หน้าหนังสือทั้งหมด

การทำมาหาเลี้ยงชีพและวรรณะในสังคมอินเดีย
40
การทำมาหาเลี้ยงชีพและวรรณะในสังคมอินเดีย
…สมอภาคกันตั้งแต่เกิด แต่เพราะนั่นเป็นพระประสงค์ของพระผู้เป็นเจ้าที่ได้กำหนดไว้แล้ว จึงต้องถือปฏิบัติตามอย่าง เคร่งครัด ดังนั้นผู้ที่เกิดในวรรณะใดก็ต้องดำรงอยู่ในวรรณะนั้นตลอดไป และการประกอบอาชีพก็ ต้องใ…
บทความนี้สำรวจประเด็นการทำมาหาเลี้ยงชีพในสังคมอินเดียที่สัมพันธ์กับระบบวรรณะ ตั้งแต่การเกิดในวรรณะต่าง ๆ จนถึงการส่งผลกระทบต่ออาชีพและความเสมอภาค โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากยุคอุปนิษัทที่ประกอบด้วยการค้นหาคว
อาศรม 4 ในศาสนาพราหมณ์
43
อาศรม 4 ในศาสนาพราหมณ์
…เร็จการศึกษา 2) คฤหัสถ์ (Grihastha : Householder) แปลว่า ผู้ครองเรือน เป็นวัยที่แสวงหาความ สุขทางโลกตามฆราวาสวิสัย ต้องแต่งงานและมีบุตรอย่างน้อย 1 คน เพื่อใช้หนี้บรรพบุรุษและ เป็นการป้องกันมิให้บิดามารด…
…นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อบรรลุโมกษะ โดยมีอิทธิพลต่อชีวิตสังคม มีข้อกำหนดเฉพาะสำหรับผู้ที่ต้องการปฏิบัติตาม พัฒนาจากความเชื่อในพระเวทและการบูชายัญสู่การเคารพและการทำความดี
หลัทธิใหญ่ในปรัชญาอินเดีย
46
หลัทธิใหญ่ในปรัชญาอินเดีย
…ียวกับจิตของพรหม คือ ปรมาตมัน คนเราจึงกระทำกรรมและถือกรรมต่าง ๆ เป็นตัวตนของเขา ดังนั้นจึงเวียนว่าย ตายเกิดอยู่ในโลกนี้ เมื่อใดกำจัดอวิชชาหรือความไม่รู้ได้แล้ว อาตมันก็จะเข้าร่วมสถิตอยู่กับ ปรมาตมัน คนท…
บทความนี้กล่าวถึงหลักทรรศนะ 6 แห่งปรัชญาอินเดีย ได้แก่ เวทานตะ ซึ่งก่อตั้งโดยฤาษีพาทรายณะ มุ่งเน้นไปที่ความจริงสูงสุดของอาตมันและปรมาตมัน และลัทธินยายะ โดยฤาษีโคตมะ ที่เน้นการใช้ตรรกะและเหตุผลในการค้น
การปกครองและความเชื่อในสมัยพุทธกาล
52
การปกครองและความเชื่อในสมัยพุทธกาล
…สัมพุทธเจ้าโดยสิ้นเชิง โดยเฉพาะสัญชัยเวลัฏฐบุตร มีคำสอนกลับกลอก เอาแน่นอนไม่ได้ ไม่สามารถบัญญัติอะไรตายตัวได้ พูดซัดส่ายเหมือนปลาไหล 3. ก่อนเจ้าชายสิทธัตถโพธิสัตว์จะเสด็จออกผนวช ทรงมีความรู้ในศาสตร์ต่าง…
ในสมัยพุทธกาล แบ่งการปกครองออกเป็น 21 แคว้น รูปแบบมีแบบจักรวรรดินิยม สมบูรณาญาสิทธิราชย์ และประชาธิปไตย เศรษฐกิจดี มีมหาเศรษฐีหลายคน นอกจากนี้ ยังมีสมณพราหมณ์ 6 ท่านที่มีชื่อเสียงและคำสอนต่างจากพระพุท
การปกครองในแคว้นต่าง ๆ ในยุคพุทธกาล
55
การปกครองในแคว้นต่าง ๆ ในยุคพุทธกาล
…่อร่างรัฐธรรมนูญเสร็จแล้ว จึงยกเลิกระบบการ ปกครองแบบเดิม และรวมทุกแคว้นเข้าด้วยกันเป็นประเทศอินเดีย ตารางแคว้นต่างๆ ในยุคพุทธกาล ล่าดับ ชื่อแคว้น เมืองหลวง ผู้ปกครอง ที่ตั้งปัจจุบัน 1 อังคะ (Anga) จําปา…
บทความนี้พูดถึงการปกครองในแคว้นต่าง ๆ ในยุคพุทธกาล โดยแคว้นที่ใหญ่ที่สุดได้แก่ มคธ ที่มีการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์และประชาธิปไตย แสดงถึงระบบการปกครองที่หลากหลาย มีประมุขคือราชาและสภา คำอธิบายยังร
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
60
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
ตามธาตุไฟ ธาตุลมก็จะไปตามธาตุลม อินทรีย์ทั้งหลายย่อมเลื่อนลอยไปในอากาศ คนทั้งหลาย จะหามเขาไปยังป่าช้า …
…ธกัจจายนะเกี่ยวกับลัทธิ ‘นัตถิกวาทะ’ ที่มองว่ามีสภาวะ 7 กองที่ไม่ขึ้นอยู่กับปัจจัยใด ๆ อธิบายว่าความตายและการเกิดใหม่เป็นสภาพที่ไม่สามารถควบคุมได้ ส่วนนักปรัชญาอย่างสัญชัยเวลัฏฐบุตรมีบทบาทที่น่าสนใจในแน…
ลำดับพราหมณ์ในพระพุทธศาสนา
69
ลำดับพราหมณ์ในพระพุทธศาสนา
…นใหญ่จนกลายเป็น ศาสนาฮินดูในเวลาต่อมา ทั้งนี้เพราะแคว้นใหญ่ๆ ในอินเดียสมัยพุทธกาลมีทั้งหมด 16 แคว้น ตามที่ปรากฏใน พระไตรปิฎก ดังตารางที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นว่า มีกษัตริย์พราหมณ์ผู้ปกครองและพราหมณ์ เจ้าล…
เนื้อหาเกี่ยวกับลำดับพราหมณ์ที่เลื่อมใสในพระพุทธศาสนา รวมถึงการเปลี่ยนแปลงความเชื่อและวัฒนธรรมในสังคมอินเดีย เน้นบทบาทของมหาเศรษฐีและเจ้าเมืองที่ช่วยเผยแพร่คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ส่งผลให้ชุมชนมีก
การทำสังคายนาครั้งที่ 2 และวินัยภิกษุชาววัชชี
82
การทำสังคายนาครั้งที่ 2 และวินัยภิกษุชาววัชชี
…า: การเก็บเกลือไว้ในเขนง โดยตั้งใจว่าจะใส่ลงในอาหารฉัน นั้นเป็นอาบัติปาจิตตีย์ เพราะเป็นการสะสมอาหารตามโภชนสิกขาบท) 2. ภิกษุชาววัชชี: ภิกษุจะฉันอาหารหลังจากตะวันบ่ายผ่านไปเพียง 2 องคุลีก็ได้ ไม่เป็นอาบั…
…อบจากพระสัพพกามีซึ่งได้ชี้ให้เห็นว่าเหตุการณ์ต่าง ๆ อาจมีผลต่อการปฏิบัติภายในพระพุทธศาสนาได้อย่างไร ตามหลักพระวินัยที่มีการกำหนดไว้ ทั้งนี้มีการเชื่อมโยงเหตุการณ์กับหลักการและข้อตกลงก่อนหน้านี้ในทางธรรม…
เรื่องราวของพระเจ้าอโศกมหาราชและการจัดการพระสงฆ์
85
เรื่องราวของพระเจ้าอโศกมหาราชและการจัดการพระสงฆ์
…ชทรงทราบ พระเจ้าอโศกทรงตกพระทัยมาก กลัวว่าบาปกรรมจะ ตกมาถึงพระองค์ด้วย แม้ว่าอำมาตย์จะทำไปโดยพลการก็ตามที พระองค์จึงไปเรียนถาม พระเถระทั้งหลาย ปรากฏว่าท่านเหล่านั้นตอบไม่ตรงกัน ในที่สุดได้รับคำแนะนำให้ไ…
พระเจ้าอโศกมหาราชพบปัญหาเกี่ยวกับการทำสังฆกรรม โดยอำมาตย์ได้ฆ่าพระสงฆ์หลายรูปเนื่องจากขัดพระราชโองการ พระติสสเถระช่วยแนะนำพระเจ้าอโศกในเรื่องบาปกรรม หลังจากนั้น พระองค์จึงได้ตรวจสอบพระสงฆ์เพื่อแยกพระจ
การแตกแยกในพระพุทธศาสนา
88
การแตกแยกในพระพุทธศาสนา
…ต้นตลอดชีวิต รูปใดฉัน รูปนั้นมีโทษ แต่พระบรมศาสดาทรงเห็นว่าเป็นการประพฤติเคร่งเกินไป จึงไม่ทรงอนุญาตตามที่ขอ ทรงประสงค์ให้ภิกษุปฏิบัติได้ตามอัธยาศัย ภิกษุปฏิบัติได้ก็เป็นการดี ถ้าไม่ประสงค์ก็สามารถ ปฏิบ…
บทความนี้กล่าวถึงการแตกแยกภายในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างกรณีของพระวินัยธรและพระเทวทัต ที่มีการสั่งสอนและ การตีความที่แตกต่างกัน อาจส่งผลให้เกิดความขัดแย้งในคณะสงฆ์ได้ แม้ประเด็นจะเล็กน้อย แต่ก็เป็นสา
แนวคิดและความเชื่อพื้นฐานของนิกายมหายานในพุทธศาสนา
92
แนวคิดและความเชื่อพื้นฐานของนิกายมหายานในพุทธศาสนา
…่อพื้นฐานในพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน ประกอบด้วยเรื่องที่เป็น หลักสำคัญดังต่อไปนี้ 1. แนวคิดเรื่อง “ตรียาน ตามหลักคำสอนของมหายาน กล่าวถึงยาน 3 ประการ ซึ่งเป็นทางหรือวิธีสู่ความ หลุดพ้น ได้แก่ สาวกยาน ปัจเจกยาน…
หลายพระองค์ทรงทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาอย่างจริงจัง จนในพุทธศตวรรษที่ 6 นิกายมหายานมีแนวคิดบรรจุไว้ 3 ประการ ได้แก่ สาวกยาน ที่มุ่งหวังเพียงบรรลุอรหัตภูมิ, ปัจเจกยาน ซึ่งสามารถรู้แจ้งด้วยตนเองแต่ไม่สามารถ
การปรับปรุงคำสอนพุทธศาสนาแบบมหายาน
100
การปรับปรุงคำสอนพุทธศาสนาแบบมหายาน
การปรับปรุงคำสอนให้เข้ากับสังคมและกาลสมัยตามแนวทางของคณาจารย์ฝ่าย มหายาน ถือว่าเป็นข้อเด่นที่เป็นประโยชน์ในการเผยแพร่พระพุทธศาสนา แต่อย่างไรก็ด…
…น ซึ่งมหายานเน้นที่การดึงดูดคนจำนวนมากมาเป็นสงฆ์ และมีมุมมองที่แตกต่างในการมองศึกษาพระธรรม อย่างไรก็ตาม การปรับพุทธพจน์อาจก่อให้เกิดปัญหาทางความเข้าใจ และทะเลาะกันในมุมมองทางปรัชญา
ความคิดและปรัชญาของนาคารชุน
102
ความคิดและปรัชญาของนาคารชุน
…หน วิภาษวิธีของท่านนาคารชุน ได้ก่อให้เกิดการตื่นตัวในวงการนักปราชญ์ทาง พระพุทธศาสนา ทำให้มีนักคิดที่ตามมาในภายหลังยึดถือวิธีการของท่านเป็นแบบอย่างอีก มากมาย ท่านนาคารชุนได้เขียนคัมภีร์ไว้หลายเล่ม ผลงานช…
นาคารชุนเป็นนักปรัชญาที่มีอิทธิพลสูงในพระพุทธศาสนา นำเสนอแนวคิดศูนยตาเป็นความจริงขั้นสุดท้ายในคัมภีร์มัธยมกการิกา สอนเกี่ยวกับสมมติสัจจะและปรมัตถสัจจะ การตีความว่าความจร…
การเข้าใจสวลักษณะในนิกายโยคาจารและมาธยมิกะ
104
การเข้าใจสวลักษณะในนิกายโยคาจารและมาธยมิกะ
…ะพุทธศาสนา ทำให้เกิดความขัดแย้งจนหาจุดจบไม่ได้ ทั้งสองนิกายนี้ ก็เลยเข้าข่ายเป็นมิจฉาทิฏฐิไปทั้งคู่ ตามหลักคำสอนฝ่ายเถรวาท อันที่จริง โยคาจารเห็นด้วยกับมาธยมิกะเฉพาะเรื่องความไม่มีอยู่จริงของวัตถุหรือ อ…
เนื้อหานี้อภิปรายถึงแนวทางการตีความ 'สวลักษณะ' ในพระพุทธศาสนาทั้งนิกายโยคาจารและมาธยมิกะ โดยชี้ให้เห็นถึงการแตกต่างที่มีอยู่ในมุมมองศาสตร์ทั้งสอง นิกายโยคาจารเชื่อว่าสวลักษณะมีการเปลี่ยนแปลงแต่ยังคงมี
การเสื่อมถอยของพระพุทธศาสนาในอินเดียยุคปลาย
109
การเสื่อมถอยของพระพุทธศาสนาในอินเดียยุคปลาย
…ัษมิระ มีภิกษุแต่งงาน และตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 13 เป็นต้นมา นิกายตันตระก็ยอมรับรอง การแต่งงานของภิกษุตามหมู่บ้านที่นิกายนี้ขยายออกไป นี่คือสภาพการพระพุทธศาสนาใน อินเดียยุคปลายที่เข้าสู่ภาวะเสื่อม กระทั่ง…
…ธิตันตระและการเปลี่ยนแปลงของสังคมที่ขาดการอุปถัมภ์จากพระมหากษัตริย์ ทำให้พระสงฆ์ไม่สามารถดำเนินชีวิตตามวินัยได้อย่างเดิม นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาที่ทำให้ภิกษุเริ่มมีการแต่งงานในบางนิกาย ซึ่งส่งผลให้พระพุท…
การศึกษาและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
112
การศึกษาและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
…หรือไม่ จิตมีการรับรู้ได้อย่างไร โลกเป็นอยู่อย่างไร มีจริงหรือไม่ เป็นต้น จึงพยายามหาเหตุผลทางทฤษฎี ตามแนวคิดในทางพระพุทธศาสนาและใช้การให้เหตุผลทางตรรกศาสตร์มาอธิบายปัญหาเหล่านี้ ทั้ง ๆ ที่คำถามเหล่านี้…
ผู้บริหารการคณะสงฆ์มักเน้นการส่งเสริมการศึกษาในด้านพระปริยัติธรรม แม้จะเห็นความสำคัญของธรรมปฏิบัติ แต่การสนับสนุนทำได้ในขอบเขตจำกัด การศึกษาในยุคแรกมุ่งเน้นการเข้าใจพุทธพจน์เพื่อปฏิบัติ แต่ต่อมาเริ่มม
การเสื่อมถอยของพระพุทธศาสนาในอินเดีย
113
การเสื่อมถอยของพระพุทธศาสนาในอินเดีย
ไปวัดทำบุญตามเทศกาลตามประเพณีเท่านั้น ขณะเดียวกัน ก็มีพระภิกษุสงฆ์อีกกลุ่มหนึ่ง ซึ่งมีจำนวนมากกว่า ได้หันไปปฏิบั…
…ยนแปลงแนวความคิดหรือคำสอนเพื่อทำให้ศาสนาฮินดูกลับมาแข็งแกร่งขึ้นอีกครั้ง ด้วยการยอมรับนายตันตราและอวตารของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า, ผ่านที่มาและวิวัฒนาการในการดำรงอยู่ของศาสนาฮินดูที่ยึดถือรากเหง้าจากศาสนาพร…
ผลกระทบต่อพระพุทธศาสนาในอินเดียจากการบุกรุกของกองทัพมุสลิม
114
ผลกระทบต่อพระพุทธศาสนาในอินเดียจากการบุกรุกของกองทัพมุสลิม
…าณคดีเห็นเป็น 1 วิธีการกลืนศาสนาพุทธให้เป็นฮินดูสรุปได้ 4 วิธี คือ 1. แต่งเรื่องให้พระพุทธเจ้าเป็นอวตารปางหนึ่งของพระวิษณุ 2. อธิบายหลักธรรมในพระพุทธศาสนาให้เหมือนกันกับในศาสนาฮินดู 3. ลอกเลียนหลักธรรมใ…
…ำลายวัตถุประสงค์ทางศาสนาในช่วงเวลานั้น นักโบราณคดีเข้ามาศึกษาภาพรวมซากของวัดและอิฐที่ถูกขโมย โปรดติดตามได้ที่ dmc.tv
จำนวนประชากรที่นับถือพระพุทธศาสนาในประเทศต่างๆ
120
จำนวนประชากรที่นับถือพระพุทธศาสนาในประเทศต่างๆ
นับถือพระพุทธศาสนามากที่สุดโดยไม่คำนึงถึงสัดส่วนประชากรแล้ว ประเทศจีนมีพุทธ ศาสนิกชนมากที่สุดในโลกคือ 102,000,000 คน รองลงมาคือญี่ปุ่น 89,650,000 คน ส่วนประเทศไทย เป็นอันดับที่สามคือ 55,480,000 คน ดัง
…มูลเกี่ยวกับจำนวนประชากรที่นับถือพระพุทธศาสนาในประเทศต่างๆ โดยจีนมีพุทธศาสนิกชนมากที่สุด 102 ล้านคน ตามมาด้วยญี่ปุ่น 89.65 ล้านคน และไทย 55.48 ล้านคน ข้อมูลนี้ยืนยันถึงความสำคัญของพระพุทธศาสนาในสังคมเอเ…
วัฒนธรรมพระพุทธศาสนาในศรีลังกา
127
วัฒนธรรมพระพุทธศาสนาในศรีลังกา
…ารถนาจะอุปสมบทบ้าง พระเจ้าเทวานัมปิยติสสะจึงทรงส่งคณะทูตไปสู่ราชสำนักของพระเจ้าอโศก ทูลขอพระสังฆมิต ตาเถรี และกิ่งพระศรีมหาโพธิ์ด้านทักษิณมาสู่ลังกาทวีป จึงทำให้มีสตรีออกบวชเป็นภิกษุณีกัน จํานวนมาก ในปี…
…งได้ออกบวชเป็นภิกษุณี นอกจากนี้ยังเกิดการแยกตัวของสงฆ์ออกเป็น 2 คณะหลักคือ มหาวิหารและอภัยคีรีวิหาร ตามแนวทางการอนุรักษ์และการยอมรับความคิดเห็นที่แตกต่างกัน พระพุทธโฆษาจารย์เป็นปราชญ์ที่มีชื่อเสียงที่เด…