ธรร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 724 / 775

โลโต อุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก ๑.๒ ธรรมดาพระเจ้าจักรพรรดิย่อมเสด็จประพาสโลก เพื่อทรงพิจารณาคนดีคนชั่วเมื่อทุกวัน ฉันใด ก็ฬผู้ปรารถนาความเพ…

…จ ว่ามีความบริสุทธิ์เพียงใด นอกจากนี้ยังมีคำสอนเกี่ยวกับความเมตตาและการเป็นผู้มีอ่อนตนซึ่งถือเป็นคุณธรรมที่สำคัญในเส้นทางธรรม และสิ่งที่ผู้ที่ประพฤติความดีควรถือปฏิบัติเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ตนเองและสังค…

…กะกัน เหมือนบุรุษผู้ได้ชมทิพย์แล้ว ไม่บอุชมทิพย์อันตนรู้เฉพาะแล้ว ฉนั้น สัง.ส. (อรรถ) มฎ. ๒๕/๒๑ ๓.๒ ธรรมดาหมัอาเมื่อม่าน้ำเต็มอย่าไม่เกิดเสียงดัง ฉันใด ภูมิอัขผรบารความเพียรเมื่อได้รับรู้ความดีเต็มเปี่ยม…

บทความนี้เน้นความสำคัญของการไม่โอ้อวดและการไม่ดูหมิ่นในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของพระอัญอุรพิหลายและพระพุทธวจนะที่มีความหมายลึกซึ้งว่าบุคคลที่มีปัญญาจะไม่แสดงออกถึงความสูงส่งของตนเอง และจะไม

…าเพราะผู้อื่นให้ สิ่งนั้นมีอุปมาเหมือนอย่างยาน หรือทรัพย์ที่ยืมเขามา. ม.ม. (อรรถ) มก. ๒๑/๔๘ ๑.๔ ธรรมคณาจากพราหมณ์กินทอร และสาธารอออกแห่งเป็นอาหารเพื่อยังกำลัง และ ลีลา ด้วยความยินดี ฉันใด ภิกษุปรารถน…

…ินชีวิต. เนื้อหาเหล่านี้เน้นถึงความจำเป็นในการฝึกฝนตนเองเพื่อให้ได้รับประโยชน์จากการทำความเพียรในทางธรรมโดยไม่พึ่งพาสิ่งอื่น.

20๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก --- 1. ธรรมดานกกระจอกย่อมอาศัยอย่าตามเรือนคน แต่ไม่พออาศัยของสิ่งหนึ่งสิ่งใดของคน มีใจเป็นกลางอยู่ และมากด้วยค…

บทความนี้สำรวจอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ซึ่งนำเสนอแนวทางการใช้ชีวิตด้วยความมีสติและความเพียร จากคำสอนที่ว่าด้วยการเป็นกลางไม่ติดยึดในวัตถุ เมื่อเข้าไปในบ้านของผู้อื่น ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของกา

…เอาบริหารไปได้หมด เหมือนมนุษย์จะบินไปที่ใด ย่อมมีแต่ปีกของตนเป็นภาระบินไป ม.อ. (พุทธ) มก. ๒/๑๘ 2.7 ธรรมดาราชสีห์เวลาหาอาหารไม่ได้ก็ร้องอ้อนใจ และเมื่อได้อาหารแล้วไม่คิดอยู่กับอาหารนั้น ฉันใด กิเลสผู้ปรา…

…ะไตรปิฎกที่สอนให้เราตระหนักถึงการไม่นับถือในสิ่งที่เราหาได้มา และการใช้ชีวิตอย่างมีสติ ยกตัวอย่างจากธรรมชาติของสัตว์ต่าง ๆ เช่น ราชสีห์ และสุนัขจิ้งจอก สื่อถึงการไม่เลือกและไม่ขี้เกียจในการดำเนินชีวิต คว…

222 อุปมาอปมจากพระไตรปิฎก ๑.๒ ผู้มีปัญญา ๓ จำพวก ๑. บุคคลมีปัญญาดังม้อว่า คือ ขณะฟังธรรมหรือเมื่อเลิกฟังไม่สใจ เหมือนราณาดงลงไปบนหม้อว่า น้ำยอใสไม่ให้ขงอยู่ ๒. บุคคลมีปัญญาดังหน้าดำ คือ ข…

…ื้อหาในพระไตรปิฎกได้จัดแบ่งผู้มีปัญญาออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ บุคคลที่มีปัญญาเฉพาะในขณะฟัง คือ ขณะฟังธรรมก็ไม่ใส่ใจเหมือนการตั้งอยู่ น้ำที่ไหลไม่เต็มอ่าง และแบ่งการแสดงธรรมให้เห็นความสำคัญของการเรียนรู้แล…

๒. ความสำคัญของการฟังธรรม ๒.๑ ข้าพเจองค์ปธราณความเจริญของตนทางการศึกษา พวกสัตบุรุษผู้จงคบ ข้าพองค์ ข้าพองค์ไม่อ้อมด้วยสุภา…

การฟังธรรมมีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาจิตใจและการศึกษา การฟังคำสอนจากพระพุทธเจ้านำมาซึ่งปัญญาและความเข้าใจท…

มงคลที่ ๒ มีความอดทน ธรรมดาแผ่นดินย่อมอดกลั้นสิ่งทั้งปวง ที่เขาทิ้งลงสะอาดบ้าง ไม่สะอาดบ้าง ไม่กระทำการขัดเคือง เพราะการกระท…

…เราจักอดกลั้นคำล่วงเกิน เหมือนช้างอดทนต่อกงกร ที่ตกล่ามในสงคราม ฉนั้น. ชู.ธ. (พุทธ) มก. ๓๓/๒๒๓ ๒.๓ ธรรมดาแผ่นดินย่อมอดกลั้นสิ่งทั้งปวง ที่เขาทั้งลง เลอะด่างบ้าง ไม่ละด่างบ้างไม่ระทำการขัดเคือง เพราะการก…

…ชีวิตและการกระทำของผู้ที่มีความอดทนต่อคำพูดต่างๆ เช่นเดียวกับช้างที่ต้องพ่ายแพ้ในสงคราม โดยอิงจากพระธรรมคำสอนและอุปมาที่นำเสนอในพระไตรปิฎก การฝึกปฏิบัติและการยอมรับในกิเลสก็ถือเป็นสิ่งที่สำคัญเพื่อนำไปสู…

๒๑๙ อุบาสมาไมใชจากพระใครจึงถูก ธรรมะ คือ ขันธ์ และโสธจะตั้งอยู่ในบุคคลใด บุคคลผู้นั้นบูชา ผมปัญญา มี ความประพฤติดีเงียบพระอริยะ แม้นชา…

เนื้อหานี้สำรวจความสำคัญของธรรมะในชีวิตประจำวัน โดยระบุว่าบุคคลที่มีจิตใจสงบและพิจารณาในธรรมจะสามารถบูชาความเป็นเลิศได้ แม้จะพบกับ…

…ลายย่อมตัดลูกคร ช่างตากทั้งหลายย่อมก้านไม้ ผู้สอนง่ายทั้งหลายย่อมฝึกตน. ขุ.ฐ. (อรรถ) มก. ๑๒/๑๕๐ ๑.๒ ธรรมดาโยมเติมใจเติมน้ำ ฉันใด ก็ถวายปรารภความเพียรที่ควรเติมใจฟังคำสอนของพระอุปัชฌาย์ ฉันนั้น. มิณ. ๔๓๗ …

…องโยมและการรับคำสอนจากพระอุปัชฌาย์ รวมถึงการยินดีรับคำสอนจากภิกษุหรือผู้อื่น เพื่อการฝึกฝนตนเองในทางธรรม การฟังคำสอนเป็นการเติมใจและน้ำเพื่อการเจริญธรรมอย่างสูงสุด.

๒๒๒ อุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก ๑.๔ ธรรมดาแผ่นดินย่อมเป็นที่ตั้งของบ้านเรือน นคร ชนบท ต้นไม้ ภูเขา แม่น้ำ ห้วย หนอง คลอง บึง เนิน นก นรชน ช…

บทนี้นำเสนออุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก อาทิเช่น ความสำคัญของผู้ปูราษฎรที่ต้องฝึกให้ผู้ใกล้ชิดเข้าใจธรรมะ โดยแสดงถึงบทเรียนและความรอบรู้ที่สามารถถ่ายทอดให้แก่นักปฏิบัติได้ สิ่งสำคัญคือการไม่ท้อแท้ในการสอ…

…ไหว สันนิษฐาน จะเจาะให้ฆ่างอะไร เปรียบเหมือนบุรุษอาชาในยุคประสม ทุกข์นันก็ลดใจ สันนิษฐาน มุ่งนำพิษธรรมให้สูงขึ้น องค์จตุกจก. (พูทธ) มก. ๔/๓๐๓ ๑.๓ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงแสดงคุณสมบัตของช้างตัน ๕ ป…

บทคัดย่อนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบในพระไตรปิฎกที่สะท้อนถึงคุณสมบัติและคุณธรรมของบุรุษ อาทิ การเปรียบเทียบเมื่อต้องเผชิญกับภัยและการใช้ชีวิตอย่างมีสติ ในเรื่องของการฟังและการดำเ…

…วิชาใหญได้ แต่มีความหมายต่างกัน คือ คุณสมบัติของนักอาชีพมีความหมายในทางโลก แต่ของภิกษุมความหมายในทางธรรมา องค์. อุตุก๙. มก. ๓๕/๖๙๘ ๑.๒ ธรรมดาย่อมมีเหตุชี้บ่ง ชาวนา…

บทความนี้นำเสนอการอุปมาจากพระไตรปิฏกเกี่ยวกับคุณสมบัติและการปฏิบัติของภิกษุในทางธรรม โดยให้อุปมาเป็นภาพลักษณ์ที่ชัดเจน เช่น การทำลายวิชา การปรารภความเพียรภิกษุ การมีศีล และการเจริญในอ…

…ี่พึ่งอาศัย คือ รู้จักกันดักตระกูลคฤถ์ที่เป็นแหล่งเงินทุน ทั้งพี่พาอาศัยได้ ธรรม ๓ แห่งภิษุได้แก่ ๑. เป็นผู้มีดวงตา คือ รู้เห็นแนวริสัล ๔ …

…อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกได้อธิบายถึงคุณสมบัติของภิกษุที่ดี รวมถึงความสำคัญของการศึกษาและการปฏิบัติในธรรมซึ่งเป็นแนวทางสู่ความสำเร็จ และ บรรลุคุณในธรรม นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างการซื้อขายที่เป็นประโยชน์ต่อกา…

…ยอำนาจกลิในตระกูลใดตระกูลหนึ่ง เปรียบเหมือนพระจันทร์ใหม่อยู่เป็นนิจสิน ข.จู. (อรรถ) มค. ๒๗/๒๓๒ ๔.๓ ธรรมดานังหลายรู้สันนิษดิฉันไม่มีบุตร มีบุตร จิงพากินมาดจากที่ต่างๆ เอาเล็บ ปีน และจะออมปาก แทง จิก กิน …

…ามนี้พูดถึงการถูกต้องในหน้าที่ของภิกษุ โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการอยู่อย่างมีคุณธรรมและหนทางในการก้าวเข้าสู่สกุล. พระพุทธเจ้าได้สอนให้ภิกษุระลึกถึงการทำหน้าที่ของตน โดยไม่แสวงหากุศลจา…

…้หลบหลีกไม่ทันตั้งพันลูก ฉะนั้น. ขเธร (เทเร) มก. ๕๙/๕๔๘ 5.2 สมณพราหมณ์พวกหนึ่งย่อมแส่แจกเปโพ ไม่ถึงธรรมอันเป็นสาระ ย่อมพวกพุนเครื่องผูกใหม่ๆ ตั้งมั่นอยู่ในสิ่งที่ตนเห็นแล้วฟังแล้วอย่างนี้ เหมือนฝูงแมลงต…

…จริญเติบโตได้ เช่นเดียวกับผ้าเปลือกไม้ที่ไม่ว่าใหม่หรือเก่ามักจะมีความหมายเปรียบได้กับความไม่คงที่ในธรรมะ การที่จะเป็นผู้มีบุญนั้น จำเป็นต้องเข้าใจความเปลี่ยนแปลง และไม่ยึดติดกับกิขูที่จะทำให้สูญเสียการเ…

๒๕๗ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ภาพประกอบเป็นภาพแสดงให้เห็นช้างและสิงโตในป่า ๑. ผู้แสดงธรรม ๑.๑ เราจักกล่าวให้แจ่มชัด ประหนึ่งยกพระฉัตรพันดวง พระอาทิตย์พันดวงขึ้น ประหนึ่งตามประทีปป่านี้พันด…

บทความนี้กล่าวถึงการใช้บริการอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก เพื่อสอนความเพียรและความมั่นคงในทางธรรม โดยเน้นการแสดงธรรมให้ผู้อื่นรู้ถึงนรก สวรรค์ และนิพพาน พร้อมตัวอย่างการอธิษฐานที่เกี่ยวข้องกับการบ…

๒๓๙ อุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎก ภาพ: ภูเขา ๑. ธรรมชาติดงจิต ๑.๑ เมื่อจิตพลังออกนอกทาง คือ จิตหมุนไปอารมณ์ต่างๆ เพราะเว้นจากสมาธิ... ท่านเหล่านี้ขาดสม…

บทความนี้นำเสนออุปมาอุปมัยเกี่ยวกับการทำงานของจิตในทางธรรมจากพระไตรปิฎก โดยอธิบายถึงธรรมชาติของจิตที่ขาดสมาธิ เปรียบเทียบกับลิงในป่า การจับไม้ และร่างกระดูกท…

…บูรพ์นั้นมีสติท้าวเข้าไปข้างหน้า ถอยกลับข้างหลัง ด้วยคิดว่า หนามอย่าแทงเรา แม่ฉันใด ดูอิทพ์ทั้งหลาย ธรรมคืออุบาย และสตภในโลกลิ เรากล่าวว่าเป็นหนามในวิ nizย์ของ พระอริยะเจ้า ฉันนั้นเหมือนกันแล. ลัง สทฺ (…

…ได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ บทความยังพูดถึงความสำคัญของการเข้าใจและดำเนินชีวิตด้วยสติ และการทำความเข้าใจในธรรมชาติของจิตที่จะช่วยในการปรับตัวและบุคลิกภาพของตนได้ดี.