หน้าหนังสือทั้งหมด

วิถีธรรมกรมเปล่า ตอน ๑
126
วิถีธรรมกรมเปล่า ตอน ๑
ประโยค - วิถีธรรมกรมเปล่า ตอน ๑ - หน้าที่ 125 ความ (แห่งศัพท์) สปลปิ - ถูกส่งออกไปว่า ถูกปล่อยขึ้น (ให้เป็นสิ่งที่รู…
บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์และอธิบายศัพท์ประโยชน์ในภาษาธรรม และการแสดงถึงธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ทางสัมผัส เช่น กลิ่น รส และการเชื่อมโยงในสิ่งที่รู้จ…
การอธิบายอายตนะในพระไตรปิฎก
127
การอธิบายอายตนะในพระไตรปิฎก
…ค ๓ ตอนที่ ๑ หน้า ที่ ๑๒๖ อรรถบทที่ ๑ คืออายตนะโต - เพราะเป็นที่สับต่อ) มีอธิบายว่า กิริยและเจตสิกธรรมทั้งหลาย ย่อมสับต่อ คือ หมื่นเพียรพยายามไปตาม กิจ (คือหน้านี้) ของตน ๆ มีภาระเสย (รายธรรม) เป็นอาทิ…
…รรถบทต่อๆ ที่เกี่ยวกับอายตนะในพระไตรปิฎก โดยอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับการผลักดันและขยายผลของจิตเจตสิกธรรมตามอายตนะ การสำรวจและการศึกษาในที่นี้ช่วยให้เข้าใจความเกี่ยวข้องของอารมณ์และกรอบของการศึกษาในทางธรร
วิถีทิศมรรคแปล ภาค ๓ ตอนที่ 127
128
วิถีทิศมรรคแปล ภาค ๓ ตอนที่ 127
… (เพราะเหตุนี้ ทวาและอารมณ์ทั้งหลายนัน จึงชื่อ อายตนะ (แปลว่านำอายตนะ คือ สารทุกข้อน ยึดอยู่แล้วไป) ธรรมทั้งปวงนี้ ได้ชื่อว่า อายตนะ ฯ เพราะเป็นที่ส่งต่อ (แห่ง จิตเจตสิก) ฯ เพราะนำอายตนะ (คือ สารทุกข้อนย…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับคำว่า 'อายตนะ' ซึ่งหมายถึงสถานที่ที่จิตเจตสิกใช้ส่งต่ออารมณ์และธรรมต่างๆ โดยมีการนำเสนอความหมายที่หลากหลาย เช่น อายตนะในฐานะสถานที่อยู่ บ่อเกิด และถิ่นกำเนิด ที่แสดงถ…
วิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑
130
วิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑
ประโยค - วิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ หน้า ๑๒๙ ทวารและอารมณ์มีจักุเป็นต้น ได้ชื่อว่าเป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก ทั้งหลายน…
ในวิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ กล่าวถึงทวารและอารมณ์ตามหลักธรรมว่ามีจักุและรูป เป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก การเข้า…
วิชาธรรมะเทวทฤต ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๐
131
วิชาธรรมะเทวทฤต ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๐
ประกอบ - วิชาธรรมะเทวทฤต ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๐ คือธรรมมันเหมาะเมื่อเป็นเช่นนั้น เหตุในจงไม่ตรัสว่า "ธรรมมตะนะ" แต่เท่านั้…
บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับธรรมและอารมณ์ของกองวิญญาณ โดยเฉพาะอายตนะ ๑๒ ที่ถูกกำหนดเป็นอุทิศวารและอารมณ์ของกองวิญญาณ ๖ การแบ่งแยกทา…
วิจัยมฺิธรรรมเปนภาค คำ ตอน ๑
136
วิจัยมฺิธรรรมเปนภาค คำ ตอน ๑
ประโยค - วิจัยมฺิธรรรมเปนภาค คำ ตอน ๑ - หน้า 135 วิจัยฉบับโดยเป็นสิ่งพึงเห็น ในอายตนะเหล่านี้ บันฑิตผังทราบ ดังกล่าว…
…่ยวกับอายตนะและธาตุจำนวน 14 ประการ โดยเน้นที่ความรู้ตามลักษณะและอันดับของธาตุ รวมถึงการเข้าใจอรรถและธรรมชาติของอายตนะต่างๆ ที่กล่าวถึงในวิจัย โดยการศึกษาเหล่านี้จะช่วยให้บันฑิตสามารถรับรู้และแยกแยะลักษณะ…
วิทยาธิธรรมภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๖
137
วิทยาธิธรรมภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๖
…ระโยค - วิทยาธิรรมในภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๖ ดั้งเป็นต้นก่อน ส่วนวินิฉัยโดยอรรถที่ไม่แปลกกัน พิงทราบดังนี้ ธรรมใดอ่อนจัด (จำทุกข์ให้เกิดขึ้น) เหตุนี้ ธรรมมั่นจึงชื่อว่า ว่าธาตุ (แปลวาธรรมผู้ตั้งขึ้น) หรือว่า ธร…
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดทางวิทยาธิธรรมในภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๖ โดยเน้นที่ธรรมชาติและทุกข์ รวมถึงการวิเคราะห์เรื่องธาตุและวิญาณ คำอธิบายเกี่ยวกั…
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๗
138
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๗
ประโยค - วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๗ อึ่ง โลกียธาตุทั้งหลายมันอันสัตว์ทั้งหลายทรงไว้ หมายความว่า (ยึด) ถือไว้ ด…
บทนี้สำรวจการศึกษาธรรมะโดยเฉพาะในบริบทของโลกียธาตุที่สัตว์ทั้งหลายถือไว้ โดยชี้ให้เห็นว่าทุกสิ่งล้วนมีเหตุผลและความหมายภา…
วิสาขิมรรคและธาตุตามพระพุทธศาสนา
141
วิสาขิมรรคและธาตุตามพระพุทธศาสนา
…ัน ลูกธาตุยิอคือรูปเป็นต้นเอง จิตในรูบธาตุ 4 มีอากาสิญาณของธาตุเป็นต้น ก็เป็นนิมโม- วิญญาณธาตุ ธรรมทั้งหลายที่เหลือ เป็นธรรมธาตุ ส่วนสัญญา- เวทิฎฐิ นมีโอวาทะ เพราะสัญญาเวทิตนิโรธธาตุ นเป็น แค่ค…
…สนา รวมถึงความสัมพันธ์ของธาตุกับจิตใจและอารมณ์ต่าง ๆ ตัวอย่างการทำความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุที่มีอยู่ในธรรมชาติและวิธีการที่ธาตุสร้างผลกระทบต่อสติปัญญาและการดำรงอยู่ของชีวิตมนุษย์ การพิจารณาทางจิตใจและความค…
วิญญาณธาตุภาค ๑ ตอนที่ ๑
142
วิญญาณธาตุภาค ๑ ตอนที่ ๑
ประโยค - วิญญาณธาตุภาค ๑ ตอนที่ ๑ หน้าที่ 141 ธาตุ" ดังนี้ เทนุกัมมาตถุ เป็นธรรมธาตุแท้ มังจะเป็นโนวิญญาณธาตุ ก็ได้เหมือนกัน เพราะ (มี) บทกล่าว "ธรรมทั้งหมดที่เป็นกุศลทั้งปวง ชื่อ…
ในหน้า 141 ของ 'วิญญาณธาตุภาค ๑ ตอนที่ ๑' กล่าวถึงธาตุต่างๆ เช่น เทนุกัมมาตถุ, พยาบาทถุ, และธรรมธาตุ โดยระบุถึงความสัมพันธ์ระหว่างพวกมัน รวมถึงการอธิบายคุณสมบัติที่เกี่ยวข้องกับวิญญาณและธรรมชาติข…
ธาตุและปัจจัยในวิทยา
145
ธาตุและปัจจัยในวิทยา
ประโยค - วิทยามีกรมเปล่า กด ดอน ๑ - หน้าที่ 144 ธาตุ (วา) โดยชาติถึงซึ่งความนับว่าเป็นธรรมจำนวน ๑ คือเป็น จักจุประสาท โสดาจุต มานะจุต ชิวหาจุต กายาจุต รูปจุต สัทธาจุต คันธาจุตและธาตุ คืออย่…
บทความนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับธาตุและปัจจัยในวิทยา โดยเน้นที่การนับว่าเป็นธรรมในหลาย ๆ ด้าน ซึ่งรวมถึงธาตุ โสดาประสาท วิญญาณ และปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อธรรมชาติของธาตุ โดยชี…
การศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยและวิญญาณธาตุ
147
การศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยและวิญญาณธาตุ
ประโยค - วีถีภูมิสรรค์ปลุก ภาค ๑ หน้าที่ 146 จ๊กชฎุตเป็นต้น และธรรมชฎุต่างอย่าง เป็นปัจจัยแม้เป็นปัจจัย อารมณ์ปัจจัยเป็นต้นแห่งนิวฏิญาณธาตุอย่าง อย่างไรก็ตาม ใช้แต่ จ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆ และการเกิดขึ้นของวิญญาณธาตุในแง่มุมต่างๆ รวมถึงการอธิบายลักษณะและบทบาทของเหตุการณ์ต่างๆ เช่น อาทิตย์ญาณ แสงสว่าง และเสียง ผ่านปรากฏการณ์ทางปร
วิถีธรรมและอินทรีย์
150
วิถีธรรมและอินทรีย์
ประโยค - วิถีธรรรมแปล กด ตอน ๑- หน้า ที่ 149 อินทรีย์ สัจจินทกศ อินทรีย์นิทศ ส่วนว่า อินทรีย์ ๒๑ คือ จัญญูทรีย์ โส…
บทความนี้สำรวจธรรมะที่เกี่ยวข้องกับอินทรีย์จำนวน 21 ชนิด รวมถึงการจำแนกประเภทและบทบาทของแต่ละอินทรีย์ในกระบวนการปฏิบั…
วิถีธรรมครอบแผ่: ความสำคัญและบทบาทของสาชาติธรรม
156
วิถีธรรมครอบแผ่: ความสำคัญและบทบาทของสาชาติธรรม
ประโยค - วิถีธรรมครอบแผ่ออก ๑ หน้า 155 แห่งมูนิธิธี" การที่คอยเลี้ยงสาชาติธรรมไว้ เป็นกิจแห่งชีวิตน- ธี" การที่คอยจ…
เนื้อหานี้สัมผัสถึงการปฏิบัติธรรมและบทบาทของสาชาติธรรมในชีวิต ประกอบด้วยการเลี้ยงสาชาติธรรมให้เจริญ, การจัดแจงเครื่องหมายและอากรแห่ง…
วิถีธรรมแห่งอธิษฐาน: ความเข้าใจในอรรถธรรม
165
วิถีธรรมแห่งอธิษฐาน: ความเข้าใจในอรรถธรรม
ประโยค - วิถีธรรรมแห่งอ ธิษฐาน ๓ - หน้าที่ 164 อัตถุธรรณะนี้ พึงทราบวิจัยโดยอรรถ (แห่งสิทธฺ์ทิพย์) ก่อน หากมีคำถามว่…
…มเป็นสภาพที่แท้จริงซึ่งเป็นอมตะ นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นว่าความเป็นสัจจะในคำอธิษฐานมีความสัมพันธ์กับกฎธรรมชาติและว่าทุกสิ่งที่มีอธิษฐานนั้นมีความเป็นจริงที่ไม่แปรปรวน. สัจจะดังกล่าวยังกล่าวถึงความสำคัญของธ…
วิถีธรรมและการปฏิบัติธรรม
169
วิถีธรรมและการปฏิบัติธรรม
ประโยค - วิถีธรรมกรมเปล่า คาถา ค ตอบ ๑ - หน้าที่ 168 ข้าพเจ้าจักบอกปิดทุกข์ร่อยที่ (ว่า) เป็นร่อยร่างที่ ๑ นั้นเสร็…
เนื้อหานี้พูดถึงการเข้าใจในหลักการและวิธีการที่จะดับทุกข์ตามพระธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยอธิบายถึงธรรมะและหลักการที่ควรเข้าใจเพื่อเข้าถึงนิพพาน จากหลักการที่ได้แก่…
วิถีมังกรแห่งภาค ๓ ตอนที่ ๑๗๐
171
วิถีมังกรแห่งภาค ๓ ตอนที่ ๑๗๐
…ลือแห่งต้นหา นั้นนั่นแหละอันใด ความสะไป ความสลดถึงไปความสุดไปความหมด เอาใด แห่งต้นหนานั่นแหละอันใด" ธรรม ๒ ประการ ตรัสไว้ ๑. มหาภิกษ์ตั้งปัญหาว่า เหตุใดจึงไม่ทรงนิบเอาพยัญเข่าด้วย ? แล้วก็แก้ว่า เพราะพย…
…มทุกข์ที่เกิดจากการมีและสูญเสียนั้น รวมถึงความความอยากที่ไม่ได้รับ และการตอบข้อสงสัยเกี่ยวกับพระพุทธธรรมว่าเพราะเหตุใดพระองค์ไม่ทรงอธิบายเรื่องพยัญในบางกรณี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความซับซ้อนและความไม่แน่นอนข…
วิเชียรธานวเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑๗๙
180
วิเชียรธานวเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑๗๙
…ุกข์ทั้งปวง นี้เป็นวินิจฉัยในชาติเป็นข้อแรก [ชราทุกข์] ในข้อว่า "แม้จะก็เป็นทุกข์" นี้ มีวิตกฉัยว่า ธรรม ๒ อย่าง คือ สังขดลักษณะ ๑ ความเก่าไปแห่งชนนี้นั่นอยู่ในอพ้นหนึ่งใน (รูป) สันติดังรู้กันโดยอาการมีฟ…
…ถึงความจริงที่ว่า ทุกสิ่งล้วนมีการเปลี่ยนแปลง และการเกิด-ตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ การวิเคราะห์ธรรม ๒ อย่างที่เกี่ยวข้องกับการทุกข์และความเก่าของขันธ์ ได้เสนอความเข้าใจในความเป็นจริงของชีวิต การเข้า…
วิถีธรรมครูเปลภาค ๓ ตอนที่ ๑๘๖
187
วิถีธรรมครูเปลภาค ๓ ตอนที่ ๑๘๖
ประโยค - วิถีธรรมครูเปลภาค ๓ ตอนที่ ๑๘๖ อุปายาสเป็น (เจตสิก) ธรรมอันหนึ่งบังเกิดในสง่าภันธ์ อุปายาสนั้นมีความแผดเ…
บทความนี้กล่าวถึงอุปายาสเป็นธรรมนำไปสู่อาการทุกข์ โดยการเปรียบเทียบกับสภาวะของน้ำเดือดและการกระทำที่ทำให้จิตมีความทุกข์ วิธีในการเข…
วิถีธรรมและความทุกข์ในชีวิต
189
วิถีธรรมและความทุกข์ในชีวิต
เปรียบเทียบ - วิถีธรรมกรมเปล่า ต ค ตอน ๑ - หน้าที่ 188 เป็นต้น ยอ่มเจ็บปวด (ใจ) เหตุใด เพราะ เหตุนี้น ปอวิปโยคนี้ พระผู้…
บทความนี้พูดถึงวิถีธรรมตามคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า ว่าความเจ็บปวดทางใจนั้นเกิดจากการปรารถนาสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง ซึ่งเป็น…