บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 70 / 230

…ยมไว้ อย่างเรียบร้อย เหมือนอย่างที่แสดงไว้ในเมตตาภาวนาทุกประการ จากนั้นจึงเจริญมุทิตา ภาวนาต่อไป 1. บุคคลที่ควรเว้นในการเจริญมุทิตาเป็นอันดับแรก เมื่อจะเจริญมุทิตานั้น มีบุคคล 3 จำพวกที่ห้ามเจริญไปถึงเป็นอ…

…ความยึดถือและแสดงความเบิกบานใจอย่างบริสุทธิ์ และมุทิตาเทียม ที่มีการยึดถือเกี่ยวโยงกับผลประโยชน์ส่วนบุคคล การเจริญมุทิตาภาวนาเน้นการใช้มุทิตาแท้เพื่อแผ่ไปยังสัตว์ทั้งหลายที่มีความสุข โดยมีขั้นตอนที่ต้องเตร…

2. คนที่ควรเจริญมุทิตาเป็นอันดับแรก เมื่อจะทำการแผ่มุทิตา บุคคลที่เป็นที่ตั้งให้มุทิตาเกิดขึ้นได้ในอันดับแรก คือ ผู้เป็นเพื่อน ที่รักมากหรือที่ในอรรถกถาเรียกว่าสหา…

บทความนี้กล่าวถึงการเจริญมุทิตาซึ่งมีการทำให้มุทิตาเกิดขึ้นในใจ โดยเริ่มจากสหายที่รักและขยายไปยังบุคคลอื่น ๆ เช่น การนึกถึงความสุขของเพื่อนหรือการแบ่งปันความสุขที่ได้รับ เครื่องมือในการเจริญมุทิตาคือบทภ…

…มแบบ การแผ่มุทิตาทั่วไปแบบนี้เป็นการแผ่ให้แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย 12 จำพวก ได้แก่ แผ่ทั่วไปโดยไม่เจาะจงบุคคลที่เรียกว่า อโนทิโสผรณา 5 จำพวก การแผ่โดยเจาะจงบุคคล ที่เรียกว่า โอทิโสผรณา 7 จำพวก และการแผ่มุทิตาไ…

บทความนี้เสนอวิธีแผ่มุทิตา 3 อย่าง สำหรับผู้ที่บรรลุถึงอัปปนาสมาธิหรือมุทิตาสมสัมเภท โดยมีวิธีที่แบ่งออกเป็น อโนทิโสผรณา (แผ่ทั่วไป) และ โอทิโสผรณา (แผ่เฉพาะกลุ่ม) การแผ่มุทิตายังครอบคลุมถึงการแผ่ไปใน

…ุมตนเองก่อน จนเห็นตัวเองใสสว่างและมีความชื่นชมกับ ตนเอง โดยอาจใช้คำบริกรรมภาวนาช่วย จากนั้นจึงแผ่ให้บุคคลตามลำดับโดยน้อมเอาบุคคลนั้น มาไว้ที่ศูนย์กลางกายแล้วกลั่นให้ใสจนเหมือนกับเป็นตัวเอง ตั้งแต่บุคคลที่เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเสื่อมเสียที่เกิดจากความสุขและความยินดีที่เกี่ยวข้องกับกามคุณ รวมถึงการเจริญมุทิตาและอุเบกขาภาวนา เพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกายในรูปแบบที่ถูกต้อง โดยการเปิดใจและแผ่ความรู้สึกดีไปยังผู้

…เจริญอุเบกขาภาวนา จะมีมัชฌัตตสัตว์ (ผู้ที่เราไม่รู้สึกรักหรือชัง) เป็นอารมณ์ มัชฌัตตสัตว์หรือมัชฌัตตบุคคล มีอยู่ 2 ประเภท คือ ประเภทธรรมดา คือ คนที่เรารู้จักกันโดยทั่ว ๆ ไป คนที่ไม่ได้ให้คุณให้โทษอะไร แก่เ…

การเจริญอุเบกขาภาวนานั้น หมายถึงการวางเฉยต่อบุคคลโดยไม่รู้สึกรักหรือชัง ผู้ที่เจริญอุเบกขาจะมีมัชฌัตตสัตว์เป็นอารมณ์ที่จะรู้สึกเฉยต่อบุคคลทั้งที่อยู่…

…ห้เห็นความไม่มีตัวตน เป็น ของจำแนกแยกแยะ ส่วนสัตว์บัญญัติในอัปปมัญญาพรหมวิหาร เน้นความเป็นสัตว์ เป็นบุคคล จึงมีความแตกต่างกัน จึงไม่สามารถอุดหนุนกันได้ 1. กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญอุเบกขา ก. ฌานลาภีบุคคลผู้…

เป็นการพูดถึงการพัฒนาความเข้าใจในด้านการเจริญอุเบกขา โดยเริ่มจากการเข้าสู่ฌานและพิจารณาถึงผลดีของอุเบกขา การพิจารณาความทุกข์และสภาพของสัตว์ และอานิสงส์จากการทำความดี โดยอยู่ในกรอบของกรรมและการปล่อยให้

…้าและพระอริยเจ้าทั้งหลายดำเนินมาแล้ว และเป็นปฏิปทาที่ตรงเป้าหมาย ในการปฏิบัติ ผู้ปฏิบัติจึงส่งใจไปในบุคคลนั้น ด้วยบทภาวนาว่า อยู๋ สตฺโต กมฺมสฺสโก โหติ สัตว์ผู้นี้เป็นผู้มีกรรมเป็นของของตน ตั้งแต่ 2 คนขึ้นไ…

บทความนี้กล่าวถึงการสร้างความเป็นกลางในจิตใจและการเจริญอุเบกขาต่อบุคคลต่างๆ โดยมุ่งเน้นในแนวทางที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงสอน การวางใจให้เป็นกลางนั้นช่วยลดความทุกข์และกิ…

เพราะฉะนั้น เมื่อได้เจริญอุเบกขาให้เกิดขึ้นในบุคคลที่เป็นกลาง ๆ จนกระทั่งจิตมี ลักษณะนุ่มนวลควรแก่งานจนได้ที่ดีแล้ว จากนั้นจึงเจริญอุเบกขาไปยังบุคคลที…

…ามนุ่มนวล และสามารถขยายอุเบกขาไปยังผู้คนที่แตกต่างกันได้ รวมถึงการใช้วิธีแผ่อุเบกขาไปยังสรรพสัตว์และบุคคล เพื่อให้เกิดความสงบสุขในจิตใจ ถึงการบรรลุจตุตถฌานหรือปัญจมฌาน โดยอิงจากธรรมะในพุทธศาสนา เสนอวิธีในก…

…่ได้ความสุขจาก การหลับ เมื่อตื่นขึ้นแล้วจึงทอดถอนหายใจ สคิ้วหน้า บิดไปบิดมาข้างโน้นที่ข้างนี้ที ส่วนบุคคล ผู้เจริญเมตตาตื่นขึ้นมาแล้วไม่เป็นทุกข์เหมือนอย่างนั้น ตื่นขึ้นมาอย่างสบายไม่มีอาการ อันน่าเกลียด ม…

การเจริญพรหมวิหารทำให้การนอนเป็นสุข และตื่นอย่างสบาย มีความเบิกบานสดชื่น แตกต่างจากการนอนทุกข์ที่ทำให้เกิดความเคร่งเครียด การไม่ฝันร้าย เคยช่วยให้มีชีวิตที่มีคุณค่าและเป็นที่รักของทั้งมนุษย์และอมนุษย์

พระเถระเลยอยู่ที่วัดแห่งนั้นจนกระทั่งปรินิพพาน บุคคลผู้เจริญเมตตาย่อมเป็นที่รักใคร่เป็นที่ เจริญใจของอมนุษย์ทั้งหลายอย่างนี้ 6. เทวดาย่อมคุ้มครองรักษา ค…

การเจริญเมตตาทำให้ชีวิตมีความสุขและปลอดภัย โดยที่เทวดาย่อมคุ้มครอง ผู้ที่มีเมตตาชัดเจนจะไม่ต้องรับอันตรายจากไฟ ยาพิษ หรืออาวุธ เช่น เหตุการณ์ของแม่โคนมที่มีแม่ลูกทำให้หอกไม่สามารถทำร้ายได้และคนที่มีเม

… จึงเรียกว่า กรชกาย (กะ แปลว่า สรีระ รชะ แปลว่า ธุลี) แปลว่า กายอันเกิดด้วยธุลีในสรีระ ปัญจมฌาน ลาภีบุคคลเหล่านี้ เห็นว่าในอรูปภูมิเป็นภูมิที่ปราศจากร่างกาย มีแต่จิตใจอย่างเดียว เรื่องเดือดร้อนต่างๆ ที่เกี…

…็นฐานะสำคัญในวิปัสสนา หรือการเห็นที่ถูกต้อง โดยที่ผู้ปฏิบัติสามารถหลุดพ้นจากมิจฉาทิฏฐิได้ แม้ว่าจะมีบุคคลบางกลุ่มที่แม้จะบรรลุฌานก็ยังยึดติดในทิฏฐิที่ไม่ถูกต้อง การปฏิบัติในอรูปกัมมัฏฐานจะมีการมองถึงโทษของ…

…ตยิ่งและมีกำลังมั่นคง จึงเจริญอรูปกัมมัฏฐาน ผู้ที่จะเจริญอรูปกัมมัฏฐาน จะต้องเป็นรูปาวจรปัญจมฌานลาภีบุคคล คือ บุคคลที่ได้ ฌาน51 มาแล้ว และมีวสีภาวะ คือ ความคล่องชำนาญสามารถในฌานทั้ง 5 นั้น โดยสมบูรณ์ เป็นอ…

อรูปกัมมัฏฐานหมายถึงการเจริญอย่างลึกซึ้งที่ไม่เกี่ยวข้องกับรูป โดยผู้ที่สามารถเจริญได้จะต้องมีความชำนาญในฌานทั้ง 5 ในบทนี้ได้กล่าวถึงความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน ความสำคัญของฌานที่ไม่เกี่ยวกับรูป และประเภ

3.3.2 วิญญาณัญจายตนฌาน อากาสานัญจายตนฌานลาภีบุคคล ผู้มีวสีภาวะทั้ง 5 ในอากาสานัญจายตนฌาน จึงจะสามารถเจริญสมถภาวนาเพื่อให้ถึงวิญญาณัญจายตนฌานได้ คล่อง…

วิญญาณัญจายตนฌานเป็นขั้นสูงในการเจริญสมถภาวนา โดยบุคคลที่มีวสีภาวะทั้ง 5 จะสามารถพัฒนาไปสู่สถานะนี้ได้ หลังจากนั้น การเจริญอากิญจัญญายตนฌานจะต้องอาศัยวิญญ…

…์ขึ้นมาแทนนัตถิภาวบัญญัติ จิตที่มีอากิญจัญญายตนฌานเป็นอารมณ์นี้เองที่เรียกว่า เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน บุคคลที่ได้เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน นี่แหละที่มีชื่อว่า เนวสัญญานาสัญญายตนฌานลาภีบุคคล ที่เรียกว่า เนวสัญญาน…

…ัติ โดยอธิบายความหมายและตัวอย่างการใช้งานว่าเป็นอย่างไร น้ำมันในบาตร และน้ำในทาง รวมถึงประสบการณ์ของบุคคลที่ได้เข้าถึงระดับฌานนี้ การเรียนรู้เกี่ยวกับฌานและการปฏิบัติทางจิตที่ละเอียดอ่อนช่วยให้เข้าใจได้ชัด…

…่ามาก เข้าโดยทวารช่องเดียวแต่หลั่งออก โดยทวารทั้ง 9 อาหาร เครื่องดื่ม ของเคี้ยวและโภชนะซึ่งมีค่ามาก บุคคลแวดล้อมบริโภคอยู่ แต่เวลาเขาจะถ่ายออกมา ย่อมแอบแฝง อาหาร เครื่องดื่ม ของเคี้ยวและโภชนะซึ่งมีค่ามาก บ…

บทความนี้พิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหาร ที่บริโภคผ่านทวารช่องเดียวแต่หลั่งออกทางทวารทั้ง 9 อาหารที่เคยมีค่ากลับกลายเป็นสิ่งสกปรกเมื่อออกจากร่างกาย ทั้งนี้ยังมีการเน้นถึงการเปรอะเปื้อนที่เกิดจากอาหารในข

…าตุววัตถาน คือ การพิจารณาธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม ในร่างกาย เพื่อให้จิตเป็นอิสระ จากความยึดถือว่าเป็นตัวตน บุคคล เรา เขา 2. การเจริญกัมมัฏฐาน มีทั้งการเจริญโดยย่อสำหรับพวกที่ปัญญาแก่กล้า แต่สำหรับ พวกปัญญาไม่แก่ก…

บทที่ 5 นี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับจตุธาตุววัตถาน ซึ่งเป็นการพิจารณาธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม ในร่างกายเพื่อให้จิตเป็นอิสระและเข้าใจในธรรมชาติของการดำรงอยู่ โดยชี้ให้เห็นถึงวิธีการเจริญจตุธาตุววัตถานทั้งแบบย่อแล

…่ปรากฏในร่างกายจนกระทั่งเห็นเป็น แต่เพียงกองแห่งธาตุ โดยปราศจากความจำว่า เป็นหญิง ชาย เรา เขา สัตว์ บุคคล เสียได้ เรียกว่า “จตุธาตุววัตถาน ในจตุธาตุววัตถานนี้ ผู้เจริญจะต้องทำการพิจารณาธาตุ 4 ที่มีอยู่ภายใ…

จตุธาตุววัตถาน เป็นการพิจารณาธาตุทั้ง 4 ที่มีอยู่ในร่างกาย โดยมุ่งเน้นที่การเห็นเป็นกองแห่งธาตุ การพิจารณานี้แบ่งธาตุออกเป็น 42 ประเภท รวมถึงปฐวีธาตุ (20), อาโปธาตุ (12), เตโชธาตุ (4) และวาโยธาตุ (6).

ธาตุทั้ง 4 นี้ เป็นส่วนที่ประกอบขึ้นเป็นร่างกาย การที่เรียกว่า หญิง ชาย เรา เขา สัตว์ บุคคล มนุษย์ เทวดา พรหม นั้น หาใช่อื่นไม่ แท้จริงก็ได้แก่ธาตุ 4 ที่รวมกันเป็นกลุ่ม เป็นกองปรากฏขึ้นเป็นรู…

ธาตุทั้ง 4 ประกอบขึ้นเป็นร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นหญิง ชาย สัตว์ หรือบุคคล เมื่อพิจารณาถึงธาตุดังกล่าว เราจะเห็นว่าเป็นเพียงรูปแบบที่เกิดจากกรรม การพิจารณาโดยย่อและพิสดารเป็น…

…จริญธาตุทั้ง 4 1. สุญญติ อวคาห อนัตตลักขณะปรากฏทางใจ 2. สตฺตสญฺญ์ สมัคฆาเฏติ ละความเห็นว่าเป็นสัตว์ บุคคล ชาย หญิง เสียได้ ไม่มีการหวาดกลัวต่อภัยใหญ่น้อย ที่เนื่องมาจากสัตว์ร้าย ต่าง ๆ มีจิตใจคล้ายจะเป็นพร…

การเจริญจตุธาตุววัตถานมีอานิสงส์ 8 ประการ เช่น สุญญติ อวคาห และสตฺตสญฺญ์ ที่ช่วยให้ละความเห็นว่าเป็นสัตว์ การมีจิตใจที่มั่นคง ลดความหวาดกลัวต่างๆ ได้ อิฏฐานิฏเฐสุ อุคฆาฏนิคฆาฏิ ที่ทำให้มีปัญญากว้างขวา

…มวดนี้เป็นพื้นภูมิในการนำไปเจริญวิปัสสนากรรมฐาน ปัญญาที่สามารถ แยกความเป็นตัวตนเราเขา ความเป็นสัตว์ บุคคลออกได้ ต้องเป็นปัญญาที่ได้มาจากการเจริญ วิปัสสนากรรมฐาน จนบรรลุวิปัสสนาญาณ 1.2.4 ชีวิตคือรูปนาม การม…

…ำให้เกิดความเข้าใจตรงกันในสังคม เรื่องนี้เป็นพื้นฐานสำคัญในการเจริญวิปัสสนากรรมฐานและพัฒนาปัญญาในตัวบุคคล.