หน้าหนังสือทั้งหมด

การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
51
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
ในการแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า ก็มีผลแห่งการปฏิบัติของผู้ฟังธรรมที่ชี้ให้เห็นถึง ลักษณะของการปฏิบัติที่เป็นไปตามขั้นตอนคือ ได้ผลคือใจหยุดนิ่งเป็นสมาธิแล้ว จึงใช้สมถะเป็นบาทเพื่อ เจริญวิปัสสนาต่อไ
ในการแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า มีผลของการปฏิบัติของผู้ฟัง ธรรมที่ถูกแสดงมีความเชื่อมโยงกับการปฏิบัติทั้งสมถะและวิปัสสนา โดยมีประสบการณ์จากพระยสกุลบุตรที่แสดงให้เห็นถึงการเจริญสมาธิและการเห็นอริยส
การเริ่มต้นเรียนสมถะ
58
การเริ่มต้นเรียนสมถะ
…ะทางธรรมสำเร็จหมด โลก จะได้รับความสุขใจ ต้องหยุดตามส่วนของโลก ธรรมจะได้รับความสุข ต้องหยุดตามส่วนของธรรม” (1) หลักการทำสมถะให้เกิดขึ้น ท่านได้อธิบายหลักการของการทำสมถะหรือทำใจให้หยุดไว้ว่า 1 มูลนิธิพุทธภาว…
สมถะเป็นการฝึกใจให้สงบ ซึ่งมีหลายระดับ ตั้งแต่เบื้องต้นจนถึงสูงสุด เป็นการเรียนรู้ที่ต้องใช้ชีวิตเรียนรู้ตลอด เจตนาของการทำสมถะคือการหยุดใจ เพื่อให้เกิดความสงบสุข ทั้งในด้านโลกและธรรม หลักการทำสมถะนั้
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
63
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
โดยสรุปผลแห่งการปฏิบัติสมถะหรือใจหยุดของพระมงคลเทพมุนีในเบื้องต้น คือ การเข้าถึงดวง ปฐมมรรคภายใน และเข้าถึงกายมนุษย์ละเอียดที่เป็นปฐมฌาน และเข้าถึงกายทิพย์ อันเป็นทุติยฌาน เข้าถึงกายรูปพรหมอันเป็นตติย
บทความนี้สำรวจถึงการปฏิบัติสมถะของพระมงคลเทพมุนีที่แบ่งออกเป็นสองระดับคือ สมาธิโดยปริยายเบื้องต่ำ และเบื้องสูง ทั้งสองระดับเน้นการเข้าถึงสภาวะจิตที่สงบและละเอียดที่เริ่มจากการกำหนดบริกรรมนิมิตจนถึงการ
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
68
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
ตอบว่าเป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า ถ้าเช่นนั้นควรละหรือจะยึดเป็นตัวตน ไม่ควร พระพุทธเจ้าข้า อะไรเล่าเป็นเหตุให้เกิดอุปาทาน ตัณหานั่นเอง ได้แก่ กามตัณหา ความทะยานอยากเกี่ยวด้วยอารมณ์ 6 มีรูป เป็นต้น ภวตัณห
เนื้อหานี้กล่าวถึงความทุกข์และการถืออุปาทานตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุถึงสาเหตุของทุกข์ที่เกิดจากตัณหา ทั้งกามตัณหา ภวตัณหา และวิภวตัณหา การเข้าถึงพระธรรมกายที่ช่วยให้เห็นธรรมะและเปลี่ยนแปลงจากทุกข์สู่นิ
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
90
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
เมื่อได้มอบอัตภาพแด่อาจารย์แล้ว จึงเป็นผู้ที่อาจารย์ห้ามปรามได้ ไม่เป็นผู้ทำตามอำเภอใจ เป็นผู้ว่าง่ายและเป็นผู้ใกล้ชิดอาจารย์อยู่เสมอ เมื่อเป็นเช่นนี้ย่อมได้รับความสงเคราะห์ด้วยอามิสและ ธรรมะจากอาจารย
บทความนี้เล่าถึงความสำคัญของการมอบตัวแด่อาจารย์ในพระพุทธศาสนา ซึ่งนำไปสู่การบรรลุธรรมและความเจริญงอกงามในชีวิต โดยมีตัวอย่างจริงของพระภิกษุ 3 รูปที่มอบตัวแด่พระเถระและประสบความสำเร็จในทางธรรม แม้ว่าจะ
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
99
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
จริต สาเหตุที่มีจริตต่างกัน การประกอบกรรมในอดีตชาติ ภพภูมิก่อนมาเกิด ธาตุทั้ง 4 ในขณะบำเพ็ญบุญกุศลจิตปรารภในการมีหน้ามีตา มี เป็นผู้ที่จุติมาจาก ราคจริต ชื่อเสียง ได้เสวยมนุษย์สมบัติ ทิพยสมบัติ เหล่าน
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ซึ่งมีสาเหตุมาจากกรรมในอดีตชาติ อธิบายถึงการเกิดจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริต และโมหจริต พร้อมทั้งการบำเพ็ญกุศลที่มีผลต่อจริตในคน โดยระบุถึงพระรัตนตรัยและกรรมนำไปสู่จุติ
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
103
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
5.3.3 โภชนะ ลักษณะการบริโภคอาหาร ราคจริต ตามธรรมดาย่อมชอบใจอาหารอันละมุนละไม มีรสอร่อยหวานมัน เมื่อทำการบริโภค ก็ทำคำข้าวให้กลมกล่อมพอดีคำ ไม่เล็กเกินไปหรือใหญ่เกินไป เป็นนักชิมรส ชอบลิ้มรสแปลกๆ บริโภ
เอกสารนี้อธิบายถึงลักษณะของการบริโภคอาหารที่แตกต่างกันตามอาการและอารมณ์ของแต่ละบุคคล เช่น ราคจริตที่ชอบอาหารอร่อยและทำคำข้าวพอดีคำในขณะที่โทสจริตจะชอบอาหารรสจัดและมีอาการหงุดหงิดเมื่อได้รับอาหารที่ไม่
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
104
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
ไม่อยากดู ไม่อยากฟัง ไม่อยากแตะต้อง ถ้ามีข้อบกพร่องประกอบอยู่บ้างแม้เพียงนิดหน่อยในสิ่งเหล่านั้น ก็จะยกเอามาเป็นสาเหตุให้เกิดความขัดเคืองใจ ไม่นึกถึงความดีแม้มีอยู่มากมาย เมื่อสิ่งเหล่านั้นผ่านเลยไป ก
เนื้อหาพูดถึงความเฉยชาของมนุษย์ที่ไม่สนใจสิ่งรอบข้างและอิงความคิดเห็นจากผู้อื่น ขยายความถึงจิตที่ประกอบด้วยกิเลสและคุณธรรมที่มีอยู่ในกระบวนการคิด การรับรู้ และปฏิบัติของบุคคล รวมถึงอธิบายลักษณะต่างๆ ข
สัทธาจริตและพุทธิจริตในพระพุทธศาสนา
107
สัทธาจริตและพุทธิจริตในพระพุทธศาสนา
สัทธาจริต บุคคลผู้เป็นสัทธาจริตย่อมเป็นผู้ประกอบไปด้วยกุศลธรรม ธรรมอันดีซึ่งซ่อนอยู่ ในดวงใจของเขา ดังต่อไปนี้ มุตตจาคตา อริยานํ ทสฺสนกามตา สทฺธมฺมโสตุกามตา ปาโมชฺชพหุลตา เป็นคนยอมเสียสละ ไม่มีความกัง
สัทธาจริตหมายถึงบุคคลที่มีคุณธรรมเยี่ยมยอดซึ่งไม่เพียงแต่เชื่อมั่นในหลักการของพระพุทธศาสนา แต่ยังมีจิตใจที่เปิดกว้างต่อการรับฟังคำสอนและการเรียนรู้จากพระอริยเจ้า โดยมีความปรารถนาที่จะหลุดพ้นจากทุกข์แล
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
ถึงอบาย ส่วนพุทธิจริตนั้น ก็เบื่อหน่ายเหมือนกัน แต่ว่าเบื่อหน่ายด้วยอำนาจแห่งปัญญาซึ่งเป็นทางให้ ถึงสวรรค์ ตลอดจนถึงพระนิพพานก็ได้ นี่เป็นประการหนึ่ง อีกประการหนึ่ง โทสะเป็นธรรมที่เกิดเร็ว ดุจไฟไหม้ฟา
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาจริตภายในจิตใจของมนุษย์ และการเลือกกัมมัฏฐานที่เหมาะสมเพื่อการเข้าสู่ภาวะสงบ การวิเคราะห์จริตโดยการแบ่งประเภทและอธิบายถึงความหมายในเชิงลึก เช่น โมหะ, วิตก, ราคจริต และการร่วม
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
110
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
5.5.2 โทสจริต คนใจร้อน มักโกรธ หรือในขณะนั้นมีอารมณ์โกรธขัดเคืองเกิดขึ้น อันเป็นอุปสรรคต่อการ เจริญภาวนา ท่านให้ใช้กัมมัฏฐาน 8 อย่าง คือ พรหมวิหาร 4 และวรรณกสิณ 4 เพื่อระงับดับโทสะ จะเลือกอย่างใดอย่าง
เนื้อหาเกี่ยวกับการจัดการกับโทสจริต โดยใช้วิธีการของกัมมัฏฐาน 8 ประเภท ที่รวมถึงพรหมวิหาร 4 และวรรณกสิน 4 ซึ่งจะช่วยลดอารมณ์โทสะ เพื่อให้จิตใจสงบ รวมถึงหลักการของอานาปานสติในการควบคุมอารมณ์และการระลึก
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
16
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
พระองค์แล้ว เรายังพบอีกว่า การฝึกสมาธิด้วยการใช้กสิณยังเป็นวิธีการปฏิบัติสมาธิที่มี ปรากฏนอกพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะที่ใช้ในหมู่ฤาษีชีไพร ตลอดจนนักบวชกลุ่มต่าง ๆ มี หลักฐานในพระไตรปิฎกที่อ้างอิงถึงในอังค
การฝึกสมาธิด้วยการใช้กสิณยังมีปรากฏในคัมภีร์พุทธศาสนา โดยเฉพาะการพูดคุยระหว่างอุบาสิกากับพระกัจจานะเถระซึ่งชี้ให้เห็นว่าการบรรลุฌานนั้นต้องการความเข้าใจที่ถูกต้อง และการปลดเปลื้องความสุขที่ไม่สมบูรณ์
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
18
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
1.2.2 อารมณ์และนิมิตของกสิณ คำว่า อารมณ์โดยทั่ว ๆ ไป หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดเป็นคำที่พระอรรถกถาจารย์ทั้งหลาย ใช้เรียกสิ่งใดก็ตามอยู่ในขอบข่ายของสมาธิ คำนี้ตรงกับคำว่า นิมิต ซึ่งตามศัพท์หมายถึง สัญลักษณ
เนื้อหาเกี่ยวกับอารมณ์และนิมิตในสมาธิ ซึ่งอารมณ์หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดและตรงกับนิมิต นิมิตแบ่งเป็น 3 ประเภทคือ บริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต โดยบริกรรมนิมิตหมายถึงการเลือกอารมณ์เพื่อฝึกสมาธิ
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
ให้ถูกสิณเหมือนการมองส่องกระจกดูใบหน้าของตนเอง โดยที่ไม่ต้องพิจารณาสี ไม่ต้องใส่ใจ ถึงลักษณะแห่งปฐวีนิมิตนั้น แต่ว่าจะทิ้งสีเสียก็ไม่ได้ นึกเสียว่าสีนั้นเป็นอันเดียวกับดินซึ่งเป็น ที่อาศัยของมัน แยกกั
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โดย
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
27
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
ที่จะเที่ยวไปบนภูเขาอันขรุขระ ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุบางรูปใน ธรรมวินัยนี้เป็นคนโง่ ไม่ฉลาด ไม่รู้จักเขต ไม่เข้าใจเพื่อสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุ ปฐมฌาน มีวิตกวิจาร มีป
ในเอกสารนี้ได้กล่าวถึงการซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุฌาน โดยเน้นถึงความระมัดระวังและความเข้าใจต่อสถานที่ที่ถูกต้องในการฝึก สมาธิ และการสร้างความมั่นคงในปฐมฌาน นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึง 7 อย่างที่ควรหลีกเล
แนวทางการเจริญพุทธานุสติสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย
36
แนวทางการเจริญพุทธานุสติสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย
แนวคิด 1. อนุสติ 6 คือ การตามระลึกถึงธรรมที่เป็นกุศลเนือง ๆ ถือเป็นอารมณ์กัมมัฏฐาน ของพระอริยสาวกและผู้มีปัญญาเพื่อความบริสุทธิ์แห่งจิต และเพื่อให้จิตตั้งอยู่ในคุณธรรม เบื้องสูงยิ่ง ๆ ขึ้นไป 2. การเจร
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการเจริญพุทธานุสติ เพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย เริ่มจากการระลึกถึงพุทธคุณ ธรรมคุณ และสังฆคุณ รวมถึงการรักษาศีล การบริจาคทาน และการทำกุศลธรรม การฝึกจิตเพื่อความสงบและเข้าถึงดวงธรรมภ
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
38
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
บทที่ 2 อนุสติ 6 อนุสติเป็นอารมณ์กัมมัฏฐานที่ปรากฏในวิสุทธิมรรค มีความสำคัญและเป็นกัมมัฏ ฐานที่มีวิธีการและอานิสงส์แตกต่างกันในบทเรียนนี้จะได้ให้นักศึกษาได้ศึกษาอนุสติกัมมัฏฐาน 6 ข้อแรก ซึ่งจะเป็นแนวท
บทนี้เสนออนุสติ 6 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยอนุสติกัมมัฏฐานทั้ง 6 คือ การระลึกถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ศีล การบริจาค และเทวดา ซึ่งเป็นแนวทางในการเ
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
39
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
1. เป็นแนวทางที่ใช้สำหรับทำจิตให้มีความยินดีในเมื่อจิตตกเป็นเหยื่อของความทุกข์ และเพื่อที่จะก่อให้เกิดวิปัสสนาเมื่อปฏิบัติก้าวหน้ายิ่งขึ้นไป 2. เป็นเครื่องป้องกันอันตรายต่าง ๆ ซึ่งอาจเกิดขึ้นเมื่อนักป
อนุสติ 6 ประการเป็นแนวทางที่ช่วยให้จิตใจมีความยินดีและสามารถป้องกันอันตราย นอกจากนี้ยังช่วยส่งเสริมศรัทธาและทำให้จิตใจสงบ ยิ่งไปกว่านั้น พระอริยสาวกที่เจริญอนุสตินี้จะสามารถรู้จักอรรถธรรมได้อย่างชัดเจ
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
40
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
คำว่าความอยากนี้ เป็นชื่อของเบญจกามคุณ สัตว์บางพวกในโลกนี้ ทำพุทธานุสติแม้นี้ให้เป็น อารมณ์ ย่อมบริสุทธิ์ได้ด้วยประการฉะนี้” จากพุทธพจน์ดังกล่าวทำให้เห็นว่า อนุสติทั้ง 6 ประการนี้เป็นข้อปฏิบัติของพระอ
อนุสติคือการตามระลึกถึงธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งสติในพระพุทธศาสนา โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาจิตให้บริสุทธิ์และสามารถเข้าถึงพระนิพพานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการฝึกฝน 6 อนุสติที่ช่วยเพิ่มพูนความเข้าใจและควา
เหตุแห่งทุกข์และวิถีการดับทุกข์
46
เหตุแห่งทุกข์และวิถีการดับทุกข์
เหตุแห่งทุกข์คือ กุศลมูล ได้แก่ อโลภะ อโทสะ อโมหะ หรือไม่โลภ ไม่โกรธ ไม่หลง เหตุแห่ง ไม่ทุกข์ไม่สุขหรือ อัพยากฤต ก็คือสภาพเป็นกลาง ๆ ไม่เป็นทั้งกุศลหรืออกุศล เป็นกิริยา ประเภทสักแต่ว่าทำ เช่น ขณะกำหนด
เนื้อหานี้อธิบายถึงเหตุแห่งทุกข์ซึ่งคือกุศลมูล ได้แก่ อโลภะ อโทสะ อโมหะ และการเข้าใจทุกข์ตามหลักพุทธศาสนา โดยเฉพาะคำสอนต่างๆ เกี่ยวกับ 'สมุทัย','อวิชชา', และ 'นิโรธ' นอกจากนี้ยังระบุวิธีดับทุกข์ผ่านมร