หน้าหนังสือทั้งหมด

ปัญญาทางโลกและปัญญาทางธรรม
120
ปัญญาทางโลกและปัญญาทางธรรม
…ิดชอบในงานนั้น 1.2 ประเมินจากการ “รู้เท่าทันสังขาร หรือสุขภาพร่างกายของตนเอง” เช่น เราเอาใจใส่ ในการดูแลรักษาสุขภาพได้ดีแค่ไหน คือ ดูแลให้แข็งแรงเพียงพอที่จะใช้สร้างบุญบารมีได้นานๆ ไม่ใช่ว่าร่างกาย แข็ง…
ในเนื้อหานี้พูดถึงการประเมินปัญญาทางโลกและธรรม โดยปัญญาทางโลกมีสองประเด็นหลักคือ ความสามารถในการทำงานและการรู้เท่าทันสังขาร ขณะเดียวกัน ปัญญาทางธรรมจะประเมินจากการเข้าถึงกายในตัวเอง ซึ่งเกิดจากการเจริ
ความสำคัญของปัจจัย 4 สำหรับพระภิกษุและฆราวาส
129
ความสำคัญของปัจจัย 4 สำหรับพระภิกษุและฆราวาส
…กษุมีอยู่นี้ จึงมีเฉพาะที่จำเป็นต้องมีจริงๆ เท่านั้น ดังนั้นพระภิกษุจึงต้องให้ความสำคัญ กับการบริหารดูแลปัจจัย 4 ที่ตนมี เพราะหากบริหารไม่ดี ย่อมจะมีผลกระทบต่อวิถีชีวิตของตนเอง 6.3 พุทธานุญาตเกี่ยวกับปั…
ปัจจัย 4 คือ สิ่งที่จำเป็นสำหรับการดำรงชีวิต ไม่ว่าจะเป็นความปลอดภัย ที่พัก หรือยารักษาโรค สำหรับพระภิกษุแล้ว ปัจจัย 4 จะมีความสำคัญมาก เพราะพวกเขาต้องลดการครอบครองลงเหลือเพียงสิ่งที่จำเป็น นอกจากนี้
ความสำคัญของการรับและดูแลปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
141
ความสำคัญของการรับและดูแลปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
…ป็นอุปกรณ์ ที่ใช้ฝึกฝนอบรมเพื่อความสำรวม กาย วาจา ใจ และเพื่อขจัดกิเลสอาสวะของพระภิกษุได้ด้วย 4. การดูแลรักษาปัจจัย 4 หมายถึงการใช้ปัจจัย 4 ที่สาธุชนถวายมาให้คุ้มค่ามากที่สุด ซึ่งในที่นี้ พระภิกษุจะต้อง…
…็นถึงความสำคัญของขั้นตอนการ “รับ” ปัจจัย 4 ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเน้นย้ำ โดยการบริโภคใช้สอยและการดูแลรักษานั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อให้พระภิกษุสามารถฝึกอบรมได้อย่างเหมาะสม ซึ่งการใช้ปัจจัย 4 อย่างถูกต้อ…
การสละและการกำจัดปัจจัย 4
142
การสละและการกำจัดปัจจัย 4
…นดีว่าปัจจัย 4 เป็นสิ่งจำเป็นพื้นฐานที่สำคัญสำหรับทุกๆ ชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับ พระภิกษุ ปัจจัย 4 ดูจะมีความสำคัญเป็นพิเศษมากขึ้นไปอีก ด้วยว่ามีข้อกำหนดทางพระวินัยที่พระสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้ …
ในขั้นตอนที่ 5 การสละปัจจัย 4 หมายถึงการแบ่งปันหรือถวายให้ผู้มีคุณธรรม ส่วนการกำจัดเป็นการทำลาย หรือกำจัดวัสดุที่ใช้แล้วให้เหมาะสม เช่น การใช้ผ้าจีวรเก่าเพื่อทำความสะอาด การรับปัจจัย 4 นับว่าเป็นสิ่งจ
ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต
149
ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต
…ม ควรมุ่งใช้ให้ตรงกับวัตถุประสงค์ โดยรักษาเสื้อผ้าของตนให้สะอาด นุ่งห่ม แล้วสุภาพเรียบร้อย คล่องตัว ดูแลรักษาได้ง่าย เลือกซื้อชนิดที่มีคุณภาพดีสามารถใช้งานได้ยาวนาน ราคา ไม่แพงมากเกินไป สีสันไม่ฉูดฉาด แ…
บทความนี้นำเสนอวิธีการที่ฆราวาสสามารถปรับใช้ทัศนคติเกี่ยวกับปัจจัย 4 เพื่อประโยชน์ในชีวิตประจำวันผ่านการใช้เสื้อผ้า อาหาร และที่อยู่อาศัยอย่างมีสติและคำนึงถึงความคุ้มค่าแหล่งที่อยู่อาศัยต้องสะอาดและเห
การสร้างบุญบารมีในชีวิต
157
การสร้างบุญบารมีในชีวิต
…รที่จะทำความดีทาง กาย วาจา และใจ เมื่อเขาตอบว่าไม่ได้คิด เพราะมัวประมาทอยู่ พญายมจึงกล่าวกับเขาว่า “ดูก่อนพ่อมหาจำเริญ ท่านไม่ได้ทำความดีทางกาย ทางวาจา และทาง ใจไว้ เพราะมัวประมาทเสีย ดังนั้น เหล่านายนิ…
เมื่อความชราเข้ามาถึง หลายคนเริ่มรู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและพลังกายที่ลดลง แต่ยังมีน้อยคนนักที่ได้พิจารณาว่าได้สั่งสมบุญบารมีมามากน้อยเพียงใด การใช้ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการสร้างบุญบารมีมักถู
การปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา
171
การปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา
… ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเป็นผู้ปรารภความ เพียรด้วยตั้งสัตยาธิษฐานว่า จะเหลืออยู่แต่หนัง เอ็น และกระดูกก็ตามที เลือดและเนื้อในร่างกายจงเหือดแห้งไปเถิด ผลอันใดที่จะพึงบรรลุได้ด้วย เรี่ยวแรงของบุรุษ ด้วยค…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา อธิบายโดยพระมหาโมคคัลลานะ ซึ่งวิจารณ์ว่าความเพียรนั้นสำคัญอย่างไร และมีข้อแนะนำในการร่วมสมาธิที่เหมาะสม โดยการตั้งสัตยาธิษฐานเพื่อมีความตั้งใจแน่วแน่ แม
เรื่องราวของวิฑูฑภะและความถือดีของกลุ่มพราหมณ์
187
เรื่องราวของวิฑูฑภะและความถือดีของกลุ่มพราหมณ์
…ยะทั้งปวง จากเรื่องนี้จะเห็นถึงมานะทิฏฐิและความถือดีของกษัตริย์ผู้มีอำนาจ แค่เพียงเพราะความมีมานะไป ดูถูกวิฑูฑภะเท่านั้น จึงนำโทษภัยคือความตายมาสู่ศากยวงศ์ 2) ความถือดีของกลุ่มพราหมณ์ พราหมณ์ถือเป็นผู้ม…
เรื่องราวของวิฑูฑภะผู้มีผิวพรรณดั่งทองคำที่ถูกดูแคลนโดยเจ้าศากยะ ทำให้เกิดความแค้นที่นำไปสู่วิสัยทัศน์แห่งการแก้แค้นเมื่อเขาได้ขึ้นครองราชย์ ในขณะเด…
เรื่องราวของชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระศาสนา
190
เรื่องราวของชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระศาสนา
…หันต์เหมือนตนอยู่ดี พระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรารภเหตุที่ชฎิลนี้มีความเห็นผิดมานาน จึงทรงตรัสให้สลดใจว่า “ดูก่อน กัสสปะ ท่านไม่ใช่พระอรหันต์แน่ ทั้งยังไม่พบทางแห่งความเป็นพระอรหันต์ แม้ปฏิปทาของท่านที่จะเป็นเ…
เรื่องราวของชฎิล 3 พี่น้องเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนในการเผยแผ่พระศาสนา เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงนิมิตและปาฏิหาริย์เพื่อเข้าถึงใจของชฎิลอุรุเวลากัสสปะ แม้จะประสบกับทิฏฐิมานะ ทำให้พระองค์ต้องใช้เวลาเพ
วิธีการวางตัวกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่ม
191
วิธีการวางตัวกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่ม
…มกลางสมาคมนั้นๆ ได้อย่างดีไม่มีที่ติสักนิดเดียว ซึ่งพระองค์ทรงตรัสเรื่องเหล่านี้ไว้ใน ปริสสูตร ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราเข้าไปหาบริษัทกษัตริย์หลายร้อยบริษัท ย่อมรู้ดีว่า แม้ในบริษัทนั้นเราเคย นั่งประ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวางตัวของพระภิกษุต่อกลุ่มคน 4 กลุ่ม โดยอธิบายถึง 5 ลักษณะการกระทำที่เหมาะสม ได้แก่ การเข้าไปหา การยืน การกระทำ การนั่ง และการนิ่ง โดยยกตัวอย่างจากการบิณฑบาตของพระภิกษุซึ่งต้องเข้าไป
ความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระธรรม
202
ความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระธรรม
…พุทธเจ้าผู้ทรงมีความเข้าใจในธรรมชาติของผู้ฟัง ทรงใคร่ครวญถึงธรรม เพื่อที่จะแสดงธรรมเป็นครั้งแรกว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราได้เห็นเหล่าสัตว์ผู้มีกิเลสดุจธุลีในดวงตาน้อยก็ มี ผู้มีกิเลสดุจธุลีในดวงตามากก…
บทความนี้กล่าวถึงความรู้และคำแนะนำในการเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟัง ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการสนทนาธรรมกับพระภิกษุผู้มีความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟัง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงประเภทของผู้ฟังที่มีความแ
การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
203
การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
…ใครเป็นบุคคลประเภทใด เช่น คนนี้เป็นประเภท อุคฆติตัญญู คนโน้นเป็นประเภทวิปจิตัญญู หากแต่เป็นเรื่องการดูคนที่มีความแตกต่างกันไปตามธรรมชาติ ของแต่ละคนให้ออก ซึ่งพูดให้ง่าย ก็หมายถึงการ “ดูคนเป็น” นั่นเอง 9…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงประเภทต่างๆ ของผู้ฟังที่มีทั้งที่พร้อมรับฟังและไม่พร้อมรับฟัง นอกจากนี้ยังพูดถึงหลักการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตร
บุคคลปโรปรัญญูและการปฏิบัติธรรม
204
บุคคลปโรปรัญญูและการปฏิบัติธรรม
…นั้นๆ บุคคลที่ปฏิบัติทั้งเพื่อประโยชน์ตนและเพื่อประโยชน์ผู้อื่น จึงได้รับความ สรรเสริญด้วยเหตุนั้นๆ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้รู้จักบุคคลโดยส่วน 2 ฉะนี้แล ภิกษุเป็นบุคคลปโรปรัญญู อย่างนี้แล แผนภาพ…
บทความนี้กล่าวถึงบุคคลที่มีความเข้าใจในอรรถและธรรม โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ผู้ที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของตนเอง และผู้ที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของทั้งตนเองและผู้อื่น คนที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ส่วนตัวจะ
หลักการแสดงธรรมที่เหมาะสม
209
หลักการแสดงธรรมที่เหมาะสม
ดูก่อนนายคามณี นาเลว มีดินแข็ง เค็มพื้นดินเลวฉันใด เราย่อมแสดง ธรรมอันงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลางงามใ…
บทความนี้กล่าวถึงการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนาโดยอิงจากลักษณะของผู้ฟัง ทั้งสามระดับ ได้แก่ ระดับสูง กลาง และต่ำ พระภิกษุควรมีความเข้าใจในเป้าหมายของการแสดงธรรมเพื่อนำมาซึ่งการหลุดพ้นจากอาสวกิเลสและความรู้
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
212
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
อาทิตตปริยายสูตร อันกล่าวถึงสิ่งของร้อนเช่นกันกับไฟว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นของร้อน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สิ่ง ทั้งปวงเป็นของร้อน คืออะไร คือ จ…
อาทิตตปริยายสูตรอธิบายถึงความร้อนในสิ่งทั้งปวงรวมถึงสุขเวทนาและทุกขเวทนาที่เกิดจากจักษุสัมผัส อย่างไรก็ตาม ในการแสดงธรรม พระภิกษุควรทราบภูมิหลังของผู้ฟังเพื่อปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับผู้ฟัง เนื้อหาแห่ง
การฝึกอบรมจิตใจผ่านข้อธรรมของพระราหุล
213
การฝึกอบรมจิตใจผ่านข้อธรรมของพระราหุล
…จักสำรวมระมัดระวังใจของตนสอนให้มองทุกสิ่งไปตามสภาพ ความเป็นจริง ดังที่ปรากฏใน มหาราหุโลวาทสูตร ว่า “ดูก่อนราหุล รูปอย่างใดอย่างหนึ่งเป็นอดีต เป็นอนาคตและเป็นปัจจุบัน เป็นภายในก็ดี เป็นภายนอกก็ดี หยาบก็ด…
เมื่อสามเณรราหุลในวัยหนุ่มได้ศึกษาและฝึกอบรมตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ท่านเริ่มตระหนักถึงความไม่เที่ยงของรูปและขันธ์ทั้งห้า รวมถึงความเจ็บปวดจากสิ่งที่ไม่เที่ยง ท่านได้รับการสอนให้รู้จักสำรวมระมั
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
214
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
…องผู้สอน ทั้งสภาพ ใจ ทั้งความรู้ที่ต้องถ่ายทอดไปตามลำดับ ดังที่พระพุทธองค์ตรัสไว้แก่พระอานนท์" ว่า “ดูก่อนอานนท์ การแสดงธรรมแก่ผู้อื่นไม่ใช่ทำได้ง่าย ภิกษุเมื่อจะแสดงธรรมแก่ผู้อื่น จึงตั้งธรรม 5 ประการไ…
บทเรียนเกี่ยวกับวิธีการแสดงธรรมตามพระบรมศาสดาที่เรียกร้องความพร้อมทั้งทางจิตใจและความรู้ของผู้สอน โดยเน้นความสำคัญของการเตรียมตัว การแสดงธรรมด้วยความเคารพ และไม่มองข้ามความสำคัญในการปรับเนื้อหาให้เหมา
การแสดงธรรมและการใช้เทคโนโลยีในการเผยแผ่ธรรมะ
218
การแสดงธรรมและการใช้เทคโนโลยีในการเผยแผ่ธรรมะ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเห็นกองไฟกองใหญ่โน้นที่กำลังลุกโชติ ช่วงอยู่หรือไม่... เธอทั้งหลายจะสำค…
เนื้อหาพูดถึงการใช้เทคโนโลยีในการแสดงธรรม เช่น เครื่องฉายแผ่นใสและโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเผยแผ่ธรรมะ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการประเมินผลการแสดงธรรมหลังจากการสอนเพื่อพัฒนาตนเอง
การประเมินตัวเองของพระภิกษุ
219
การประเมินตัวเองของพระภิกษุ
…5 ประการ คือ 1. จักแสดงธรรมไปโดยลำดับ 2. จักแสดงอย่างมีเหตุผล 3. จักแสดงธรรม เพราะอาศัยความเมตตาเอ็นดู มิได้มุ่งร้ายหรือมีวัตถุประสงค์อื่น 4. จักแสดงธรรม มิได้หวังในอามิส 5. จักไม่แสดงธรรมกระทบตนเอง และ…
พระภิกษุควรให้ความสำคัญกับการสอนและการประเมินตัวเองควบคู่กัน หลักการประเมินตัวเองมี 3 แนวทาง ได้แก่ การใช้องค์แห่งธรรมกถึกเพื่อตรวจสอบเนื้อหาธรรมะที่แสดง และการตรวจสอบลักษณะการแสดงธรรมว่าบริสุทธิ์หรือ
การแสดงธรรมและความบริสุทธิ์
220
การแสดงธรรมและความบริสุทธิ์
…ระธรรมเป็นธรรมอันดี จึงแสดงธรรมแก่ชนเหล่าอื่น อาศัย ความกรุณา จึงแสดงธรรมแก่ชนเหล่าอื่นอาศัยความเอ็นดู จึงแสดงธรรม แก่ชนเหล่าอื่น อาศัยความอนุเคราะห์จึงแสดงธรรมแก่ชนเหล่าอื่น ด้วย ประการฉะนี้ ดูก่อนภิกษ…
การแสดงธรรมอันบริสุทธิ์นั้นต้องไม่ใช่เพื่อให้ผู้ฟังนับถือผู้แสดง แต่ควรเป็นเพื่อให้ผู้ฟังได้ปฏิบัติตามแนวทางของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การประเมินผลจากผู้ฟังสามารถทำได้ทั้งในรูปแบบลายลักษณ์อักษรและไม่เป็นล