หน้าหนังสือทั้งหมด

การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
206
การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
…วามเข้าใจ ในกิริยาท่าทางคนฟังที่มีหลากหลายลักษณะ อีกด้วย ดังเช่นเรื่องราวของอุบาสก 5 คน มีเรื่องย่อ ดังนี้ บ ท ที่ 9 ขั้ น ต อ น ที่ 7 บุคคล ปโร ปรัญญู DOU 195
การฟังธรรมะแบ่งเป็นสองส่วนคือการตั้งใจจำและไม่ตั้งใจจำ ซึ่งการจำทำให้มีพื้นฐานความรู้เพื่อประโยชน์ในชีวิต โดยการพิจารณาธรรมะที่จำได้จะสร้างความเข้าใจและปัญญา จากนั้นการปฏิบัติจะเกิดประโยชน์สูงสุดก็ต่อ
เรื่องของพระนางเขมาเทวี
211
เรื่องของพระนางเขมาเทวี
…งทรงรัก ในความงามของตนเอง ต่อมามีโอกาสได้ฟังธรรม จนสามารถบรรลุธรรม เป็นพระอรหันตเถรี ดังมีเรื่องย่อ ดังนี้ คือ เรื่องของพระนางเขมา ในสมัยพุทธกาล พระนางเขมาเป็นผู้มีพระรูปงดงามน่าเลื่อมใสอย่างเหลือเกิน พระนา…
พระนางเขมาเทวีเป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าพิมพิสาร ผู้มีพระรูปงดงามน่าเลื่อมใส เมื่อได้รับฟังธรรมจากพระศาสดา จึงเกิดความตระหนักถึงความไม่จีรังของความงาม เมื่อตระหนักถึงธรรมนี้ พระนางจึงบรรลุเป็นพระโสดาบ
การแสดงธรรมและการใช้เทคโนโลยีในการเผยแผ่ธรรมะ
218
การแสดงธรรมและการใช้เทคโนโลยีในการเผยแผ่ธรรมะ
… อันจะ เป็นการเพิ่มพูนประสิทธิภาพในการแสดงธรรมของตนเองไปด้วย โดยการประเมินนั้น อาจแบ่งเป็น 2 ลักษณะ ดังนี้ อัคคีขันธูปมสูตร, อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต, มก. เล่ม 37 ข้อ 69 หน้า 260 บ ท ที่ 9 ขั้ น ต อ น ที่ 7…
เนื้อหาพูดถึงการใช้เทคโนโลยีในการแสดงธรรม เช่น เครื่องฉายแผ่นใสและโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเผยแผ่ธรรมะ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการประเมินผลการแสดงธรรมหลังจากการสอนเพื่อพัฒนาตนเอง
ความสัมพันธ์ของคณกโมคคัลลานสูตร กับธัมมัญญูสูตร
231
ความสัมพันธ์ของคณกโมคคัลลานสูตร กับธัมมัญญูสูตร
…ให้เห็นถึง ความสัมพันธ์ของธรรม 5 ประการจากธัมมัญญูสูตรไปใช้ฝึกปฏิบัติตามขั้นตอนของคุณกโมคคัลลานสูตร ดังนี้ 10.1 การฝึกเป็นกัลยาณมิตรให้กับตนเอง ในคณกโมคคัลลานสูตรได้กล่าวถึงขั้นตอนการฝึกฝนอบรมตนเองอย่างเป็น…
บทที่ 10 ของหนังสือเรื่อง 'การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา' กล่าวถึงความสัมพันธ์ของคณกโมคคัลลานสูตรและธัมมัญญูสูตรในการพัฒนาตนเองให้บรรลุถึงพระนิพพาน โดยนำเสนอวิธีการฝึกฝนพระภิกษุให้มีคุณธรรมภายในใจ ผ่านการศ
อัตถัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
234
อัตถัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
…นำไปฝึกฝนให้เป็นผลสำเร็จได้ ย่อมต้องอาศัยความเป็นอัตถัญญู กล่าวโดยย่อ คือ ต้องมีองค์ประกอบ 3 ประการ ดังนี้ ของตน 1. อาศัยความรู้เรื่องการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ที่ได้จากการอ่าน การฟัง หรือความเป็นธัมมัญญู 2. อา…
ภายหลังจากที่มีความรู้เรื่องการสำรวมในพระปาฏิโมกข์แล้ว ต้องทำความเข้าใจเพื่อใช้เป็นบทฝึกฝน มีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ ความรู้, การปฏิบัติ, และการมีครู เป็นที่สามารถแนะนำและแก้ไขปัญหาในการฝึก อุ
การพิจารณาความบริสุทธิ์ในพระพุทธศาสนา
237
การพิจารณาความบริสุทธิ์ในพระพุทธศาสนา
…ิชฌาอยู่โดยมากเราเป็นผู้มีจิตไม่ตั้ง มั่นอยู่โดยมากหรือหนอ หรือว่าเราเป็นผู้มีจิตตั้งมั่นอยู่โดยมาก ดังนี้ ย่อม เป็นอุปการะมากในกุศลธรรมทั้งหลายฉันนั้นเหมือนกัน...” 10.2.4 มัตตัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ …
บทความนี้สำรวจการพิจารณาความบริสุทธิ์ของจิตใจ โดยเปรียบเทียบกับการดูแลรักษาหน้าตาที่บริสุทธิ์และการมีมัตตัญญูในการรับปัจจัย 4 การฝึกฝนให้มีนิสัยในการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ช่วยให้พระภิกษุรักษาศีลได้ดีขึ้น
กาลัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
238
กาลัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
…กโมคคัลลานะไว้ ว่าหากพระภิกษุได้ปฏิบัติ ตามขั้นตอนทั้ง 6 ดังที่กล่าวมา ก็ย่อมบรรลุเป็นพระอรหันต์ได้ ดังนี้ “ดูก่อนพราหมณ์ ในพวกภิกษุที่ยังเป็นเสขะ ยังไม่บรรลุพระอรหัตตมรรค ยังปรารถนาธรรมที่เกษมจากโยคะอย่างห…
ในบทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของกาลัญญูและการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ โดยเน้นวิธีการจัดสรรเวลาอย่างมีประสิทธิภาพในการศึกษาและการปฏิบัติของพระภิกษุ เพื่อให้บรรลุผลสำเร็จในการฝึกปฏิบัติตามคณกโมคคัลลานสูตร และ
ข้อปฏิบัติเบื้องต้นของพระภิกษุ
83
ข้อปฏิบัติเบื้องต้นของพระภิกษุ
…นาแล้ว จะต้องปฏิบัติตนอย่างใด บ้าง และจะต้องละเว้นการปฏิบัติอย่างใดบ้าง ซึ่งอาจแยกออกให้เห็นได้ง่าย ดังนี้ 1. สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ 2. มีอาชีพบริสุทธิ์ 3. ถึงพร้อมด้วยศีล 4. คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลา…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงแรงจูงใจในการบวชและข้อปฏิบัติต่าง ๆ ที่พระภิกษุต้องสำรวม เช่น สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์, มีอาชีพบริสุทธิ์, ถึงพร้อมด้วยศีล, การคุ้มครองทวารในอินทรีย์, การมีสติสัมปชัญญะ และการ
ปาฏิโมกขสังวรศีล
84
ปาฏิโมกขสังวรศีล
…ื่อตนจะได้พ้นทุกข์” วิธีปฏิบัติ “ปาฏิโมกขสังวรศีล” นั้น อาจแยกอธิบายเพื่อให้เข้าใจง่ายเป็น 3 หัวข้อ ดังนี้ 1) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจร 2) มีปรกติเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย 3) สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้ง…
ปาฏิโมกขสังวรศีลหมายถึงการสำรวมระวังตนเพื่อการประพฤติดีงามโดยมีหัวข้อหลัก 3 ประการ ได้แก่ มรรยาทและโคจร, การเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย, และการศึกษาในสิกขาบทต่างๆ อาจาระแบ่งเป็นอาจาระที่ดีและไม่ดี โด
การหาเลี้ยงชีวิตของพระภิกษุ
91
การหาเลี้ยงชีวิตของพระภิกษุ
…ติสิกขาบทเกี่ยวกับเรื่องมิจฉาอาชีวะไว้ 6 ข้อ พร้อมทั้งระบุชื่อ อาบัติเพราะละเมิดสิกขาบทเหล่านั้นไว้ ดังนี้ 1) พระภิกษุอวดอุตริมนุสสธรรมที่ไม่มีในตน เพราะเห็นแก่อาชีวะ ต้องอาบัติปาราชิก 2) พระภิกษุชักสื่อให้…
พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทเพื่อป้องกันมิจฉาอาชีวะที่พระภิกษุอาจประพฤติ โดยการมีอาชีพบริสุทธิ์จำเป็นต้องหลีกเลี่ยงการขออาหารและการกระทำที่ไม่เหมาะสม เพื่อให้พระภิกษุสามารถดำเนินชีวิตอย่างมีศีลและบริส
สันโดษและอัปปิจฉา
107
สันโดษและอัปปิจฉา
…ปถึงขนาดกล่าวว่า พระพุทธศาสนาสอนให้คนเกียจคร้าน ความจริงธรรม 2 ข้อนี้ มีความหมายตามหลักพระพุทธศาสนา ดังนี้ “สันโดษ” คือ ความยินดี พอใจในของที่ตนมี “อัปปิจฉา” คือ ความมักน้อย ถ้ามีคำถามว่า การที่พ่อแม่รักลูก…
เรื่องราวเกี่ยวกับคำว่า 'สันโดษ' ซึ่งหมายถึง ความยินดีในของของตน พร้อมอธิบายถึงความแตกต่างระหว่าง 'สันโดษ' และ 'อัปปิจฉา' ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างความรักในครอบครัวและสถาบั
สันโดษในพระพุทธศาสนา
108
สันโดษในพระพุทธศาสนา
…ให้แก่เขา เป็นต้น สันโดษ 3 นี้เป็นไปในปัจจัย 4 แต่ละอย่างๆ จึงรวมเรียกว่าสันโดษ 12 ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้ 1) ยถาลาภสันโดษในจีวร คือ ยินดีตามที่ได้ในจีวร ภิกษุในพระพุทธศาสนานั้น เมื่อได้รับ จีวรซึ่งญาติโยมถ…
สันโดษในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ ยถาลาภสันโดษ (ยินดีตามที่ได้), ยถาพลสันโดษ (ยินดีตามกำลัง) และยถาสารุปปสันโดษ (ยินดีตามสมควร) ซึ่งในชีวิตประจำวัน ภิกษุจะใช้แนวทางนี้ในการรับจีวร บิ
ทิพยจักษุและการรับรู้กรรมของสัตว์
137
ทิพยจักษุและการรับรู้กรรมของสัตว์
…สัมมาทิฏฐิ ยึดถือการกระทำ ด้วยอำนาจสัมมาทิฏฐิ เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลก สวรรค์ดังนี้ เธอย่อมเห็นหมู่สัตว์ที่กำลังจุติ กำลังอุบัติ เลว ประณีต มีผิวพรรณดี มีผิวพรรณทราม ได้ดี ตกยาก ด้วยท…
เนื้อหานี้กล่าวถึง ''ทิพยจักษุ'' หรือ ''จุตูปปาตญาณ'' ซึ่งเป็นญาณที่ทำให้สามารถเล็งเห็นการเวียนว่ายตายเกิดของสัตว์และกฎแห่งกรรมอย่างชัดเจน สัตว์ที่ประกอบด้วยกรรมดีจะไปสู่สุคติ ส่วนสัตว์ที่มีกรรมชั่วจะ
คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา
146
คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา
…ษาจะได้รับความรู้ในด้านพระธรรมวินัยแล้วยังจะได้ข้อคิด ต่างๆ อีกเป็นอเนกประการ ซึ่งอาจกล่าวโดยย่อได้ ดังนี้ 9.2 คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา จากสามัญญผลสูตรนี้ เราสามารถแบ่งคุณลักษณะ หรือคุณสมบัติ…
บทความนี้อธิบายคุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 3 ระดับ คุณลักษณะเบื้องต้น ได้แก่ การบวชเพื่อฝึกอบรมตน มีการสำรวมกาย วาจา ใจ และศึกษาพระไตรปิฎกเพื่อพัฒนาจิตใจ ในระดับกลาง พระภิกษ
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
149
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
…ปัจจัยแห่งสามัญญผลแล้ว ก็พอจะประมวลลักษณะของพระภิกษุที่ไม่ควรไว้วางใจ หรือไม่ควร ให้ความเคารพนับถือ ดังนี้ 1) บวชโดยมิได้มีศรัทธาในพระธรรมวินัย หมายความว่า มิได้มีเจตนาจะอบรมหรือพัฒนาตน ให้บริสุทธิ์ในด้านกา…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคุณลักษณะของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา แบ่งออกเป็น 3 ระดับ ตามหลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีลสิกขา (การฝึกกายและวาจา), จิตตสิกขา (การฝึกใจ), และปัญญาสิกขา (ความรู้แจ้งจากการฝึกใจ) นอกจาก
การปฏิบัติต่อพระภิกษุในพระธรรมวินัย
151
การปฏิบัติต่อพระภิกษุในพระธรรมวินัย
…เมื่อพุทธศาสนิกชนได้พบเห็นพระภิกษุที่ ย่อหย่อนในพระธรรมวินัยแล้ว จะต้องพิจารณาแยกแยะตามประเด็นต่างๆ ดังนี้ 2.1 ท่านเป็นภิกษุใหม่หรือบวชมานานแล้ว ภิกษุใหม่มีคำศัพท์ทางศาสนาว่า “นวกะ” คือ ภิกษุที่บวชมาต่ำกว่า…
บทความนี้นำเสนอการแสดงความเคารพยกย่องพระภิกษุและการปฏิบัติต่อพระภิกษุที่ไม่ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย โดยมีการแนะนำวิธีการพิจารณาและแนวทางการดำเนินการ เพื่อให้นักปฏิบัติธรรมเข้าใจบทบาทของพระภิกษุในพระพุทธ
ธรรมะและการถามตอบในชีวิต
187
ธรรมะและการถามตอบในชีวิต
…มะม่วง ฉะนั้น หม่อมฉันมีความดำริว่า ไฉน คนอย่างเราจะพึงมุ่งรุกรานสมณะหรือพราหมณ์ผู้อยู่ในราชอาณาเขต ดังนี้ แล้วไม่ยินดี ไม่คัดค้านภาษิตของครูนิครนถนาฏบุตร ไม่พอใจ แต่ก็มิได้เปล่งวาจา แสดงความไม่พอใจ ไม่เชื่…
ในบทนี้มีการสนทนาเกี่ยวกับศิลปศาสตร์และโลกหน้า โดยสัญชัยเวลัฏฐบุตรกล่าวถึงความจริงเกี่ยวกับความเชื่อและโลกหน้าที่คนสามารถเข้าใจได้ และการตอบคำถามในเรื่องศาสตร์ต่างๆ ที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตและกรรม แต่
ศีลของภิกษุ
194
ศีลของภิกษุ
…และกุมารว่า ท่านจงไปในที่นี้ ท่านจง ไปในที่โน้น ท่านจงนำเอาสิ่งนี้ไป ท่านจงนำเอาสิ่งนี้ ในที่โน้นมา ดังนี้ แม้ข้อนี้ก็เป็นศีลของเธอประการหนึ่ง 10. ภิกษุเว้นขาดจากการพูดหลอกลวง และการพูดเลียบเคียง เช่นอย่างท…
บทความนี้กล่าวถึงข้อปฏิบัติศีลของภิกษุในพระพุทธศาสนา รวมถึงการเว้นจากการตกแต่งร่างกาย การติรัจฉานกถา การแย่งคำพูด การประกอบทูตกรรมและการพูดหลอกลวง โดยเฉพาะศีลที่ต้องถือปฏิบัติเหล่านี้มีความสำคัญในการส
ความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมและอาสวะในพระธรรมคำสอน
205
ความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมและอาสวะในพระธรรมคำสอน
…มาทิฏฐิ ยึดถือการกระทำด้วยอำนาจ สัมมาทิฏฐิ เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก เขาย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ดังนี้ เธอย่อมเห็นหมู่สัตว์ที่ กำลังจุติ กำลังอุบัติเลว ประณีต มีผิวพรรณดี มีผิวพรรณทราม ได้ดี ตกยาก ด้วยท…
เนื้อหานี้อธิบายถึงการเห็นกรรมของสัตว์ทั้งหลาย ในขณะที่จิตมีสมาธิและบริสุทธิ์ พร้อมกับการเข้าใจอาสวะและวิธีการหลุดพ้นจากทุกข์ ผ่านการวิเคราะห์เศษกรรมและการกระทำที่ถูกต้อง โดยใช้เปรียบเทียบกับการเห็นภา
กามาสวะและการหลุดพ้น
206
กามาสวะและการหลุดพ้น
…งายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือส่องประทีปในที่มืดด้วยคิดว่า ผู้มีจักษุจักเห็นรูป ดังนี้ ฉันใด พระผู้มีพระภาคทรงประกาศพระธรรม โดยอเนกปริยาย ฉันนั้นเหมือนกัน ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันน…
เนื้อหาเน้นถึงการหลุดพ้นจากความหลงใหลในกามาสวะและอวิชชา เมื่อจิตมีความเป็นอิสระอย่างแท้จริง พระผู้มีพระภาคทรงแสดงถึงหลักธรรมที่ช่วยให้บุคคลเห็นความผิดพลาดและสารภาพเป็นความจริง การแลกเปลี่ยนระหว่างพระเ