หน้าหนังสือทั้งหมด

การเว้นโทษจากทฤษฎีที่เป็นอันตราย
136
การเว้นโทษจากทฤษฎีที่เป็นอันตราย
…ความเป็นปัจจัยอย่างนั้น ว่า ภูติภูมิโม คงว่า ผังอวิ่งความเจริญด้วยคุณทั้งหลาย เพื่อดน ด้วยสามกุกุฎธรรมมิิดต (ประโยชน์ในปัจจุบัน) สัม- ปรายก็ต (ประโยชน์ฝ่ายหน้า) และปริตต (ประโยชน์อย่างยิ่ง คือพระนิพพา…
…ผลเสียต่อการแสวงหาความรู้และการเจริญทางปัญญา. โดยอ้างถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าที่ชี้ให้เห็นว่าการเข้าใจธรรมดาอาจนำไปสู่การหลงผิดและถูกใส่ในกฎเกณฑ์ที่เป็นอันตรายได้ จึงควรมีความระมัดระวังและใช้ปัญญาในการแสวงห…
มังคลัตถิสัปปุรส เล่ม ๒ หน้า ๑๔๐
140
มังคลัตถิสัปปุรส เล่ม ๒ หน้า ๑๔๐
…้มลับปลาป มีสัตว์เป็นอามรณ์บ้าง มีสัตว์จร เป็นอามรณ์บ้าง ด้วยสามารถญั์" เสียง กลิ่น รส โภคุูพพะ และ ธรรมามณ์, อภิจกาอย่างนั้น, พยายาม มีสัตว์เป็นอามรณ์อย่าง เดียว, มิจฉาทิฏฐิ มีสัตว์เป็นอามรณ์ด้วยสามารถบญ…
ในบทนี้กล่าวถึงสัตว์เป็นอามรณ์ตามแนวคิดศีลธรรมของพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงความสำคัญของการเคารพชีวิตสัตว์ รวมถึงบทเรียนที่เกี่ยวข้อง เช่น การปฏิบัต…
อุดมงธรรมบถและกรรมบถในพระพุทธศาสนา
144
อุดมงธรรมบถและกรรมบถในพระพุทธศาสนา
…ุกข์นั้น จึงเรียกว่าอรรถบรม. เหตุนี้ ความที่เดนานั้น เป็นคลอง (กรรมบถ) จึงปรากฏแล้ว ส่วนความที่อุดมงธรรม มืออธิบายเป็นต้น เป็นสุขจิตและทุจริต ก็ด้วยเมตตาเป็นที่ประชุม และความที่อุดมงธรรมมืออธิบายเป็นต้น เ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงอุดมงธรรมบถและกรรมบถในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าความเป็นคลองแห่งสุดดีจะช่วยให้เกิดสุขและทุกข์แก่สัตว์ และก…
การประพฤติธรรมในมงคลสูตร
152
การประพฤติธรรมในมงคลสูตร
ประโยค๕ - มังคลิดลที่นี่นเปล เล่ม ๒ - หน้าที่ 152 ธรรมคืออุสกุลธรรมบง. ผู้ใด ประพฤติธรรมคืออุสกุลธรรมนนั้น โดยความ ผู้บัง ชื่อว่า เว้นจากอุสกุลธรรมมิใช่หร…
เนื้อหาในตอนนี้สำรวจการประพฤติธรรมตามอุสกุลธรรมบง 10 ประการ โดยอาจารย์ได้แสดงความสำคัญของธรรมจริยา ที่มังคลิดลแสดงไว้ในพระสูตร ทั้งในป…
มังคลัตถทีปน: การวิเคราะห์วาจาสุขาติ
159
มังคลัตถทีปน: การวิเคราะห์วาจาสุขาติ
ประโยค ๔ - มังคลัตถทีปน ๒ - หน้าที่ 159 ในวิสัยเป็นที่กำหนดว่าธรรมมาว่า "ถกรรม อันบุคคลทำด้วยวาจา ธรรมมัน ท่าน เรียกว่า 'วิกธรรม' วิบัติและวิกธรรมท่านกำหนด ซึ่งกันและ…
…มาซึ่งสุข และไม่มีโทษ เป็นที่ยอมรับในสังคม และช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์ที่ดี ดังนั้นการศึกษาตามหลักธรรมจึงสำคัญต่อการพัฒนาใจของตนเองและผู้อื่น
คำแปลและการวิเคราะห์ในวิญญูชน
160
คำแปลและการวิเคราะห์ในวิญญูชน
…าสุตวนนี้ ท่านไม่ใช่กล่าวคำอะไร ๆ ไว้เลย [๒๒๓] ญาณาสุตวนว่า "บทว่า องคา" แปลว่าด้วยราชบัณฑิตหลาย. ธรรมชาตเหล่าใดบุคคลย่อมกำหนด คือ ย่อมรู้ด้วยความเป็นเหตุ เหตุเหล่านั้น ธรรมชาตเหล่านี้ ชื่อว่า องค์ ได้แ…
…ของวิญญูชน โดยเฉพาะในการไม่ตกอยู่ในคำติเตียนหรือคำสรรเสริญ บทนี้อธิบายถึงความบริสุทธิ์ของการกระทำและธรรมชาติของปัญญาที่สามารถรู้และเข้าใจเหตุการณ์ต่างๆ โดยมีการชี้ให้เห็นถึงความคิดเห็นและทัศนคติที่ถูกต้อง…
การกล่าวคำที่เป็นที่รัก
162
การกล่าวคำที่เป็นที่รัก
ธรรม, นั้นเป็นข้อที่ ๒; พึงกล่าวคำเป็นที่รัก, ไม่พึงกล่าวคำไม่เป็นที่รัก นั้นเป็นข้อที่ ๓; พึงกล่าวคำสัต…
…รัก และการหลีกเลี่ยงการกล่าวคำที่ไม่เป็นที่รัก พร้อมด้วยการอธิบายความสำคัญของการพูดที่สัตย์และมีจริยธรรมเพื่อความสุขในชีวิต ทั้งนี้ธรรมะเหล่านี้ส่งเสริมให้ผู้คนปฏิบัติและใช้วาจาที่ดีในการสื่อสาร
มังคลัตถีบท: การทำความโศกกับพระมหาเถระ
167
มังคลัตถีบท: การทำความโศกกับพระมหาเถระ
…ในเสนาสนะแดนกัน จึงแสดงโทษะกันและกัน เป็น ผู้อาศัยกันในวันนั้น ปรึกษากันว่า "มาเกิด พวกเราขับไล่ พระธรรมกถึกนั้นออกจากวิหารนั้น" ไปยังวิหารนั้นแล้ว ถือว่าว่า "คุณไม่สมควรอยู่ ณ ที่นี้" พระธรรมกถึกนั้น เมื…
…ุเถระต้องแยกจากกัน แต่ภายหลังได้มาเจอกันและพูดคุยเกี่ยวกับอดีต จากนี้ยังมีการกล่าวถึงคุณสมบัติของพระธรรมกถึกซึ่งถูกขับไล่ออกจากวิหาร และท้ายสุดได้แสดงความหมายของวาจาที่ควรใช้กับบุคคลที่สูงส่ง
การทำการพนันกับโควินทเศรษฐี
171
การทำการพนันกับโควินทเศรษฐี
…ัตว์ให้เวียนเล่มหลังจออยู่ ณ ที่ ๆ ก็เวียนเล่มหน้าออยู่แล้ว ให้เลื่อนไปตลอดที่ประมาณเวียน ๑๐๐ เล่ม. ธรรมดว่า การทำอ่อนของพระโพธิสัตว์ทั้งหลาย ย่อม ไม่มี ดังนี้ พระผู้มีพระภาค ครับทรงนัดดินกันมาอย่างนี้แล…
ในบทนี้เล่าเรื่องการสนทนาระหว่างพราหมณ์และโควินทเศรษฐีเกี่ยวกับการพนัน โดยพราหมณ์รายงานถึงการทำการพนันด้วยทรัพย์และการร้องเรียก พระโพธิสัตว์มีความเข้าใจในเรื่องนี้ พร้อมสอนให้กล่าววาจาที่จริงใจไม่เป็น
อุทาหรณ์บทเศรษฐี
174
อุทาหรณ์บทเศรษฐี
ประโยค ๔ - มังคลัตถาที่นี่เป็นปลา เล่ม ๒ - หน้าที่ 174 [เรื่องบทเศรษฐี] [๒๒๕] อเนง ธรรมาคมบุคคลมีปกติกล่าวว่าค่าน่ารัก มักได้ลาก เหลือเพื่อว่าคนเหล่านี้. ในข้อนั้น มีเรื่องนี้ (เป็นอุทาหร…
ในเรื่องนี้, บุตรเศรษฐีห้าคนได้ออกจากพระนครกรุงพาราณสี ขอชิ้นเนื้อจากพรานเนื้อ โดยที่การใช้วาจาที่น่ารักและเหมาะสมมีผลต่อการได้รับเนื้อที่เหมาะสม. คนแรกใช้วาจาหยาบทำให้ได้เนื้อไม่เพียงพอ, ส่วนคนที่สอง
บทสนทนาในมังคลิดลที่นี่นเปล เล่ม ๒
182
บทสนทนาในมังคลิดลที่นี่นเปล เล่ม ๒
…ำสรั้นแล้ว คิดว่า “พระราชานักทรงดำ ผูไม่พูดเสนแนอน, ควรเราจะรบกูลในบังนี้” จังราชบอกว่า "มหาราชเจ้า ธรรมคงฟูงสัตว์เลี้ยงที่มีหมายเป็นภัค มีเมม (ฝน) เป็นที่พึ่ง, ส่วนเหล่านมนุษย์ชั่วว่า มีสัตว์เลี้ยงเป็นที…
…พูดถึงการสนทนาของพระราชาและกินนรีที่เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงสัตว์และการเป็นที่พึ่ง ระบุถึงความสำคัญของธรรมชาติที่ช่วยให้สัตว์และมนุษย์มีชีวิตอยู่ร่วมกัน พระราชาแสดงความปรารถนาที่จะส่งภริยาไปยังสถานที่ที่เธอ…
บทเรียนเกี่ยวกับวาจาสัตย์และประโยชน์ในชีวิต
184
บทเรียนเกี่ยวกับวาจาสัตย์และประโยชน์ในชีวิต
…ปล เล่ม ๒ - หน้าที่ 184 ประโยชน์ให้สำเร็จกว่าที่หลาย ดั่งนี้ บากกาว่ า เอส ธมฺโม สนฺโนดฺโญ ความว่า ธรรมที่ชื่อว่า วาจาสัตย์ เป็นธรรม คืออริยประเพณีว่า ความจริง ดำรงนี้ นี้แล คนเก่าหลายประพฤติดีนแล้ว ด้วย…
บทนี้เน้นถึงความสำคัญของวาจาสัตย์และการดำเนินชีวิตของสัตบุรุษที่เชื่อมั่นในคำสัตย์ที่เป็นประโยชน์และธรรมะ ผู้ที่พูดคำสัตย์จะนำประโยชน์มาสู่ตนเองและผู้อื่น การปฏิบัติธรรมตามคำสัตย์จะทำให้มีการพัฒนาชีวิตอย่…
การบำรุงมรรคาในพระพุทธศาสนา
213
การบำรุงมรรคาในพระพุทธศาสนา
…สดงว่า "การบำรุง (มรรคาบิดา) อนันตริพิธีไม่ควรทำ." อันนี้ พึงเห็นว่า คำนันท่านกล่าวไว้เพื่อแสดงว่า "ธรรมดาผู้ว่าพึงเป็นผู้ไม่มีหนี้" ดังนี้; เพราะฉะนั้น มรรคาบิดาอันอุตรแน่นอนใครคนหนึ่งควรบำรุงแท้ ด้วยว่า…
บทความนี้กล่าวถึงการบำรุงมรรคา ในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่า 'การบำรุงมรรคา' เป็นผลดีต่อความเชื่อมั่นว่าจะไม่มีหนี้ มีการพัฒนาจิตใจอย่างต่อเนื่อง ปฏิบัติตามหลักการเพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้กับมรรคา และหลี
การสืบทอดความรักในครอบครัว
223
การสืบทอดความรักในครอบครัว
…ว มารดาบิดาของสามดาบสมัคนนั้นมาแล้ว ได้ทำสังวรณ ด้วย คาถา ๓ คาถามากว่า [๒๒] " พ่อสามมนี้มีมติประพฤติธรรมในกาล ก่อนด้วยจะดา, คำกล่าวว่าจะนั่น ขอ ยาพิษในฤดาของพ่อสาม จง สูญหาย" [แก่รถ] บรรดามานเหล่านั้น ว่า…
…สำคัญ โดยมีการทำสังวรณ์ด้วยคาถาที่ส่งเสริมความรักและความสัมพันธ์ในครอบครัว. เนื้อหาแสดงถึงการประพฤติธรรมและการดูแลซึ่งกันและกันในครอบครัว โดยการขอยาพิษให้สูญหายหมายถึงความปรารถนาในการรักษาและความเชื่อมั่น…
เทพธิดาและการแสดงธรรม
224
เทพธิดาและการแสดงธรรม
…มที่ชูั้ง ๔ นั้นปรากฎในอาคสมด้วยอานาจเทพแห่งพา ๑ ได้ในขณะเดียวกัน ลำดับนั้น พระโพธิสัตว์ เมื่อจะแสดงธรรมแก่พระราชา ได้ กล่าวว่ากว่า [๑๒๓] "นรชนใด เสี่ยงมงดาหรือบิดโดย ธรรม, แม้เทพยดาทั้งหลายก็ย่อมช่วยแก้ไ…
บทสนทนาระหว่างพระโพธิสัตว์และพระราชาเกี่ยวกับการดำเนินชีวิตตามธรรม โดยยกย่องความสำคัญของการประพฤติธรรมและผลที่ตามมาในชีวิตหน้า โดยเฉพาะเมื่อพระราชาเปิดใจและปฏิบัติธรร…
การประพฤติธรรมของมหาราช
225
การประพฤติธรรมของมหาราช
ประโยค ๔ - มั่งคลิดที่เปนเปล เล่ม ๒ - หน้าที่ 225 มหาราชผู้ถวาย ขอพระองค์ทรงประพฤติ ธรรมในพระโอรสและพระชายา,--- ---- มหาราชผู้ถวาย ขอพระองค์ทรงประพฤติ ธรรมในมิติและอามายที่ง่าย,--- ---- มห…
บทความนี้จัดการพูดถึงการประพฤติธรรมที่สำคัญและจำเป็นสำหรับมหาราช รวมถึงความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างพระองค์กับประชาชน เช่น พระโอรสและพระชายา…
การประพฤติดีในบทบาทพระราชา
226
การประพฤติดีในบทบาทพระราชา
คนประพฤติแล้ว راะะ พระองค์ควรอย่างรงประมาทธรรมเลย." [เหตุรฐ] (๓๕) ท่านกล่าวความแห่งคำหล่านไว้ในอรรถกถาสุฉน-ชดก ในฉัตติผัสสนิบ่อย่างนี้ว่า "บรรดา…
…ช่น การดูแลบิดามารดา การส่งเสริมการศึกษาให้กับพระโอรสและพระชายา รวมถึงการสงเคราะห์มิตรและอภาตอย่างมีธรรม. ท่านสนับสนุนให้เกิดการวางตัวที่ดีและมีคุณธรรมต่อผู้คนรอบข้าง โดยใช้ตัวอย่างจากอรรถกถาสุฉนชดกและแสด…
มังคลคติที่เป็นเปล่า – การปฏิบัติธรรมของพระราชา
227
มังคลคติที่เป็นเปล่า – การปฏิบัติธรรมของพระราชา
…พาหนะมีข้างตัวเป็นต้น และพลิกนิกา ไม่ทรงใช้จับม้าเป็นต้น ในงานทั้งหลาย ในเวลานั้น ชื่อว่า ทรงประพฤติธรรมในสัตว์ พาหนะและพลิกนิกา เมื่อไม่ทรงบิยดเมียนชาวบ้านและชาวคิม ด้วยอาชญาและ ส่วนทั้งหลายเลย ชื่อว่า ท…
เนื้อหาเกี่ยวกับการประพฤติธรรมของพระราชาที่มีผลกระทบต่อสัตว์ พาหนะ และประชาชนในแว่นแคว้นต่างๆ โดยยกตัวอย่างการให้สิ่งของที่ควรแก่ส…
เรื่องเล่าของพระเจ้ากรุงพาราณสี
230
เรื่องเล่าของพระเจ้ากรุงพาราณสี
…ร์. ได้ลองพระบาททอง ฉัตร และพระบรร์ ของพระองค์ก็จงครว. พระราชา. เพราะอะไร ? พระโพธิสตร์. พระเจ้าข้า ธรรมาคมบุตรยังหลาย ย่อม กลัวบุคคลผู้มีอาวุโสบในมือเท่านั้น; เพราะฉะนั้น ข้าพระองค์มีพระบรร์ในมือไม่ยืนอย…
ในบทสนทนานี้ พระราชาแห่งกรุงพาราณสีได้กล่าวว่า 'ข้าพเจ้าเป็นพระเจ้ากรุงพาราณสี, อะไร ๆ ของเรา ชื่อว่า ไม่มี ย่อมไม่มี' ซึ่งสื่อถึงความเข้มแข็งและแนวคิดลึกซึ้งของพระองค์ พระโพธิสตร์เข้ามามีบทบาทในการนำ
มั่งคลัดที่เป็นเปล เล่ม ๒ - หน้าที่ 234
234
มั่งคลัดที่เป็นเปล เล่ม ๒ - หน้าที่ 234
…บินไปในอากาศ และปลาที่ว่ายไปในแม่น้ำ แล้ว ให้พระราชดำรงอยู่ในสัตว์ ๕ อย่างนี้แล้ว จึงกล่าวา "มหาราช ธรรมาคพระราชาทละกระติดอดิ ไม่ทรงยั้งราชธรรม ๑๐ ให้กำริบ ครองราชสมบัติโดยธรรมิงควร" ดังนี้แล้ว เมื่อจะเเส…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับพระราชาที่ทรงให้อภัยแก่บ่าวของพระองค์และการพิจารณาธรรมที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ในอุทยาน พระราชาได้แสดงความกตัญญูและทรงรักษาธรรมตามที่เหมาะสม รวมถึงการเอื้อเฟื…