หน้าหนังสือทั้งหมด

อิริยาบถและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
28
อิริยาบถและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…ร, ในการกิน ดื่ม เคี้ยว ลิ้ม ในการถ่ายอุจจาระและปัสสาวะ ในเวลาเดิน ยืน นั่ง หลับ ตื่น พูด นิ่ง”2 4. ปฏิกูลมนสิการ คือ การพิจารณาร่างกายของตนเอง ตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้าซึ่งมีส่วน ประกอบต่างๆ ที่ไม่สะอาดปร…
เนื้อหาเกี่ยวกับการกำหนดอิริยาบถและสัมปชัญญะในการปฏิบัติธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ประกอบไปด้วยการรับรู้ในอาการที่เกิดขึ้นขณะยืน เดิน นั่ง และนอน รวมถึง…
การพิจารณาอายตนะในธรรมวินัย
32
การพิจารณาอายตนะในธรรมวินัย
…ึง กิเลสที่ผูกใจสัตว์ไว้กับทุกข์ มีด้วยกัน 10 อย่าง คือ สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส กามราคะ ปฏิฆะ รูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ อวิชชา บ ท ที่ 1 กั ม ม ฏ ฐ า น และ วิธี ป ฏิ บั ติ ใน พระไตรปิฎก …
ภิกษุในธรรมวินัยที่ให้ความสำคัญต่อการพิจารณาอายตนะทั้งภายในและภายนอก โดยวิเคราะห์ความเกิดขึ้นและดับของรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เพื่อให้เข้าถึงความรู้ที่ตั้งอยู่บนสติ การรู้จักต่ออายตนะและสังโยชน์
สมถกัมมัฏฐานและวิปัสสนากัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
38
สมถกัมมัฏฐานและวิปัสสนากัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
…านเป็นวิธีการฝึกจิต เพื่อให้จิตสงบเป็นสมาธิจนกระทั่งจิตปราศจากนิวรณ์ เข้าถึงฌาน มีวิธีการที่ใช้ในการปฏิบัติในคัมภีร์ 40 วิธี คือ กสิณ 10 อสุภะ 10 อนุสติ 10 อาหาเร ปฏิกูลสัญญา จตุธาตุววัตถาน อรูปกัมมัฏฐาน…
เนื้อหานี้อธิบายถึงแนวคิดหลักของสมถกัมมัฏฐานซึ่งเป็นการฝึกจิตเพื่อให้เกิดสมาธิและฌาน รวมถึงวิปัสสนากัมมัฏฐานที่เน้นการอบรมปัญญาเพื่อรู้แจ้งในสภาวะของสังขาร ซึ่งทั้งสองมีความสัมพันธ์กันและช่วยนำไปสู่กา
วิปัสสนากัมมัฏฐาน: การเห็นแจ้งในไตรลักษณ์
46
วิปัสสนากัมมัฏฐาน: การเห็นแจ้งในไตรลักษณ์
…ากัมมัฏฐานก็จะไม่ปรากฏ ซึ่งแตกต่างจากสมถกัมมัฏฐาน ซึ่งแม้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะยังไม่เกิดขึ้น ก็มีการปฏิบัติกันอยู่ก่อนแล้ว อย่างเช่น อาจารย์อาฬารดาบส และอุทกดาบส ผู้เจริญกัมมัฏฐานจนได้ อรูปฌาน 3 และอรูปฌ…
…้เจริญเห็นแจ้งในนามรูป เห็นแจ้งในไตรลักษณ์ รวมถึงอริยสัจและนิพพาน ซึ่งแตกต่างจากสมถกัมมัฏฐานที่มีการปฏิบัติก่อนพระสัมมาสัมพุทธเจ้า วิปัสสนามีเฉพาะในพระพุทธศาสนา โดยมุ่งเป้าหมายไปที่ความบริสุทธิ์และมรรคผล…
การเข้าใจอนิจจังและการละสังโยชน์
47
การเข้าใจอนิจจังและการละสังโยชน์
…ในขั้นสุตตมยปัญญา ที่เกิดจากการอ่าน ฟัง หรือจินตมยปัญญา ที่อาศัยการวิเคราะห์ คิด พิจารณา แต่เมื่อผู้ปฏิบัติ ได้เจริญ ภาวนา จนกระทั่งได้ญาณทัสสนะ ก็จะเห็นด้วยวิปัสสนาปัญญา (2) ละสังโยชน์ นอกจากผลแห่งการเห…
…ไม่ติดยึดกับอวัยวะหรือความรู้สึกที่เปลี่ยนแปลงได้ สังโยชน์คือกิเลสที่ผูกใจซึ่งมีอยู่ 10 อย่าง และการปฏิบัติวิปัสสนาช่วยให้มองเห็นความจริงและละสังโยชน์ได้ ควรกำจัดอุปาทานและเรียนรู้ว่าทุกสิ่งไม่มีความเป็น…
ความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน
52
ความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน
… 6. อารมณ์ 7. จิต 8. ผล 9. อานิสงส์ เอกัคคตาเจตสิก กสิณ อสุภะ อนุสติ พรหมวิหาร อรูป กัมมัฏฐาน อาหาเรปฏิกูลสัญญา จตุธาตุววัตถาน มหัคคตจิต รูปฌาณ 4, อรูปฌาณ 4 ปัจจุบันทำให้จิตเป็นสุข เยือกเย็น ได้อภิญญา 5 …
…การสนับสนุนการทำสมาธิและวิปัสสนา เพื่อให้เกิดสติปัญญาและความสุขในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่ได้รับจากการปฏิบัติธรรมที่ถูกต้อง ซึ่งจะนำไปสู่การหมดกิเลสและการเกิดในสุคติพรหมโลกในอนาคต.
สมาธิและฌานตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
62
สมาธิและฌานตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
…วงธรรมกายทิพย์ละเอียดขนาดโตเป็น 4 เท่าฟองไข่แดง ของไก่ เป็นดวงปฐมมรรคที่ฐานที่ 7 ของกายทิพย์ละเอียด ปฏิบัติต่อไปก็จะเข้าถึงกายรูปพรหมหยาบ ซึ่งมีดวงธรรมขนาดโตเป็น 5 เท่า เมื่อเกิดดวงปฐมมรรคและเข้ากลางผ่าน…
…กายทิพย์ โดยเริ่มจากการหยุดใจที่กลางดวงธรรม จนมีการสร้างดวงปฐมมรรคของกายละเอียดขนาดเท่าฟองไข่แดง การปฏิบัติต่อไปจะนำไปสู่การเข้าถึงฌานต่าง ๆ ประกอบไปด้วยฌาน 1-4 ของกายมนุษย์และกายทิพย์ รวมถึงการขยายของดว…
คุณธรรม 7 ประการของกัลยาณมิตร
81
คุณธรรม 7 ประการของกัลยาณมิตร
…สามารถถ่ายทอดธรรมะ ที่ลึกซึ้งยากแก่การเข้าใจให้เป็นเรื่องง่ายเข้าใจได้ชัดเจน เช่น ขันธ์ 5 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท 12 อุปมา เหมือนจุดไฟในที่มืด หงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง 7. โน จฏฺฐาเน …
บทความนี้นำเสนอถึงคุณธรรม 7 ประการที่สำคัญของกัลยาณมิตร ซึ่งรวมถึงความเคารพ, การมีศีลและสมาธิ, การอบรมผู้เรียน, การอดทนต่อคำตักเตือน, การสอนธรรมะ, ความมั่นคงในธรรม และการไม่ชักนำไปในทางเสื่อม สิ่งเหล่
การเลือกอาจารย์ในการปฏิบัติธรรม
83
การเลือกอาจารย์ในการปฏิบัติธรรม
…พิจารณา อย่างมาก พระภาวนาวิริยคุณ (หลวงพ่อทัตตชีโว) ได้ให้แนวทางในการเลือกพระอาจารย์ หรือสำนักในการ ปฏิบัติธรรม พอเป็นหลักง่ายๆ ไว้ว่า “ก่อนที่จะเลือกสำนักปฏิบัติธรรมนั้น ถ้าจะให้ดีควรจะหาความรู้จากพระไต…
บทความนี้กล่าวถึงแนวทางในการเลือกอาจารย์สำหรับการปฏิบัติธรรม โดยแนะนำให้ค้นคว้าพระไตรปิฎกก่อน เพื่อเป็นแนวทางเลือกสำนักที่เหมาะสม และการพิจารณาความประพฤ…
การเลือกสถานที่เหมาะสมสำหรับการเจริญสมาธิ
85
การเลือกสถานที่เหมาะสมสำหรับการเจริญสมาธิ
…การดูแลรักษา และถ้าผู้อยู่ด้วยกัน มีจำนวนมาก อยู่ด้วยกันด้วยความไม่สงบ ก็จะส่งเสียงอื้ออึง รวบกวนการปฏิบัติธรรม แต่ถ้าหากที่นั้น เป็นที่ใหญ่มีผู้อยู่ด้วยกันด้วยความสงบสุข มีความสามัคคีกัน รักการปฏิบัติธร…
…รนั่งสมาธิ เช่น มหาวาส, นวาวาส, ชราวาส และอื่นๆ นอกจากนี้ยังแนะนำลักษณะของสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เกิดสมาธิที่มีประสิทธิภาพ โดยสถานที่ควรมีความสงบเรียบร้อยและสะอาด เพื่อเอื้อต่อการฝึ…
การเลือกสถานที่สำหรับการเจริญกัมมัฏฐาน
86
การเลือกสถานที่สำหรับการเจริญกัมมัฏฐาน
…ใจไม่สงบเป็นสมาธิ 14. ปฏฏนสนนิสสิตา สถานที่ที่อยู่ใกล้ท่ารถ ท่าเรือ ผู้คนไปมาขวักไขว่ ทำให้รบกวนการ ปฏิบัติได้ 15. ปจฺจนฺตสนฺนิสิตตา สถานที่ที่ติดกับชายแดน ซึ่งห่างไกลจากความเจริญ อาจจะมีผู้คน ที่ไม่เลื่…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับสถานที่ที่อาจก่อให้เกิดความกังวลใจในการปฏิบัติธรรมหรือทำสมาธิ เช่น สถานที่ที่มีผู้คนไปมามาก, เสียงรบกวนจากการเก็บฟืนหรือการทำการเกษตร, สถานที่…
การรักษาและการปฏิบัติธรรมในยามป่วยไข้
87
การรักษาและการปฏิบัติธรรมในยามป่วยไข้
…ต การมาถึงมือหมอทันการณ์ก็อาจทำให้รักษาชีวิตไว้ได้ หรือไม่ก็อาจทำให้อาการป่วยไม่เรื้อรังเสียเวลา การปฏิบัติธรรมซึ่งบางครั้งอาการป่วยอาจยืดเยื้อเรื้อรังไปนานเป็นอาทิตย์หรือเป็นปีๆ แต่เมื่อได้รับ การรักษาท…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการรักษาในยามป่วยไข้และการปฏิบัติธรรมอย่างทันท่วงที โดยเน้นคุณสมบัติที่เหมาะสมสำหรับสถานที่การปฏิบัติธรรม เช่น ความเงียบสงบและการ…
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
90
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
…ามแนว วิสุทธิมรรค ซึ่งท่านมุ่งถึงพระภิกษุผู้บำเพ็ญกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนาเป็นสำคัญ แต่ฆราวาสผู้มุ่ง ปฏิบัติกัมมัฏฐาน แม้จะถวายตัวแด่พระพุทธเจ้าและแด่อาจารย์สอนกัมมัฏฐาน ก็ย่อมมีผลดีเช่นกัน ถึงแม้ว่าพระสั…
…ัวแด่พระเถระและประสบความสำเร็จในทางธรรม แม้ว่าจะยังไม่ได้ยินเสียงของพระพุทธเจ้าก็ตาม การจริงใจและการปฏิบัติอย่างถูกต้องย่อมให้ผลดี แม้จะเริ่มโดยไม่มอบตัวก็ตาม ก็ยังสามารถบรรลุผลได้ เช่นเดียวกับการสร้างจิ…
แนวคิดเกี่ยวกับกสิณในพระพุทธศาสนา
13
แนวคิดเกี่ยวกับกสิณในพระพุทธศาสนา
แนวคิด 1. กสิณเป็นหลักปฏิบัติที่พบได้ทั้งในพระพุทธศาสนาและนอกพระพุทธศาสนา แต่ กสิณที่เป็นหลักปฏิบัติในพระพุทธศาสนาเป็นการปฏิบ…
เนื้อหาเกี่ยวกับกสิณเป็นหลักปฏิบัติที่สำคัญในพระพุทธศาสนาซึ่งมีเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการทำฌาน โดยกสิณแบ่งเป็น 10 ประเภทที่ช่ว…
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
14
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
บทที่ 1 กสิณ 10 ในเรื่องของปฏิบัติสมถกัมมัฏฐาน ได้เคยกล่าวถึงอารมณ์ของกัมมัฏฐาน 7 หมวดไว้แล้ว ในวิชาสมาธิ 5 สำหรับในบทเรียนนี้ นัก…
บทที่ 1 ของหนังสือเน้นความสำคัญของกสิณในพระพุทธศาสนา เป็นวิธีปฏิบัติที่สามารถนำไปสู่การเข้าถึงฌานที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนไว้ โดยระบุวิธีการเจริญกสิณที่ผู้ปฏิบัต…
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
18
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
…น กาย ใจ) ทั้ง 2 อย่าง ตาม คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ นิมิตแบ่งออกเป็น 3 คือบริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต อารมณ์ที่ได้รับเลือกและเพ่งเป็นกัมมัฏฐาน เรียกว่า บริกรรมนิมิต ซึ่งหมายถึง เครื่องหมายสำหรั…
…ซึ่งอารมณ์หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดและตรงกับนิมิต นิมิตแบ่งเป็น 3 ประเภทคือ บริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต โดยบริกรรมนิมิตหมายถึงการเลือกอารมณ์เพื่อฝึกสมาธิ ส่วนอุคคหนิมิตเป็นภาพในจิตที่เกิดจากการปฏ…
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
…จนติดแน่นเป็น อุคคหนิมิตที่ศูนย์กลางกาย คือ จะหลับตาหรือลืมตาก็เห็นดวงกสิณชัดเจนเท่ากันจนคล่องแคล่ว ปฏิภาคนิมิตก็จะเกิดขึ้นเป็นสภาพที่สะอาด ไม่ด่างพร้อยจะใสเป็นกระจกงามกว่าอุคคหนิมิต จิตจะตั้งมั่น นิวรณ์…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โ…
การทำองค์กสิณสีต่างๆ
24
การทำองค์กสิณสีต่างๆ
… ชัดเจนเหมือนกับลืมตาเห็น มีโทษแห่งกสิณ ยังปรากฏอยู่ คือ เกสรก้านและระหว่างกลีบเป็นต้นย่อมปรากฏ ส่วนปฏิภาคนิมิตที่เกิดขึ้น พ้นจากโทษแห่งกสิณ มีสภาพใสบริสุทธิ์สะอาด เหมือนแก้วมณีสีเขียว จนใจรวมตกศูนย์เข้า…
…ง และแดง โดยแนะนำวิธีการใช้ดอกไม้หรือกระดาษสีที่เหมาะสม พร้อมทั้งการบริกรรมภาวนาให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต เพื่อเข้าถึง ‘ดวงปฐมมรรค’ ได้อย่างชัดเจน ผู้ที่มีบารมีสามารถสำเร็จการเจริญกสิณนี้ได้ง่ายๆ ด…
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
25
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
…้สั่งสมไว้ในชาติปางก่อน เพียงได้เห็นดอกไม้สีขาว ดอกบัวขาว ผ้าขาว เป็นต้น ก็สามารถสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต สำหรับผู้จะจัดทำองค์กสิณสีขาว การจัด ทำองค์กสิณนี้ก็คล้ายคลึงกันกับนีลกสิณ ปีตกสิณ โลหิตกสิ…
…ารมีในชาติปางก่อน การเพ่งมองสิ่งต่างๆ เช่น ดอกไม้ สีขาว แสงสว่าง และที่ว่าง เพื่อสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตจนเข้าถึงดวงปฐมมรรค ข้อมูลเหล่านี้ช่วยเป็นแนวทางในการเจริญสมาธิและเข้าใจธรรมะลึกซึ้งยิ่งขึ้น…
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
30
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
…กสิณมีลักษณะพิเศษหลายประการ เช่น เมื่อได้รูปฌาน 4 จากการเพ่งกสิณอย่างหนึ่ง แล้ว ถ้าต้องการอุคคหนิมิตปฏิภาคนิมิตจากกสิณอีก 9 อย่างที่เหลือ ก็ไม่ต้องจัดทำองค์กสิณ ขึ้นใหม่ ให้มองดูสิ่งอื่น ๆ ตามธรรมชาติ เช…
เนื้อหาเกี่ยวกับคุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 ซึ่งช่วยให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตได้ง่าย รวมทั้งสามารถทำให้เข้าถึงฌานได้เร็วกว่ากัมมัฏฐานอื่นๆ อธิบายถึงฤทธิ์พิเศษของกสิณแต่ล…