ปฐมสมันตปาสาทแห่งแปล ภาค ๑ : หน้า 181/409

ประกอบ) - ปฐมสมันตปาสาทแห่งแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 176 เวรัญช์กนิฎวรรณนา * บัดนี้ ข้าพเจ้าได้ทำการพรรณนานในความแห่งหลาย มีความว่า "เทน สมยฺ พฺุโธ ภควา" เป็นอานิค เพราะได้กล่าวไว้แล้วว่า "จักทำการพรรณนาวรรณะแห่งวิญญ" แสดง เนื้อความแห่งปฐมว่า "เทน" เป็นอานิคโดย ประการต่าง ๆ." ข้าพเจ้านักทำอธิฐานอย่างไรเล่า. [ อธิบายยบทว่า "เทน" เป็นต้น ] บทว่า "เทน" เป็นคำแสดงออกโดยไม่เจาะจง. บัณฑิตพึงทราบปฏิทัศกบทว่า "เทน" นั้น ด้วยคำว่า "เขย" นี้ ซึ่งเป็นคำสรูปแม่ไม่กล่าวไว้ แต่สำเร็จได้โดยใจความในภายหลัง. จริงอยู่ ความริชาของท่านพระสาริฐม๏ร ซึ่งเป็นเหตุแห่งการทูลสิวอนให้ บัญญัติพระวินัย สำเร็จได้ในภายหลัง เพราะเหตุนันน พึงทราบ สัมพันธในคำว่า "เทน สมยฺ" เป็นดังนี้ อย่างนี้ว่า "ความรำพึงนั่นเกิดขึ้น โดยสมใจ โดยสมมั่น พระผู้พะภาคพุทธเจ้าเสด็จ ประทับที่เมืองเวรัญชา." จริงอยู่วิธีนี้เป็นวิธีที่เหมาะมัยนิวินทั้งหมดย่อว่า "เทน" ท่านกล่าวไว้ในที่ใด ๆ ในนั้น ๆ บัณฑิตพึงทำปฏิทัศกด้วยคำว่า *เจ้พระคุณสมเด็จพระสังฆราช (จวน อุณฺ ชาย ป.ธ.6) วัดภูผึ้งวิเชียรม* แปล.