ธรร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 535 / 782

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 91 โดยธรรมโดยชอบอยู่ ปัจจยบริโภคสันนิสิตศีล ชื่อปัจจเวกขณสุทธิ เหตุว่าปัจจยบริโภคสันนิสิตศีลนั้น ท่านเรียกว่า…

บทความนี้กล่าวถึงการบริโภคปัจจัยและศีลของพระเสขะในพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของการพิจารณาในขณะที่บริโภคและคุณลักษณะของทายาทของพระผู้มีพระภาคเจ้า การบริโภคปัจจัยควรที่จะมีการพิจารณาอย่างรอบคอบเพื่อท

…ี่ ๑ แห่งศีลส่วนที่เป็น ๕ อย่าง บัณฑิต พึงทราบโดยเป็นศีลของอนุปสัมบันเป็นต้น จริงอยู่ คำต่อไปนี้พระ ธรรมเสนาบดีสารีบุตรกล่าวไว้ในคัมภีร์ปฏิสัมภิทาว่า ปริยันตปาริ สุทธิศีลเป็นไฉน ? ศีลของอนุปสัมบันทั้งหลา…

ในบทนี้พูดถึงการบรรลุพระอรหัตของผู้ปฏิบัติธรรม ซึ่งเมื่อมีความดำริเต็มเปี่ยมแล้ว ก็จะเห็นถึงความสิ้นทุกข์ โดยเฉพาะการพิจารณาศีลในรูปแบบต่างๆ เช่น…

…ปเพื่อปีติ เป็นไปเพื่อ ปัสสัทธิ เป็นไปเพื่อโสมนัส เป็นไปเพื่อเสพให้ยิ่งขึ้น (ซึ่งสมาธิ) เป็น ไปเพื่อธรรมอันเป็นเครื่องประดับ (แห่งสมาธิ) เป็นไปเพื่อธรรม อันอุดหนุน (สมาธิ) เป็นไปเพื่อธรรมอันเป็นบริวาร (แ…

…ียนรู้จากทำปหานะจะช่วยให้เกิดความไม่เดือดร้อนในจิตใจและนำมาซึ่งการปฏิบัติที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังเสนอธรรมต่าง ๆ ที่สนับสนุนสมาธิและความเข้าใจ เรื่องที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาเหล่านี้สามารถหาความรู้อื่น ๆ ได้…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 105 อาศัยแห่งกุศลธรรมนั้น ๆ นับว่าเป็นการรวมเอาไว้ เพราะทำ ความไม่กระจัดกระจาย (แห่งกุศลธรรมนั้น ๆ) เพราะเหตุนั้น ท่าน จ…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของศีลในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายว่าศีลนั้นเป็นรากฐานของกุศลธรรม มีอานิสงส์สำคัญ สามารถแบ่งออกเป็นหลายประเภท และเจาะจงถึงปัญหาความเศร้าหมองและความผ่องแผ้วที่เกิดจา…

…งพวกพราหมณ์ เป็นคนอาภัพในการบรรลุคุณวิเศษ เหมือนคนตาบอดอาภัพในการเห็นรูป เป็นผู้ไร้ความหวังในพระสัท ธรรม เหมือนเด็กจัณฑาลไม่มีหวังในราชสมบัติ แม้สำคัญตนว่ามีสุข ก็ชื่อว่าเป็นคนมีทุกข์อยู่นั่นเอง เพราะควา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงภาวะของมนุษย์ที่ไม่สามารถหลุดพ้นจากทุกข์ได้ แม้จะมีความรู้ในธรรมะ แต่ก็ต้องเผชิญกับกรรมและวิบากที่ตามมา ผู้ที่อยู่ในสภาพเช่นนี้ไม่ได้รับเกียรติจากเพื่อนมนุษย์และมี…

…ุดงค์ทั้งหมดนี้ มีสมาทานเจตนาเป็นลักษณะ จริงอยู่แม้คำนี้ ท่านก็ได้กล่าวไว้ว่า "ผู้สมาทานได้แก่บุคคล ธรรมเครื่องสมาทาน ได้แก่จิตและเจตสิก สมาทานเจตนาเป็นตัวธุดงค์ สิ่งที่ห้ามคือวัตถุ” อนึ่ง ธุดงค์ทั้งหมดน…

…ตนาในพิธีกรรมที่พระพุทธเจ้าทรงแนะนำ รวมถึงการวินิจฉัยเกี่ยวกับธุดงค์ต่างๆ ที่มีความสำคัญในการปฏิบัติธรรม หลังจากมรณภาพของพระพุทธเจ้า การสมาทานควรเกิดขึ้นในสำนักของพระมหาสาวกหรือภิกษุผู้ทรงธุดงค์ การกำจัด…

…วไว้ว่า ผู้ที่ไม่เป็นทั้งธุตะและธุตวาทะนี้นั้น คือ ท่านโลฬุทายี ส่วนบุคคลใดถึงพร้อมทั้ง ๒ ทาง ดุจพระธรรมเสนาบดี บุคคลนี้เป็น ทั้งธุตะทั้งชุดวาทะ ดังท่านกล่าวไว้ว่า ผู้ที่เป็นทั้งธุตะทั้งชุดวาทะนี้นั้น คื…

บทความนี้วิเคราะห์การแบ่งบุคคลตามการกำจัดกิเลสด้วยธุดงค์ โดยพิจารณาจากตัวอย่างและหลักคำสอนในพระธรรม โดยเน้นความแตกต่างของธุตะและธุตวาทะ พร้อมกับธุตธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา เช่น ค…

…รรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 177 เป็นผู้อันอยู่ป่าเป็นปกติ) เพราะอาศัยความมักน้อยแล ดังนี้เป็นต้น ในธรรมเหล่านั้น อปปิจฉตา และ สนฺตุฐิตา นับเข้าในอโลภะ สลุเลขตา และ ปริวิเวกตา นับเข้าในธรรมทั้ง ๒ คือ อโล…

ในเนื้อหานี้ชี้ให้เห็นถึงวิธีการที่ธรรมอโลภะและอโมหะช่วยในการทำลายความโลภและหลงในวัตถุที่ต้องห้าม สำหรับผู้ที่ปฏิบัติธุดงค์ โดยอธิบายถึงกา…

…ย์) ของตนเถิด” เธอกราบเรียน ถาม ( หารือ ) ว่า จะไปที่ไหน (ดี) พระอุปัชฌาย์จึงบอกว่า พระเถระ ชื่อ มหาธรรมรักขิต ผู้เชี่ยวชาญปริยัติทั้งปวง” อยู่ประจำ ณ วัดเขา ตุลาธารบรรพตในโรหณชนบทฟากแม่น้ำข้างโน้น เธอจง…

ในบทนี้มีการสนทนาระหว่างพระจุฬาภัยและพระเถระมหาธรรมรักขิตเกี่ยวกับการศึกษาธรรม พระจุฬาภัยได้รับคำแนะนำให้ไปฟังธรรมจากพระเถระที่วัดเขาตุลาธารบรรพต ซึ่ง…

…่อง ๑ เป็น ผู้ว่ากล่าว (คนอื่น ไม่เฉยเมย) ๑ เป็นผู้ยอม ให้ (คนอื่น) ว่ากล่าว ( ไม่หัวดื้อ) ๑ แต่ง ( ธรรม ) ถกาอันลึกซึ้งได้ ๑ ไม่ชักชวน (ผู้อื่น) ในที่อันไม่ควร ๑ เป็นอาทิ ก็เพราะพระพุทธพจน์ว่า ดูกรอานนท…

…ู้ที่เป็นมิตรที่ดีและมีคุณสมบัติในการช่วยเหลือผู้อื่น โดยอิงตามพระพุทธพจน์ กัลยาณมิตรเป็นผู้ที่มีคุณธรรม และเมื่อมีกรรมฐานในสำนักที่ถูกต้อง ตามแนวทางของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จะนำไปสู่การพ้นจากความเกิด ในสม…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 52 ธรรมทั้งหลายคือ โกธะ อุปนาหะ มกขะ ปลาสะ อิสสา มจุฉริยะ ดังนี้เป็นต้น ย่อมเป็นไปมากแก่คนโทสจริต ธรรมทั้ง…

เนื้อหาที่นำเสนอในบทนี้เกี่ยวข้องกับธรรมต่างๆ ที่มีผลต่อบุคลิกภาพและจิตใจของคนในรูปแบบต่างๆ เช่น ความโกรธ, ความหลง, และความเชื่อมั่นในธรรม …

…า เป็นอาทิก็ดี หามีไม่ จริงอยู่แม้ในเมฆยสูตร พระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ได้ตรัสคำนี้ ( แก่พระเมฆิยะ ) ว่า ธรรม ๔ ประการ เธอพึงเจริญ ให้ยิ่งขึ้นไป คือ อสุภทั้งหลาย เธอพึงบำเพ็ญเพื่อละราคะ เมตตา เธอพึงบำเพ็ญเพื่…

บทนี้แสดงถึงการบำเพ็ญกรรมฐาน ๔ ประการที่สำคัญในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงการพัฒนาธรรมที่เกี่ยวข้องกับศรัทธา การละราคะ การเจริญเมตตา และการเข้าใจอัสมิมานะ นอกจากนี้ ยังมีการเน้นย้ำว่าฝ่…

…พร้อมโดย อาการ ๖ นี้เถิด อนึ่ง พระโยคีจึงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยอธิมุติ โดยความเป็นผู้ ( มีจิต) น้อมไปในธรรม ( ที่จะกล่าวต่อไป) นั้น อธิบายว่า จึง เป็นผู้ (มีจิต ) น้อมไปในสมาธิ หนักไปในสมาธิ โน้มไปในสมาธิ แ…

…ทนี้กล่าวถึงพระโยคีที่มีอัชฌาสัยในปวิเวก และการเห็นโทษของสังคณิกา การพิจารณาคุณวิเศษของบุคคลที่บรรลุธรรมตามอาการ 5 ข้อ โดยเฉพาะความเชื่อมโยงระหว่างจิตและสมาธิ ซึ่งสนับสนุนให้เกิดอธิมุติในพระนิพพาน พระอาจ…

…มวิจยสัมโพชฌงค์] ก็ในอธิการนี้ พึงทราบการเจริญสัมโพชฌงค์ ๓ มีธัมมวิจย สัมโพชฌงค์เป็นต้นโดยเนื่องด้วยธรรมอันเป็นอาหารของโพชฌงค์นั้นๆ จริง อยู่ ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ตรัสไว้ว่า " มีอยู่ ภิกษุทั้งหลา…

…ารอธิบายถึงอาหารแห่งธัมมวิจยสัมโพชฌงค์และวิริยสัมโพชฌงค์ โดยกล่าวถึงความสำคัญของการทำโยนิโสมนสิการในธรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อเสริมสร้างและนำไปสู่การบรรลุผลที่ดีในทางพระพุทธศาสนา และการพัฒนาศักยภาพของสัมโพช…

… คมฺภีรญาณจริยปจฺจเวกขณา การพิจารณาสอดส่องด้วยปัญญา อันลึก ตทธิมุตฺตตา ความน้อมจิตไปในธัมมวิจยะนั้น ธรรม ๑๑ ประการเป็นทางเกิดขึ้นแห่งวิริยสัมโพชฌงค์ คือ อปายาทิภยปจฺจเวกขณตา ความพิจารณาเห็นภัยมีอบาย เป็น…

เนื้อหานี้เน้นความสำคัญของการไต่ถามและการพิจารณาด้วยปัญญาในแง่ของวิริยสัมโพชฌงค์ โดยกล่าวถึงหลักธรรม ๑๑ ประการที่เป็นทางเกิดขึ้นแห่งวิริยาสัมโพชฌงค์ เช่น การทำวัตถุให้สละสลวย, การปรับอินทรีย์ให้เสมอก…

…้าน สมฺมปุปธานปจฺจเวกขณตา ความพิจารณาเห็น (อานุภาพ) สัมมัปปธาน ตทธิมุตฺตตา ความน้อมใจไปในวิริยะนั้น ธรรม ๑๑ ประการเป็นทางเกิดขึ้นแห่งปีติสัมโพชฌงค์ คือ พุทฺธานุสสติ ระลึกพระพุทธคุณ ธมฺมานุสสติ ระลึกพระธร…

…รับเปลี่ยนสัญญาในใจและหลักการในการเลือกคบหาบุคคลที่มีความเพียรและหลีกเลี่ยงความเกียจคร้าน โดยเน้นที่ธรรม 11 ประการ รวมทั้งความระลึกถึงพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ และพระสังฆคุณ รับรู้ถึงธรรมที่ส่งเสริมปีติและสร…

…ุตฺตตา ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 115 ความน้อมใจไปในปีตินั้น พระโยคาวจร เมื่อยังธรรมเหล่านั้นให้เกิดขึ้นด้วยอาการเหล่านี้ ดังกล่าวมา ชื่อว่าทำสัมโพชฌงค์ ๓ มีธัมมวิจยสัมโพชฌงค์เป็นต้น …

…ารดับกองไฟที่ไม่มีการใช้วิธีที่ถูกต้อง ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเลือกเวลาที่เหมาะสมในการเจริญธรรม.

…ค์ ที่เกิดแล้วบ้าง " ดังนี้ [อาหารแห่งอุเบกขาสัมโพชฌงค์] นัยเดียวกัน ตรัสว่า " มีอยู่ ภิกษุทั้งหลาย ธรรมทั้งหลายอัน เป็นที่ตั้งแห่งอุเบกขาสัมโพชฌงค์ ความทำโยนิโสมนสิการให้มากใน ธรรมเหล่านั้น นี้เป็นอาหาร…

…ิ่งที่เป็นอาหารเพื่อการเกิดขึ้นแห่งสมาธิสัมโพชฌงค์และอุเบกขาสัมโพชฌงค์นั้นควรให้ความสำคัญแก่ตรรกะและธรรมต่างๆ โดยการทำโยนิโสมนสิการให้มาก ยังมีแนวทางในการเข้าใจธรรมทั้ง ๓ เพื่อให้เกิดปัสสัทธิและสมาธิอย่า…

…วชฺชนตา หลีกเว้นบุคคลผู้มีกายกระสับ กระส่าย ปสฺสทฺธกายปุคฺคลเสวนตา คบหาบุคคลผู้มีกายสงบ ตทธิมุตฺตตา ธรรม ๑๑ ประการเป็นทางเกิดขึ้นแห่งสมาธิสัมโพชฌงค์ คือ น้อมจิตไปในปัสสัทธินั้น วตถุวิสทตา ความสละสลวยแห่ง…

…็นที่น่ารื่นรมย์และการพัฒนาจิตเพื่อสร้างสมาธิ โดยมีการอธิบายถึงความสำคัญของการคบหาผู้มีจิตสงบ รวมถึงธรรม ๑๑ ประการที่เป็นแนวทางในการฝึกสมาธิและการควบคุมอารมณ์เพื่อการทำสมาธิที่มีประสิทธิภาพ ทั้งยังพูดถึง…

…บุคคลผู้มีจิตเป็นสมาธิ ฌานวิโมกฺขปจฺจเวกขณตา พิจารณาวิโมกข์ในฌาน ตทธิมุตฺตา น้อมจิตไปในสมาธินั้น ๑. ธรรม ๕ ประการ เป็นทางเกิดขึ้นแห่งอุเบกขาสัมโพชฌงค์ คือ สตฺตมชุฌตฺตตา สงฺขารมชุฌตฺตตา ความวางเฉยในสัตว์ …

…การหลีกเลี่ยงบุคคลที่ไม่มีสมาธิและการร่วมสนทนากับผู้มีสมาธิ รวมถึงการพิจารณาวิโมกข์ในฌานและการเข้าใจธรรมที่เกิดจากการวางเฉยในสัตว์และสังขาร โดยยกตัวอย่างถึงการเจริญสติในสมาธิและผลทางจิตใจที่เกิดขึ้นจากกา…