ธรร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 725 / 775

… ๓๘/๕๙ ๔.๙ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบ ตา หู จมูก ลิ้น กาย เได้แงไปหา รูป เสียง กลิ่น รส โภคัปพรท. ธรรมารมณ์ที่เข้าฝังใจ และไม่บ่ใครด้ายใจ สุดแต่แต่งไดจะมำลังมากกว่า ทำให้ ใจแหว่งไปนอกจากนี้ เหมือนคนผูก…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบธรรมในพระพุทธศาสนา โดยใช้รูปแบบของการเปรียบเทียบและอุปมานิยายในการอธิบายแต่ละประเด็น เช่น อุปมาเกี่ยวกั…

…ระไตรปิฎก ๒.๒๖ สัตว์กำหนดแล้วด้วยราคะ ย่อมไปส่องแสงตนหา เหมือนแมงมุดตกไปยึดที่ตัว ทำไว้เอง ฉันนั้น ธรรมนั่นหลายต่อแสตนหาเบื้องนี้แล้ว เป็นผู้หมดห่วงใย และวันทุกข์ทั้งปวงไป. ข.ธ. (อรรถ) มก. ๓๕/๒๖…

…ุปไมยจากพระไตรปิฎกที่อธิบายถึงความรุนแรงของราคะและโทษของการครองเรือน โดยใช้การเปรียบเทียบกับสัตว์และธรรมชาติ บรรยายถึงความยากลำบากในการละทิ้งความผูกพันอย่างการมีบุตรหรือภริยา และการหาทางออกจากภาวะแวดล้อม…

…ีกำลัง ฝนแหงสนพรหมมีกำลัง หญิงมีกำลังยิ่งกว่ากำลังทั้งหลาย. ๔.๑๘ สตรีได้ออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิตในธรรมวินายใด ธรรมวินันนั้นเป็นพรหมจรรย์ไม่ต้องอยู่ในนา เปรียบเหมือนตระกูลเหล่าใดเหล่านี้มีหญิงมาก มีชาย้…

เนื้อหานี้พูดถึงอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎกที่แสดงถึงกำลังของพระอาทิตย์และความสำคัญของหญิงในสังคม โดยเปรียบเทียบกับความที่สามารถดำรงชีวิตได้แม้ในสภาพต่าง ๆ พร้อมทั้งความไม่แน่นอนในความรักและคำพูดที่มีมาจา

… บรรพชิตรักษาร่างกายไว้ใส่มือนกับบุคคลรักษาแผล. มิลิน. ๑๕๕ ๗. อานิสงส์ของการเจริญภาวนาสติก ๗.๑ ธรรมดาแมวเวลาไปที่ถ้ำ ที่อยู่ ที่ริ ฯ (ที่พระ ฯ หรือที่ระหว่างถ้ำดี ก็แสงหาแต่หนู ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนา…

…ยวกับอุปมาอุปไมยที่สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาร่างกายและการเจริญภาวนาเพื่อความเพียรที่ตั้งใจในธรรมตามพระไตรปิฎก เปรียบเทียบกับการดูแลแผลและการฝึกฝนให้เหมือนรถรางที่มีความมั่นคงในการเดินทาง ผู้ที่ปฏ…

…ติออกบรรพชา อุปมาดังเครื่องชั่งตราชั่ง สลัดตัดเครื่องชั่งไปได้ ฉะนั้น ขุ. ชา. (พุทธ) มค. ๑๖/๒๓ ๘.๕ ธรรมดาใครอวยลาแกอที่เที่ยมอยู่ไปด้วยความสุขและความทุกข์ ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถ ความเพียรก็ครอประพฤติพรหมจร…

พระไตรปิฎกจัดทำอุปมาอุปไมยเกี่ยวกับการดำเนินชีวิตในเส้นทางพระธรรม โดยเปรียบเทียบลักษณะต่างๆ เช่น พระเจ้าเถรทรงสละราชสมบัติ เปรียบเสมือนเครื่องชั่งที่ถูกทำลาย และควา…

๒๗๙ อุบามาอุบไมจากพระไตรปิฎก ๓.๒ ธรรมดาสัตว์เหล่าอื่นจะมีกรรมชวดฟัดเอาทันข้างบน เอาศรีษะลงข้างล่าง ผ่านช่องคลอดเสวยทุกอย่างใหญ่หลวง อุปม…

เนื้อหานี้มีการอธิบายความทุกข์ของสัตว์และคนผ่านคำเปรียบเทียบในพระไตรปิฎก เช่น การเปรียบเปรยถึงต้นไม้ไม่มีพิษเป็นที่อยู่ของโรค และอธิบายถึงอาการเจ็บที่เกิดจากกรรมที่กรรมชวนให้มากเอนเอียงไปสู่โทษ ทั้งนี

…ึ่ง จึง เก็บดอกไม้มาประดับตาม ชอบใจแล้วเล่นงานนักชฏกษ์ ฉันใด พิทักษ์คำที่นำมาเปรียบนี้ ฉันนั้น คือ ธรรมทั้งสามมีความพยายามชอบ เป็นดั่ง ซึ่งเกิด รวมกัน เหมือนสามกลอที่เข้ามาสนทด้วยกัน อารมณ์เหมือนดั่งดาบ…

…รียบเทียบการพยายามของสมาธิในลักษณะต่างๆ เช่น สามกลอที่ช่วยกันเพื่อให้ถึงเป้าหมายในจิตวิญญาณ โดยมีพระธรรมเป็นแกนกลางของการสนทนา และการเป็นกำลังใจในการปฏิบัติธรรม.

…ียรบำเพ็ญภายในสิ้นเหมือนกัน เข้าไปสู่ป่่าแล้ว ย่อมมีได้สิ่งผลอันอุดม วิม.มภ. (อรรถ) มค. ๒/๖๓ ๒.๑๑ ธรรมดานายพรานย่อมมีใจจดจ่อจับฝูงเนื้อ ฉันใด ภิกษุผู้ปรารภความเพียรจึงควรประกอบ และรักษาอารมณ์ให้มาสำคัญ…

…ึงการฝึกฝนจิตใจให้มั่นคง ซึ่งสามารถกระทำได้ด้วยการรักษาอารมณ์และความสงบ จึงมีประสิทธิภาพในการปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริง สำหรับผู้ที่กำลังศึกษาหรือปฏิบัติธรรม การทำความเพียรจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ไม่ควรมองข้าม.

…่เช้า ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรก็ยึดตื่นแต่เช้าทำความสะอาดวัดน้ำดื่ม น้ำใช้ระหว่างกาย สวดมนต์บทธรรมอีกครั้ง ฉันนั้น มิสิล. ๒๓ 2.15 ธรรมดาเต่าขึ้นจากน้ำนางแดด ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรก็ฉน…

อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความเพียรในการปฏิบัติธรรมของภิกษุ เช่น การตื่นแต่เช้าเพื่อดูแลวัด การฝึกสติ และการมีความมุ่งมั่นในอำนาจอรหันต์ ทั้งหมดนี้สอน…

๒๐๙๗ อุบาสนาไม่จจากพระไตรปิฎก ๓.๑ ธรรมดากระแตเมื่อพบคัตกุ่ยอ่อนพอกหางขึ้นให้เนน้อยเพื่อออกสู้กัตต ถ้าใด ภิกษุ ผู้ปรารถนาความเพียรก็นั้น เ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยใช้สติปัฏฐานเป็นเครื่องมือในการเอาชนะกิเลส ซึ่งแบ่งออกเป็นบทเรียนจากพระสุ…

…ขุพุ่งเจริญความอยู่ สังโยชน์ย่อมระงับไปโดยไม่ยาก ก็ฉันนั้น อ้าง,ศตตก. (พุทธ) มก. ๓๗๓/๒๓ ๓.๑๑ ธรรมดาสารยอุดมจุดด้วยจุมูกของตน ทำให้เป็นรางในที่มาม่า แล้วอนช่วยใน ราง ฉันใด วิญญูผู้ปรารถนาความเพีย…

…ได้อย่างไร เนื้อหาครอบคลุมถึงความสำคัญของการรักษาสมดุลระหว่างความเพียรและความสงบของจิต วิปุรามูรณ์ในธรรมและวิธีการในการพัฒนาความตั้งใจ นักศึกษาและผู้สนใจในธรรมะควรเข้าใจเพื่อเข้าถึงจิตใจที่สงบและมีสมาธิอ…

…ตย์ย่อมมีรัศมีเป็นมาลา ฉันใด ภูกู่ผู้ปรารถนา ความเพียร ก็สมดังรัศมีเป็นมาลา ฉันนั้น. มิลิน ๔๙ ๓.๑๔ ธรรมดาปลังเกาะในทะเลได้ดั่ง ต้องเกาะให้แน่นในนั้นแล้วจึงดูดเลือด ฉันใด ภิกษุ ผู้ปรารถนา ความเพียร ก็สมด…

บทความนี้กล่าวถึงอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่เปรียบเทียบความเพียรของภิกษุกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ เช่น ดวงอาทิตย์และน้ำคงคา โดยเน้นถึงความสำคัญของการตั้งมั่นในอารมณ์เพื่อการปฏิบัติธรรม ซึ่งอาจ…

…เฆเรเจ่าว่า เมื่อดวงอาทิตย์ขึ้น ย่อมทำให้เห็นสิ่งต่างๆทั้งสะอาดไม่สะอาด ดี เลว ฉันใด พระกิริยาผู้ทรงธรรมก็ทำให้หมู่ชนอเนกอร่อยชาปเปรียบได้ให้เห็นธรรมต่างๆ เหมือนกับดวงอาทิตย์ขึ้นฉะนั้น มิน. 452 3.21 เห…

ข้อความนี้อภิปรายถึงคำสอนในพระไตรปิฎกที่ใช้การอุปมาเปรียบเทียบเพื่ออธิบายพฤติกรรมและธรรมชาติของจิต และการปฏิบัติของภิกษุ ผู้ที่มีความตั้งมั่นในธรรม และไม่ควรให้ความสนใจสิ่งที่อยู่ไกล ควรซ…

…สถลายในของตนได้แม้เพียงครั้งเดียว บุคคลนี้ จัดเป็นจอมทัพผู้เกรียงไกรได้. ขช. (โศธิ) มก. ๕๖/๓๙ 4.6 ธรรมชั่งเมื่อเที่ยวไป ย่อมอาทิ้กระชุนฺดิน ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรผู้พิจารณาก็อาจทำกิสิลัส่งบ่วง …

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของความเพียรในการบรรลุธรรมของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากแนวพระธรรมที่สอนถึงการต่อสู้กับอุปสรรคและการพัฒนาใจให้สูง…

…่อมเป็นน้องน่อไปสู่พุทธา โนไปสู่พุทธา โอนไปสู่พุทธา ฉันนั้นเหมือนกัน สัง.ม. (พุทธ) มก. ๓๐/๒๔ ๔.๑๖ ธรรมดาพายุ่มเที่ยวไปในอากาศ ฉันใด ภิกษุอรรถความเพียรกวรให้เที่ยวไปในโลกธรรม ฉันนั้น มิน. ๔๘ ๔.๑๗ ธรรม…

บทความนี้นำเสนอคำอุปมายกตัวอย่างจากพระไตรปิฎกเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมและแนวทางในการเข้าใจอวิชชา สื่อถึงการเจริญโพธิญาณและโพชงค์ที่ช่วยเหลือในการดำเนินชีวิต ตามที่พระผู้…

ข้อความที่อ่านได้จากภาพคือ: ธาตุ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๔.๑๘ ธรรมดาดอกบัวย่อมลอยขึ้นพื้นน้ำ ฉะนี้ ภิกษุผู้ปรารภความเพียรก็ควรยกตนขึ้นพันโลก แล้วอยู่ในฌานธรรมนั้นน. …

…เรื่องของนายพรานที่เกิดความยินดีเมื่อได้จับเนื้อ นอกจากนี้ ยังมีความหมายที่เชื่อมโยงกับการเจริญในทางธรรม ซึ่งการฝึกจิตให้มีคุณลักษณะเหมือนไฟหรือผลไม้ลึกลงดินนั้นเป็นแนวทางที่จะนำไปสู่การบรรลุอธิษฐานตามที…

อธิบายอุปมาเปรียบเทียบจากพระไตรปิฎก ๑. ความไม่หวั่นไหวในโลกธรรม ๑.๑ ภูเขาศิลาลั่นเป็นแท่งเดียว คือ ไม่มีโพรง ย่อมไม่สะเทือน คือ ไม่เออนเอียง ไม่หวั่นไหว ด้วยล…

บทความนี้อธิบายถึงความไม่หวั่นไหวในโลกธรรม โดยยกอุปมาเป็นภูเขาศิลาที่ไม่มีโพรง ซึ่งแสดงถึงความมั่นคงและไม่สะเทือนต่อโลกธรรมทั้ง 8 เกี่ยวกับอำ…

…เงาเปลือกตม ย่อมไม่ดี ยินร้าย สงสารทั้งหลายย่อมไม่มีแก่กิริยูน ผู้คงที่. ข.ธ. (พุทธ) มก. ๑๒/๑๓๗ ๑๕ ธรรมดาแผ่นดินย่อมปราศจากความยินดี ยินร้าย ฉันใด ก็ผลู้ปรารภความเพียรก็ปราศจากความยินดี ยินร้าย มีโจทย์ก…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาในพระไตรปิฎกที่เน้นการเข้าใจธรรมชาติของการดำรงอยู่และการปฏิบัติธรรม ทั้งยังมีการเปรียบเทียบกับการดำรงอยู่ของสิ่งต่างๆ เช่น แผ่นดินแ…

…ลบ และดูดดวงดาว พ่ายแดด ความฝัน และฟองน้ำนั้น อันตั้งอยู่ชั่วเวลาเสมอ ขุ.จ. (ทั่วไป) มก. ๒๗/๒๔๙ ๒.๓ ธรรมดาอากาศอ่อนเป็นท้องไปของยาอี ฉบับ สฎ. สัตว์มีใจ ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรก็ครอบลอยใจในส่งการทั…

…มทุกข์และการควบคุมอารมณ์ มีการเปรียบเทียบถึงสิ่งต่างๆ เช่น น้ำค้าง สถานการณ์ ความหวังและการแสวงหาคุณธรรมในชีวิต โดยอ้างอิงจากพระธรรมคำสอนในมก. ๒๗/๒๔๙ และมก. ๙/๒๘๑ นอกจากนี้ยังแสดงถึงความอยาก ความโลภ และก…

…มัยจากพระไตรปิฎก 4. ไม่ติดลาลากสักกะ 4.1 พระมหาสัตว์ผู้เจริญโดยสัญชาติโลกเป็นผู้อบรมดี ไม่ติดในโลกธรรมทั้งหลายเหมือนดอกบัวไม่ติดโดยน่า ฉันนั้น ขุ.จริง. (อรรถ) มก. ๑๗/๕๕ 4.2 ธรรมดาดอกบัวอ่อนเกิดในน้ำ …

บทความนี้กล่าวถึงอุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก โดยเฉพาะเรื่องการไม่ติดอยู่ในโลกธรรม เช่น ลาภ ยศ และสรรเสริญ ต่างๆ เปรียบเทียบกับธรรมชาติของดอกบัวที่เกิดในน้ำแต่ไม่ติดอยู่ในน้ำ หรือเต…