บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 71 / 223

…ิต่าง ๆ ก็ยังหาความแน่นอนไม่ได้ ดังที่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท่อนไม้ที่บุคคลโยนขึ้นบนอากาศ บางคราวก็ตกลงทางโคน บางคราวก็ตกลงทางขวาง บางคราวก็ตกลงทางปลาย แม้ฉันใด สัตว์ทั้งหลายผ…

เนื้อหานี้นำเสนอความไม่เที่ยงของสังขารที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงสอนเพื่อให้มนุษย์เห็นถึงความลำบากจากการเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ โดยเน้นถึงการหลุดพ้นจากกิเลสและการปฏิบัติในการใช้ชีวิตให้มีสติไม่ปร

… จึงหมายถึง กองแห่งรูปธรรมและนามธรรม 5 หมวด ที่ประชุมกันเข้าเป็น หน่วยรวม ซึ่งบัญญัติเรียกว่า สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา สิ่งที่แยกกันไว้เป็นกลุ่มเป็นกอง หรือ เป็นพวกๆ จำนวน 5 อย่างนั้น คือ รูป เวทนา สัญญา …

บทนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันธ์ 5 ซึ่งเป็นการศึกษาในเชิงปริยัติที่ช่วยให้เข้าใจความหมายและธรรมชาติของขันธ์ 5 ว่าเป็นกลุ่มกองแห่งรูปและนามที่ประกอบกันเป็นหน่วยเดียว สัตว์ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือเทวดา ล้

…องหนัก ท่านจึงได้ยืนยันตามพระบาลีว่า ภารา หเว ปญฺจกฺขนฺธา ขันธ์ทั้ง 5 เป็นของหนัก ภารหาโร จ ปุคฺคโล บุคคลผู้นำขันธ์ 5 ที่หนักนั้นไป จ ภาราทานํ ทุกข์ โลเก การถือมั่นในเบญจขันธ์ทั้ง 5 นั้นหนักเป็นทุกข์ในโลก …

เนื้อหากล่าวถึงความหนักของขันธ์ 5 และความจำเป็นในการปล่อยขันธ์ 5 เพื่อไปสู่นิพพาน การจัดการกับขันธ์ 5 ที่เป็นทุกข์ และการหยุดยึดติดในโลกนี้ โดยมีการชี้ชัดว่าแม้จะมีการเกิดหรือเกิดใหม่ แต่เป็นสิ่งที่ผู

เพราะเหตุดังนั้น การแบกภาระของหนักนี่แหละ ถ้าว่าปล่อยไม่ได้วางไม่ได้ละก็ เป็นทุกข์หนักทีเดียว บุคคลผู้แบกของหนักไป บุคคลผู้แบกขันธ์ 5 ที่หนักไป ถ้าว่าปล่อยวาง ขันธ์ 5 ไม่ได้ก็เป็นทุกข์แท้ๆ ถ้าปล่อยวา…

การแบกขันธ์ 5 ทำให้เกิดทุกข์ หากไม่สามารถปล่อยวางได้ การปล่อยวางขันธ์นี้จะนำไปสู่ความสุข การเข้าใจในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นสิ่งสำคัญเพื่อการปฏิบัติที่ถูกต้องในการปล่อยวางในชีวิตจริง การตั้ง

…ธรรมชาติที่ทรงไว้ซึ่งสภาพของตน ไม่มี การเปลี่ยนแปลง ทั้งเป็นธรรมชาติอันเป็นปกติของตนเอง ไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา แต่ประการใด พระราชวรมุนี, พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม, กรุงเทพฯ : 2535, หน้า 1…

…ำคัญของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด โดยไม่เปลี่ยนแปลงมาโดยตลอด ธาตุเป็นธรรมชาติที่ทรงไว้ซึ่งสภาพของตนเองไม่ใช่บุคคลหรือสัตว์

เหล่านี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะความที่อินทรีย์ 5 เหล่านี้แล อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำ ให้มากแล้ว จึงหวังผลได้ 2 อย่าง อย่างใดอย่างหนึ่งคือ อรหัตผลในปัจจุบัน หรือเมื่อยังม…

…ถึงความสำคัญของอินทรีย์ 5 ที่เป็นพื้นฐานของการเจริญภาวนาในพระพุทธศาสนา และผลที่แตกต่างกันตามระดับของบุคคลผู้ปฏิบัติ จากพระอรหันต์ พระอนาคามี พระสกทาคามี จนถึงพระโสดาบัน โดยอ้างอิงพระธรรมคำสอนของพระเดชพระคุ…

…บัติอย่างใด อย่างหนึ่ง เช่น สูญเสียญาติ การสูญเสียสมบัติ บริวาร ท่านอุปมาไว้ว่า โสกทุกข์เปรียบเสมือนบุคคลที่เคี่ยวน้ำมันให้เดือดอยู่ภายในภาชนะ บนเตาไฟ ปริเทวทุกข์เปรียบเสมือนบุคคลเร่งไฟให้น้ำมันร้อนขึ้นจนพ…

เนื้อหานี้นำเสนอประเภทต่างๆ ของทุกข์ตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงโสกทุกข์ที่เกิดจากความสูญเสีย, ปริเทวทุกข์ที่เกิดจากการร้องไห้และการคร่ำครวญ, ทุกข์ที่เกิดจากความเจ็บปวดทางกาย, โทมนัสทุกข์ที่เก

…้วยกำลังฌาน เช่น ข่มนิวรณ์ 5 ไว้ด้วย กำลังแห่งฌาน ตั้งแต่ปฐมฌานเป็นต้นไป ตลอดเวลาที่ฌานยังไม่เสื่อม บุคคลผู้ได้ฌานย่อมมี อาการเสมือนหนึ่งผู้ไม่มีกิเลส ท่านเปรียบเหมือนหญ้าที่ศิลาทับไว้ หรือเหมือนโรคบางอย่า…

ในทัศนะพระมงคลเทพมุนีว่าตัณหาที่เกิดขึ้นในภพ 3 ทำให้มนุษย์ยังคงทุกข์ แม้จะหลุดพ้นจากกามภพไปสู่รูปภพและอรูปภพก็ยังพบความทุกข์ได้อยู่ นิโรธหมายถึงการดับทุกข์ด้วยการสงบกิเลส ซึ่งมี 5 ขั้นตอน นิโรธที่กล่า

…ธองค์ทรงแสดงปฏิจจสมุปบาทโดยมีจุดเริ่มที่แตกต่างกันนี้ก็เป็นการแสดง ให้เหมาะสมกับเทศนาที่แสดงให้แต่ละบุคคล และเป็นไปเพื่อประโยชน์ในการกำจัดทุกข์ ตัดวงจร สังสารวัฏเช่นกัน อุปมาเหมือนการหาเถาวัลย์ของคนหนึ่ง เ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการแสดงปฏิจจสมุปบาทซึ่งมีจุดเริ่มที่แตกต่างกัน เพื่อช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจและกำจัดทุกข์ได้อย่างตรงจุด โดยเปรียบเทียบเป็นการหาทางออกจากเถาวัลย์ที่มีการตัดและดึงเพื่อใช้งาน นอกจ

… ตัวกำหนดความแก่อ่อนของธาตุธรรม คือ ตั้งแต่ธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ วิญญาณธาตุ อากาศธาตุ เห็น จำ คิด รู้ของบุคคลนั้น ดวงธรรมทั้ง 5 ดวงนี้ ถ้ายังมีขนาดไม่เท่ากัน เล็กบ้าง ใหญ่บ้าง แสดงว่า อินทรีย์ของผู้นั้น ยังไม่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมทั้ง 5 ซึ่งมีผลต่อความสามารถในการบรรลุธรรมของบุคคลในพระพุทธศาสนา หากดวงธรรมทั้ง 5 มีขนาดเท่ากันแสดงว่าบุคคลนั้นมีอินทรีย์แก่พอที่จะบรรลุธรรมได้ ซึ่งกา…

…ะอุปาทาน คือ ความยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้ง 5 อันได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณว่าเป็นตัวตน บุคคล เราเขา ของเราของเขา จึงได้ชื่อว่า รูปูปาทานักขันโธ เวทนูปาทานักขันโธ สัญญูปาทานักขันโธ สังขารูปาทาน…

บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการเกิดและความแก่ของมนุษย์ โดยใช้แนวคิดของดวงธรรมและขันธ์ทั้ง 5 ที่แสดงให้เห็นความทุกข์จากการถือมั่นในกายและใจ การเกิด ความแก่ และความเจ็บไข้ที่มนุษย์ต้องเผชิญนั้นสัมพันธ์กับดว

…างของนักปราชญ์บัณฑิตที่จะทำให้เป็นคนดีที่โลกต้องการ ขึ้นชื่อว่าเป็นคนดีย่อมเป็นที่ปรารถนาของทุกๆ คน บุคคลเป็น คนดีเพราะมีคุณงามความดี แต่คุณงามความดีในชีวิตจะมีขึ้นได้ ต้องเริ่มต้นจากกาย วาจา ใจ ที่สะอาดบร…

บทความนี้กล่าวถึงการฝึกฝนตนเองเพื่อเป็นผู้มีความรู้คู่คุณธรรม โดยเน้นความสำคัญของการมีจิตใจที่สะอาดและการเจริญสมาธิ เพื่อเข้าถึงธรรมกายและพัฒนาคุณงามความดีในชีวิต โดยยกตัวอย่างคำสอนของสุเมธดาบสโพธิสัต

…่อ ทูลถามสาเหตุที่แผ่นดินไหว พระทีปังกรพุทธเจ้าตรัสว่า “พวกท่านอย่าได้กลัวเลย วันนี้เราได้พยากรณ์ถึงบุคคลใดว่าจักได้เป็นพุทธเจ้า บุคคลนั้น ไตร่ตรองถึงธรรมที่พระชินเจ้าถือปฏิบัติมาแล้วแต่เก่าก่อน เมื่อเขาไต…

การบำเพ็ญบารมีเป็นกระบวนการที่เราต้องผ่านอุปสรรคและปัญหาเพื่อที่จะมีความเข้าใจในธรรมะ อ้างอิงจากพระทีปังกรพุทธเจ้าที่ให้กำลังใจว่าวิธีการสร้างบารมีไม่ต้องกลัว ความสำเร็จในที่สุดเกี่ยวข้องกับการฝ่าฟันอ

ธรรมะ ประชา เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ(๑) ๖๒ บุคคลปรารภจะทําอะไรแล้ว พึงกระทำสิ่งนั้นให้สําเร็จ ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ เพราะจะทำให้เนิ่นช้าต่อความเจริญก้า…

เนื้อหาเกี่ยวกับการกระทำทุกอย่างให้สำเร็จเพื่อความเจริญในชีวิต รวมถึงการฝึกจิตใจให้หยุดนิ่ง ซึ่งเป็นภารกิจสำคัญในการพัฒนาตนเองและสังคม งานหลักที่ต้องทำคือการเข้าถึงพระรัตนตรัยในชีวิต เพื่อเป็นสรณะที่แ

… สิ่งที่เกิดขึ้นได้ง่ายๆ ท่านถึงกล่าวว่า ทุลุลโภ พุทธุปปาโท การ บังเกิดขึ้นของพระพุทธเจ้าเป็นการยาก บุคคลที่จะกล้าคิด กล้า ทำอย่างนั้นได้มีเพียงประเภทเดียวเท่านั้น คือ พระบรมโพธิสัตว์ เป็นยอดนักรบในสังสารว…

บทความนี้กล่าวถึงการบังเกิดของพระพุทธเจ้าและการต่อสู้ของพระบรมโพธิสัตว์ที่มีแนวทางการดำเนินชีวิตที่น่าชื่นชม เริ่มจากการที่การบรรลุพุทธภูมิไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องสร้างบารมีด้วยความทุ่มเทและเอาชีวิตเป็นเ

…๑ ๗๔ สรรพสิ่งทั้งหลายทั้งปวงที่มีอยู่ในโลกนี้ ไม่ว่าจะเป็นสิ่ง มีชีวิตหรือไม่มีชีวิตก็ตาม ตัวของเรา บุคคลอื่น หรือสรรพสัตว์ ทั้งหลายก็ตาม ต่างอยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง คือ ความ ไม่เที่ยง แปรปรวนเปลี่ยนแ…

บทความนี้กล่าวถึงหลักธรรมที่สำคัญในเวสสันตรชาดก โดยเน้นความจริงของความไม่เที่ยงที่มีอยู่ในโลก ทั้งสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิต แนะนำให้ปฏิบัติธรรมตามหนทางสายกลางเพื่อมุ่งสู่พระนิพพาน ไม่ว่าจะเป็นการให้ทาน

เว ส ส น ด ร ช า ด ก ต อ น ที่ ๙ ( ก ( ชู ช ก ข อ โ อ ร ส ธิ ด า ) อ ง า บุคคลไม่อาจให้สิ่ง ๓ อย่างเต็มได้ คือ ไฟเต็มด้วยเชื่อ มหาสมุทรเต็มด้วยน้ำ คนมีความอยากมากเต็มด้วยปัจจัย

…น คือ พระรัตนตรัย ซึ่งเป็นที่พึ่งสูงสุดอันเกษมของ สรรพสัตว์ทั้งหลาย มีธรรมภาษิตใน ปฐมภิกขุสูตร ว่า “บุคคลไม่อาจให้สิ่ง ๓ อย่างเต็มได้ คือ ไฟเต็มด้วย เชื้อ มหาสมุทรเต็มด้วยน้ำ คนมีความอยากมากเต็มด้วย ปัจจัย…

ในบทนี้เสนอถึงความเสื่อมของสรรพสิ่งตลอดเวลา และการที่เราควรมองเห็นโทษภัยของความเสื่อม โดยไม่ควรประมาทในชีวิต ควรแสวงหาที่พึ่งภายในอย่างพระรัตนตรัย ที่เป็นที่พึ่งที่สูงสุด อีกทั้งชูชกพราหมณ์ที่มีความต้

…สวรรค์ การมี อุปนิสัยเพื่อให้บรรลุมรรคผลนิพพานอันสูงส่งกว่าสวรรค์นั้น เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ยากยิ่ง บุคคลนั้นต้องเป็นอภิมหาปราชญ์ มี ใจสูงส่งกว่าบุคคลธรรมดามากนัก พระบรมโพธิสัตว์เจ้าของเรา ท่านกล้าที่จะสละ…

ในเวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑๐ เนื้อหาพูดถึงคุณธรรมและอุปนิสัยบัณฑิตที่นำไปสู่การบรรลุถึงนิพพาน ผ่านความกล้าหาญในการสละบุตรธิดาของพระโพธิสัตว์ แม้จะมีอุปสรรค แต่ท่านกลับสร้างบารมีอย่างมุ่งมั่นเพื่อเป็นแบบอย

…้น ก็หลีกไป พระนางมัทรีผวาตื่นจากบรรทมทันที ทั้งสะดุ้ง ทั้งตก พระหทัย ทรงรำพึงว่า “คืนนี้เราฝันร้าย บุคคลผู้จะทำนายฝัน เช่นกับพระเวสสันดรคงไม่มี” พระนางรีบเสด็จไปเคาะประตู บรรณศาลาของพระโพธิสัตว์ทันที ครั้…

ในตอนที่ ๑๐ ของเวสสันดรชาดก เรื่องราวนี้เริ่มต้นเมื่อชูชกผู้หนึ่งเข้าไปในบรรณศาลาและทารุณพระนางมัทรีในฝันร้าย พวกเขามีบทสนทนากันที่เน้นความกังวลใจของพระนางมัทรีเกี่ยวกับอนาคต เรื่องราวสะท้อนถึงการทำบา