หน้าหนังสือทั้งหมด

การเจริญสมาธิและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
50
การเจริญสมาธิและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
…ะ เกิดเป็นสมาธิ การพิจารณาอย่างนั้นท่านยังไม่เรียกว่า วิปัสสนา แต่อาจเรียกได้ว่า วิปัสสนึก ดังในพระ ธรรมเทศนาว่า “วิปัสสนึก คือนึกตาม ทบทวนตามคำสอน ที่เราได้ศึกษาเล่าเรียนมาจาก ตำรับตำราหรือครูบาอาจารย์ เ…
…าตามคำสอนที่ศึกษา หากไม่มีสมาธิย่อมไม่สามารถบรรลุวิปัสสนาได้ เมื่อจิตตั้งมั่นจะเห็นความเกิดและดับของธรรมทั้งหมดได้อย่างชัดเจน ซึ่งนำไปสู่การละกิเลสและมุ่งสู่พระนิพพาน
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
51
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
ในการแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า ก็มีผลแห่งการปฏิบัติของผู้ฟังธรรมที่ชี้ให้เห็นถึง ลักษณะของการปฏิบัติที่เป็นไปตา…
ในการแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า มีผลของการปฏิบัติของผู้ฟัง ธรรมที่ถูกแสดงมีความเชื่อมโยงกับการปฏิบัติทั้งสมถะและ…
การเริ่มต้นเรียนสมถะ
58
การเริ่มต้นเรียนสมถะ
…า “พอใจหยุดเท่านั้นถูกตัว สมถะแล้ว หยุดนั่นแหละเป็นตัวสมถะ หยุดนั้นเองเป็นตัวสำเร็จ ทั้งทางโลกและทางธรรมสำเร็จหมด โลก จะได้รับความสุขใจ ต้องหยุดตามส่วนของโลก ธรรมจะได้รับความสุข ต้องหยุดตามส่วนของธรรม” (1…
…รู้ที่ต้องใช้ชีวิตเรียนรู้ตลอด เจตนาของการทำสมถะคือการหยุดใจ เพื่อให้เกิดความสงบสุข ทั้งในด้านโลกและธรรม หลักการทำสมถะนั้นมีอยู่หลากหลาย ต้องฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง.
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
63
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
…ติยฌาน เข้าถึงกายอรูปพรหมอันเป็นจตุตฌาน 3.1.4 ระดับของสมถะ พระมงคลเทพมุนีได้แบ่งระดับของสมถะไว้ในพระธรรมเทศนาเรื่อง “สมาธิ” ไว้ว่ามี 2 ระดับ คือ 1. สมาธิโดยปริยายเบื้องต่ำ ท่านถือเอาตามพระบาลีที่ว่า พระอร…
…ะการเข้าถึงพระนิพพาน การปฏิบัติในระดับสูงจะช่วยให้จิตใจหลุดพ้นจากสิ่งที่ปรุงแต่งและหลอมรวมเข้าสู่ดวงธรรมภายใน อันเป็นหนทางที่นำไปสู่การรู้แจ้ง
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
68
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
…ะมีใครเป็นทุกข์ และในที่สุดจะต้อง ปล่อยอุปาทานให้หมดทั้งในกายทิพย์ กายรูปพรหม และอรูปพรหม คงเหลือแต่ธรรมกายเท่านั้น นี่เป็นตัวอย่างการเห็นไตรลักษณ์ในขันธ์ 5 (2) การบรรลุมรรคผล เมื่อได้เข้าถึงพระธรรมกายแล้…
…ลักพุทธศาสนา โดยระบุถึงสาเหตุของทุกข์ที่เกิดจากตัณหา ทั้งกามตัณหา ภวตัณหา และวิภวตัณหา การเข้าถึงพระธรรมกายที่ช่วยให้เห็นธรรมะและเปลี่ยนแปลงจากทุกข์สู่นิโรธ การบรรลุมรรคและผลในทางพุทธศาสนา การเข้าใจความไม…
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
90
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
… เป็นผู้ว่าง่ายและเป็นผู้ใกล้ชิดอาจารย์อยู่เสมอ เมื่อเป็นเช่นนี้ย่อมได้รับความสงเคราะห์ด้วยอามิสและ ธรรมะจากอาจารย์ ย่อมบรรลุธรรมสมปรารถนาถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในพระพุทธศาสนา เหมือนดังเรื่องต่อไปนี้ เป…
บทความนี้เล่าถึงความสำคัญของการมอบตัวแด่อาจารย์ในพระพุทธศาสนา ซึ่งนำไปสู่การบรรลุธรรมและความเจริญงอกงามในชีวิต โดยมีตัวอย่างจริงของพระภิกษุ 3 รูปที่มอบตัวแด่พระเถระและประสบความสำเร็จในท…
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
99
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
…ามา ในชาติก่อน ในขณะบำเพ็ญกุศล ทำไปโดยไม่ได้คำนึงถึงเหตุผลในการ จุติมาจากสัตว์ กระทํา เพียงทํากันตามธรรมเนียมประเพณีที่เคยทำกันมา เดรัจฉาน ทำไปตามสมัยนิยม หรือเกิดความสงสัยในผลของกุศลที่ โมหจริต ตนทำ บางค…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ซึ่งมีสาเหตุมาจากกรรมในอดีตชาติ อธิบายถึงการเกิดจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริต และโมหจริต พร้อมทั้งการบำเพ็ญกุศลที่มีผลต่อจริตในคน โดยระบุถึงพระรัตนตรัยและกรรมนำไปสู่จุติ
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
103
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
5.3.3 โภชนะ ลักษณะการบริโภคอาหาร ราคจริต ตามธรรมดาย่อมชอบใจอาหารอันละมุนละไม มีรสอร่อยหวานมัน เมื่อทำการบริโภค ก็ทำคำข้าวให้กลมกล่อมพอดีคำ ไม่เล็กเก…
เอกสารนี้อธิบายถึงลักษณะของการบริโภคอาหารที่แตกต่างกันตามอาการและอารมณ์ของแต่ละบุคคล เช่น ราคจริตที่ชอบอาหารอร่อยและทำคำข้าวพอดีคำในขณะที่โทสจริตจะชอบอาหารรสจัดและมีอาการหงุดหงิดเมื่อได้รับอาหารที่ไม่
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
104
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
…ดียว ไม่มีการแลเหลียว คิดห่วงหน้าพะวงหลัง หรืออาลัยอาวรณ์ในสิ่งเหล่านั้นแม้สักนิดก็ไม่มี โมหจริต ตามธรรมดาเมื่อได้เห็นรูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่ว่ารูปนั้นจะสวยงามหรือไม่สวยงาม ก็ตาม มักจะไม่มีความคิดเห็นต่อ…
…ฉยชาของมนุษย์ที่ไม่สนใจสิ่งรอบข้างและอิงความคิดเห็นจากผู้อื่น ขยายความถึงจิตที่ประกอบด้วยกิเลสและคุณธรรมที่มีอยู่ในกระบวนการคิด การรับรู้ และปฏิบัติของบุคคล รวมถึงอธิบายลักษณะต่างๆ ของจิตที่เป็นโมหจริตและ…
สัทธาจริตและพุทธิจริตในพระพุทธศาสนา
107
สัทธาจริตและพุทธิจริตในพระพุทธศาสนา
สัทธาจริต บุคคลผู้เป็นสัทธาจริตย่อมเป็นผู้ประกอบไปด้วยกุศลธรรม ธรรมอันดีซึ่งซ่อนอยู่ ในดวงใจของเขา ดังต่อไปนี้ มุตตจาคตา อริยานํ ทสฺสนกามตา สทฺธมฺมโสตุกามตา ปาโมช…
สัทธาจริตหมายถึงบุคคลที่มีคุณธรรมเยี่ยมยอดซึ่งไม่เพียงแต่เชื่อมั่นในหลักการของพระพุทธศาสนา แต่ยังมีจิตใจที่เปิดกว้างต่อการรับฟังคำสอน…
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
…แห่งปัญญาซึ่งเป็นทางให้ ถึงสวรรค์ ตลอดจนถึงพระนิพพานก็ได้ นี่เป็นประการหนึ่ง อีกประการหนึ่ง โทสะเป็นธรรมที่เกิดเร็ว ดุจไฟไหม้ฟางลุกโพลงขึ้นในทันใด ฝ่ายปัญญาก็เป็น ธรรมที่เกิดเร็วเหมือนโทสะ คือ เกิดสว่างจ้…
…วิเคราะห์จริตโดยการแบ่งประเภทและอธิบายถึงความหมายในเชิงลึก เช่น โมหะ, วิตก, ราคจริต และการร่วมกันของธรรมต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการแนะนำกัมมัฏฐาน 40 กอง ที่เหมาะสมกับแต่ละจริต เพื่อการบรรลุถึงความสำเร็จในทางจ…
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
110
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
…พึงพอใจของแต่ละคน อารมณ์โทสะก็จะค่อยๆ คลายตัวระงับไป จนกระทั่งใจหยุดนิ่งในที่สุด ก. พรหมวิหาร 4 คือ ธรรมที่แผ่ออกไปในมนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลายอย่างเสมอกันไม่มี ประมาณ ไม่จำกัดขอบเขต ประกอบด้วย 1. เมตตา (…
…น เทคนิคเหล่านี้ทำให้ใจค่อยๆ หยุดนิ่ง มีความสงบและมีสติพัฒนาต่อไป. สำหรับความผูกพันและความเชื่อในพระธรรมและพระสงฆ์มีส่วนเพื่อเสริมสร้างสติและการปฏิบัติให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น.
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
16
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
…มีปฐวีกสิณสมาบัติเป็นอย่างยิ่งนั้น ครั้นทรงรู้แล้ว ได้ทรงเห็นเบื้องต้น 1 ได้ทรงเห็น โทษ 2 ได้ทรงเห็นธรรมเครื่องสลัดออก 3 ได้ทรงเห็นญาณทัสสนะว่าเป็นทางและมิใช่ทาง 4 การบรรลุประโยชน์ เพราะเหตุทรงเห็นเบื้องต…
การฝึกสมาธิด้วยการใช้กสิณยังมีปรากฏในคัมภีร์พุทธศาสนา โดยเฉพาะการพูดคุยระหว่างอุบาสิกากับพระกัจจานะเถระซึ่งชี้ให้เห็นว่าการบรรลุฌานนั้นต้องการความเข้าใจที่ถูกต้อง และการปลดเปลื้องความสุขที่ไม่สมบูรณ์
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
18
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
…ถึง สัญลักษณ์หรือเครื่องหมายซึ่งใช้กับสมาธิอันเกิดจากอายตนะภายนอกร่างกาย (รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ธรรมารมณ์) กับอายตนะภายใน (ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ) ทั้ง 2 อย่าง ตาม คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ นิมิตแบ่งออก…
…ณ์เพื่อฝึกสมาธิ ส่วนอุคคหนิมิตเป็นภาพในจิตที่เกิดจากการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง และปฏิภาคนิมิตคือภาพนามธรรมที่อยู่ในจิต เนื้อหายังเน้นถึงการเปลี่ยนแปลงจากภาพที่มีขอบเขตเป็นความรู้ที่เฉพาะเจาะจง
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
….2 อาโปกสิณ (กสิณน้ำ) ในการเจริญสมาธิโดยใช้อาโปกสิณ ควรได้นิมิตคือน้ำ เป็นน้ำที่จัดทำขึ้นหรือน้ำตาม ธรรมชาติก็ได้ หากเป็นผู้ที่เคยปฏิบัติอาโปกสิณในชาติก่อน ๆ เมื่อเพ่งน้ำที่ใดที่หนึ่ง เช่น ในสระ หรือในบ่อ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โดย
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
27
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
ที่จะเที่ยวไปบนภูเขาอันขรุขระ ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุบางรูปใน ธรรมวินัยนี้เป็นคนโง่ ไม่ฉลาด ไม่รู้จักเขต ไม่เข้าใจเพื่อสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุ ปฐมฌาน มีวิตก…
…ิยฌานและผลกระทบต่าง ๆ ที่ตามมาได้อย่างครบถ้วนจะมีส่วนช่วยในการพัฒนาความสามารถด้านจิตใจและการเข้าใจในธรรมะของพระพุทธศาสนา
แนวทางการเจริญพุทธานุสติสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย
36
แนวทางการเจริญพุทธานุสติสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย
แนวคิด 1. อนุสติ 6 คือ การตามระลึกถึงธรรมที่เป็นกุศลเนือง ๆ ถือเป็นอารมณ์กัมมัฏฐาน ของพระอริยสาวกและผู้มีปัญญาเพื่อความบริสุทธิ์แห่งจิต และเพ…
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการเจริญพุทธานุสติ เพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย เริ่มจากการระลึกถึงพุทธคุณ ธรรมคุณ และสังฆคุณ รวมถึงการรักษาศีล การบริจาคทาน และการทำกุศลธรรม กา…
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
38
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…ให้นักศึกษาได้ศึกษาอนุสติกัมมัฏฐาน 6 ข้อแรก ซึ่งจะเป็นแนวทางเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกายต่อไป 2.1 ความเป็นมา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงอนุสติไว้เพื่อเป็นแนวปฏิบัติอันจะเป็นประโยชน์ แก่ก…
บทนี้เสนออนุสติ 6 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยอนุสติกัมมัฏฐานทั้ง 6 คือ การระลึกถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ศีล การบริจาค และเทวดา ซึ่งเป็น…
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
39
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
…สสนาเมื่อปฏิบัติก้าวหน้ายิ่งขึ้นไป 2. เป็นเครื่องป้องกันอันตรายต่าง ๆ ซึ่งอาจเกิดขึ้นเมื่อนักปฏิบัติธรรมอยู่ในที่เปลี่ยว เช่น ในป่า หรือป่าช้า เป็นต้น โดยอนุสติ 3 อย่างแรก ท่านแนะนำให้เจริญเพื่อคุ้มครองตน…
…้ยังช่วยส่งเสริมศรัทธาและทำให้จิตใจสงบ ยิ่งไปกว่านั้น พระอริยสาวกที่เจริญอนุสตินี้จะสามารถรู้จักอรรถธรรมได้อย่างชัดเจน ทำให้จิตไม่ถูกกลุ้มรุมด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ โดยพระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า อริยสาวกที่ระลึ…
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
40
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
…่า อนุสติทั้ง 6 ประการนี้เป็นข้อปฏิบัติของพระอริย สาวกเพื่อชำระจิตให้บริสุทธิ์ และช่วยให้ได้บรรลุคุณธรรมเบื้องสูงยิ่งๆ ขึ้นไป อย่างไรก็ดี อนุสติ เหล่านี้ก็ย่อมเป็นธรรมจำเป็นสำหรับผู้เริ่มปฏิบัติอีกด้วย เพ…
อนุสติคือการตามระลึกถึงธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งสติในพระพุทธศาสนา โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาจิตให้บริสุทธิ์และสามารถเข้าถึงพระนิพพานไ…