพ เพราะ อาสวะ ๔ ของท่านหมดสิ้นแล้ว ฯ พระขีณาสพ…

ในเนื้อหานี้พูดถึงพระอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยอธิบายเกี่ยวกับบุคคลที่เข้าถึงสุคติภพและพระอริยบุคคล เช่น พระโสดาบันและพระขีณาสพ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ และความแตกต่างระหว่างกาม

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 436 ฉะนั้น ถ้าวิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี เห็นแจ้งโดยมิใช่ตน ฯ มรรค ก็เป็นวิโมกข์ชื่อว่าสุญญตะ เพราะได้ชื่อตามอำนาจธรรมเป็นเหตุมาฯ บทว่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงวิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี ซึ่งเป็นเครื่องมือในการเข้าถึงมรรคและผล โดยมีการอธิบายถึงอำนาจธรรมที่เกี่ยวข้อง รวมถึงความหมา…

…จเวกขณญาณ ๔ ฯ บทว่า ฉพฺพิสุทธิกุกเมน ได้แก่ ตามลำดับแห่งวิสุทธิ 5 เหล่านี้ คือ วิสุทธิ์ ๒ ที่เป็นมูลฐาน ด้วยอำนาจแห่งสีลวิสุทธิและจิตตวิสุทธิ และวิสุทธิ์ ๔ ที่เป็นโครงร่าง ด้วยอำนาจแห่งทิฏฐิวิสุทธิเป็นต้…

…ต์ กล่าวถึงความบริสุทธิ์ของมรรคและการพิจารณาสัจจะ ๔ ผ่านทางวิสุทธิ ๕ เหล่านี้ โดยเฉพาะในวิปัสสนากรรมฐาน ปัจจเวกขณญาณถือเป็นสิ่งสำคัญต่อพระพุทธศาสนา. ข้อมูลนี้มีความสำคัญสำหรับการเข้าใจถึงการละกิเลสและการ…

…บด้วยอนุโลม ญาณฯ วิปัสสนานั้นนั่นแล ท่านเรียกชื่อว่าสังขารุเบกขา เพราะ วางเฉยในสังขารทั้งหลาย ว่าวุฏฐานคามินี ก็เพราะดำเนินไปถึงมรรค બૃ กล่าวคือทางออก เพราะออกไปจากอบายเป็นต้น และจากนิมิตคือ สังขาร ตามคว…

เนื้อหานี้อธิบายความสำคัญของญาณทัสสนะที่เกี่ยวข้องกับการรู้ไตรลักษณ์และการเห็นโดยประจักษ์ รวมทั้งการเข้าใจในลักษณะต่างๆ ของวิปัสสนาและการวางเฉยในสังขาร การวิเคราะห์ปรัชญานี้สามารถช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าถึ

…็นวิปัสสนาเป็นไปในไตรลักษณ์ เป็นเช่นกับด้วยวชิระ (คือสายฟ้า) ที่พระอินทร์ฟาดลงมา ๑ สติ กล่าวคืออุปัฏฐานะ ซึ่งเป็นสติปัฏฐาน สามารถตามระลึกถึงกิจที่ กระทำแล้วนาม ๆ เป็นต้นได้ ๑ อุเบกขา แม้ทั้ง ๒ คือ ตัตรมั…

เอกสารนี้อภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของวิริยสัมโพชฌงค์ในการบรรลุมรรคผลผ่านการวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับไตรลักษณ์ โดยเน้นให้เห็นถึงการกำหนดและวินิจฉัยลักษณะที่ถูกต้องเพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าใจผิดในทางธรรมและเส

…าย มี สภาพที่เสมอเหมือนกันเป็นลักษณะ มีกิจและสมบัติเป็นรส มีอาการ คือกิริยาที่ปรากฏและผลเป็นปัจจุปัฏฐาน โดยพิสดารด้วยนัยเป็นต้นว่า ผัสสะมีการถูกต้องเป็นลักษณะ ดินมีความเข้มแข็งเป็นลักษณะ และ โดยย่อด้วยนั…

ในบทนี้มีการอภิปรายถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเฉพาะการพิจารณาคุณสมบัติของจิตตวิสุทธิและทิฏฐิวิสุทธิ ซึ่งจัดประเภทเป็นจตุปาริสุทธิศีลที่มีประโยชน์ในการแสดง การสำรวม และการพิจารณ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 424 กรรมฐานนั้น ฯ สัมพันธ์ความว่า มีการสงเคราะห์วิสุทธิ์ ด้วยนัย ๒ อย่าง ฯ [อธิบายไตรลักษณ์] ที่ชื่อว่าลักษณะ ก…

บทความนี้อธิบายความสัมพันธ์ของกรรมฐานกับความไม่เที่ยง ทุกข์ และอนัตตาในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา โดยเสนอวิธีการพิจารณาไตรลักษณ์และการพัฒนาญ…

…ันธ์แม้ทั้ง ๔ เป็นอารมณ์ ฯ ความต่าง กันโดยอำนาจแห่งอารมณ์ ชื่อว่าโคจรเภท ฯ จบนัยที่กล่าวไว้ในสมถกรรมฐาน ฯ [อธิบายวิปัสสนากรรมฐาน] મૈં ธรรมชาติที่ชื่อว่าวิปัสสนา เพราะอรรถว่า เห็นโดยอาการต่าง ๆ ด้วยอำนาจล…

…ู้เพื่อการสืบต่อสันตติชาติภพ รวมถึงการใช้ตาทิพย์ในญาณต่าง ๆ เช่น จุตูปปาตญาณ และการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน ที่มีความเกี่ยวข้องกับอนิจจลักษณะและการเห็นสิ่งต่าง ๆ ในแง่ของการไม่เที่ยง โดยสรุปแล้ว วิปัสสนากรรม…

…้นทั้งหมดเป็นอารมณ์ของจิตเฉพาะหน้า เท่านั้น อนึ่ง โทษคือความที่ปรจิตตวิชชานั้น มีอารมณ์ต่าง ๆ กัน ในฐานะที่ไม่น่าปรารถนา จะไม่มี เพราะเป็นไปโดยอาการที่ไม่ต่าง กันฯ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ มีขันธ์ที่ตนอยู่อา…

บทนี้กล่าวถึงการบริกรรม ๓ หรือ ๔ หน สามารถเข้าถึงจิตของผู้อื่นได้ด้วยเจโตปริยญาณ คล้ายกับการมองด้วยทิพยจักษุ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงการกำหนดอารมณ์ของจิตที่มีราคะและความแตกต่างระหว่างอภิญญา โดยเน้นความหม

…้น ฯ คำว่า อธิฏเฐยุยาทกมาวชุชิตวา ความว่า รำพึงถึง รูปเป็นต้น มีจำนวนตั้ง ๑๐๐ รูปเป็นอาทิ ที่ควรอธิษฐาน คือควรทำให้ เป็นต่างๆ ในเวลาบริกรรมแห่งอิทธิวิธญาณก็ดี ถึงเสียงต่างด้วยเสียง หยาบและเสียงละเอียดในเ…

…งการเข้าถึงอภิญญาโดยการส่งบริกรรมจิตไปที่ปัญจมฌาน ซึ่งเป็นฌานที่ประกอบด้วยอุเบกขาและเอกัคคตา การอธิษฐานเพื่อบรรลุอภิญญาและการบริกรรมอิทธิวิธญาณในประสบการณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และฌาน ซึ่งประกอบไป…

…้สงบ อรูปที่ ๓ นี้ประณีต เพราะอรูปที่ ๓ มีเพียงความไม่มีเป็นอารมณ์ ฯ บทว่า อวเสเสสุ จ ความว่า ในกรรมฐาน ๑๐ อย่าง คือ อนุสสติ ๘ ข้างต้น มีพุทธา นุสสติเป็นต้น และสัญญา ๑ การกำหนด ๑ ที่เหลือจากกรรมฐาน อันนำ…

บทนี้กล่าวถึงการเจริญกรรมฐานและความสำคัญของสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการประณีตและการข่มนิวรณ์เพื่อพัฒนาจิตสู่ระดับอภิญญา ซึ่งเป…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 418 ในการอธิษฐาน) ฯ ความไม่ออกก่อนเวลาที่กำหนดไว้ (หย่อนกว่า เวลาที่กำหนดไว้) สามารถออกตามอำนาจตามที่กำหนดไว้ ชื่อว่…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายเสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลีซึ่งเขียนถึงการออกทางจิตและความคล่องแคล่วในการพิจารณา โดยระบุถึงบทบาทของวิตกและฌาน รวมทั้งความสำคัญของอันตรายขององค์ที่หยาบที่อาจเกิดขึ้นในระยะต่าง

…อนตัดกระแสแม่น้ำที่มีกระแส ๆ เชี่ยวฉะนั้น คือความประกอบในการรักษาไว้จากการตกไปเป็นภวังค์ ชื่อว่าอธิฏฐานวสี (ความคล่องแคล่วในการรักษาไว้จากการตกไปเป็นภวังค์ ออกจากฌานไม่ล่วงเลยกาลตามที่กำหนดไว้ ชื่อว่าวุฏ…

ในบทนี้มีการกล่าวถึงนิมิตที่เป็นปฏิภาคนิมิตและคุณสมบัติต่างๆ ของวสีในการดำรงอยู่ภายในอารมณ์ทั้ง ๕ โดยวิเคราะห์ความแตกต่างของนิมิตรและองค์ฌาน รวมถึงวิธีการเข้าไปยังระดับฌานอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งในกระบ

…เข้าไปหากัลยาณมิตรผู้ประกอบด้วยคุณมีความ เป็นผู้น่ารักน่าเคารพและน่าสรรเสริญเป็นต้นแล้ว เรียนเอากรรมฐานที่ เหมาะแก่จริตตามปกติของตน ละวิหารที่ไม่เหมาะสม ๑๘ อย่าง อยู่

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับเมตตากรุณาและอุเบกขาซึ่งเป็นคุณธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา ในส่วนนี้กล่าวถึงการสร้างจิตที่ปราศจากโทมนัสและการนำไปสู่อัปปมัญญา รวมถึงวิธีพัฒนาจิตที่สงบนิ่งจาก