ฐาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 721 / 142

… เจาะจง ๑ อโนทิสสผรณา แผ่โดยอาการมิได้เจาะจง ๑ ฯ การแผ่โดยอาการเจาะจงนั้นได้แก่นิยม ตัวลงไปตรง ๆ โดยฐานที่ตนรู้จัก จึงเห็นอุทาหรณ์ในมารดาบิดามีความรักใคร่และหวังความ เจริญให้แก่บุตรธิดา ฯ ส่วนการแผ่โดยอา…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาที่มีต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอ้างอิงถึงความเมตตาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน และการบำเพ็ญกุศลเพื่อให้สัตว์ได้รับผลบุญและโภชนาหารที่เพียบพร้อม การแผ่เมตตานั้นแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ท

…ชโอรส อุปสมบทเป็นพระภิกษุ พระสังฆมิตตากุมารี ราชธิดาผนวชเป็นภิกษุณี ทั้ง ๒ พระองค์ได้นำศาสนาไปประดิษฐาน ณ ลังหาทวีปเป็น

บทความนี้นำเสนอพระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าในการดูแลประชาราษฎร์และการพัฒนาพระพุทธศาสนา ตลอดจนกิจกรรมต่างๆ ที่ทรงดำเนินการเพื่อยกระดับสังคม อาทิ การเลิกทาสและการสร้างสถานที่ทางการแพทย์ นอกจากนี้ยั

…์จึงได้เป็นอุดมสรณะที่ระลึกนับถืออันสูงสุดของพุทธศาสนิก ประชา ตลอดมาจนทุกวันนี้ ในการตั้งวจีสัตยาธิษฐาน ก็ยกพระคุณข้อนี้เป็นสำคัญ จึงเห็นในพ จนประพันธ์ที่ใช้สวดในมงคลกิริยาว่า ความว่า มหาการุณิโก นาโถ ปู…

ข้อความนี้สื่อถึงพระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าในการให้ความยุติธรรมแก่ประชาชน และความพยายามที่จะนำพระพุทธศาสนาไปสู่ความเข้าใจแก่ผู้คน พระองค์มีพระกรุณาที่กว้างขวาง ตั้งใจให้ประชาชนได้พบกับความสุขแล

…ขพระราชกำหนดกฎหมายขนบธรรมเนียมที่ขัดแก่เสรีภาพ คือความเป็นโสด แก่ตนมา คน โดยลำดับกาล ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระราชทานอภัยปลดปละอำนาจที่จะพึงใช้ในราชกิจ หรือธรรมเนียมบางอย่าง เช่น ในกาลก่อน คนพลเรือนไ…

เนื้อหาวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงพระราชกำหนดที่มีผลต่อเสรีภาพของประชาชน รวมถึงการเลิกทาสและความสำคัญของการมีสังกัดในสังคมไทย โดยเน้นให้ประชาชนได้สิทธิเสรีภาพมากขึ้น และความกรุณาของพระเจ้าแผ่นดินต่อประชาช

…ุเณ อนุปุพเพน จะบรรลุธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ได้โดยลำดับ ดังนี้ สพฺพสโยชนกุขย์ ๔๒ ตามเรื่องนี้ สันนิษฐานได้ว่า พระเจ้าพรหมทัตต์เป็นที่รักใคร่นับถือของประชาชนและ ความจงรักนั้น มีอนุสนธิสืบเนื่องต่อมาถึงพระ…

บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงเป็นที่รักของประชาชนและบทบาทในการปกครองพระราชวงศ์ โดยเน้นการทรงบำเพ็ญญาติ และความมีมิตรธรรมต่อพระราชวงศ์และข้าราชการ การทรงทำห

…มศาสดาจารย์ทรงสั่งสอนประชุมชนที่เป็นหมู่เหล่า ต่างให้รักษาประโยชน์ของกัน และกันอย่าง บัณฑิตพึงสันนิษฐานโดยนัยนี้แล้ว รู้จักผ่อนผันประพฤติตามสมควรแก่ชุมชนที่ตน เนื่องอยู่นั้น สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำ…

บทความนี้นำเสนอคำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เกี่ยวกับการเคารพผู้อาวุโสและความสามัคคีในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากพุทธภาษิตและอปริหานิยธรรมสูตร เพื่อแสดงให้เห็นว่าความรักและการช่วยเหลือก

…นาถเจ้า จึงตรัสสั่งสอนคนที่เป็นหมู่เหล่าให้ประพฤติถ้อยคำที่รักษาประโยชน์ของกันและกัน ข้อนี้จึงสันนิษฐานตามพระบรมพุทโธวาท ที่โปรดประทานแก่ภิกษุสงฆ์ให้ตั้งกายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ประกอบด้วยจิตเมตตาในกันและ…

เนื้อหานี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาประโยชน์ของกันและกันในหมู่ชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา ซึ่งระบุว่าเมื่อผู้คนใส่ใจดูแลผลประโยชน์ของผู้อื่น ประโยชน์ของตนเองก็จะมั่นคงและยั่งย

…ส่วนโลกิยะ และโลกุตตระ เมื่อผู้ใดได้กัลยาณมิตแล้วก็พึงผูกใจไว้ด้วย สังคหวิธีตามสมควร ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยพระบรมพุทโธวาทตรัสสอนสิงคาลมาณพคฤหบดี บุตร ในสิงคาลสูตร ว่า ปญฺจ โข คหปติปุตฺต ฐาเนหิ กุลปุตเตน อ…

บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิตมนุษย์ตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุว่าหากบุคคลมีการคบหากับมิตรที่ดี เช่น กัลยาณมิตร จะส่งผลให้เกิดความเจริญ ในขณะที่การมีมิตรที่ไม่ดีอาจนำไปสู่ความเสื่อ

…งไหม้พระพุทธปารางค์ปราสาทในวัดพระศรีรัตนศาสดา ราม ในพระบรมมหาราชวัง อันเป็นที่ใกล้พระอุโบสถที่ประดิษฐานพระมหามณีรัตนปฏิมากรศรี พระนครนี้ ที่นิยมนับถือของพุทธศาสนิกประชาชนคฤหัสถ์บรรพชิตทั่วกันไป สมเด็จพระ…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการดำรงความเป็นเอกราชและความผาสุกของอาณาจักรไทย รวมถึงความสำคัญของพระมหามณีรัตนปฏิมากร และการอัญเชิญไปยังสถานที่ปลอดภัยในช่ว

… ถวายพระเนมิตต กนามว่า อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถ เป็นสารถีฝึกบุรุษควรทรมานไม่มีผู้อื่นจะยิ่งกว่า ประดิษฐานพระศาสนาขึ้นในโลก เพื่อประโยชน์แก่เทวดามนุษย์สืบมา สามารถ

บทความนี้กล่าวถึงอำนาจและวิธีการปกครองของจักรพรรดิซึ่งมีความสำคัญต่อความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง โดยมีการนำเสนอในบริบทของจักรวัติสูตรและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงดำเนินวิธีการสอนต่างๆ ตา

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๓๑ โอวาทานุศาสน์เสมอมา ครั้งเมื่อสมเด็จพระบรมศาสดาเสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว พระเถรเจ้าก็ เป็นผู้วิสัชนาพระธรรมแก่พระภิกษุสงฆ์ มีพระมหากัสสปเป็นประธานผู้ทำสัง

…นบิดาของพระสงฆ์ในศาสนา โดยกล่าวถึงรวมไปถึงการสะท้อนเพียงใดที่พฤติกรรมและคำสอนนั้นมีผลต่อการรักษาพื้นฐานของพระธรรมและพัฒนาชีวิตของประชาชนโดยรวม

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ในศก ๑๒๒ ๒๙ พระคุณพิเศษ ส่วนอัตตสมบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยพาหุสัจจะและอุบายโกศลส่วนปรหิต ปฏิบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็นนิทัสสนนัย พาหุสัจจะนั้น

…ในสมัยนั้น โดยเฉพาะในเรื่องของอรรถธรรม และภายใต้การเสนอแนะของนักปราชญ์ก็ได้ก่อให้เกิดสัตยบัตรสำคัญในฐานะเรื่องธรรมของชาติ สุดท้ายพาหุสัจจะเป็นคุณสมบัติที่มีความหมายระดับชาติที่ละเอียดอ่อนในวงการศึกษาของพ…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ២៨ พระมหากษัตริยาธิราชเจ้า ดังแสดงไว้ในจักรวัติสูตร (๑) อนึ่ง ได้ทรงตั้งพระราชบัญญัติเบี้ย บำนาญ พระราชทานแก่ผู้รับราชการมานาน มีความชอบ แต่ชราพิการไม่สามารถร

…รงมีพระราชกรณียกิจที่สำคัญหลากหลาย ตั้งแต่การสร้างกฎหมายเพื่อการดูแลผู้สูงอายุ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานอย่างทางรถไฟ สู่การจัดระเบียบสังคมผ่านกฎหมายต่าง ๆ และการดูแลด้านสาธารณสุข เช่น การจัดตั้งโอสถศาลาแล…

…ร และประชาชาน ก็ได้ทรงป้องกันเพื่อมิให้เกิดขึ้นหากเกิดขึ้น แล้วก็รีบบำบัดเสียโดยพลัน ข้อนี้จึงสันนิษฐานด้วยเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในไม่ช้ครั้งเกิดพวกดจร กบฏก่อการจลาจลปล้นปัจจันตชนบทในจังหวัดมณฑลอีสานและมณฑ…

พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส เป็นเรื่องราวที่เกี่ยวกับความสามารถในการปกครองและบริหารทั้งในด้านทหารและพลเรือน รวมทั้งการป้องกันไม่ให้เกิดความวุ่นวายในราชอาณาจักร โดยเฉพาะเหต

…จยกพยุกแสนยาลงมาสร้าง เมืองพิษณุโลก และทรงหล่อพระพุทธชินราช พระพุทธชินสีห์และพระศาสดามุนี เชิญประดิษฐาน ไว้ในพระวิหารหลวง ณ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเมืองพิษณุโลกนั้น เป็นพระพุทธรูปสำคัญ ปรากฏพระนามมาในพระราช…

บทความนี้เสนอความสำคัญของการสร้างพระพุทธปฏิมากรที่ทำโดยสมเด็จพระมหากษัตริยาธิราชเจ้า ซึ่งเป็นการบำเพ็ญพระราชกุศลที่มีคุณค่าสูงและส่งผลต่อสังคมไทยในหลายประการ รวมถึงการสร้างพระพุทธชินราชที่วัดพระศรีรัต

…้าพระเพลากว้าง ๕ ศอกคืบ ๕ นิ้วมีเศษ และเชิญลงมาแต่ง ณ กรุงเทพ ฯ ครั้นเสร็จทรงปิดทองแล้ว เชิญไปประดิษฐาน ณ พระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม ที่ ทรงสถาปนาขึ้นใหม่ในจังหวัดสวนดุสิต แล้วมีมหกรรมการสมโภชเป็น…

…ย์ ได้แก่ สารีริกเจดีย์ อังคารเจดีย์ และอุทเทสิกเจดีย์ นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงพิธีกรรมและการประดิษฐานพระพุทธรูป เพื่อเป็นที่สักการบูชาของพุทธศาสนิกชน และนำเสนอความสำคัญของแต่ละรูปแบบที่จะส่งผลในทางกุศล…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๒๓ และควรแก่ครูฐานตั้งอยู่ในที่เป็นพระศาสดา เวไนยสัตว์ให้ปฏิบัติตาม ให้บรรลุถึงความบริสุทธิ์ เป็นที่นับถือบูชาของมหาชน…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญและการบำเพ็ญพระราชกุศลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยชี้ให้เห็นถึงการยืนยันในศรัทธาและการสร้างพระพุทธรูป รวมถึงการทำบุญหลายๆ อย่างในพระราชประวัติ ซึ่งมีพระเกีย

…้าว่าเป็นมูลเหตุให้ผลแก่ผู้ทำเช่นนั้น ๆ อนุวัตรตามมูลเหตุแลล้วและเชื่อลง เหมือน แพทย์ผู้หยั่งรู้สมุฏฐานก้าวหน้าว่า จะให้เกิดความรำคาญหรือเกิดโรคแก่ร่างกาย แล้วประกอบ อุบายชักนำหรือบำบัดเสีย นี้ชื่อว่า กั…

บทความนี้สำรวจความเชื่อในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับกรรมและผลของกรรม โดยกล่าวถึงความเชื่อ ๔ ประการ คือ กัมมสัทธา เชื่อกรรม, วิปากสัทธา เชื่อผลแห่งกรรม, และกัมมัสสกตาสัทธา เชื่อความที่สัตว์มีกรรมเป็นของตน นอ

…เจริญโดยคุณ ผู้ใหญ่โดยความดี, วุฑฒบุคคล ๓ ประเภทนี้ ควรแก่อปจายนกรรม คือ อภิวาทน์ การกราบไหว้ ปัจจุฏฐาน การลุกขึ้นรับ อาสนทาน การให้อาสนะที่นั่ง มคฺคทาน การหลีกทางให้ สกการครุการมานนปูชา ทำสัก การเคารพนั…

บทความนี้กล่าวถึงพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส และหลักการปฏิบัติของวุฑฒบุคคลในไทยว่าเป็นการแสดงถึงการเคารพนบนอบพระคุณ โดยการรวมกลุ่มกันในคำสอนที่ส่งเสริมความรักและการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข การที่ท

…าย ทรง อ่อนน้อมแก่ผู้ใหญ่ในราชตระกูล ข้อนี้เป็นวัตตบทของสัปปุริสบุคคล นับเป็นที่ ๒ รองมาตาปิตุอุ ปัฏฐานกิจ มาในภาษิตว่า (๑) ที. ปาฏิ, ๑๑/๑๐๗.

บทความนี้กล่าวถึงพระราชคุณและอัตลักษณ์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสในศก ๑๒๐ ซึ่งเป็นที่นับถือในหมู่ประชาชน มีพระราชบัณฑิตอันเป็นที่น่านับถือจากสมัยที่ทรงปฏิบัติงานด้วยกุศลธรรมและเคารพต่อผ