บัญญัติ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 8 / 14

…มธรรมดาย่อมเปลาะตามความของธาตุ ธาตุตัวใดมีนิยมให้แปลเป็นภาษาไทยว่าสิ่งอะไร ก็ต้องแปลไปตามความนิยมที่บัญญัติไว้ในนั้น เช่น กร ธาตุ บัญญัติให้แปลว่า "ทำ" คำ ธาตุ ให้แปลว่า "ไป, ถึง." เมื่อประกอบให้เป็นกริยาว่า…

…การสร้างประโยคที่มีความหมายถูกต้องตามนามนิยม สุดท้ายยังเน้นว่าการแปลศัพท์จำเป็นต้องพิจารณาตามหลักการบัญญัติที่กำหนดไว้ เพื่อให้คำแปลมีความชัดเจนเหมาะสมกับการสื่อสารที่ถูกต้อง.

…ทั้ง ๒ อุ. นี้ เป็นกัมมุรูป กัมมาสรณะ ลงอเน คืออุปวิเคราะห์เป็นกัมมมาจาก และสารณะเป็นกัมมาสรณะ ท่าน บัญญัติให้แปลว่า "อันเขา-" ภาวาสนะ สารณะนี้ กล่าวถึงอาการคือความมีความเป็นเท่านั้น ไม่กล่าว ถึง กิฏตา (ผู้…

บทความนี้มีการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในเรื่องนามคติและกิริยากรณ์ โดยเน้นการแยกประเภทกรรมและการทำงานของนามในบริบทต่างๆ เช่น การยืน เดิน นั่ง นอน และการสร้างประโยคจากคำในบริบทที่แตกต่างกัน โดยยังสอนให้เข้าใจ

…รรม ซึ่งเป็นตัวธรรรมที่ถูก เบาบรรุ เป็น ป. วัดตติ มย เป็นตัวตัดตา คือผู้บรรรล ประกอบ ด้วยตติยาวิคติ บัญญัติให้แปลว่า “อัน.” ข้อสังเกต ปัจจัยที่ลงเป็นเครื่องหมายของประโยค มี ๒ อย่าง คือ กิจจ ปัจจัย และ กิจจอ…

บทความนี้นำเสนอการอธิบายบาลีที่เชื่อมโยงกับกิลงคำ โดยเน้นการใช้กิลงในวรรคและการแยกประเภทคำที่สำคัญ เช่น กิลงจากและกิลงดิคด นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงปัจจัยที่เป็นเครื่องหมายของประโยคต่างๆ พร้อมตัวอย่างที

ประโยค - อภิปรายความสัมพันธ์ เล่ม ๒ - หน้าที่ 72 ที่พึงวิเคราะห์ เพราะว่าวไว้หลังเหมือนบทปลอง ท่านบัญญัติเชื่อเรียกคำวิเคราะห์ว่า สัญญา เรียกคำที่พึงวิเคราะห์ว่า สัญญา (ชื่อวา) มีความเท่ากันวิริยะ-วิริยะ ต…

…ึงความหมายของคำว่า 'วิริยะ' ในมุมมองของไวยากรณ์และความหมายในด้านต่างๆ อาทิเช่น วิธีการตั้งชื่อและการบัญญัติ จึงได้มีการยกตัวอย่างคำอธิบายต่างๆ ที่เกี่ยวกับการวิเคราะห์ และคำวิเคราะห์ที่จัดอยู่ในประเภทต่างๆ เ…

…สดงวัตถุซึ่งเป็นเครื่องมือสำหรับทำ เช่น พนุน [วัตถุ] เครื่องผูก [มีเชือกและโซ่เป็นต้น] สถานะนี้ ท่านบัญญัติให้แว่วว่าเป็นเหตุ....เป็นเครื่อง.....เป็นเครื่องอัน เขา... สมุททะกรณะ เป็นศัพท์แสดงชื่อผู้ที่มอบให้…

เนื้อหาในหน้าที่ 159 นี้เกี่ยวข้องกับศัพท์เฉพาะที่แสดงถึงสถานะและวัตถุในทางการศึกษา โดยอธิบายถึงประเภทต่างๆ ของสถานะ เช่น สถานที่ เข้าถึงได้ในบริบทของการสอนและการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการวิเคราะห์คำศัพท

…ธรรมบั้นนั้น ข้อบังคับด้วยพระดำรัสที่พระผู้มี พระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า "อนันต์! ธรรมวินัยใดฉันแสดงแล้ว บัญญัติแล้ว แก่เธอทั้งหลาย ธรรมและวินัยนั้นจักเป็นศาสดาของเธอ ทั้งหลายโดยกาลอันไกลแสนไกล" ดังนี้ อย่านะเรนเ…

ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของพระธรรมและพระวินัยที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติไว้ โดยยืนยันว่าธรรมและวินัยจะเป็นศาสดาของพระเธอตลอดไป พระศาสดาได้สอนให้รักษาความบริสุทธิ์ทางใจและส่…

…ัสสปังบนเณรอสนั แล้วถาม พระวินัยกะท่านพระอุปัชฌาย์ว่า " ท่านอุปัชฌาย์! ปฏิมาปราชา พระผู้พระ ภาคทรงบัญญัติ ณ ที่ไหน ?" พระอุปัชฌาย์. ที่เมืองเวสาลี ขอบรร. พระมหากัสสป. ทรงปรารถใคร ? พระอุปัชฌาย์. ทรงปรารถพร…

…และพระอุปัชฌาย์ ซึ่งพูดถึงการวินิจฉัยพระวินัยและปฏิมาสมัย โดยพระมหากัสสปได้สอบถามเกี่ยวกับสถานที่การบัญญัติของพระผู้ทรงภาค พระอุปัชฌาย์ก็ได้ตอบเกี่ยวกับเมืองเวสาลีและพระสุทนเทกลนทศ เนื้อหายังพูดถึงการสอบถามเ…

…าภรรถ สมจริงดังพระคำสาธิพระผู้มีพระภาคเจ้า ครัสไว้ว่า "ความรู้ในผลแห่งเหตุ ชื่ออัดเป็นภูมิสัมภิทา." บัญญัติ อธิบายว่า การสนทนาธรรมตามธรรม ชื่อว่าเทวา. การครัสรู้ชื่อว่า ปฏิวิฺฒ, ก็ปฏิวิฺฒนั้นเป็นทั้งโลกะและโ…

ในบทนี้อธิบายถึงการไหว้ด้วยใจและความสำคัญของความรู้ในเหตุต่างๆ ที่สัมพันธ์กับการเรียนรู้พระบัลลิสและอรรถ ยิ่งไปกว่านั้นยังกล่าวถึงการสนทนาธรรมและความสัมพันธ์ระหว่างธรรมกับอรรถ ซึ่งมีความสำคัญต่อการเข้

… แต่สำเร็จได้โดยใจความในภายหลัง. จริงอยู่ ความริชาของท่านพระสาริฐม๏ร ซึ่งเป็นเหตุแห่งการทูลสิวอนให้ บัญญัติพระวินัย สำเร็จได้ในภายหลัง เพราะเหตุนันน พึงทราบ สัมพันธในคำว่า "เทน สมยฺ" เป็นดังนี้ อย่างนี้ว่า "…

…า 'เทน' ที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยมีการอธิบายความหมายและบริบทที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าและการบัญญัติพระวินัย การวิเคราะห์เนื้อหาและความสัมพันธ์ในคำว่า 'เทน สมยฺ' ทำให้เห็นถึงการถ่ายทอดความคิดทางศาสนาอ…

…์มิวติคิต เพื่อส่งนี้ความนั้น ส่วนในวันนี้ สมุยพิธีเหตุเป็นอรรถและมมีรณะเป็นอรรถถึงสมกัน.* * คีลสมัยบัญญัติสิกขาบทนั้นใด เป็นสมัยที่พระสาริถุเป็นต้นรู้ได้ ยาก, โดยสมัยนั้น อันเป็นเหตุและกะระ พระผู้พระภาคเจ้า…

การศึกษาอธิธรรมและการปฏิบัติตามสิกขาบทในพระพุทธศาสนา โดยนำเสนอความหมายของคำสอนจากพระอาจารย์และวิธีการสอนที่มีความลึกซึ้งเกี่ยวกับธรรมและพระวินัย แสดงถึงความสำคัญของกาลเวลาในการเรียนรู้และการฝึกฝนในศาส

…ารถึงซึ่งมั่งว่า "ธรรมเป็นที่ตั้งแห่งอาสะ" ย่อมมี ปรากฏในสง่ ในภาคชื่อใด, ในกาลนั้น พระศาสดา ข่มทรง บัญญัติสิกขาบทแก่พวกสาวก ย่อมทรงแสดงปฏิสนธิในภิมก เพราะ เหตุไร? เพราะเพื่อกำจัดกิเลสกไปของนั่นแล อันถึงซึ่ง…

ในภาคนี้กล่าวถึงธรรมซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งอาสะ โดยพระศาสดาได้บัญญัติสิกขาบทเพื่อจำกัดกิเลส เพื่อให้สาวกสามารถเข้าใจและเข้าถึงธรรมชาติที่แท้จริง ซึ่งมีความจำเป็นอย่างยิ่…

…ิบัติสัทธรรม พระ สัทธรรมนี้คือ อธิษฐาน ๕ สัมผัสผล ๔ นิพพาน ๔ ชื่อว่าวิริยะ-สัทธรรม เมื่อมีสิทธามบทบัญญัติ ภิกษุทั้งหลาย ย่อมเล่าเรียนสิทธาบท และวิ่งค้นหา สิทธาบทนั้น และเล่าเรียนพระพุทธวจนะอื่น เพื่อส่ง …

เอกสารนี้อธิบายถึงสัทธรรมที่พระพุทธองค์ได้ส่งสอน รวมถึงการปฏิบัติและการเล่าเรียนสิทธาบทเพื่อบรรลุโลกุตตรธรรม ซึ่งเป็นความสำคัญของการศึกษาในพระพุทธศาสนา พระพุทธองค์กล่าวถึงการอธิษฐานและความสำคัญของการเ

…วนอนุญาติ เห็นนาบนี้ว่า "โดยที่สุด (บอก) แม่นักหญิงพกซายอันจะอยู่ร่วม ช่วยนะ" ชื่อว่าวิญญาณเหมือนพระบัญญัติที่เดียว เพราะเกิดขึ้นในเมื่อ ภิกษุทำการล่วงละเมิดแล้ว ก็เพราะปฏิมสนัมปะสาทิกา นี้เป็นโลกวัจฉะ ไม่ใช…

…ติในสิกขาบทที่เป็นโลกวัจฉะและภาษีของพระธรรมที่เกิดจากการประมวลเรื่องแม่ทั้งสอง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติอนุพระเพื่อประโยชน์แก่อนุญาติและเพื่อแสดงความเกิดขึ้นแห่งเรื่องภิกษุวัจฉบุตร โดยอธิบายถึงความสำคัญแล…

…บรรดาเหล่าภิกษาชาวชินบุตร ผู้สมควรธรรม มาแล้วอย่างนี้ มีพระประสงค์จะประมวลเรื่องทั้งหมด ๓ มา แล้วทรงบัญญัติลิสาขาบทให้บรณู แล้วตรัสว่า "คู่อภิภู ทั้งหลาย ! ก็แล พวกเธอพึงแสดงลิสาขาบทนี้ขึ้นอย่างนี้" แล้วได้ท…

บทนี้อธิบายการปฏิรูปสงฆ์และการกำหนดลิสาขาบทของพระผู้พระภาคเกี่ยวกับผู้ที่ควรและไม่ควรให้ทำการอุปสมบท เนื้อหาทรงตรัสว่า ภิกษุที่กล่าวถึงควรให้มีความรู้และเข้าใจในลิสาขาบทอย่างชัดเจน เพื่อให้การอยู่ร่วม

ประโยคกล + ปฐมสัมผัสกาลทาแปล ภาค ๒ - หน้าที่ 218 องค์กรว่า "พระพุทธเจ้าทั้งหลายแม้ในปางก่อน ยอมทรงบัญญัติ ปราชัยด้วยทรัพย์นี้ ถูกรังจาผู้ทรัพย์นี้ ทุกกุฏิด้วยทรัพย์ เท่านั้น" แม้มือเป็นเช่นนั้น ถ้าพระองค์ไ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบัญญัติของพระพุทธเจ้าในอดีตเกี่ยวกับทรัพย์และคีตกรรมของภิกษุที่ทรงสอนให้ระมัดระวังในการใช้จ่าย จัดการทรัพย์…

ประโยค - ปฐมมัณปาสากานแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 163 [อนุบัญญัติฤๅตุกฺปาริชฺ] ครั้งเมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงอนุญัติตฤตุกฺปาริชฺ ทำให้หน้าก็นี้ขึ้นด้วยอำนาจของบุต…

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงอนุญาตตฤตุกฺปาริชฺ เพื่อแสดงถึงความสำคัญในการบรรลุพระอรหัตผล อภิญฺญาและพระธรรมสงฆ์ที่มีความสำคัญต่อการแสดงว่าได้บรรลุพระอรหัตผล ซึ่งกล่าวถึงภูมิปัญญาและความสำคัญที่เกี่ยวข้องกั

…๓ ชนิด ก็เป็นอนามสำนึกเดียวกันรูปสตรี จะนั่น เพราะฉะนั้น เมื่อตื่นไปกลางทุ่งนา อยู่เดินจับต้องเมล็ด บัญญัติแม่ที่เกิดในทุ่งนานี้ไปพลาง ถ้ามีบัญญัติที่เขาดาไว้ ที่ประตูเรือน หรือที่หนานทาง และด้านข้างมีทางเดิ…

บทนี้เสนอแนวทางในการใช้และดูแลเครื่องอุปกรณ์ในชีวิตประจำวัน รวมถึงความสำคัญของการรักษาบัญญัติในชุมชน เช่น การเลือกทางเดินที่เหมาะสมและการนั่งอาสนะนอกจากนี้ยังมีการพูดถึงรัตนะ 10 ประการ ได้แก่ ม…

…ข้อบัญญติ เป็นกุศลเป็นต้น.. และธรรมคือปราชญ ที่มาในคำว่า อมูลเกน ปราชินกม ธมเมน นี้ จะได้ชื่อว่าเป็นบัญญัติ หมายได้ เพราะ เหตุไร ? เพราะเป็นอกุศลโดยส่วนเดียว. จริงอยู่ แม้พระผู้มีพระภาค ก็ได้ตรัสอันนี้แล้วว…

บทความนี้จะนำเสนอการวิเคราะห์คำว่าบัญญัติและอภิรณ ตามคำสอนของพระผู้มีพระภาค โดยพระอรรถกถาได้อธิบายว่า อภิรณเป็นของที่ไม่มีมูลและแตกต่างจากบัญ…

…๘ หรือวันที่ ๑๐ พระพุทธเจ้า!" ดังนี้ เมื่อพระอานนท- เถรกราบทูลอย่างนี้แล้ว พระสิกขาบาทนี้มีโทษทางพระบัญญัติ มิ ใช่มีโทษทางโลก; เพราะเหตุนี้ ครั้งนั้นแหละ พระพุทธภาคเจ้า เมื่อ จะทรงทูลวันที่ท่านพระอานนท์กราบท…

บทนี้กล่าวถึงการสนทนาในการจัดการสิกขาบาทของพระพุทธเจ้า เมื่อพระอานนท์กราบทูลถึงวันที่จะมาถึงอย่างแน่นอน พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตให้มีการอดิเรนจิรวภายในระยะเวลา ๑๐ วัน สื่อถึงวิธีการจัดการและเข้าใจในเวลาขอ

…ษุทั้งหลายเฝ้า แต่ทั้ง พวกภิกษุผู้ประสงค์ จะเยี่ยมเรา เป็นอันมากจะทุกข์ยากทั่วกันทั้งหลาย และเราจัก บัญญัติลิกขาบท เพราะสนฉบับที่กิญญูเหล่านั้นเป็นปัจจัย ฯลฯ พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสอย่างนี้แล้ว ในการหลีกวั…

เนื้อหาเกี่ยวกับลิกขาบทที่ ๕ สื่อถึงการสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าและแนวทางในฝึกฝนของภิกษุ ตลอดจนวิธีการจัดการกับผู้ประพฤติผิดธรรม การศึกษานี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการรักษาธรรมวินัยในศาสนา โดยมีพระภาคเจ้