ทุกข : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 119

…ปานสติสมาธินี้ เป็น อเสจนกะอย่างนี้แหละ จึงเป็นสุขวิหารด้วย เพราะเป็นไปเพื่อได้ กายกสุขและเจตสิกสุข ทุกขณะที่ถึงอัปปนา คำว่า ที่เกิด ๆ ขึ้น หมายความว่าที่ยังมิได้ข่ม ๆ ลง คำว่า บาป คือชั่ว คำว่า ธรรมอันเป…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายของอเสจนโก โดยเชื่อมโยงถึงการฝึกอานาปานสติสมาธิซึ่งนำไปสู่ความสุขและการตัดขาดจากบาปและธรรมอันเป็นอกุศล การเข้าถึงฌานและผลลัพธ์ที่ตามมาซึ่งเกี่ยวข้องกับการบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญา

…ิสุทธิธรรม (ธรรมคือความหมด จด) ด้วย... ทีปธรรม (ธรรมดุจเกาะ) ด้วย... ตามธรรม (ธรรมอันเป็นเครื่องต้านทุกข์) ด้วย... เลณธรรม (ธรรมเป็นที่ลี้ ทุกข์) ด้วยแก่ท่านทั้งหลาย" ดังนี้เป็นต้น พระโยคาวจรพึงระลึก ถึงโ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการแสดงอสังขตธรรมและสัจธรรมที่เกิดจากปัจจัยรวมทั้งอานิสงส์ของการอุปสมานุสติซึ่งช่วยให้จิตไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ และสามารถดำเนินยต่อการเจริญสติ ซึ่งจะนำไปสู่การเกิดองค

…ได้ โดยประการทั้งปวง" ดังนี้เป็นต้น บัณฑิตพึง ๕ (นำมากล่าว) ให้พิสดารเถิด [สอนตนนัยที่ ๒ - โกรธคือทำทุกข์ให้ตนเอง] แต่ถ้าเมื่อพระโยคาวจรนั้นพยายามอยู่ถึงอย่างนั้น ความอาฆาต ก็ยังเกิดขึ้นอยู่นั่นไซร้ ทีนี้…

…พระพุทธศาสนา มีการอ้างอิงถึงอาฆาตปฏิวินัยสูตรในปัญจกนิบาต ซึ่งสอนให้เข้าใจว่าการอาฆาตมีแต่ทำให้ตนเองทุกข์ และการรักษาใจให้สงบเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม เมื่อเจอการทำทุกข์จากศัตรู ควรหันมามองที่ใจขอ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 189 (๔) สพฺเพ ทุกขิณาย ทิสาย สตฺตา---- ขอสัตว์ทั้งหลาย ทั้งปวง ในทิศใต้---- (๕) สพฺเพ ปุรตฺถิมาย อนุทิสาย สตฺตา---- ขอ…

เนื้อหานี้สรุปถึงการขอพรสำหรับสัตว์ทั้งหลายในทิศทางต่างๆ ตามที่ระบุในวิสุทธิมรรคแปล เช่น ในทิศใต้ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ และบอกถึงการแสดงเจตนาให้สัตว์ทั้งหลายอยู่รอดโดยไม่มีเวร การขอพรนี้ม

…าย ทั้งปวงในทิศตะวันออก จงเป็นผู้ไม่มีเวร ฯลฯ รักษาตนอยู่เถิด สพฺเพ ปจฺฉิมาย ทิสาย---- อุตฺตราย---- ทุกขิณาย---- อนุ ที่สาย---- เหฏฐิมาย ทิสาย---- อุปริมาย ทิสาย ปาณา ฯเปฯ อิตถิโย ฯเปฯ วินิปาติกา อเวรา อพ…

…ีความยินดีในรูปทรงและความรู้สึกต่าง ๆ การเข้าใจในคำสอนเหล่านี้จะช่วยให้บุคคลมีสติและรักษาตนให้พ้นจากทุกข์ได้.

…่าโดยไม่แปลกกัน (พึงมนสิการว่า) สิ่งที่ชื่อว่า ธาตุ เพราะ ทรงไว้ซึ่งลักษณะของตน เพราะเป็นที่ตั้งแห่งทุกข์ และเพราะเป็นที่ รองรับทุกข์ " [โดยกลาป] ข้อว่า "โดยกลาป" มีพรรณนาว่า ปฐวีธาตุที่ท่านแสดงด้วย อาการ…

…ับการอธิบายธาตุต่าง ๆ เช่น ปฐวี, อาโป, เตโช และวาโย ที่ถูกจัดกลุ่มตามคุณลักษณะและคุณสมบัติในบริบทของทุกข์และการตีความทางปรัชญา พระโยคาวจรได้ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของธาตุและทุกข์โดยการแยกแยะลักษณะของธาต…

…่าจะเข้าสมาบัติในกสิณข้อไหน ก็ให้ทำสมาบัติให้เกิดครบ ๘ (คือตั้งแต่ ปฐมฌาน จนถึงเนวสัญญานาสัญญายตนะ) ทุกข้อไป อนึ่ง มหาฎีกาว่า ที่กำหนดกสิณเพียงโอทาตาริณ เพราะอากาสกสิณทำให้เกิด อรูปสมาบัติไม่ได้ ส่วนอาโลก…

บทนี้มีการอธิบายถึงการฝึกฝนจิตโดยอาการ ๑๔ ซึ่งรวมถึงวิธีการต่างๆ ในการฝึกจิตตามลำดับของกสิณและฌานที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งข้อแนะนำเกี่ยวกับการวางแนวทางเพื่อการเข้าถึงสมาบัติ ทั้งนี้ยังมีการอธิบายเพิ่มเต

…จัยทั้งหลายมีสุขเป็นต้น ๑. หมายถึงจตุตถฌาน ๒. มหาฎีกาขยายความว่า หมายถึงความรำงับไปแห่งสุขโสมนัส และทุกขโทมนัส อัน เป็นปัจจัยแห่งราคะ ทุกข์เป็นปัจจัยแห่งโทมนัส โทมนัสเป็นปัจจัยแห่งโทสะ (ตรงนี้ ปาฐะในมหาฎี…

เนื้อหาในบทนี้มีการวิเคราะห์วิธีการทำโยคะเพื่อบรรลุจตุตถฌาน โดยเริ่มจากการตั้งมั่นของจิตในขั้นตอนต่างๆ โดยอ้างถึงบทพระบาลี เช่น "โส เอว์ สมาหิเต จิตฺเต" และวินิจฉัยความหมายของคำต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจ

…้ คือถ้าถามใดมิสะระเป็นบรรสะ มีพยัญชนะสังกจ คือ สตฺถกที่ไม่ออกเสียอยู่ข้างหลัง เช่น กุจจะ โมคุลลิสึ ทุกข์ เป็นต้น หรือที่เป็นสะระที่มอยู่แล้ว เช่น โรหินี นาวา สาวุตติ ดังนี้ ณ ปัจจัยไม่มีอำนาจอะไร ต้องลบท…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับบทไว้อานาจิสว่าเป็นการพูดถึงการเปลี่ยนแปลงของพยัญชนะและสระในภาษาไทย โดยใช้ตัวอย่างต่างๆ เพื่อให้เข้าใจลักษณะการเปลี่ยนแปลงและการลบสระพร้อมกับการกระทำที่เกี่ยวข้องกับพยัญชนะ รวมถึงก

…พระสรินยูตธกกล่าว (แก่พระมกโฏกโกฏ) ว่า "ดูกรอาวุโส เพราะเหตุที่ธรรมชาติ ยอม รู้สึก (สุข ทุกข์) เพราะเหตุนี้ จึงเรียกว่า เทวา" ดังนี้ [เวทนา ๑ เวทนา ๒] ก็ควานั้น แม้ว่านามสภามีอย่างเดียว โดยลัก…

เนื้อหานี้สำรวจการบรรลุพระอรหัตและแนวทางในการเข้าใจจิตและเวทนา โดยการอ้างอิงถึงหลักธรรมและการเสวยรสอารมณ์ รวมถึงความสำคัญของเวทนาในธรรมชาติของวิญญาณ ซึ่งมีการแยกประเภทต่าง ๆ ตามลักษณะและผลของการสัมผัส

…นปฐมฐาน มีสัมผัส (ความระงับแห่งนามกาย) เป็น ปฐมฐาน โทมนัส มีการเสวยอนุญาอารมณ์เป็นลักษณะ มีอันเสวย (ทุกข์) ด้วยอาการไม่พอใจไม่อย่างใดอย่างหนึ่งเป็นรส มีความไม่ สบายทางใจเป็นปฐมฐาน มีหทิวัตถุเป็นปฐมฐานโดยส…

เนื้อหาภายในบทนี้อธิบายถึงลักษณะของการเสวยโภคภูพะในรูปแบบต่าง ๆ และความสัมพันธ์ระหว่างสัมปทธรรมอย่างละเอียด โดยเน้นที่การรับรู้และประสบการณ์ทางกายและใจ รวมถึงอาการพอใจและไม่พอใจที่เกิดขึ้นจากการสัมผัส

…มบูรณ์เพราะเป็นอัพยากฤติ โดยชาตินั้น อันมีสภาพเป็นดังนี้ สมพระบาลว่า “อัพยากฤตเวทนาเป็นนทนา ละเอียด ทุกขเวทนาเป็นนทนาหยาบ เวนาบของผู้มาไม่ได้เข้ามาบัติเป็น

ในบทนี้ได้กล่าวถึงลักษณะเฉพาะของสมาบัติกี โดยได้อธิบายถึงเวทนาหลายประเภทและการเปลี่ยนแปลงของเวทนา ซึ่งมีความละเอียดซับซ้อน โดยยกตัวอย่างการใช้สติและความเข้าใจในอำนาจแห่งกสิณ. อีกทั้งยังเน้นว่าเวทนาที่

…นึ่ง องค์ติกรูป ( รูปภายใน คือรูปของ คน ) เพราะอำ่าก็พิสูจน์ว่าเป็นของไม่าง ตามความพิสูจน์ว่าเป็น ทุกข์ เพราะไม่พันจากความเป็นทุกข์ 3 สัญญาสังขารพิสูจน์ว่าเป็น อนัตตา เพราะไม่เชื่อฟัง วิญญาณพิสูจน์ว่าเ…

เนื้อหานี้พูดถึงวิญญาณที่พิสูจน์ได้ว่าเป็นสิ่งที่ไม่ยั่งยืน ไม่มีแก่นแท้ โดยมีการอธิบายถึงความทุกข์และอนัตตา ซึ่งถูกนำเสนอผ่านการวิเคราะห์องค์ติกรูปและอุปาทานขันธ์ 5 การเข้าใจลักษณะของความทุกข์นี้ส่…

…127 อยู่ นั้น เพียงนั้น (เพราะเหตุนี้ ทวาและอารมณ์ทั้งหลายนัน จึงชื่อ อายตนะ (แปลว่านำอายตนะ คือ สารทุกข้อน ยึดอยู่แล้วไป) ธรรมทั้งปวงนี้ ได้ชื่อว่า อายตนะ ฯ เพราะเป็นที่ส่งต่อ (แห่ง จิตเจตสิก) ฯ เพราะนำอ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับคำว่า 'อายตนะ' ซึ่งหมายถึงสถานที่ที่จิตเจตสิกใช้ส่งต่ออารมณ์และธรรมต่างๆ โดยมีการนำเสนอความหมายที่หลากหลาย เช่น อายตนะในฐานะสถานที่อยู่ บ่อเกิด และถิ่นกำเนิด ที่แสดงถึงความเชื่อมโยง

…ูด ภาระ (ของหนัก) อันคนทั้งหลายผู้บูชา พระ คือ (แก่นหาม) ไป จะนั่น อึ่ง โลกียธาตุเป็นแต่ทุกวิบัติ (ทุกข์แท้แห่งทุกข์) เท่านั้น เพราะไม่เป็นไปในอำนาจ (ของใคร) อึ่ง สัฏฐทุกข์ อันสัตว์ทั้งหลายตาม (ยึด) ถือไ…

บทนี้สำรวจการศึกษาธรรมะโดยเฉพาะในบริบทของโลกียธาตุที่สัตว์ทั้งหลายถือไว้ โดยชี้ให้เห็นว่าทุกสิ่งล้วนมีเหตุผลและความหมายภายในตามการดำรงอยู่และอำนาจแห่งธรรมชาติ โดยเชื่อมโยงไปยังแนวคิดเรื่องสัจและการรู้

…างนี้อยู่ จัดเป็นผูมากไปด้วยความสงบ ดั่งอยู่ในอินทรีย์ทั้งสาร กำหนดอรณ์อินทรีย์ทั้งหลายแล้วทำที่สุด ทุกข์ได้แ นี้เป็นกามบุญอย่างพิสดารแห่งอินทรีย์ทั้งหลาย สังขนิท ก็อิสรัง ๕ คือ ทุกอิสรัง ทุกอนุสัสอิสัง ท…

…ยเกี่ยวกับความสงบในชีวิตตามหลักการของพระพุทธศาสนา อินทรีย์เป็นเครื่องมือในการทำความเข้าใจธรรมชาติของทุกข์และความสุข รวมถึงเส้นทางการปฏิบัติ เพื่อที่จะเข้าใจและลดการเกิดทุกข์ในชีวิตได้ จำเป็นต้องมีการพัฒนา…

ประโยค - วิถีธรรมกรมเปล่าภาค 3 ตอนที่ 158 แท้ไม่เป็นเท็จไม่เป็นอื่น ซึ่งพระโมคคัลลานะผู้ตรัสรู้สงบม ทุกข์เป็นต้นพึงรู้ได้ ดังกล่าว "อรรถแห่งทุกข์คือความบีบคั้น (1) --- ความเป็นสงฆ์ (1) ---ความร้อน (1) ---…

บทความนี้นำเสนอการตีความอรรถแห่งทุกข์ สมุทัย นิรโทษ และมรรคตามแนวทางของพระโมคคัลลานะ ซึ่งกล่าวถึงลักษณะของความทุกข์ ความสงบ ความปรุง และ…

…ิโป เป็นอินกับแรก และประเภทมีลักษณะเป็นดังนี้ พิงทราบวิจิฉัย โดยนิพพจน์ (แยกคำ) ก่อน- [แยกคำศัพท์ - ทุกข้อ] ในคำว่า "ทุกข์" นี้ ศัพท์ว่า "ทุก" นี้ ท่านถือเอา ในอรรถ คือค้านเกลียด ได้แก้ชั่วเวลามารม จริงอย…

ในหน้าที่ 159 ของวิถีภิรมย์ภาค ๓ ตอนที่ ๑ กล่าวถึงการจำแนกและวิจิฉัยความหมายของคำว่า 'ทุกข์' โดยการวิเคราะห์ศัพท์ในอรรถและบริบทที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยังได้พูดถึงความเครียดและความว่างเปล่าที…

ประมาณ - วิจักษมีรณเปลาต ๓ ็ด ยต ๑ - หน้าที่ ๑๖๑ เรียกว่า ทุกข์โรค because เป็นปัจจัยแห่งความดับ คือ ความไม่เกิดขึ้นแห่งทุกข์ [[แยกคำศัพท์นี้โรคธามินิฏปฏทา] ส่วนจ…

เนื้อหานี้พูดถึงอริยสัจ ๔ ซึ่งเป็นธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้เกี่ยวกับการดับทุกข์ โดยเชื่อมโยงกับทุกข์โรคที่เป็นปัจจัยสำคัญในการเข้าถึงการสิ้นสุดของทุกข์ สำหรับผู้ที่มีความรู้และกา…

…ด ดั่งพระบารมีว่า "คุกร ภิกษุพันหลาย สมนะหรือพราหมณ์ดังมานในโลกนี้ จะพึงกล่าวว่า "นี้ไม่ใช่ทุขอรสัง ทุกขอรสังเป็นอย่างอื่น ข้าพเจ้าเองก็ลักเลิกทุกข- อริสัขนี้เสียแล้วบัญญัตทุกขอรสังอื่น(ขึ้นใหม่)" ดังนี้ …

…มายถึงการลดและควบคุมคำอธิษฐานต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงวิธีการที่พระพุทธเจ้าทรงสอนในการมองเห็นและเข้าใจทุกขขณะ และไม่ให้ความเข้าใจที่เกินเลยออกไปนอกจากที่พระองค์ทรงกำหนดไว้อย่างแท้จริง ไม่ว่าจะในความเป็นมาหร…