ธม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 155 / 220

…กระทำต่างแห่งว่าคือ อภิภูมิน วุกุมม์ กริโณด เป็น อาทิ จ้ามาในบาลีชั้นหน้าเป็นแท้. ข้อว่า อุณฑวาริปิ ธมมา กุมม์ กริโณด มีความว่า ภิกษุ ฉัพพีดี ทำธรรม เว้นจากธรรมบ้าง, อีกอย่างหนึ่ง ประดุ้นี้เอง

เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดและความหมายในบริบทของพระไตรปิฎก เรื่องการสร้างสรรค์และธรรมานุธรรมที่เกี่ยวข้องกับพิธีกรรมในพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงความสำคัญของการรักษาแนวปฏิบัติและคำสอนต่าง ๆ รวมถึงการทำธรรมและธรร

…วิบัติในกรรมเข่อย่าง มีอชิชทธรรมเป็นต้น พร้อม ทั้งกิริยาที่จะรับ จัดเป็นหมวด ด้วยอำนาจบทนั่น คือ อธมฺมมานุ วิโด อธมฺมสน สมคฺค อธมฺม วจฺจิ ธมฺมปริปุณณ สมคฺค พระผู้มพระภาคจิตวิรัสว่า อิท ปน ภิกขวา ภูญ…

เนื้อหานี้เผยแพร่แนวคิดเกี่ยวกับกรรมและธรรมที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ ซึ่งทั้งหมดมีความหมายตั้งแต่การจำแนกกรรมไปจนถึงการใช้คำถามในการสื่อสารถึงธรรมที่เข้าใจได้ง่ายและเป็นเอกภาพ หวังให้ผู้อ่านสามารถนำไปใ

…่า ครั้ง นั้นแล พวกอุบาลชาวเมืองโกสัมพี ได้ฟังข้อคำกล่าวกันนี้ ข้าเจ้าจักพรณาอภากราววัด ดู่ มีกว่า อธม์ ธมโม เป็นฉัน ในสงฆเดาทันทีนะ บทว่า อาทาย ได้แก่ ฝั่งแห่งลักษี บทว่า วิรุตตได้แก่ ว่าง

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์คำอธิบายในพระวินัยมหาวรรคซึ่งอธิบายถึงคุณสมบัติของช้างที่เปรียบเทียบกับพระพุทธเจ้า และการเชื่อมโยงกับกระแสของผู้ที่ยินดีในความเป็นหนึ่งเดี่ยว รวมถึงการสำรวจเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้อ

…าความอยู่ไม่ได้นิ ข้อว่า คินิท พุทธสุ อวณฺณี มิจฉวาม่า กล่าวว่าพระพุทธเจ้าในสำนักกุหลาบ หลัง ข้อว่า ธมมิภ ปฏิสสไว น สุกาจเจติ มีความว่า ความรับจะเป็นจริงได้ด้วยปกรณ์ใจ, เธอไม่หวังด้วยปกรณ์นั้น, คือ รับก…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดทางพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์ความหมายของอรรถคดี โดยเน้นคำว่า 'อนัตตะ' และการรับรู้ถึงประโยชน์ของการอยู่อย่างมีสติในชีวิต นอกจากนี้ยังพูดถึงการกระทำกรรมและการจำพรรษ

…ถักขันธก วรรณนา [สัมมาข่าวินัย] วินัยนี้ในสมถักขันธ์ พึงทราบดังนี้:- พระผู้พระภาคทรงวางบทมติว่า: - อธมวาทิ ปูคโล เป็นต้น ตรัสความผิดพลาดโดยมีย่อว่า อธมวาทิ ปูคโล ธมมวาทิ ปูคโล สตฺถาปติ เป็นต้น บรรดาหล่า…

เนื้อหาเกี่ยวกับสมถักขันธกและวินัยในพระพุทธศาสนา อธิบายว่าพระผู้พระภาคทรงวางบทมติสำหรับการเข้าใจธรรมวาทิและความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น กล่าวถึงคำศัพท์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับวินัยและความถูกต้องในธรรมวาที

…โดยยมีกว่า "นี้เป็นธรรม" เป็นต้น อรรถธานิงชื่อว่า ธัมมะธรรม. [สติวิมัย] ในคำว่า ปญฺญามินิ ภิกฺขุธ ธมฺมิกา สตฺวีณฺยา ทนานิ นี้ การให้มี ๕ อย่างนี้ คือ ให้แก่ภิษฺฐีรุกฺข์ไม่มอาปิติ ๑ ให้แก่ ภิษฺฐีถูกโยน…

เอกสารนี้กล่าวถึงการดึงสมดุลจากกิเลสผ่านหลักธรรม เช่น ธรรมมะ และธรรมที่ได้จากการให้สติวิมัยซึ่งประกอบด้วยองค์ที่สำคัญ 5 อย่าง ภิกษุจะต้องมีความเข้าใจในสาระสำคัญเหล่านี้เพื่อการปฏิบัติที่ถูกต้องตามธรรม

…่งวิบัติที่ไม่มีมูล ว่า คตคดาย อันพระผู้มีพระภาคตรัสรวมทั้ง ๒ อย่าง นี้ที่ท่า ทั้งที่ท่าไม่ทำ ว่า ธมมิก สามคี วน อุปปติ มีความว่า เมื่อสงฆรร อันสงฆมักจะทำอยู่ ภิกษุไม่มา ไม่บอกฉันทะ และอยู่พร้อมหน้า ค…

เอกสารนี้สำรวจความสำคัญของภิญญาในพระศาสนา โดยเน้นถึงสองสถานะที่สำคัญ ได้แก่ ภิญญาที่ตรงตามปฏิโมกข์ และการที่ภิกษุต้องปฏิบัติตามกฎและความมุ่งหมายในการศึกษาธรรม ความเข้าใจเกี่ยวกับกรรม และความสามารถในกา

… โอกาสณู มีความว่า ภิกฺขุพฺพิคียฺยํอ้อมชวนภิกฺขู ทั้งหลาย ด้วยอัสธรรม. หลายบทว่า ภิกฺขุนี้ สุมฺโป ธมฺโมเยนฺตุ มีความว่า ภิกฺขุ ฉันพกีช่วยงฺุงบูรณบังภิกฺขูด้วยอัสธรรม. การทำให้เป็นผู้อื่น ภิญฺญูทั้งห…

บทความนี้สำรวจและวิเคราะห์เกี่ยวกับพระวินัยและอภิญญูในสำนักพระภิกขุ โดยเริ่มจากการเข้าไปหาบุคคลในสำนักและการตั้งคำถามเกี่ยวกับภิกขุต่างๆ ศาสตร์แห่งการที่ภิกขุไม่ยอมรับเองโดยชอบและการสร้างความเข้าใจในค

…ีความว่า (เราอนุญาตให้เส่งด) จนกว่าทารกนั้นจะสามารถขวบเชือบริโกลและ อาบได้ตามธรรมชาติของตน สองบทว่า ธมฺบด ดูวา สาการ ได้แก่ เว้นเพียงห้องเรือนที่เป็น สหไสย พระผู้พระภาคตรัสสั่งว่า "ภูกุณ์นี้เป็นเพื่อน ฟ…

บทความนี้กล่าวถึงกฎเกณฑ์หลายประการในพระวินัยเกี่ยวกับการสร้างโรงเก็บของและการอนุญาตให้ภิกษุณีทำกิจกรรมต่างๆ เช่น การบวช การเลี้ยงดูลูก และการมีที่พักอาศัย นอกจากนี้ยังพูดถึงการทำสัญญาณว่าภิกษุณีสามารถ

…ุวาทมูลานิ เหล่านี้ เป็นคำถามถึง มูลแห่งวิวาทและอนุวาทที่มา "วิวาทภิรณ์ อนุวาทภิรณ์." คำว่า สารณียา ธมมานี้ เป็นคำถามถึงธรรมที่ทำความ ไม่มีแห่งมูลของวิวาทและอนุวาท. คำว่า เทกกรถกุณฺญู นี้ เป็นคำถามถึงวิ…

เนื้อหานี้วิเคราะห์และประมวลคำถามที่เกี่ยวข้องกับความวิบัติต่าง ๆ ในพระวินัย และแนวทางในการระงับปัญหาเกี่ยวกับวิวาทและอนุวาท โดยยกตัวอย่างคำถามที่ยังมีความหมายลึกซึ้งจากตำรา. คำและแนวคิดเช่น อาบัติ, ส

…พระเถระเหล่านั้น ประหนึ่งเก็บสิ่งของที่ตนเก็บไว้ไม่ได้ฉะนั้น ชื่อเมตตามายกราม ลับหลัง ข้อว่า อยูปป์ ธมโม สาราณโย มีความว่า ธรรมกล่าว คือเมตตามายกรรมนี้ อันเพื่อพรหมจรรย์ทั้งหลายพิระลึกถึง อธิบายว่า "บุค…

ในสาราณียัมมินเททสได้มีการวินิจฉัยเกี่ยวกับกายกรรมที่ทำด้วยจิตโดยมีเมตตาเป็นพื้นฐาน ซึ่งแสดงถึงความสำคัญของการมีเมตตาในการกระทำ โดยมีการแบ่งกายกรรมออกเป็นสองประเภท คือกายกรรมต่อหน้าและกายกรรมลับหลัง ท

…นา - หน้าที่ 825 หลายบาทว่า นวม ปฏิจฉา ปริโพธิ ได้แก่ รับและบริโภค ทานเหล่านั้นเอง หลายบาทว่า ดิถี ธมมาภิฏฺฐี ทานานิ ได้แก่ ทาน 3 นี้ คือ "ให้องค์ท่านถวายสงฆ์แก่สงฆ์เท่านั้น ให้ของท่านถวายเดี๋ยวเดียว เ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการถวายทานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการรับและบริโภคทานที่เหมาะสม อธิบายถึงทาน 3 ประการและหลักการปฏิบัติที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งการแสดงหลักธรรมตามที่พระพุทธเจ้าทรงสอน เพื่อสร้

…ราะเป็นโทษลำ." [วิเคราะห์มันสัญลักษณ์] เนื้อความแห่งคาถาที่ ๕ พึงทราบดังนี้ :- บทความว่า ปลตติ กุลส ธมม มีความว่า ความละเมิด นั้น ยังกุลอิทธิกล่าวคือกุกุลธรรม ของบุคคลผู้แก่สังวรต้องให้ตกไป เพราะเหตุนี้…

ในหน้า 848 ของอรรถกถาพระวินัย มีการอธิบายถึงความหมายของความละเมิด และโทษที่เกี่ยวข้อง โดยยกตัวอย่างอ้างอิงจากคาถาต่างๆ ซึ่งเน้นถึงความสำคัญของการระมัดระวังในเรื่องฐานะและความละเมิดที่อาจเกิดขึ้น ทั้งย

ประโยค - ปัญญา สมิตามิตปลาไก่ อรรถกพรวัน ปริวาร วันเดนา - หน้าที่ 874 บทว่า ธมฺโม ได้แก่ เรื่องที่เป็นจริง. บทว่า วิญญู ได้แก่ กิริยาที่โจทย์ และกิริยาที่จําลองให้การ. บทว่า สุตต…

บทความนี้สำรวจบทบาลีที่เกี่ยวข้องกับความเป็นจริงและการจำ โดยเน้นหลักการที่ถูกต้องในการเรียนรู้และฝึกปฏิบัติตามหลักธรรม โดยเฉพาะความสำคัญของการจดจำและการวิเคราะห์เพื่อเข้าใจธรรมะอย่างลึกซึ้ง อธิบายแนวค

…ถิน เฉินแก่ ไม่กล่าวจริงฉานถก มี เรื่องพระราชาเป็นต้น ที่ได้เห็นก็ได้ ได้ฟังก็ได้. หลายบทว่า สาม วา ธมฺโม ภสฺทฺพุโธ มีความว่า อ้อย คำอธิษฐานเรื่องที่วารและไม่วาร หรือคำอธิษฐานปราบปรามา และลำดับ แห่งสมะ …

ในบทที่กล่าวถึงนี้มีการสอนถึงการไม่พูดสิ่งที่ไร้สาระและการรักษาความสงบนิ่งในสังคม ว่าด้วยแนวทางการใช้คำพูดอย่างมี ประโยชน์และไม่ทำให้สถานที่มีความเคร่งเครียด พระอริตที่มีจิตมั่นคงไม่ควรจะถูกยั่วยุให้ป

…ีศีล เว้นจากความโกงทางกายเป็นต้น, ภิกฺขุ่น อันผู้อาวรณ์คดีพิพัฒน์ต่อด้วยความอ่อนโยนเท่านั้น ในคำว่า ธมเมล จ ปกุลเสลด ขนี้ ภิกฺขุใด เป็นผู้นักในธรรม มได้เป็นผู้นักในบุคคล, ภิกฺขุนี้แปล พิงทราบว่า "ผู้งาน…

เนื้อหาว่าด้วยคำสอนในพระวินัย โดยเฉพาะในบทที่เกี่ยวข้องกับภิกฺขุที่มีศีลและคุณธรรม คำอธิบายจะช่วยให้เข้าใจบทเรียนและการปฏิบัติในธรรม รวมถึงประโยชน์จากการสอนและการอ้างอิงในสูตรต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับคว

…น. เมื่อความแห่งวิสาขะ พึงทราบดังนี้ :- ข้าพเจ้าจะกล่าวเฉลยในคำที่พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ปัญจสูต กถม ธมมะ เป็นต้น, ปุพพกุนธ์เป็นปัจจัย โดยอธิษฐานปัจจัยแห่ง ประโยชน์ เป็นปัจจัยโดยสมาธิปัจจัย นิสาสิปัจจัย …

เนื้อหานี้ว่าด้วยความเป็นปัจจัยที่สำคัญของปุพพกุนธ์ในพระธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบทบาทที่ปุพพกุนธ์ทำหน้าที่เป็นปัจจัตติปัจจัย และความเกี่ยวข้องระหว่างปุพพกุนธ์กับประโยค ซึ่งมีความสำคัญในการทำความเข้าใจ

…" วินิจฉัยในกุฎิยบ พึงทราบดังนี้: - ยอมรับฐานบางคน โดยนิ่งเป็นคำว่า "เขาจะรู้อะไร." สองบทง่า อธมฺม อนุาทิติ ได้แก่ ยึดถือธรรมที่เป็นฝ่ายไม่ นำออกจากทุกข์. สองบทงว่า ธมุจ ปฏิพาทิ ได้แก่ ด้านธรรม…

ข้อความนี้กล่าวถึงการวินิจฉัยทางธรรมในพระวินัย โดยเน้นถึงความสำคัญของการรับรู้และเข้าใจธรรมจากพระไตรปิฎก รวมถึงตัวอย่างการให้โอกาสผู้อื่นในการศึกษาคือการนำธรรมออกจากทุกข์ โดยยกตัวอย่างคำว่า 'อาจารย์ขอ

… ไม่รู้กุมาหาเทส นั่นเอง. สองทว่า น จ ธานาจาณกูโล ได้แก่ เป็นผู้ไม่ลาดใน เหตุและมิใช่เหตุ. สองทว่า ธมมะ น ชานาติ ไดแก่ ไม่รู้กัมปุโล ในสิ่งอัน นอกจากวิปุถก. สองทว่า ธมมานุโลม น ชานาติ ได้แก่ ไม่รู้กามา…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงความสำคัญของการรู้จักความระงับในพระพุทธศาสนา โดยมีการยกตัวอย่างต่าง ๆ เกี่ยวกับความรู้ที่มีและไม่มี ทั้งในแง่ของฤฏิตและกัมปุโล ซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงการแยกแยะว่าอะไรเป็นเหตุและมิใช่เ

…ปภูโต มีความว่า เป็นผู้บรรลุปฏิสัมภิทา คือเป็นผู้บรรลุญาณอันถึงความแตกฉาน ในอรธ กถา หมาได้ บทว่า น ธมมปฏิภาณภูมิภาคปภูโต มีความว่า เป็นผู้บรรลุญาณอันแตกฉาน ในภาษาคือโอหราที่จะพึงกล่าวา หมายได้ บทว่า น…

บทความสำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปัญญาที่มีอยู่ในธรรมวินัย โดยใช้คำสอนจากพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับองค์ประกอบของความรู้และปัญญาที่เป็นบรรลุญาณแตกฉาน นอกจากนี้ยังพูดถึงความสำคัญของการใช้สติในกระบวนการพิจารณาจิต ทำใ