หน้าหนังสือทั้งหมด

ความสำคัญของการใกล้ชิดครูบาอาจารย์
90
ความสำคัญของการใกล้ชิดครูบาอาจารย์
…ังใจ การฝึกฝนอบรมตนเองก็จะพัฒนาไปได้อย่างรวดเร็ว สมดังที่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน มหาสุญญตสูตร ดังนี้ “ดูก่อนอานนท์ สาวกไม่ควรจะติดตามศาสดาเพียงเพื่อฟัง สุตตะ เคยยะ และไวยากรณ์เลย นั่นเพราะเหตุไร เพราะ…
การใกล้ชิดกับพระอุปัชฌาย์หรือครูบาอาจารย์ที่ดีเป็นสิ่งสำคัญสำหรับพระภิกษุ ในการพัฒนาคุณธรรมและการเข้าใจธรรมะอย่างลึกซึ้ง การได้ฟังธรรมและสอบถามความรู้จะช่วยให้เขาเข้าถึงปฏิบัติได้ดียิ่งขึ้น อีกทั้งยัง
วิธีฝึกให้เป็นอัตถัญญู
91
วิธีฝึกให้เป็นอัตถัญญู
… ในเบื้องต้นนี้ จึงอาจอาศัยแนวทางจากหลายๆ วิธี เพื่อเพิ่มพูนความรู้ความเข้าใจเดิมให้มีมากยิ่งขึ้นไป ดังนี้ 1. ทำความเข้าใจหลักธรรมทั้งหมดที่ได้ศึกษามา และพิจารณาในเบื้องต้นว่ามีความหมายอย่างไร 2. ทดลองฝึกปฏ…
บทความนี้อธิบายวิธีการฝึกฝนตนเองของพระภิกษุที่ต้องมีการเข้าใจนัยอย่างถูกต้องและการลงมือปฏิบัติอย่างจริงจัง เริ่มจากการทำความเข้าใจหลักธรรมและทดลองฝึกตามความเข้าใจ พร้อมทั้งการสอบถามและประมวลผลเพื่อสร้
การประเมินคุณธรรมในตนเอง
105
การประเมินคุณธรรมในตนเอง
…ะรู้ว่าตนเองยังต้องทำความเพียร ต่อไป คุณธรรมภายในก็จะยิ่งเพิ่มพูน เหมือนดังตัวอย่างของพระลกุณฎกเถระ ดังนี้ เรื่องพระลกุณฏกภัททิยะ พระลกุณฏกภัททิยะ เดิมท่านเป็นกุลบุตรในตระกูลที่มีฐานะดี อยู่ในกรุงสาวัตถี แต…
บทความนี้นำเสนอเรื่องราวของพระมหาติสสเถระและพระลกุณฏกภัททิยะในการประเมินคุณธรรมในตนเอง พระมหาติสสเถระได้เรียนรู้ว่าแม้ตนจะมีความพยายามในการปฏิบัติ แต่ความกำหนัดในกามยังทำให้เขาหลงผิดในความคิดว่าตนบรรล
การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติ
118
การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติ
…พระภิกษุ การประเมินด้วยสุตะ หรือการฟังธรรมเพื่อเพิ่มพูนความรู้ สามารถประเมินโดยอาศัยแนวทาง 4 ประการ ดังนี้ 1. ประเมินจากความกระตือรือร้นในการฟังหรืออ่านธรรมะว่ามีมากน้อยแค่ไหน เช่น มีความ กระตือรือร้นที่จะเ…
การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติสามารถทำได้โดยการพิจารณาถึงการเข้าถึงดวงศีลภายใน ซึ่งเป็นศีลที่มีความบริสุทธิ์และสามารถมองเห็นได้ในศูนย์กลางกายมนุษย์ สำหรับฆราวาสนั้น สามารถประเมินได้จากความผ่องใสของใจ แ
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตและการบำบัดทุกข์
130
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตและการบำบัดทุกข์
…กสงบ เพื่ออนุเคราะห์พรหมจรรย์ ด้วยคิดว่าเรา จักบรรเทาเวทนาเก่า จักไม่ให้เวทนาใหม่เกิดขึ้น ด้วยประการดังนี้ ความ เป็นไปแห่งชีวิต ความเป็นผู้ไม่มีโทษ และความอยู่สบาย จักมีแก่เรา เสนาสนะ (ที่อยู่อาศัย) เราอนุญ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวัตถุประสงค์ของการใช้ปัจจัย 4 ได้แก่ บิณฑบาต (อาหาร) เสนาสนะ (ที่อยู่อาศัย) และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร (ยารักษาโรค) โดยยกตัวอย่างการบรรเทาความลำบากและเวทนา ทั้งในด้านร่างกายและจิตใจที
การบริโภคและปัจจัย 4 ในชีวิตของพระภิกษุ
140
การบริโภคและปัจจัย 4 ในชีวิตของพระภิกษุ
…ัย 4 ที่เข้ามามีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของพระภิกษุให้ครอบคลุมแล้ว เราอาจแบ่งออกได้เป็น 5 ขั้นตอน ดังนี้ 1. การแสวงหาปัจจัย 4 2. การรับปัจจัย 4 3. การบริโภคใช้สอยปัจจัย 4 4. การดูแลรักษาปัจจัย 4 5. การสละ…
บทความนี้สำรวจการบริโภคอาหารของพระภิกษุว่ามีความสำคัญอย่างไรในการบำเพ็ญสมณธรรม และวิธีการแสวงหาปัจจัย 4 อย่างถูกต้องตามหลักธรรม สิ่งเหล่านี้รวมถึงการแสวงหา การรับ และการบริโภคอาหารอย่างมีสติเพื่อไม่ให
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตของพระภิกษุ
145
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในชีวิตของพระภิกษุ
…งของการรับปัจจัย 4 จากพระไตรปิฎกที่น่าสนใจ ที่จะช่วยทำให้เข้าใจถึงการรับปัจจัย 4 ได้ดีขึ้น 2 เรื่อง ดังนี้ 1. เรื่องพระเจ้าอุเทนถวายจีวรแก่พระอานนท์เพราะความเลื่อมใส 2. เรื่องภิกษุณีกุลลนันทารับกระเทียมไม่ร…
การรับปัจจัย 4 ของพระภิกษุมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตและการบำเพ็ญสมณกิจ ซึ่งต้องพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ความต้องการของผู้ให้และจำนวนปัจจัยที่มี หากผู้ให้มีมาก แต่ต้องการถวายเพียงเล็กน้อย พระภิกษุควรร
ความสำคัญของกาลทั้ง 4 ในการฝึกอบรม
163
ความสำคัญของกาลทั้ง 4 ในการฝึกอบรม
…ไปฝึกฝนอบรมตนเองได้อย่างถูกต้อง ซึ่งในการสอบถามให้บรรลุผลนี้ ต้องมี องค์ประกอบสำคัญอย่างน้อย 2 ส่วน ดังนี้ 1. “ผู้ถาม” ในที่นี้หมายเอาบุคคล 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ 1 ผู้ที่เพิ่งฝึกอบรมใหม่ หมายถึงผู้ที่บวชใ…
เนื้อหาอธิบายถึงความสำคัญของการรู้จักกาลทั้ง 4 เพื่อการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา การเรียนรู้พระธรรมวินัย การสอบถามหัวข้อธรรมที่สงสัย การประกอบความเพียร และการหลีกออกเร้นอย่างสมบูรณ์ โดยเน้นที่การเพิ่มพูนค
ความสำคัญของครูบาอาจารย์ในการฝึกฝนพระภิกษุ
164
ความสำคัญของครูบาอาจารย์ในการฝึกฝนพระภิกษุ
…้าหมายอยู่ที่การบรรลุมรรคผลนิพพาน ดุจดังเช่นที่พระพุทธองค์ตรัสไว้ใน “เสนาสนสูตร” ซึ่งมีเนื้อหาโดยย่อดังนี้ คือ พระภิกษุที่ฝึกตนเองมาดีแล้ว หากได้อยู่ในสถานที่ที่ประกอบด้วยสิ่งเหล่านี้ 5 ประการ ก็ย่อมจะบรรลุ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของครูบาอาจารย์ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในธรรมะพระพุทธเจ้าสำหรับพระภิกษุในการบรรลุมรรคผลนิพพาน และเสนอแนวทางการฝึกฝนเอง โดยมี 5 ปัจจัยสำคัญ รวมถึงการอยู่ในสถานที่เหมาะสม การม
การเรียนรู้และการถามเพื่อพัฒนาธรรมะในพระพุทธศาสนา
169
การเรียนรู้และการถามเพื่อพัฒนาธรรมะในพระพุทธศาสนา
…ำของพระอานนท์ ผู้เป็นเลิศกว่าภิกษุทั้งหลายในทางพหูสูต ที่กล่าวถึงวิธี เรียนให้ได้ผลดีกับพระสารีบุตร ดังนี้ “ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเป็นผู้ฉลาดในอรรถ ฉลาดในธรรม ฉลาดใน พยัญชนะ ฉลาดในนิรุตติ และฉลาดในเบื้องต…
เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับการเรียนรู้ในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการใช้คำแนะนำจากพระอานนท์ที่ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของความรู้และการตั้งคำถามที่เหมาะสมในการศึกษาและปฏิบัติธรรม รวมถึงการมีอาจารย์ที่ดีในการถ่ายทอ
ปริสัญญในพระพุทธศาสนา
179
ปริสัญญในพระพุทธศาสนา
…ู กาลัญญูแล้ว จึงต้องฝึกในขั้นตอน ที่ 6 คือ “ปริสัญญ” ต่อไป ตามวิธีการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ ดังนี้ “ก็ภิกษุเป็นปริสัญญอย่างไรภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้จักบริษัทว่านี้บริษัท กษัตริย์ นี้บริษัทพราหมณ…
บทที่ 8 กล่าวถึงขั้นตอนที่ 6 ของการเป็นปริสัญญาที่พระภิกษุต้องฝึกอบรมตนเองให้เป็นกัลยาณมิตร ฝึกตามวิธีการ 5 ขั้นตอนในธัมมัญญสูตร การฝึกนี้ทำให้พระภิกษุรู้จักบริษัทต่างๆ และมีความเข้าใจในธรรมะของพระสัม
ชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
185
ชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
…่างกัน ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงความแตกต่างกันของ กลุ่มบุคคลต่างๆ ไว้ใน ขัตติยาธิปปายสูตร ดังนี้ “กษัตริย์ทั้งหลาย ย่อมประสงค์โภคทรัพย์ นิยมปัญญา ต้องการในการได้แผ่นดิน มีความเป็นใหญ่เป็นที่สุด มั…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้หยั่งรากในแคว้นมคธ โดยเริ่มต้นจากการโปรดชฎิล 3 พี่น้อง ซึ่งนำไปสู่การบรรลุธรรมของลูกศิษย์กว่า 1,000 คน หลังจากบวช พระองค์นำพวกเขาเข้าสู่เมืองราชคฤห์ ส่งผลให้
เรื่องราวของวิฑูฑภะและความถือดีของกลุ่มพราหมณ์
187
เรื่องราวของวิฑูฑภะและความถือดีของกลุ่มพราหมณ์
…ให้โทษคล้ายกลุ่มของกษัตริย์เช่นกัน ซึ่งความเป็นผู้ถือดีนั้น มีตัวอย่างเรื่องราวของ “โสณทัณฑพราหมณ์” ดังนี้ เมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ 500 รูป เสด็จถึงนครจัมปา ประทับอยู่ใ…
เรื่องราวของวิฑูฑภะผู้มีผิวพรรณดั่งทองคำที่ถูกดูแคลนโดยเจ้าศากยะ ทำให้เกิดความแค้นที่นำไปสู่วิสัยทัศน์แห่งการแก้แค้นเมื่อเขาได้ขึ้นครองราชย์ ในขณะเดียวกัน การมีอำนาจของกลุ่มพราหมณ์ในสมัยพุทธกาล เป็นอี
ความเคารพและความถือดีในทางพระพุทธศาสนา
188
ความเคารพและความถือดีในทางพระพุทธศาสนา
…รัพย์นั้นก็ไม่เป็นประโยชน์แก่ใครๆ เลย สำหรับในเรื่องนี้ มีตัวอย่าง ของ โกสิยเศรษฐี ผู้มีความตระหนี่ ดังนี้ ในสมัยหนึ่ง มีเศรษฐีชื่อโกสิยะ ผู้มีความตระหนี่ มีสมบัติ 80 โกฏิ อาศัยอยู่ในสักกรนิคม ไม่ไกล ยาน หม…
บทความนี้กล่าวถึงความกังวลใจของพราหมณ์เมื่อเจอพระพุทธองค์ และความกลัวการถูกดูหมิ่น ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการรักษาหน้าตาในสังคม แม้จะมีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา ในส่วนที่สองกล่าวถึงความถือดีของคฤหบดี ที่ม
เรื่องราวของชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระศาสนา
190
เรื่องราวของชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระศาสนา
…ยแผ่พระศาสนาได้เหมือนกัน สำหรับในเรื่องนี้ มีตัวอย่างที่เห็นได้ชัดจาก เรื่องราวของ “ชฎิล 3 พี่น้อง” ดังนี้ เมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จจาริกไปจนถึงตำบลอุรุเวลา ที่มีนักบวชชฏิล 3 คนพี่น้องอาศัย อยู่ คน…
เรื่องราวของชฎิล 3 พี่น้องเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนในการเผยแผ่พระศาสนา เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงนิมิตและปาฏิหาริย์เพื่อเข้าถึงใจของชฎิลอุรุเวลากัสสปะ แม้จะประสบกับทิฏฐิมานะ ทำให้พระองค์ต้องใช้เวลาเพ
วิธีการวางตัวกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่ม
191
วิธีการวางตัวกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่ม
…าหมณ์ ฯลฯ บริษัทคฤหบดี ฯลฯ บริษัทสมณะ ฯลฯ บริษัทเทวดา ฯลฯ...” ในอาการที่ควรกระทำ 5 ประการ มีตัวอย่างดังนี้ 1. “เข้าไปหา”กรณีนี้สามารถดูตัวอย่างจากการบิณฑบาตของพระภิกษุก็จะเห็นรายละเอียดได้อย่าง ชัดเจน ทั้งน…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวางตัวของพระภิกษุต่อกลุ่มคน 4 กลุ่ม โดยอธิบายถึง 5 ลักษณะการกระทำที่เหมาะสม ได้แก่ การเข้าไปหา การยืน การกระทำ การนั่ง และการนิ่ง โดยยกตัวอย่างจากการบิณฑบาตของพระภิกษุซึ่งต้องเข้าไป
การปฏิบัติตนในพระพุทธศาสนา
193
การปฏิบัติตนในพระพุทธศาสนา
…น” ประการถัดมา พระองค์ตรัสว่า “จึงยืนอย่างนี้” ซึ่งอาการยืนที่ถูกต้องนั้น ควรเว้นจาก ลักษณะ 6 อย่าง ดังนี้ คือ 1. ไม่ยืนไกลเกินไป เพราะหากต้องพูดก็ทำให้ต้องพูดเสียงดัง 2. ไม่ยืนใกล้เกินไป เพราะจะทำให้อึดอัด…
เนื้อหานี้นำเสนอแนวทางการปฏิบัติตนที่เหมาะสมในพระพุทธศาสนา เน้นการใช้กิริยาวาจาในการอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างเคารพ และเคล็ดลับในการแสดงออกในสถานการณ์ต่างๆ เช่น การยืน การนั่ง การพูด รวมถึงข้อห้ามที่ควรห
การกระทำที่เหมาะสมและการนั่งตามหลักในพระพุทธศาสนา
194
การกระทำที่เหมาะสมและการนั่งตามหลักในพระพุทธศาสนา
… ประการถัดมา พระองค์ตรัสว่า “จึงนั่งอย่างนี้” ซึ่งอาการนั่งที่ถูกต้องนั้น ควรเว้นจาก ลักษณะ 6 อย่าง ดังนี้ คือ 1. นั่งไกลเกินไป ปฐมสมันตปาสาทิกา อรรถกถาพระวินัยปิฎก, มก. เล่ม 1 หน้า 84 มหานิทานสูตร, อรรถกถา…
ในพระพุทธศาสนา การกระทำที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับสถานการณ์ ตัวอย่างจากสามเณรนิโครธที่ทำให้พระเจ้าอโศกเกิดความเลื่อมใส และเป็นผลให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรือง สามเณรนิโครธมีอาการงดงาม จนทำให้พระราชานิมนต์มาใ
การวางตัวแบบฆราวาสในสังคมไทย
196
การวางตัวแบบฆราวาสในสังคมไทย
…งผู้ดี” ที่เจ้าพระยาพระเสด็จ สุเรนทราธิบดี (ม.รว.เปีย มาลากุล) ประพันธ์ไว้ มีสิ่งที่น่าสนใจพอสังเขป ดังนี้ “ผู้ดี ย่อมรักษาความเรียบร้อย ทั้งกาย วาจา ใจ เช่น แต่งตัวสะอาด เรียบร้อยเสมอ ไม่แสดง กิริยาตึงตัง …
บทความนี้นำเสนอการวางตัวของฆราวาสในสังคมไทย โดยยกตัวอย่างการประพฤติตนตามกิริยามารยาทที่เหมาะสม เช่น การแต่งตัวให้เรียบร้อย การรักษาระยะห่างทางสังคม และการเคารพผู้ใหญ่ รวมถึงการศึกษาขนบธรรมเนียมของชาวต
การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
203
การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
…ักบุคคลปโรปรัญญ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสหลักการดูคนเป็นไว้แล้ว ในเรื่องบุคคลปโรปรัญญ มีรายละเอียด ดังนี้ “ก็ภิกษุเป็นบุคคลปโรปรัญญอย่างไร ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้รู้จักบุคคลโดยส่วน 2 คือ บุคคล 2 จําพวก …
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงประเภทต่างๆ ของผู้ฟังที่มีทั้งที่พร้อมรับฟังและไม่พร้อมรับฟัง นอกจากนี้ยังพูดถึงหลักการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตร