ดวง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 25 / 306

…ด้วยอวิชชานั้น เป็นอันกล่าวด้วยบทที่ ๒ อนึ่ง ความสงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่งจิตตุบาทที่สัมปยุตตด้วยโลภะ ๘ ดวง เป็น อันกล่าวด้วยบทแรก ความสงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่งอกุศลจิตตุบาทที่เหลือ ๔ ดวงเป็นอันกล่าวด้วยบทที่ ๒"…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการทำความสงัดในจิตใจจากโลภะ โทสะ และโมหะ ตามหลักการในวิสุทธิมรรค โดยมีการแสดงอารมณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับความสงัด เช่น กามราคสังโยชน์ และความติดอยู่ในตัณหา การเข้าใจว่าความ

…านจักเกิดขึ้น มโนทวารวัชนะย่อมตัดภวังค์ ทำ ปฐวีกสิณนั่นเองให้เป็นอารมณ์เกิดขึ้น ต่อนั้นชวนะ๔ หรือ ๕ ดวง

ในวิสุทธิมรรค อธิบายถึงองค์ฌานซึ่งมีปีติ สุข เอกัคคตาเป็นสำคัญ พระโยคาวจรได้บรรลุทุติยฌานและปรึกษาโทษของทุติยฌาน ว่าแม้จะมีความดี แต่ยังมีกระแสวิตกและองค์หยาบ จึงพยายามทำโยคะเพื่อบรรลุตติยฌาน ซึ่งเป็น

…โดย เป็นช่องฝาเป็นต้นนั้นแล ภาวนาไปว่า อากาโส อากาโส ( ว่าง ว่าง ) อุคคหนิมิตในอากาสกสิณนี้ ก็เป็น (ดวง) เหมือนกับช่อง พร้อม ทั้งสิ่งที่เนื่องด้วยช่องมีขอบฝาเป็นต้นนั่นเอง แม้พระโยคาวจรจะ (นึก) ขยาย (ส่ว…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติของโยคาวจรในวิสุทธิมรรคว่า โยคาวจรที่ต้องการเรียนรู้เกี่ยวกับอากาสกสิณสามารถใช้ช่องต่างๆ ในการทำสมาธิได้ โดยการสร้างช่องที่เหมาะสมและใช้การภาวนาเป็นเครื่องช่วย อธิบายถึงการสร

…ป็นอารมณ์เกิดขึ้นว่า "ทิพพโสต- ธาตุจักเกิดขึ้นในบัดนี้" ครั้นมโนวาราวัชชนะนั้นดับแล้ว ชวนะ ๔ หรือ ๕ ดวง ย่อมแล่นไป ซึ่งบรรดาชวนะเหล่านั้น ๓ หรือ ๔ ดวงแรก เป็นกามาวจร มีชื่อว่าบริกรรม อุปจาร อนุโลม และ โค…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปรับมโนทวาราวัชชนะเพื่อให้เสียงที่ต้องการเป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น พร้อมกับการอธิบายถึงทิพพโสตธาตุและญาณที่เกิดขึ้นจากอัปปนาจิตตามแนวทางการฝึกสมาธิและภาวนา เพื่อให้บรรลุความสาม

…] ส่วนในปาฐะมี "สราคิ วา จิตต์ - จิตมีราคะ....หรือ" เป็น อาทิ มีอรรถกาธิบายว่า จิตที่สหรคตกับโลภะ 4 ดวง พึงทราบว่าชื่อ สราคจิต (จิตมีราคะ) จิตที่เหลือ คือจิตที่เป็นกุศลและอัพยากฤต เป็นไปในภูมิ ๔ ชื่อวีตร…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์จิต ๑๖ ประเภทตามคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเริ่มจากการอธิบายภาวะของภิกษุที่มีความสามารถในการเข้าใจจิตของผู้อื่นในระดับที่เป็นปัญจโวการและจตุโวการ รวมถึงการทำบริกรรมเริ่มต้นจากการ

…ย (นัยเฉพาะตน ไม่ปนเจือ คือเป็นโมหะแท้ ไม่เจือด้วยโลภะ โทสะ ก็จิตที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ ๒ ดวงเท่านั้น ชื่อว่าสโมหจิต (จิตมีโมหะ) แต่แม้อกุศลจิต ๑๒ ดวง ก็พึงทราบว่าเป็นสโมหจิต ด้วย เพราะโมหะมีอย…

…มที่กล่าวในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงจิตที่มีอาการต่าง ๆ เช่น สโมหจิต ซึ่งเป็นจิตที่มีโมหะ ออกุศลจิต ๑๒ ดวงก็ถือเป็นสโมหจิต และแบ่งประเภทจิตที่แตกต่างกัน เช่น วีตโมหจิต, สังขิตตจิต จนถึงอนุตตรจิต รวมถึงการแบ…

…ยพรึก ...แห่งพระปัจเจกพุทธทั้งหลาย ... เช่นกับ แสงจันทร์ ...แห่งพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ปรากฏเป็นเช่นกับดวง อาทิตย์ ๑,๐๐๐ ดวง ในฤดูสารท ซึ่ง (แต่ละดวง) ประดับไปด้วย สหัสรังสี (พันแสง) (นี่) ประการหนึ่ง ประกา…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการดำเนินพระญาณที่ถูกต้องและไม่ติดขัด รวมถึงการเปรียบเทียบความสามารถในการระลึกปุพเพนิวาสของพระสาวกและพระพุทธเจ้าด้วยแสงที่เปรียบเทียบกับแสงต่าง ๆ ที่แสดงถึงความรู้และคุณธรรม สามารถ

…ุติ (จากภพก่อน) ให้เป็นอารมณ์เกิดขึ้น แก่ภิกษุนั้น และครั้นมโนทวาราวัชนะนั้นดับไปแล้ว ชวนะ ๔ หรือ ๕ ดวง ทำนามรูปนั้นแหละให้เป็นอารมณ์แล่นไป ซึ่งชวนะควงต้น ๆ ที่มีชื่อว่าบริกรรมเป็นต้น เป็นกามาวจร ดวงสุดท…

เนื้อหาเกี่ยวกับญาณที่จัดเป็นบริกรรมสมาธิญาณและความหมายของชาติในศาสตร์พระพุทธศาสนา อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างสมาธิและอารมณ์เกิดขึ้นในภิกษุ การพัฒนาและการเข้าใจในสภาวะต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น รวมถึงการมองเ

…อนกัน สัตว์แม้ทั้งปวงย่อมเกิดในพรหมโลกได้ ด้วย อำนาจฌานที่ตน (ไป) ได้ในเทวโลก ดังนี้แล [เกิดสูรย์ ๗ ดวง] อนึ่ง ต่อแต่ฝนขาด ล่วงกาลไปนานไกล สูรย์ดวงที่ ๒ ก็เกิด ปรากฏขึ้น จริงอยู่ ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้า…

…เทวโลก โดยไม่มีสัตว์ใดที่ปราศจากกรรมที่ดี เช่นเดียวกับการเกิดในสุริยเทพบุตร เกี่ยวกับการเกิดสูรย์ ๒ ดวงและความสามารถในการเจริญฌานของเทวดาในสถานการณ์ที่แตกต่างกัน และยังคงมีการอภิปรายเกี่ยวกับพลังของฌานที…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 194 แต่นั้นไปอิกล่วงกาลนานไกล สูรย์ดวงที่ 6 ก็เกิดปรากฏขึ้น เพราะความเกิดปรากฏขึ้นแห่งสูรย์ดวงที่ ๓ ไรเล่า สกลจักรวาฬก็ลุก (ไหม้) พรึบขึ้น…

บทที่พูดถึงการเกิดของสูรย์ดวงที่ 6 ซึ่งสร้างแรงปรากฏการณ์มากมายในจักรวาล เมื่อสูรย์ดวงที่ 3 เกิดปฏิกิริยา ทำให้เกิดปรากฏการณ์ไฟไห…

… "ครั้น มโนทวาราวัชนะ ทำรู)ที่ประการดังกล่าวแล้วนั้นให้เป็นรูปารมณ์เกิด ขึ้นแล้วดับไป ชวนะ ๔ หรือ ๕ ดวง ทำรูปนั้นแหละเป็นอารมณ์ เกิดขึ้น" ดังนี้เป็นอาทิ พึงทราบโดยนัยที่มีมาในตอนก่อนนั้นเถิด แม้ในญาณนี้ …

บทความนี้สำรวจอันตรายที่ทิพยจักษุสามารถก่อให้เกิดแก่บุถุชน โดยเฉพาะการมองเห็นรูปอมนุษย์ที่น่ากลัวซึ่งอาจนำไปสู่วิกลจริตได้ นอกจากนี้ยังนำเสนอความเป็นมาและการเกิดขึ้นของทิพยจักษุ รวมถึงความเชื่อมโยงระห

…ป อาวัชนะ (จิตนั้น) ทำขณปัจจุบันเป็นอารมณ์แล้วดับไปพร้อมกับอารมณ์นั้น นั่นเอง แต่นั้น ชวนะ ๔ หรือ ๕ ดวง (แล่นไป) ซึ่งดวงสุดท้าย (คือ ดวงที่ ๔ หรือดวงที่ ๕) เป็นอิทธิจิต นอกนั้นเป็นกามาวจรจิต จิตที่ดับไปแ…

ในบทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ของเกจิอาจารย์เกี่ยวกับจิตและอารมณ์ โดยมีการชี้แจงความแตกต่างระหว่างจิตที่เป็นเครื่องคิดและเครื่องรู้ และมุมมองจากพระอรรถกถาจารย์ที่ระบุถึงแนวคิดเกี่ยวกับสันตติปัจจุบันและอั

…นะ (ความไหวแห่ง วงค์) ก็มีขึ้น ต่อกันครั้งดับไป กิริยามโนโนรตุาทำบั้นนั้น แหละเป็นอารมณ์ เป็นดังตัดวงค์ ยังวังจดนะ (กิริออความคำนึงถึง อารมณ์) ให้ล้วนเกิดขึ้น นับแต่นั้นโลดควรเป็นดังนี้ แต่ ในโมนาวาร…

ในหน้าที่ 60 ของวิทยาธิรมรรเปล่า จะมีการกล่าวถึงความสำคัญของความสืบต่อแห่งวงค์และอารมณ์ในการรับรู้ของสัตว์ มีกลไกที่เกี่ยวข้องกับฤทธิ์กิริยามโนวิญญาณาธาตุ และอารมณ์ที่เชื่อมโยงกับวงค์ ซึ่งมีผลต่อการเก

…๕ ชนะใด ๆ ได้จ้แล้ว ชนะ นั้น ๆ ย่อมเล่นไป และ ความเป็นไปแห่งวิญญาณ เป็นคฤส อกุศล และกิริยา (รวม) ๕๕ ดวง ด้วยอำนาจชนะ พึ่งทราบดังกล่าวนาวานะนี้ [๑๓ ตารมมนะ] ส่วนว่า ในที่สุดแห่งชนะ ถ้าถามมันนั้นเป็นติมหน…

เอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับกามาวจรชนะที่เกิดขึ้นในลำดับมนาวาระ และนำเสนอวิธีการที่ชนะเหล่านี้ทำงานร่วมกับวิญญาณและการปรับเปลี่ยนที่เกิดขึ้นจากอารมณ์ การตีความแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการรู้จ

…่นได้ หากถามว่า "วิญญาณไหนอ่อนมีเพราะปัจจัยคือสังขารไหน" ดังนั้นไซร้ พิงตอบว่า "อันดับแรก วิญญาณ ๑๖ ดวง คือวิญญาณ มีกำลังวิญญาณเป็นตนที่เป็นกุศลวิบาก ในโมวิญญาณ มโนธาตุ ๑ มิโนวิญญาณชาติ ๒ กามาวจรวิญญาณ ๙…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างวิญญาณและกรรม โดยระบุว่าหากวิญญาณมีเหตุปัจจัยคือสังขาร วิญญาณจะเกิดขึ้นตามกรรมที่ได้ทำไว้ ในบริบทของการพัฒนางานวิจัยและการประกอบศาสนา ยังสำรวจถึงการเกิดขึ้นของวิญญ

…่วน ๒ ด้วยอานาจแห่ง ปัวติ (ความเป็นไปส่วนต่อปฏิสันนี และ (ส่วนตอน) ปฏิวินิ ใน ๒ ส่วน นั้น วิญญาณ ๑๓ ดวงนี้ คือ ปัญวิญญาณ ๒ (เป็น ๑๐) มันธรุความ ๒ เหตุผมีวิญญาณธาตุที่เป็นโสมมสัคคต (ก) ย่อม เป็นไปในส่วนปั…

บทความนี้กล่าวถึงความเป็นไปแห่งวิญญาณซึ่งมีปัจจัยที่ละเอียดยิบ Analyzing ความสำคัญของวิญญาณใน 3 ภพ โดยอธิบายถึงการเป็นไปของศีลของวิญญาณต่างๆ ซึ่งรวมถึงการเป็นอยู่และธรรมชาติที่มีต่อกันในปฏิกิริยาและศี

… ๑ หน้า 301 ส่วนอรูปวาจิตทั้งหลาย มีดถุคงตัว อามมคงตัว แต่ฐานและกิจไม่คงตัว เป็นไปแล วิญญาณทั้ง ๒ ดวง ย้อมเป็นไปเพราะสังขารปัจจัย ในส่วนปัจจัย ดังกล่าวมานี้ก่อน สังขารนั้น ๆ เป็นปัจจัยโดยเป็นกัมมปัจจั…

…้อมตั้งคำถามและคำตอบเกี่ยวกับวิธีการและแนวคิดของการปฏิสนธิในงานศึกษานี้ รวมถึงการอธิบายวิญญาณทั้ง ๒ ดวงที่เชื่อมโยงในสังขารปัจจัย ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับผู้ศึกษาพุทธศาสตร์และการทำความเข้าใจในกระบวนการข…

…ิฉลาดเป็นปัจจัยเป็นสมบูรณ์ (๑) รูปที่มีอุดมมิฉลาดเป็นปัจจัยเป็นสมบูรณ์ (๑) ในวิภาคเหล่านั้น จิต ๘๔ ดวง ชื่อว่าจิตในจิตเหล่านั้น จิต ๑๒ (ส่วน ๑) จิต ๒๖ (ส่วน ๒) จิต ๘๔ (ส่วน ๑) จิต ๑๓ (ส่วน ๑) บันติฏตราบ…

เนื้อหาในตอนจบของวิชาธรรมรรมเปล ภาค 3 เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับรูปที่มีวิบากจิตรเป็นสมบูรณ์และความสัมพันธ์กับกรรมและอุปนิสัย โดยกล่าวถึงโอชาและการตั้งอยู่ของรูปในอุปนิสัย ทำให้ผู้อ่านเข้าใจลักษณะของจิตแ

ประโยค - วิสุทธิมรรคเปลภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ) - หน้าที่ 72 บรรดาตามฌานจิต ๑๑ ดวง แห่งกามาวจรจิตทั่วหลาย ดวงในจิต ดวงใดดวงหนึ่ง อันคู่ควรแก้วจะกิดขึ้นแน แม้ในวารที่เหลือ (มีโสดาทารเ…

ในตอนจบของวิสุทธิมรรคเปลภาคที่ ๓ นี้ กล่าวถึงการพิจารณาอรฺุปเปนาวและการตรวจสอบจิตโดยการพิจารณารูปและอาการต่างๆ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการบรรลุธรรมและปัญญาที่พัฒนาไปพร้อมกับการปฏิบัติทางจิต. โดยมีการยกตัวอ

ประโยค - วิวัฒนธรรมเปล่ง ๓ (ตอน๒ - หน้า๙๑ เป็นต้นนั้น ย่อมเป็นไปพลัน (คือชั่วขณะจิต หนึ่ง) แม้วดวงลี้ที่ (มีอายุยู่น) ตั้งอยู่ได้ ตลอด ๕๔,๐๐๐ ปี ก็ช่วยปลด (ชีวิตเป็นต้น) ไว้กับจิต ๒ ดวง ตั้งอยู่มได้…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงและวิวัฒนาการของจิตวิญญาณในระยะเวลาที่แตกต่างกัน โดยวิเคราะห์ว่าแม้ว่าจิตจะมีความต่อเนื่อง แต่ก็สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามเวลาที่เกิดขึ้นในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต โดยไม่มีค