ธรรมชาติ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 185 / 26

…ในวาระนั้นจิตย่อมหมดจดจากหมู่กิเลสกล่าวคือ นิวรณ์อันเป็นอันตรายแห่งฌานนั้น เพราะหมดจดแล้ว จิตก็เป็น ธรรมชาติปราศจากเครื่องกั้น ดำเนินไปสู่สมถนิมิตอันเป็นสายกลาง อัปปนาสมาธิอันเป็นไปสม่ำเสมอนั่นเอง ชื่อว่าสมถน…

เนื้อหานี้ว่าด้วยการอัปปนาในวิสุทธิมรรค แสดงให้เห็นถึงบทบาทของจิตที่หมดจดจากกิเลสและนิวรณ์เพื่อนำไปสู่สมถนิมิตสายกลาง โดยอธิบายว่าจิตต้องเผชิญกับปัจจัยที่ทำให้เข้าถึงสถานะมั่นคงและทำให้เกิดความปราศจาก

…ติที่ท่าน ประสงค์เอาในอรรถนี้ ส่วนบทนอกนี้ ( คือสุข ) มีอรรถดังนี้ ความสำราญชื่อว่า สุข อีกนัยหนึ่ง ธรรมชาติใดกัดเสีย ( หรือ ) ขุดเสีย ( คือ ) กำจัดเสียด้วยดี ซึ่งอาพาธในกายและใจ เหตุนั้น ธรรมชาตินั้นจึงชื่อว…

…ณ์และสุขที่มีอยู่ตลอดเวลาซึ่งช่วยให้เกิดสมาธิได้อย่างเต็มที่ โดยเฉพาะในช่วงการตั้งครรภ์และการแก่ชรา ธรรมชาติของสุขและวิธีการที่ช่วยให้เกิดสุขเป็นการสำคัญที่ผู้ปฏิบัติธรรมควรเข้าใจ เพื่อให้สามารถปฏิบัติตนในทาง…

… 138 แต่วิเวกนั้น หรือเกิดในวิเวกนั้น [แก้อรรถบท ปีติสุข] พึงทราบอรรถในบทว่า ปีติสุข (ดังต่อไป) นี้ ธรรมชาติใดทำ ให้อิ่ม เหตุนั้น ธรรมชาตินั้นจึงชื่อว่า ปิติ ปีตินั้นมีความปรีย์เปรม เป็นลักษณะ มีอันยังกายและจ…

ในบทนี้ว่าด้วยธรรมชาติของปีติสุขที่มีรสชาติแห่งการอิ่มเอิบ ทั้งนี้ปีติสามารถแบ่งออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่ ขุททกาปีติ, ขณิกาป…

…กษ์ ต่อกามราคะ ดังพระสารีบุตรกล่าวไว้ (ในปฏิสัมภิทา ) ว่า " ธรรม ชาตินั่นเป็นนิสสรณะแห่งกามทั้งหลาย ธรรมชาตินี้คืออะไร ? ธรรม ชาตินี้คือเนกขัมมะ " " ดังนี้ แต่ทว่า เอวศัพท์ในปาฐะนี้ ควร (นำมา) กล่าวแม้ในบทหลั…

บทนี้พูดถึงการที่ฌานเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากกามทั้งหลาย โดยอธิบายถึงธรรมชาติของเนกขัมมะ ซึ่งเป็นปฏิปักษ์ต่อกามราคะ ตามคำสอนของพระสารีบุตร นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงวิเวกที่เกี่ย…

ม.4 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 99 เปลือกสังข์ที่ขัดอย่างดีแล้ว ดุจดวงจันทร์ออกจากกลุ่มพลาหก ดุจ ฝูงนกยาง (ขาว บินอยู่) หน้าเมฆ (ดำ) แต่ว่านิมิตนั้นหาได้เป็นสิ่ง ที่มีสีสัณฐานไม่ เพ

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงสมาธิ ๒ อย่างคือ อุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิ โดยอธิบายถึงธรรมชาติของนิมิตและการตั้งมั่นของจิตเมื่อประสบกับภาวนา การเข้าใจในความแตกต่างระหว่างสองระดับของสมาธิ และพัฒน…

* ม. ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 46 มีอโลภะเป็นต้นอ่อน บุคคลนั้น โดยนัยก่อนเหมือนกัน ย่อมจะเป็น คนโลภด้วย ฉุนเฉียวด้วย ลุ่มหลงด้วยส่วนผู้ใด ในขณะพยายาม ทำกรรม มีอโลภะ และโทสะโมหะกล้

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์ธรรมชาติของอโลภะที่มีบทบาทสำคัญต่อกรรมของบุคคล และความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและการกระทำที่เกี่ยวข้องกับอโลภะ โ…

…อด้วย ถูกทาง ด้วย แห่งจิตและเจตสิกทั้งหลาย ในอารมณ์อันเดียว เพราะเหตุนั้น พึงทราบว่าจิตและเจตสิกเป็นธรรมชาติไม่ซัดส่ายและไม่ซ่านไป ตั้งอยู่

บทนี้พูดถึงความหมายและลักษณะของสมาธิ ซึ่งถือเป็นการมีอารมณ์อันเดียวแห่งจิตที่เป็นกุศล โดยอธิบายว่าทำไมสมาธิจึงเป็นสิ่งจำเป็นในทางธรรม สมาธิมีลักษณะมากมาย ซึ่งการแสวงหาความรู้และประสบการณ์ในสมาธิจึงเป็

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 178 อนึ่ง ในธุดงค์เหล่านี้ การเสพอารัญญิกังคะ และ รุกขมูลกังคะ เป็นสัปปายะ แม้แห่งคนโทสจริต ด้วยเมื่อคนโทสจริตนั้นแม้นไม่มี ใครกระทบกระทั่งอยู่ในป่าและโค

…ร้างความสงบในชีวิต พร้อมกับความสำคัญของการรักษาอารัญญิกังคะ และวิริยะในทุกด้านของการใช้ชีวิตในป่าและธรรมชาติ โดยอธิบายว่า ธุดงค์ทั้งหมดจำแนกออกเป็นหลายประเภทเพื่อให้เข้าใจและปฏิบัติได้ง่ายขึ้น

…ันใด ราคะย่อมรั่วเข้าจิตที่อบรมดีแล้วไม่ได้ ฉันนั้น. ก็เทศนานี้เป็นเทศนาอันอุกฤษฎ์ยิ่ง อันจิตนี้เป็นธรรมชาติเปลี่ยนเร็ว เพราะฉะนั้น อินทรียสังวร ๑. ขุ. ธ. ๒๕/๑๖. ๒. เพราะว่าแสดงถึงที่สุด คือถึงกิเลสไม่เกิดหมด…

…ที่มีการป้องกันอย่างดีที่ไม่สามารถถูกโจรขโมยได้ อีกทั้งฝนก็ไม่สามารถรั่วเข้ามาได้ เพราะว่าจิตนี้เป็นธรรมชาติที่เปลี่ยนเร็ว การฝึกอบรมจิตให้ดีจึงมีความสำคัญอันยิ่ง

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 60 ได้แก่พูดข่ม บทว่า ครหนา ได้แก่การพูดใส่ร้ายเขา โดยนัยว่า เขา เป็นคนไม่มีศรัทธา เป็นคนไม่เลื่อมใส เป็นต้น บทว่า อุกเขปนา คือขับเขาด้วยวาจา "ท่านอย่า

…ด, และการพูดหวานเพื่อซ่อนเจตนา การทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่โดนพูดถึง แต่ยังสะท้อนถึงธรรมชาติของผู้นินทาเอง นอกจากนี้ มุมมองในนักปราชญ์ยังช่วยให้บุคคลเข้าใจการสื่อสารที่ไม่ดีเช่นนี้ และผลเสียที…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 20 มีประการดังกล่าวมาฉะนี้ อีกนัยหนึ่ง เว้นศีลใดเสียแล้ว ที่พึ่ง (อื่น) ของกุลบุตร ในพระศาสนาหามีไม่ ใครเล่าจะพึงกล่าวกำหนด อานิสงส์ของศีลนั้นได้ น้ำคือศ

…ี่ช่วยชำระมลทินและสามารถนำพาไปสู่สวรรค์และนิพพาน บทความยังพูดถึงอานิสงส์ที่ทำให้ศีลมีความสัมพัทธ์กับธรรมชาติ น้ำและสิ่งต่าง ๆ ในโลกนี้ แม่น้ำและกายภาพอื่น ๆ ไม่สามารถชำระมลทินได้เท่ากับศีล มีการเปรียบเทียบถึง…

…อาดทางใจ" ดังนี้ ในปัจจุปัฏฐาน หมายความว่าศีลนั้นย่อมปรากฏ คือถึงความ เป็นคุณที่ควรถือเอาโดยความเป็นธรรมชาติสะอาด ส่วนหิริและ โอตตัปปะ นักปราชญ์ทั้งหลายพรรณนาว่าเป็นปทัฏฐาน อธิบายว่า เป็นอาสันนเหตุ (เหตุใกล้)…

บทความนี้เสนอมุมมองเกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนา ซึ่งพรรณนาไว้ว่า ศีลมีความสะอาดทางกาย วาจา และใจ โดยศีลนั้นถือเป็นปัจจุปัฏฐานที่สำคัญ มีหิริและโอตตัปปะเป็นปทัฏฐานของศีล เมื่อมีคุณสมบัติเหล่านี้ ศีลจึงจะ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 2 ของตัณหา ซึ่งเป็นธรรมชาติมีข่าย แท้จริง ตัณหานั้นได้ชื่อว่าชัฏ เพราะเป็นดุจชัฏ กล่าวคือข่ายแห่งกิ่งของต้นไม้ (ที่มีกิ่งเป็นข่…

…การอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ที่ต่ำและสูง พร้อมทั้งอ้างอิงถึงพระบาลีเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในธรรมชาติของตัณหาที่ไม่จำกัดอยู่ในฐานะของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นพรหม เทวดา หรือมนุษย์ ตัณหาสามารถเกิดขึ้นได้ตามควา…

…ะภาคเจ้า เมื่อ ประทับอยู่ ณ กรุงสาวัตถี ในเวลาตอนกลางคืน ทูลถามปัญหานี้ เพื่อ ถอนความสงสัยของตนว่า "ธรรมชาติอันหนึ่ง เป็นชัฏทั้งภายใน ชัฏทั้งภาย นอก ประชาชนถูกชัฏ (นั้น) เกี่ยวสอดไว้แล้ว ข้าแต่พระโคดม เพราะเห…

…ภาค ๑ ตอน ๑ ที่เริ่มต้นด้วยการให้นอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พร้อมกับการพรรณนาถึงปัญหาที่เกิดขึ้นในธรรมชาติ และการตอบปัญหาของพระพุทธองค์เกี่ยวกับการถางชัฏที่เป็นอุปสรรคในการฝึกจิตและพัฒนาปัญญา ในเนื้อหามีการ…

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 28 ๓๓๒. ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ธรรมนี้ ชื่ออะไร ? ดูก่อนผู้มีอายุ ชื่อ อาทิตตปริยาย. ๓๓๓. จำเดิม แต่นี้ เจ้า อย่า มาแล้ว ในที่นี้ อีก ๓๓๔. ท่านผู้มีอายุ อย่

…และความประมาท โดยมีตัวอย่างการใช้ภาษาในการแสดงลักษณะของกิริยาทางกายและจิต การเรียนรู้เพื่อให้เห็นถึงธรรมชาติของการประพฤติและการเข้าใจในสัจธรรมเป็นสิ่งสำคัญในการปฏิบัติธรรม เช่น 'ธมฺมจารี สุข เสติ' ที่แสดงให้เ…

ประโยคต - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 20 ๓๐๘. ทารกา, อตฺตโน หตฺเถ ผล มาตรา คริต, โรจนติ ๓๐๕. สามเณรสุส ธมฺม กเถนฺตสฺส, อนุธกาโร ชาโต. ๓๑๐. ปทุมาน, สุริเย อุคคเต, ปุปผนติ, ตสฺมี อตถาคต, ปัตตา

เนื้อหานี้เน้นการแปลประโยคจากภาษาไทยไปเป็นมคธ โดยมีตัวอย่างประโยคหลายประโยคที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติ ชีวิต และหลักธรรมต่างๆ เช่น การเกิด การตาย และความเคารพ นอกจากนี้ยังนำเสนอการใช้คำที่ถูกต้องในบริบท…

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 6 -L- ๑๓๔. ฤษี ท. อยู่แล้ว ในสวน แห่งพระราชา ๑๓๕. ดอกบัว เขียว เกิดแล้ว ในน้ำ ๑๓๖. กิ่งไม้ แห้ง ตกแล้ว จากตนไม้ ๑๓๓. พระราชา ออกแล้ว จากเมือง ด้วยบริวาร

เนื้อหาในอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ แสดงถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในราชสำนักและธรรมชาติ เช่น การเกิดขึ้นของดอกบัวในน้ำ การออกเดินทางของพระราชาและขุนนาง การหายไปของจีวรและการตายของลูกหญิงเ…

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 5 ๑๐๖. พฺราหฺมโณ นหานาย นที คโต ๑๐๓. ภิกขู คามิ ปิณฑาย ปวิฏฺฐา ๑๐๘. เสฎฐิโน ภริยา รถน วีถีย คตา ๑๐๕. อิสโย อสฺสเมสุ นิสินฺนา ๑๑๐. รญโญ ปุตโต ชาโต ๑๑๑. ผ

… - ๒ โดยมีการนำเสนอข้อความที่สื่อถึงปรัชญาและหลักการสืบค้น ในส่วนของประโยคที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าและธรรมชาติของสัตบุรุษ พร้อมทั้งมุ่งเน้นถึงความสำคัญของการแปลเป็นมคธ เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในเนื้อหาหลักอบรม…

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๔๓. ธรรม เลิศ ในโลก ๔๔. ความเลื่อมใส ในธรรม เลิศ ในโลก ๔๕. บุคคล ท. ผู้อริยะ ๔๖. คุณ ของบุคคล ท. ผู้อริยะ ๘๗. นาง กษัตริย์ ๔๔. โอรส ของนาง กษัตริย์ ๘๔. พระราชา มาคธ ๕๐.

…ลิศและความเลื่อมใสที่มีต่อธรรมในโลก โดยเน้นความสำคัญของบุคคลประเภทอริยะ และความสัมพันธ์กับพระราชาและธรรมชาติ เช่น รัศมีของพระอาทิตย์และพระจันทร์ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงกิริยากิตก์ที่เกี่ยวข้องกับนาม ซึ่งผู้เร…

๒๓. โลเก สยมภู ๒๘. สยมฏฺโน ธมฺโม ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 2 ๒๕. เวทานํ ปารคุโน ๓๐. วิญญูหิ อุปเสโว ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นมคธ ความเชื่อ ในพระพุทธเจ้า ๓๑. ๓๒. ผล ของพระธ

…ารสงฆ์ และกระบวนการเรียนรู้นอกจากนี้ยังมีนามบทต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กับชีวิตประจำวัน ทั้งในวัด เมือง และธรรมชาติ เพื่อเชื่อมโยงแนวคิดทางพุทธศาสนา เข้ากับการใช้ชีวิตในสังคมปัจจุบัน ส่วนคำศัพท์ที่ต้องเรียนรู้ได้แก่…