หน้าหนังสือทั้งหมด

พรหมวิหารธรรม และการแผ่เมตตา
145
พรหมวิหารธรรม และการแผ่เมตตา
…ระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ทิศที่ ๔ ก็เหมือนกัน ตามนัยนี้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้องขวาง ด้วยจิตประกอบด้วยเมตตา อันไพบูลย์ ถึงความเป็นใหญ่หาประมาณมิได้ ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียน แผ่ไปตลอดโลก ทั้งสัตว…
บทความนี้กล่าวถึงพรหมวิหารธรรมซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นแนวทางในการสร้างจิตใจที่สูงส่งและบริสุทธิ์ โดยมีการอธิบายถ…
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก
147
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก
…ญาณรอบคอบและสามารถทรง วิจารณ์เหตุการณ์ภายในภายนอกอันเป็นไปในสมัยเพื่อได้พระญาณแจ้งเหตุผลประจักษ์ชัด ประกอบพระราโชบาย หรือพระราชนโยบายให้ลุล่องอุปสรรคทั้งหลาย ประสบความสำเร็จเป็น ผลดีต่าง ๆ ตามโครงการพระราชด…
บทความนี้พูดถึงบทบาทและอำนาจของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช โดยเน้นที่กำลังอำมาตย์และความสำคัญในด้านต่าง ๆ เช่น นิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ รวมถึงการมีอำนาจทางวิชาการและศีลธรรมของพระองค์ ที่ส่ง
การเจริญอิทธิบาทในธรรมวินัย
155
การเจริญอิทธิบาทในธรรมวินัย
…ทั้งหลาย ในเรื่องอายุของภิกษุ มีอธิบายอย่างไร ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุ ในธรรมวินัยนี้ เจริญอิทธิบาทประกอบด้วยฉันทสมาธิ สมาธิที่มีฉันทะเป็นเหตุหรือเป็นใหญ่ คือ ทำฉันทะให้เป็นอธิบดี (เป็นใหญ่) จึงได้สมาธิ ได…
เนื้อหากล่าวถึงการเจริญอิทธิบาท ๔ ประการ ซึ่งรวมถึง ฉันทะ (ความพอใจ), วิริยะ (ความเพียร), จิตตะ (ความตั้งใจ) และ วิมังสา (การพิจารณา) ที่ช่วยนำไปสู่ความสำเร็จในชีวิตตามธรรมวินัย นอกจากนี้ยังได้มีการกล
วัตรและธรรมที่พึงปฏิบัติในพระราชกรณียกิจ
159
วัตรและธรรมที่พึงปฏิบัติในพระราชกรณียกิจ
…ทรงมีธรรมเป็น ธง ทรงมีธรรมเป็นตราเป็นเบื้องหน้า ทรงมีธรรมเป็นใหญ่ ทรงจัดแจงรักษา คุ้มครองป้องกัน ทรงประกอบด้วยธรรม ดังพระพุทธภาษิตที่ตรัสถึงพระราชาจักรพรรดิและจักกวัตติวัตร พร้อมทั้ง อายุวัฑฒนธรรม วรรณวัฑฒน…
เนื้อหาพูดถึงวัตรที่พึงปฏิบัติในหมวดต่างๆ เช่น ชนภายใน พลกาย กษัตริย์ และพราหมณ์ รวมถึงการมอบทรัพย์ให้แก่ผู้ไม่มีทรัพย์ การลาจากอกุศล สะท้อนถึงการปฏิบัติธรรมในฐานะผู้นำ ซึ่งรวมถึงการดูแลปราบทุกข์และส่
ธรรมราชาแห่งพระราชาจักรพรรดิ
169
ธรรมราชาแห่งพระราชาจักรพรรดิ
…สักการะธรรม มีธรรมเป็นตราเป็นเบื้องต้น เป็น ธรรมาธิปไตย มีธรรมเป็นใหญ่ ทรงจัดแจงรักษาป้องกันคุ้มครองประกอบด้วยธรรม ในอันโตชน คนภายใน ในกษัตริย์ ในอนุยันตะคือราชบริพารในพลกาย ในพราหมณ์ - คฤหบดี ในชาวนิคม ชนบ…
…ีธรรมเป็นธงและตราในการปกครอง พระองค์ทรงจัดการรักษาความสงบสุข โดยธรรมทั้ง 5 ประการ เป็นส่วนสำคัญในการประกอบการปกครองไม่ให้ถูกเปลี่ยนแปลงจากข้าศึกที่เป็นมนุษย์ไหน ๆ สอนให้รู้จักธรรมเป็นหลัก และยึดถือรักษาไว้เ…
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
170
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
…มั่น ๔. เมตตา ความมีเมตตาไมตรีจิต คิดปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข ๑๐.อุเบกขา ความมีใจมัธยัสถ์เป็นกลาง ประกอบด้วยความเป็นธรรม ไม่ลุอำนาจอคติ ในการปฏิบัติทั้งปวง. ทศพิธราชธรรม ๑๐ ประการ คือ ๑. ทาน การให้เพื่อสง…
บทความนี้กล่าวถึงบารมี 10 ประการซึ่งประกอบด้วยทาน, ศีล, เนกขัมมะ, ปัญญา, วิริยะ, ขันติ, สัจจะ, อธิษฐานะ, เมตตา และอุเบกขา โดยอธิบายว่าแต่ละบาร…
ทศพิธราชธรรมและบารมีของพระมหากษัตริย์
171
ทศพิธราชธรรมและบารมีของพระมหากษัตริย์
…พระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๗๕ ๕. อักโกธะ ความไม่โกรธ ตลอดถึงไม่พยาบาทมุ่งร้ายใคร ประกอบด้วยเมตตา 5. อวิหิงสา ความไม่เบียดเบียนผู้อื่นตลอดถึงสัตว์มีชีวิตให้เป็นทุกข์เดือดร้อนประกอบด้วย ๗. …
เนื้อหาเกี่ยวกับคุณธรรม 10 ประการของพระราชา เช่น ความไม่โกรธ ความไม่เบียดเบียน และความอดทน ในบริบทของทศพิธราชธรรมและบารมีของพระมหากษัตริย์ไทย ที่ทรงมีมาตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน คำสอนเหล่านี้ก่อตั้
แนวพระราชดำริในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโดยสมเด็จพระญาณสังวร
176
แนวพระราชดำริในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโดยสมเด็จพระญาณสังวร
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๘๐ อาศัยอยู่บนโลกได้โดยปกติสุขสืบไป จึงทรงพยายามประกอบพระราชกรณียกิจในหลาย ๆ ด้าน เพื่อเป็นการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของประเทศให้อยู่ในสภาพที่ดีที่สุดเท่าที่จ…
สมเด็จพระญาณสังวรทรงมองปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างรอบคอบ โดยทรงมีพระราชดำริในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม การปลูกป่า และการใช้ที่ดินอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการวางแผนการใช้ที่ดิน
บทบาทของเมตตาและอุเบกขาในพระพุทธศาสนา
187
บทบาทของเมตตาและอุเบกขาในพระพุทธศาสนา
ฝ่ายนี้มาประจบกันเข้าแล้ว อำนาจจิตใจที่ประกอบด้วยธรรม คือเมตตาก็ย่อมชนะอำนาจจิตใจที่ ประกอบด้วยโทสะ วิหิงสาในที่สุด แต่ว่ากว่าที่จะชนะได้นั้นก็ต้…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของเมตตาและอุเบกขาในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่า เมตตาคืออำนาจในการต่อสู้กับอธรรมนั้นต้องใช้สัจจะกิริยา และการฝึกอุเบกขาเพื่อความสงบสุขในจิตใจ เมตตาบารมีแบ่งออกเป็น 3 ชั้น มีอำนาจ
พระราชพิธีบรมราชาภิเษกและพระบิดาแห่งชาติ
201
พระราชพิธีบรมราชาภิเษกและพระบิดาแห่งชาติ
… จาคะ สละ บริจาค อาชชวะ ความ ตรง มัททวะ ความอ่อนโยน ตละ ความเพียรปฏิบัติหน้าที่ อักโกธะ ความไม่โกรธ ประกอบด้วยเมตตา อวิหิงสา ความไม่เบียดเบียนประกอบด้วย กรุณา ขันติ ความอดทน อวิ โรธนะ ความไม่ผิด อันใคร ๆ อา…
ในวันที่ 5 ธันวาคม 2531 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงมีพระชนมายุครบ 61 ปี ถือเป็นวันมงคลแห่งชาติ พระองค์ทรงบริหารประเทศด้วยหลักธรรมาทรัพย์อย่างสูงสุด เช่น ทาน ศีล จาคะ และความมีเมตตา ซึ่ง
พระราชกุศลและการบำเพ็ญบุญ
205
พระราชกุศลและการบำเพ็ญบุญ
อาทิทานมัยสีลมัยภาวนามัยบุญกิริยา เป็นไปในพระพุทธพิรัตนตรัยอดิศัยอนุตตรบุญเขต ประกอบสมณเพศบริษัทเป็นต้น ทรงแผ่พระราชกัลยาณจิตถวายส่วนพระราชกุศล อุทิศส่วนพระ ราชกุศล พระราชทานส่วนพระราช…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการบำเพ็ญพระราชกุศลของพระมหากษัตริย์ที่มีต่อพระพุทธศาสนา และความสำคัญของการทำบุญเพื่อให้เกิดประโยชน์ในทั้งสองภพ รวมถึงการกระทำต่างๆ ที่ถือเป็นการทำความดีในทุกภพ โดยอิงจากหลักแห่งพระส
ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
209
ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
…่กล่าวมานี้จะเห็นได้ว่า วิริยะ เพียร ขันติ อดทน สัจจะ จริง และอธิษฐานะ ทง ๔ ประการนี้เป็นธรรมมะที่มีประกอบกันอยู่ เมื่อยกขึ้นข้อหนึ่ง ก็ยอมมีอีก ประกอบด้วยเสมอ ไม่เช่นนั้น จะไม่ได้เลยสักข้อเดียว เช่นอธิษฐาน…
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางในการทำดีและการตั้งใจมุ่งมั่นในอธิษฐานตามหลักธรรมที่พระเจ้าเนมิราชเคยปฏิบัติ เรื่องของการตั้งใจเพื่อผลแห่งความดี และการมองเห็นความจริงผ่านประสบการณ์ของพระองค์ เมื่อทรงพิจารณาว่าก
ความสำคัญของเมตตาและความไม่โกรธในชีวิต
211
ความสำคัญของเมตตาและความไม่โกรธในชีวิต
…เองลุอำนาจความโกรธ กิริยาที่แสดงความโกรธออกมานั้นไม่งาม ข้อที่พระมหากษัตริยาธิราชทรงมีพระราชอัธยาศัยประกอบด้วยพระเมตตาไม่ทรงปรารถนาก่อ เวรให้ผู้ใดผู้หนึ่ง ไม่ทรงพระพิโรธด้วยเหตุที่ไม่ควร แม้มีเหตุให้ทรงพระพ…
เนื้อหากล่าวถึงความสำคัญของการรักษาใจให้สงบไม่ให้เกิดความโกรธ และการปฏิบัติตนเพื่อให้มีเมตตาจริงในจิตใจ โดยเฉพาะการพิจารณาหาต้นเหตุของอารมณ์เป็นสิ่งสำคัญ เมตตาจริงจะต้องมีความจริงใจหรือสัจจะซึ่งช่วยทำ
พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
223
พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
… จาคะ สละ บริจาค อาชชวะ ความ ตรง มัททวะ ความอ่อนโยน ตละ ความเพียรปฏิบัติหน้าที่ อักโกธะ ความไม่โกรธ ประกอบด้วยเมตตา อวิหิงสา ความไม่เบียดเบียนประกอบด้วย กรุณา ขันติ ความอดทน อวิ โรธนะ ความไม่ผิด อันใคร ๆ อา…
ในวันเสาร์ที่ ๕ ธันวาคม ปีพุทธศักราช ๒๕๓๐ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้เฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๕ รอบ และได้มีบทบาทสำคัญในการบริหารประเทศ โดยใช้หลักธรรมในการปกครองชาวไทย เช่น การให้ทาน ศีล จาค
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
229
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
…ตัวก้าวหน้าไป คือความเพียรตั้งขึ้นไป และ ดำเนินก้าวหน้าไป ไม่ล้มเลิกลงในเมื่อมีลักษณะการทรงตั้งทั้ง ประกอบอยู่จนกระทั่งบรรลุ ความสําเร็จ. ๓ บ วิริยะ เป็นบารมีข้อที่ ๕ ที่พระโพธิสัตว์ได้บำเพ็ญมาเป็นอันมาก ใน…
บทความนี้กล่าวถึงการตั้งความเพียรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะจากคำสอนของสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งรวมถึงการระวังบาป การละบาป การทำบุญ และการรักษาบุญ นอกจากนี้ยังนำเสนอพระมหาชนกเป็นตัวอย่างของความเพียรพยายาม ที่ไม
การบำเพ็ญเพียรและขันติในพระพุทธศาสนา
230
การบำเพ็ญเพียรและขันติในพระพุทธศาสนา
…เป็นปกติ อาการดังนี้เรียกว่า โสรัจจะ ที่แปลว่าความเสงี่ยมคือสงบปกติ ขันติที่สมบูรณ์จึงต้องมีโสรัจจะ ประกอบอยู่ด้วยการ หัดอดกลั้นและทำใจให้สงบเป็นปกติในเวลาที่ถูกต้องอนิฏฐารมณ์ คือเรื่องที่ไม่ชอบ ย่อมยากใน ต…
เนื้อหานี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการบำเพ็ญเพียรและขันติในพระพุทธศาสนา โดยสอนให้รู้ว่าแม้จะมีอุปสรรคและความเหนื่อยยาก แต่การมีความเพียรและความอดทนในการทำงานจะนำไปสู่ผลสำเร็จในที่สุด ความเพียรแบ่งออกเป็นห
พระราชดำรัสของสมเด็จพระญาณสังวร
236
พระราชดำรัสของสมเด็จพระญาณสังวร
…พระมหากษัตริย์ตั้งมั่นอยู่ในพระมหากรุณาธิคุณอันไม่มีที่สิ้นสุด ด้วยน้ำพระราชหฤทัยและพระ ราชจริยาวัตรประกอบไปด้วยทศพิธราชธรรมและพระราชธรรมจริยาทั้งปวง ดังที่รับพระราชทาน ยกสาธกถวายในกถามรรคนี้ เป็นส่วนปรหิตป…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชดำรัสของสมเด็จพระญาณสังวร และความสำคัญของคำสัตย์จริงตามพระพุทธภาษิต อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และประชาชนไทย โดยยกตัวอย่างธรรมะอย่างเช่น มัททวะและตบะ คุณ เพื่อ
ความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติของมนุษย์
247
ความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติของมนุษย์
…งค์ดุจเดียวกัน กาลัญญุตา ในอรรถวิกัปหลังนี้ ย่อม สําหรับกับนิพัทธกิจ บุคคลผู้อกาลัญญู ไม่รู้จักกาลแลประกอบการงานให้ผิดเวลา มิใช่ว่าจะนำหายนะมาแก่ ตนเท่านั้นก็หาไม่ ย่อมยังความเสียหายให้เกิดแม้แก่ผู้อื่นอันเ…
เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติที่แม่นยำในงานต่าง ๆ โดยเฉพาะในบริบทของพระพุทธศาสนา ซึ่งตั้งอยู่บนหลักการของกาลัญญุตา บุคคลที่ไม่รู้จักเวลานั้นไม่เพียงแต่สร้างผลเสียให้ตน
คุณธรรมและวุฒิบุคคลในพระพุทธศาสนา
255
คุณธรรมและวุฒิบุคคลในพระพุทธศาสนา
…ก่ ผู้ใหญ่ในตระกูล มีวาจาละเอียด เจรจาแต่ถ้อยคำอันจะนำให้เกิดมิตรสันถวะเว้นคำส่อเสียดให้เขา แตกร้าว ประกอบตนในอุบายเครื่องบำบัดมัจฉริยโทษ ครอบงำความโกรธเสียได้ ตั้งอยู่ในสัตย์ ในธรรม ว่าเป็นสัตบุรุษ ดังนี้ …
บทความนี้เสนอแนวทางเกี่ยวกับวุฒิบุคคลตามหลักพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการเคารพผู้มีคุณความดีทั้ง 3 ประเภท ได้แก่ ชาติวุฑโฒ วยวุฑโฒ และคุณวุฑโฒ ที่ถูกชูไว้ว่าสมควรได้รับการนบนอบและระลึกถึงการปฏิบัติที่เป
ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม
258
ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม
…นฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม ๑ ๒๖๓ ครั้งเมื่อ คุณข้อนี้มีในท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นย่อมเข้าใจที่จะ ประกอบกิจไม่ให้อากูล ยังประโยชน์ตนประโยชน์ท่านให้สำเร็จบริบูรณ์ด้วยสามารถ แม้เมื่อมีภัยที่ น่าหวั่นหวาดตั้…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของความฉลาดและการตัดสินใจที่ถูกต้องในสถานการณ์ที่มีภัย จากกรณีศึกษาของคณะมัลลกษัตริย์ในกุสินารา ที่ไม่แจกพระสารีริกธาตุให้กับทูตจากหลายพระนครทันที โดยมีการแบ่งปันเป็นสี่ส่วนเพื