หน้าหนังสือทั้งหมด

การเป็นกัลยาณมิตรและการฝึกปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
241
การเป็นกัลยาณมิตรและการฝึกปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
…น ล้วนมีกิเลสที่ซุกซ่อนในใจเหมือนกัน และมีเชื้อแห่งการทำความดี อยากที่จะเป็นคนดีเหมือนๆ กันด้วย แต่ บางคนไม่รู้วิธีว่าคนดีคือใคร ต้องมีคุณสมบัติอย่างไร สังคมจึงมีทั้งคนดี และไม่ดีปะปนกัน หากคนเหล่านี้ ไ…
ในบทความนี้กล่าวถึงบทบาทของพระภิกษุในการเป็นกัลยาณมิตรให้แก่ญาติโยม การฝึกปฏิบัติเพื่อความบริสุทธิ์ในกาย วาจา ใจ และวิธีการ…
การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
245
การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
…ุพยัญชนะ จงปฏิบัติเพื่อสำรวมจักขุนทรีย์ อันมีการเห็นรูปเป็นเหตุ ซึ่งบุคคลผู้ไม่สำรวมอยู่ จึงถูกอกุศลบาปธรรมคืออภิชฌาและโทมนัสครอบงำได้ จงรักษาจักขุนทรีย์ถึง ความสำรวมในจักขุนทรีย์เถิด เธอได้ยินเสียงด้วย…
บทนี้เสนอการฝึกอบรมภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยคำนึงถึงการรักษาศีลและความสำรวมในอินทรีย์แต่ละด้าน เช่น การเห็น การได้ยิน การลิ้มรส พร้อมกับการฝึกปฏิบัติเพื่อให้มีสติสัมปชัญญะในทุกขณะ รวมถึงการเลือกที่พักสง
การดำเนินชีวิตและหลักคิดโยนิโสมนสิการ
18
การดำเนินชีวิตและหลักคิดโยนิโสมนสิการ
…อยู่ในทางคับแคบนี้ด้วยกันทั้งสิ้น นอกจากนี้การที่ต้องอยู่ ในสังคมที่ประกอบด้วยทั้งคนดีและคนชั่ว ซึ่งบางครั้งก็เลือกคบได้ บางครั้งก็เลือกไม่ได้ จึงมีโอกาสที่ บุคคลจะก่อกรรมทำเข็ญต่อกัน แม้ในเรื่องเล็กๆ น…
…ิตของฆราวาสที่ขาดหลักคิดโยนิโสมนสิการ ซึ่งทำให้ผู้คนประพฤติตนตามอำนาจกิเลสและใช้ชีวิตในทางที่แคบ อธิบายถึงผลกระทบของการมีชีวิตอยู่ในสังคมที่มีทั้งคนดีและคนชั่วที่ทำให้เกิดกรรมไม่ดี ระบุว่าการบวชมีคุณค่า…
พระเทวทัตผู้มีใจริษยา
27
พระเทวทัตผู้มีใจริษยา
…ๆ เลย ด้วยฤทธิ์แห่งเพลิงริษยา ที่แผดเผาใจให้ร้อนรุ่มอยู่ตลอดเวลา พระเทวทัตจึงคิดวางแผนด้วยเล่ห์ เพทุบายให้อชาตศัตรูราชกุมารเลื่อมใสศรัทธาในตน เพื่อเป็นขุมกำลังในการล้มล้างพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะเห็นว่…
…ัมมาสัมพุทธเจ้า พระเทวทัตได้วางแผนชั่วร้ายเพื่อกลายเป็นผู้นำ พระเทวทัตมีใจริษยาและพยายามใช้เล่ห์เพทุบายเพื่อให้เจ้าชายหลงเชื่อ ท้ายที่สุดเจ้าชายก็กลายเป็นผู้สนับสนุนพระเทวทัต สะท้อนถึงความมืดมนของจิตใจท…
บทพระราชประวัติของพระเจ้าพิมพิสารและพระเจ้าอชาตศัตรู
29
บทพระราชประวัติของพระเจ้าพิมพิสารและพระเจ้าอชาตศัตรู
…อต่ำใจ แก่มหาอำมาตย์พวกที่ 1 และ 2 อย่างแน่นอน ทั้งนี้ย่อมหมายความว่า ความแตกสามัคคีและความ อาฆาตพยาบาท ระหว่างหมู่มหาอำมาตย์แห่งกรุงราชคฤห์กับพระราชาองค์ใหม่ ได้ฟักตัวขึ้นอย่างเงียบๆ รอเวลาที่จะปะทุขึ้…
…าชบัลลังก์ให้พระโอรส พระเจ้าอชาตศัตรู เพื่อความสงบในอาณาจักร แต่กลับนำไปสู่ความแตกแยกและความอาฆาตพยาบาทระหว่างพระเจ้าพิมพิสารและพระเจ้าอชาตศัตรู ซึ่งสุดท้ายทำให้พระเจ้าพิมพิสารได้รับผลกรรมและสวรรคตในที่…
ปัญหาที่รอคำตอบต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
48
ปัญหาที่รอคำตอบต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ปัญหานี้กับครูปูรณกัสสปถึงที่อยู่ และทรงได้รับคำตอบที่ ไม่ตรงคำถาม ซึ่งมีใจความสรุปได้ว่า “บุญไม่มี บาปไม่มี” คำกล่าวเช่นนี้ย่อมหมายความว่า ไม่ว่าคนเราจะก่อกรรมทำเข็ญเลวร้ายสักปานใด นับตั้งแต่ การฆ่าสัต…
ในบทนี้พูดถึงสมญานามของความรู้ที่แตกต่างกันระหว่างการใช้ชีวิตประจำวันและการออกบวช เพื่อหาคำตอบที่พระเจ้าอชาตศัตรูทรงถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยเป็นการเสนอความเข้าใจผิดในประเพณีและคำสอนของครูทั้ง 6 ที่เ
คำสอนของครูทั้ง 6 ในพระพุทธศาสนา
51
คำสอนของครูทั้ง 6 ในพระพุทธศาสนา
…ทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูทรงโปรด แล้วมาเป็นผู้สนับสนุนลัทธิของตน 4.4 คำสอนของครูทั้ง 6 ต่อไปนี้เป็นคำอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับคำสอนของครูทั้ง 6 4.4.1 ครูปูรณกัสสป ท่านผู้นี้สอนว่า การทำชั่วนั้น ถ้าไม่มีใครเห…
…กับคำสอนของครูทั้ง 6 ซึ่งมีความหมายสำคัญในพระพุทธศาสนา ข้อความสอนของครูปูรณกัสสปแสดงให้เห็นว่าบุญและบาปไม่มีความหมายโดยขาดการรับรู้จากผู้คน ในขณะที่ครูมักขลิโคสาลยกให้เคราะห์ชะตาคือแท้จริงของชีวิตพระพุท…
การบวชและความเข้าใจในทางธรรม
60
การบวชและความเข้าใจในทางธรรม
…่จริงหม่อมฉันเสียอีกควร จะไหว้เขา ควรจะลุกรับเขา ควรจะเชื้อเชิญเขาให้นั่ง ควรจะบำรุงเขาด้วยจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ คิลานปัจจัย' เภสัชบริขาร ควรจะจัดการรักษาป้องกันคุ้มครองเขาอย่างเป็นธรรม” จากคำตอบของพระเจ…
พระเจ้าอชาตศัตรูได้แสดงความเข้าใจในคุณค่าและประโยชน์ของการบวช ซึ่งช่วยยกระดับสถานภาพของผู้บวชในสังคม ถึงแม้จะมาจากฐานะต่ำติด แต่ก็กำลังเติบโตในทางธรรม ด้วยการสร้างบุญและระมัดระวังต่อการกระทำของตนเอง พ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
70
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
…ล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงพระนามว่า “ทรงเป็นศาสดาของเทวดา และมนุษย์ทั้งหลาย” 5.4.8 ทรงเป็นผู้เบิกบานแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “พุทโธ” แปลว่า “ผู้เบิกบานแล้ว” บางแห่งแปลว่า “ผู้ตื่น ผู้เบิก…
…่ภิกษุ และเวลาเที่ยงคืนทรงตอบปัญหาเทวดา นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงได้รับนามว่า “พุทโธ” หมายถึง “ผู้เบิกบานแล้ว” เนื่องจากพระองค์ได้ตรัสรู้ไญยธรรมที่ควรรู้ ทำให้ท่านเป็น “ผู้อื่น” และยังสั่งสอนสัตว์โลกให้หล…
ปาฏิโมกขสังวรศีล
84
ปาฏิโมกขสังวรศีล
…งตนให้ประพฤติดีงามทาง กายและวาจา เพื่อตนจะได้พ้นทุกข์” วิธีปฏิบัติ “ปาฏิโมกขสังวรศีล” นั้น อาจแยกอธิบายเพื่อให้เข้าใจง่ายเป็น 3 หัวข้อ ดังนี้ 1) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจร 2) มีปรกติเห็นภัยในโทษแม้เพียงเ…
ปาฏิโมกขสังวรศีลหมายถึงการสำรวมระวังตนเพื่อการประพฤติดีงามโดยมีหัวข้อหลัก 3 ประการ ได้แก่ มรรยาทและโคจร, การเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย, และการศึกษาในสิกขาบทต่างๆ อาจาระแบ่งเป็นอาจาระที่ดีและไม่ดี โด
ทำความเข้าใจอินทรียสังวรศีล
100
ทำความเข้าใจอินทรียสังวรศีล
…นะภายนอกทั้ง 6 นั้น มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “อารมณ์ 6” “เห็นรูปด้วยจักษุ” โบราณาจารย์ทั้งหลายอธิบายว่า ลำพังจักษุหรือตาเห็นรูปไม่ได้ เพราะ ไม่มีใจ ลำพังใจก็เห็นรูปไม่ได้ เพราะไม่มีประสาทตา แต่ขบวนกา…
เนื้อหาเกี่ยวกับคำศัพท์ต่างๆ ในการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับอินทรียสังวรศีล ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสำรวมระวังอายตนะทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ โดยมีการเปิดรับอารม
ความหมายและความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
105
ความหมายและความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
6.2.5 ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ เมื่อตรัสอธิบายเรื่องคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายจบลงแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงแสดง อย่างไรภิกษุจึงชื่อว่าเป…
เนื้อหาเกี่ยวกับสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา แสดงให้เห็นว่าภิกษุที่ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะจะทำความรู้สึกตัวในทุกการกระทำ รวมถึงการพูด คิด และทำต่างๆ ซึ่งมีความสำคัญมากในการไม่ให้เกิดความเสียหาย และเป็นพื
สันโดษและอัปปิจฉา
107
สันโดษและอัปปิจฉา
…ข้าใจอย่างนี้แล้วก็มักคิด เลยเถิดไปว่า ธรรมข้อนี้เป็นเครื่องถ่วงความเจริญก้าวหน้าของตนและประเทศชาติ บางคนยังเกิดความ เข้าใจวิปลาสออกไปถึงขนาดกล่าวว่า พระพุทธศาสนาสอนให้คนเกียจคร้าน ความจริงธรรม 2 ข้อนี้…
เรื่องราวเกี่ยวกับคำว่า 'สันโดษ' ซึ่งหมายถึง ความยินดีในของของตน พร้อมอธิบายถึงความแตกต่างระหว่าง 'สันโดษ' และ 'อัปปิจฉา' ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน นอกจากนี้ยังยกตัวอย่าง…
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
109
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
…ยถาพลสันโดษในเสนาสนะ คือ ความยินดีตามกำลังในเสนาสนะ เช่น เมื่อภิกษุได้รับ เสนาสนะที่ใช้แล้วเกิดความสบาย เหมาะกับสุขภาพร่างกายของตน ก็พอใจใช้เสนาสนะนั้น แม้ว่าจะเป็น ของเก่า หรือของไม่มีราคา ก็มีความยินด…
บทความนี้เสนอการวิเคราะห์ของความยินดีตามสิ่งที่ได้รับในเสนาสนะและคิลานปัจจัยสำหรับพระภิกษุ โดยสอนให้รู้จักการพอใจในสิ่งที่มี แม้จะเป็นเพียงเครื่องมือที่มีคุณภาพต่ำก็ตาม รวมถึงความสำคัญของการมีบริขาร 8
การบริหารกายและท้องของภิกษุ
110
การบริหารกายและท้องของภิกษุ
…ีวรก็ได้ชื่อว่าเป็นเครื่องบริหารกาย แต่ถ้าใช้จีวรกรองน้ำ จีวรก็ได้ชื่อว่าเป็นเครื่องบริหาร ท้อง ส่วนบาตรนั้น ถ้าใช้ตักน้ำสรง และประพรมกุฏิ ย่อมเป็นเครื่องบริหารกาย ถ้าใช้บิณฑบาต ย่อม เป็นเครื่องบริหารท้…
เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้อุปกรณ์ต่างๆ เช่น จีวร บาตร และมีดโกน ในการบริหารกายและท้องของภิกษุ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนให้ภิกษุใช้จีวรบริหารกาย และบ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
117
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบพยาบาทเหมือน “โรค” ผู้ที่เป็นโรคต่างๆ ย่อมมีความทุกข์ มีความเจ็บป่วย ไม่สบายทั้งกายและใจ เมื่อจะทำการสิ่ง…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบพยาบาทเหมือนโรค หลายคนที่มีพยาบาทย่อมมีความทุกข์และเจ็บปวดในกายและใจ จึงต้องฝืนทำทุกอย่างด้วยความทรมาน ซึ…
การเข้าถึงฌานในพุทธศาสนา
124
การเข้าถึงฌานในพุทธศาสนา
…็น “เอกัคคตา” ฌานทั้ง 4 ระดับ คือ ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌานนี้เป็นฌานในภพ ไม่ใช่ฌาน นอกภพ บางทีเรียกว่า “รูปฌาน 4” จัดเป็นสมาธิเบื้องสูง โดยทางปฏิบัติดังกล่าวมาแล้วนี้ สิ่งที่ปรากฏชัด ทำให้รู้…
ในบทความนี้กล่าวถึงการเข้าถึงฌานสี่ระดับในพุทธศาสนา ประกอบด้วยปฐมฌาน, ทุติยฌาน, ตติยฌาน, และจตุตถฌาน โดยการปฏิบัติตามขั้นตอนที่ระบุง่ายขึ้นถึงการเข้าใจและรับรู้ประสบการณ์ที่เกิดจากการมุ่งมั่นในสมาธิเบ
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
149
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
ลงโทษเหมือนกัน แต่เป็นโทษสถานเบา เมื่อพระภิกษุไม่เปิดเผยคุณวิเศษ เราก็ย่อมไม่มีโอกาสรู้ อย่างไรก็ตาม หากเราจะวินิจฉัยว่า พระภิกษุรูป…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคุณลักษณะของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา แบ่งออกเป็น 3 ระดับ ตามหลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีลสิกขา (การฝึกกายและวาจา), จิตตสิกขา (การฝึกใจ), และปัญญาสิกขา (ความรู้แจ้งจากการฝึกใจ) นอกจาก
การปฏิบัติต่อพระภิกษุในพระธรรมวินัย
151
การปฏิบัติต่อพระภิกษุในพระธรรมวินัย
…วชมานานแล้ว ภิกษุใหม่มีคำศัพท์ทางศาสนาว่า “นวกะ” คือ ภิกษุที่บวชมาต่ำกว่า 5 พรรษา ภิกษุใหม่เหล่านี้ บางรูปอาจจะบวชยังไม่ครบพรรษาด้วยซ้ำ จึงยังไม่ สามารถพัฒนาตนเองให้มีคุณลักษณะของพระภิกษุที่ดี แม้ในระดั…
…ิบัติตามพระธรรมวินัย โดยมีการแนะนำวิธีการพิจารณาและแนวทางการดำเนินการ เพื่อให้นักปฏิบัติธรรมเข้าใจบทบาทของพระภิกษุในพระพุทธศาสนาและการรักษาให้ศาสนายังคงยั่งยืน ในบทนี้ยังได้ระบุถึงความสำคัญของการมีพระภิ…
เป้าหมายชีวิตของมนุษย์ในมุมมองพระพุทธศาสนา
152
เป้าหมายชีวิตของมนุษย์ในมุมมองพระพุทธศาสนา
…ั่วช้าสามานย์ แต่ละรูปล้วนเกี่ยวข้องหรือได้รับการทำนุ บำรุง ส่งเสริมจากศาสนิกชนทั้งสิ้น ซึ่งศาสนิกชนบางคนอาจจะมีผลประโยชน์ร่วมกับพระทุศีลนั้นๆ หรือ บางคนก็หลงเคารพบูชาด้วยความโง่งมงาย เพราะไม่เคยใส่ใจศึ…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับเป้าหมายชีวิตที่มนุษย์มองหา ตั้งแต่เป้าหมายระดับต้นที่มุ่งแสวงหาความสุขในโลกนี้ จนถึงข้อคิ…