ตร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 289 / 449

ประโยค - พระอิฐมปัตถุรูปราแปล ภาค ๑) หน้า ที่ 1 ๑๙. มหาวรรณณา ๑. เรื่องตราของนายโกมาสต์* [๒๒๒] [ข้อคามเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภคุณของนายโกมาสตค…

ในการตรัสพระธรรมเทศนานี้, พระศาสดาทรงปรารภถึงนายโกมาสตที่มีความดีในการไม่บริโภคเนื้อสัตว์และให้ความสำคัญกับ…

…ชายผู้เดินไปในที่ใดที่หนึ่ง เป็นผู้สามารถถือศีลได้" จึงได้หรือผู้บริจาคของตน (แต่ขา). เขาเจริญด้วยอุตริมนต์แล้ว. [ลูกทำนุบญให้พ่อ] ลำดับนั้น บุตรทั้งหลายของเขาเจริญวิบแล้ว เรียนศิลปะ ในกล ต่อมา ไปพระนคร…

ในพระธัมปัตถิกา ภาค ๑๓ พูดถึงการที่ลูกๆ มีความตั้งใจที่จะถวายทานให้กับบิดาที่แก่และไม่ทำศรัทธาอะไรเลย โดยมีการพูดคุยกันเพื่อทำบุญและนิมนต์พระสงฆ์เข้ามา แสดงถึงศรัทธาของลูกๆ ที่ปรารถนาจะทำบุญให้บิดาและ

…โลกนี้แล้ว ย่อมเกิดในปรโลก ดีเดียว, คำนั้น พระศาสดาสมายาเนื้อความนี้. บทว่า ปาเยยัง นี้ พระผู้พระภาคตรัสไว้ในหนหลังแล้ว ก็จริงแผ, ถึงอย่างนั้น พระศาสดากระดี่เอาในพระคาถานี้ ก็เพื่อ ทรงทำใหมันบ่อยๆ แก่บุ…

…ะภาค ซึ่งเป็นการนำเสนอแบบทบทวนที่พระศาสดาทรงใช้เพื่อให้เกิดความเข้าใจในข้อธรรมที่สำคัญ. พระผู้พระภาคตรัสถึงความเป็นไปได้ในการเกิดในปรโลก ซึ่งเป็นการแนะนำถึงความสำคัญของการใช้เวลารอคอยในการฟังธรรม และการ…

…รื่องพราหมณ์คนใดคนหนึ่ง*[๑๙๓] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเจนทรวัง คนใดคนหนึ่ง ตรัสพระธรรมเทศนานั้นว่า "อนุภาพเหล่านี้เป็นต้น. [พราหมณ์ทำความดีอุกูลแก่ภิกษุ] ดังได้กล่าวมาวันหนึ่ง พ…

บทความนี้เล่าเรื่องราวของพราหมณ์คนหนึ่งที่ออกไปพบเห็นพฤติกรรมของภิกษุในพระเจนทรวัง และความคิดของพราหมณ์เกี่ยวกับการจัดตั้งสถานที่ให้เหมาะสมแก่การทำดี สำหรับภิกษุที่อยู่ในหมู่จิวร์ หลังจากเห็นความไม่เห

…์ภูมิสงฆ์มีพระพุทธเจ้าบเป็นประมุข ให้ภิกษุทั้งหลายทั้งภายในทั้งภายนอก ถือภาณา ในเวลาเสร็จริตกิจรับบาตรพระศาลา เพื่อประโยชน์แก่การทรงอนุโมทนา แล้วราบทูลเรืองนันทั้งหมด จำเดิมตั้งแต่ว่า "พระเจ้าข้า ข้าพระ…

ในพระธัมมปิฎกฉบับแปล ภาค ๑๗ นี้ กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระธัมมปิฎกสร้างมนต์ปและศาลอันเกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนภิกษุทั้งหลาย โดยมีการกล่าวถึงการแสดงธรรมและการทำกุศลในทุกๆ ขณะ เพื่อให้ผู้ฟังสามารถ

…ิสสะ** [๑๔๔] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรงปรารภภิญฺญู หนึ่งชื่อตสสสะ ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า "อยาลาว มัง สมฺฤฏาย" เป็นต้น. [พระสิสสะมอบผ้าสกุลเนื้อหยาบให้พระสาว ดังได้กล่า…

…องราวเกี่ยวกับการบรรพชาอุปสมบทของติสสะเณรในพระเวฬุวัน โดยเผยแพร่คำสั่งสอนทางศาสนาและกิจกรรมในการจัดเตรียมจีวรจากผ้าสกุลเนื้อหยาบ ในขณะที่พระเณรทั้งหลายร่วมมือกันทำจีวรภายใต้การดูแลที่ใกล้ชิดของพี่สาว พบ…

…ระโลภทุย์เทอ* [๑๙๔๕] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเณร วัน ทรงปรารภพระโลภทุย์เทอ: ตรัสพระธรรมเทศนานิว่า "อาชุฒายตาล มนตฺตา" เป็นต้น. [พระโลภทุย์อวดยอดแสดงธรรม] ดังได้สดับมา จากอริยสาวป…

เรื่องราวเกี่ยวกับพระโลภทุย์เทอที่ได้ฟังพระธรรมเทศนา โดยเฉพาะการฟังธรรมกายจากพระเณรที่มีความสำคัญในศาสนาพุทธ ข้อความนี้ยกตัวอย่างการถวายทานและการร่วมพิธีธรรม มีความหมายที่จะสร้างความเข้าใจและการประพฤต

…าดาเถร' ผู้เป็นเจ้าของพวกเรา' ได้ให้หนีไปลงในอวกฤกษ์แล้ว. [บรรพฤทธของพระโลหะฤาษี] พระตาดเสื่อลงแล้ว ตรัสถามว่า "กิฬุทั้งหลาย บัดนี้พวกเธอนั่งประชุมกันด้วยเรื่องอะไร?" เมื่อพวกกิฏฐุมารบอกว่า "ด้วยเรื่องช…

ในเนื้อหานี้ กล่าวถึงการสนทนาของมหาชนเกี่ยวกับพระโลหะฤาษี และการอ้างว่าพวกเขาตกเป็นธรรมกักเนื่องจากการใช้เนื้อในความเคารพต่อพระอรฺุ ฤาษี พระโลหะฤาษีถามเรื่องที่ประชุมเกิดขึ้นครั้งนี้และเล่าถึงประสบการ

ประโยค - พระบรมปฏิทินฉบับแปล ภาค ๑๗ - หน้าที่ ๒๒ ๕. เรื่องกุลบุตรคนใดคนหนึ่ง* [๒๘๘] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระวรวัน ทรงปรารถกุลบุตร คนใดคนหนึ่…

ในบทนี้ พระศาสดามีการตรัสเกี่ยวกับความสำคัญของกุลบุตรและการเข้าถึงความรู้และความเป็นผู้มีธรรม ทั้งการตีความเกี่ยวกับความสัม…

…สารี[*๒๘๓] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเจ้านนทรทรงรับสั่ง- วิหาริก ของพระสารีบุตรเถระ ชื่ออุสุภสารี จึงตรัสพระธรรมเทนนั้นนี้ ว่า "สุจีวร อธิกรณ์" เป็นต้น. [พระจูฬาสารี ได้โค่นจะเพรา…

เนื้อหาเกี่ยวกับพระศาสดาในวิหาริกของพระสารีบุตรเถระเกี่ยวกับภิกษุอุสุภสารีและการโต้ตอบกับพระจูฬาสารีที่มายืนยันการทำชฏฐรรม ซึ่งสะท้อนถึงความสำคัญขอ…

… ๑. เรื่องอุบาล๓[ ๒๕๔๕ ] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภอุบาล๓ ค น ตรัสพระธรรมเทศนาว่า "โย ปาณมิาเปติ" เป็นต้น. [อุบาล๓เกี่ยวกันในเรื่องศีล] ความผิดสารว่า บรรดาอุบาล๓เหล…

เนื้อหาเน้นที่การถวายบังคมของอุบาล ๓ แก่พระศาสดา และพระศาสดาทรงสอนเกี่ยวกับศีลที่ช่วยรักษาชีวิตสัตว์ คำสอนที่ได้รับคือการไม่ทำร้ายชีวิตและการถือเอาทรัพย์สินของผู้อื่น ซึ่งเป็นหลักธรรมที่ควรนำไปปฏิบัติ

…อสีสละ* [๑๔๘๕] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรงปาริอภิกษุหนุ่มชื่อสิสละ ตรัศพระธรรมเทวนิทัศว่า "ทาทิฏ ว ยาถาสุธ" [พระดิษสะนิทานอันนี้ชมเชยญติองคณะ] ได้ย่ำ พระดิษสะมั่น เหลือ…

…ด้ทรงสอนเกี่ยวกับการให้ ภิกษุทั้งหลายที่มารับอาหารจากสาวกมาย่อมมีธรรมาสน์ที่ดีและเหมาะสม พระศาสดาทรงตรัสว่าผู้คนควรให้วัตถุอย่างพอเพียงแก่ภิกษุทั้งหลายเพื่อความสงบและความเจริญในจิตใจ

ประโคตร-พระจ๊ะแป้บแปล ปีที่ ๑ หน้า 41 พระศาสดา. ถูกแล้ว อานนท์. อานนท์ เพราะเหตุไร ? พระเจ้าบ้า. พระศ…

พระศาสดาได้ตรัสกับอานนท์เกี่ยวกับความไม่สามารถของสัตว์ในการฟังธรรม เนื่องจากตัณหาที่มีอยู่และความเข้าใจที่ไม่ถูกต…

ประโยค - พระบรมไตรปิฎกฉบับแปลภาค ๑ หน้า 43 ๑. เรื่องเมนทกเศรษฐี* [๑๕๐] [ข้อความเบื้องต้น] พระบรมศาสดา เมื่อทอดอาลัยกั…

เรื่องราวในพระบรมไตรปิฎกได้บรรยายถึงพระบรมศาสดาที่ประทับอยู่ในหอศักดิ์วัน ทรงปราบเมนทกเศรษฐีและตรัสพระธรรมเทศนาที่ชื่อว่…

…อมได้สมบัติ บรรดาสมบัติได้ตำแหน่งเสนาบดีเป็นต้น อย่างใดอย่างหนึ่ง; เพราะฉะนั้น พระปิฎกเจ้าก็ไม่นั้น ตรวจดูอยู่พิษบึ้ง คำว่า ฉลาดภัย เกิดขึ้นแล้วในชมพูทวีปทั้งสิ้น, และในเรือนเศรษฐี เขาหุงข้าวสุกอันสำเร็…

เนื้อหากล่าวถึงการแจกจ่ายข้าวสวยของเศรษฐีเพื่อถวายพระปิฎก ระบุว่าความหิวไม่เกิดขึ้นเมื่อมีสมบัติ แต่ขณะที่ไม่มีความเป็นอยู่ก็เกิดปัญหา พร้อมทั้งยกตัวอย่างการทำอาหารเพียงพอสำหรับจำนวนคนข้างเคียง การถวา

… ลําดับนั้น พระสาดา ทรงสนุบพุทธกะแก่เศรษฐีนี้นั่น ในเวลา จงเทนา เศรษฐีนั้นบรรลุโสดาคํิดผล แล้วถวายบุตรความที่ตนถูก พวกเดียวถีกล่าวโทษแล้วห้ามไว้แต่พระสาดา ครั้นนั้น พระสาดา ตรัสทะนงเศรษฐีนั้นว่า "คุณบดี…

ในขณะที่พระสาดาเสด็จมา พระเศรษฐีได้เตรียมการรับเสด็จอย่างเฉลียวฉลาด โดยนำสิ่งของอันมีค่าและบุญกุศลขอโพธิสตาร์ จึงเกิดการสนทนาระหว่างพระสาด…

…ที่นั่งเวียนพาน ในสาววัน ของเจ้ามัลลกัลล ซึ่งมายาใกล้พระนครกัลล สนานคง ปรารภปริพากษ์ชื่อว่า สุนัทกะ ตรัสพระธรรมเทศนาที่ว่า "อากาเสว ปา นุตติ" เป็นต้น. [บรรพธรรมของสุนัทกะ] ได้ยินว่า ในอดีตกลาส สุนัททปริ…

เนื้อหานี้พูดถึงพระศาสดาและธรรมเทศนาที่ตรัสในเหตุการณ์สสำคัญ โดยเฉพาะประเด็นการถาม-ตอบและการสำรวจปัญหาจากพระอานนท์ซึ่งแสดงถึงความสำคัญของการเ…

…ิจฉัย [๑๔๕] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรงปรารภมา- อำมาตย์ผู้วินิจฉัย ตรัสพระธรรมเทศนานีว่า "น เตน โหติ ธมฺมภู่ว" เป็นต้น. [พากฤทธิ์เห็นมหาอำมาตย์รับสนบน] ความคิดว่าจะ วั…

พระศาสดาทรงสอนธรรมเทศนาเกี่ยวกับการวินิจฉัยของมหาอำมาตย์ในพระเวฬุวัน พวกอำมาตย์นั้นมิได้ตั้งอยู่ในธรรมอย่างแท้จริง ขณะเดียวกัน พระองค์ได้ประทานข้อคิดว่าด้วยวิธีการที่ไม่ตั้งอยู่ในธรรม ขณะฝนตก พวกฤทธิ์

…โคง - พระอัครมปฏิสังขรณ์แปล ภาค ๑ หน้า ที่ 64 [ลักษณะบุคคลผู้ตั้งอยู่และไม่ตั้งอยู่ในธรรม] พระศาสดา ตรัสว่า "ภิกษัทั้งหลาย พวกเขาหามาด้วยวินิจฉัยเป็นผู้ถูกอกเป็นจิตเป็นดำ ตัดสินความโดยผลผลัน ไม่ชื่อว่าเ…

บทความนี้กล่าวถึงการตีความและนิยามว่าสิ่งใดที่ทำให้บุคคลถือว่าตั้งอยู่ในธรรม โดยมีการแยกระหว่างผู้ที่พิจารณาอย่างละเอียดกับผู้ที่ตัดสินโดยผลผลัน และการตีความคำสอนของพระอัครมปฏิสังขรณ์ในเรื่องนี้ โดยเฉ

…ห์ ทรงปรารภภิกขุอุปัคคีย์ ศราสะธรรมเทศนาว่า "น เตน ปณฺฑิโต โท" เป็นฉัน. [ภิกขุอุปัคคีย์กล่าวว่าโรงฉัตรให้อนุกุล] ได้ยินว่า ภิกขุเหล่านั้น เที่ยวทำโรงฉัตรให้อนุกุล ในวัดบ้าง ในบ้านบ้าง ครับวันหนึ่ง ภิกขุ…

บทคัดย่อจากพระธรรมปิฎกฉบับภาษาแปล ภาค ๑๙ เน้นเรื่องภิกขุอุปัคคีย์ที่ทำโรงฉัตรให้อนุกุล มีการสนทนาระหว่างภิกขุและสามเณรเกี่ยวกับผลงานดังกล่าว พระศาสดาตรัสถึงลักษณะบัณฑิตและไม่ใช่…