ประเภท : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 50 / 75

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 399 [ประเภทแห่งอารมณ์] ก็เมื่อพระโยคาวจรออกจากปัญจมฌาน ซึ่งมีอภิญญาเป็นบาทแล้ว จึงพิจารณาอารมณ์มีรูปเป็นต้นที่จ…

เนื้อหาจะอธิบายถึงประเภทแห่งอารมณ์และอภิญญาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นการพิจารณาอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับสมถกรรมฐานและวิปัสสน…

…ุปัสสนา การพิจารณาเห็นโดยไม่มีเครื่องหมาย ๑ อัปปณิหิตานุปัสสนา การพิจารณาเห็นโดยไม่มีที่ตั้งลง ๑ ฯ [ประเภทแห่งวิสุทธิ] พึงทราบอย่างไร ? พึงทราบอย่างนี้ คือ ปาริสุทธิศีล ๔ คือ ปาฏิโมกข์สังวรศีล ๑ อินทรียสังว…

ในหน้า 400 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา มีการอธิบายถึงประเภทแห่งวิโมกข์ 3 ประการ ได้แก่ สุญญตานุปัสสนา, อนิมิตตานุปัสสนา และอัปปณิหิตานุปัสสนา เพื่อเชื่อมโยงไปย…

…รรคทั้ง ๔ ที่พระอริยาบุคคลเจริญ ตามลำดับแห่งวิสุทธิ ๖ อย่างนี้ ท่านเรียก ชื่อว่าญาณทัสสนาวิสุทธิ ฯ [ประเภทแห่งวิโมกข์] อนัตตนุปัสสนา (การพิจารณาเห็นว่าไม่ใช่ตน) ที่กล่าว ไว้ในอุเทศนั้น ละอัตตาภินิเวส (ความย…

…จที่ยึดติด และภวังคบาตให้ชัดเจน โดยมีมรรคทั้ง ๔ และญาณทัสสนาวิสุทธิเป็นแนวทางสำคัญ ทั้งนี้จะกล่าวถึงประเภทแห่งวิโมกข์อย่างอนัตตนุปัสสนา และสุญญตานุปัสสนาเพื่อทำความเข้าใจทางพ้นจากกิเลส อีกทั้งความไม่เที่ยงข…

…ีทุกอย่าง ด้วยอำนาจอารมณ์และด้วยอำนาจ กิจของตน ฯ นี้เป็นความต่างแห่งวิโมกข์ ในอธิการแห่งวิโมกข์นี้ [ประเภทบุคคล] ก็บรรดาพระอริยบุคคลเหล่านี้ พระอริยาบุคคลผู้มีชื่อว่าโสดาบัน มีการไปอบายอันละเสียได้แล้ว มี ๒…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และเข้าใจมรรคและผลในพระอภิธรรม โดยเน้นถึงวิปัสสนาและวิโมกข์ที่ทำให้เกิดการเห็นแจ้งในหลักธรรม ทั้งในมรรคและผล การบรรลุของพระอริยบุคคลเช่นโสดาบันและสกิทาคาสี ประเด็นสำคัญคือค

…ีเหลือ สิ้นอาสวะเป็นยอดพระทักขิไณยบุคคล ในโลก ฯ นี้เป็นความต่างแห่งบุคคล ในอธิการว่าด้วยบุคคลนี้ ฯ [ประเภทสมาบัติ] ก็บรรดาสมาบัติเหล่านี้ ผลสมาบัติย่อมทั่วไปแม้แก่พระอริยบุคคล ทั้งสิ้น ด้วยอำนาจผลตามที่เป็น…

เนื้อหานี้พูดถึงความแตกต่างของบุคคลในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงพระอนาคามีและพระอรหันต์ที่ละกิเลสได้เด็ดขาด ไม่มีเหลือ นอกจากนั้นยังอภิปรายถึงสมาบัติ ผลของสมาบัติ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ ซึ่งเป็นขั้นพื

…เบื้องหน้า ของชน เหล่านั้น ก็เป็นสุคติดังนี้ ในคาถานี้แสดงวุฑฒบุคคลเป็นสรรพสาธารณะไม่มีจำกัด ควรจัด ประเภทพรรณนาได้เป็น ๓ ประเภทคือ ชาติวุฑโฒ ผู้เจริญโดยชาติ ๑ วยวุฑโฒ ผู้เจริญโดย วัย คุณวุฑโฒ ผู้เจริญโดยคุ…

บทความนี้กล่าวถึงพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส และหลักการปฏิบัติของวุฑฒบุคคลในไทยว่าเป็นการแสดงถึงการเคารพนบนอบพระคุณ โดยการรวมกลุ่มกันในคำสอนที่ส่งเสริมความรักและการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข การที่ท

…ิแต่คบกันสนิทแล้วก็เหมือนญาติที่สนิท เมื่อกิจ และเป็นผู้ช่วยรู้สึกด้วยในสมบัติวิบัติ ก็แต่มิตรนี้มี ประเภทต่าง ๆ เมื่อย่อกล่าวก็เป็น ๒ ข้อ คือ ปาปมิตร สหายที่เป็นคนไม่ดี กล่าวโดยอริย โวหารว่า มิตตปฏิรูป คนเ…

บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิตมนุษย์ตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุว่าหากบุคคลมีการคบหากับมิตรที่ดี เช่น กัลยาณมิตร จะส่งผลให้เกิดความเจริญ ในขณะที่การมีมิตรที่ไม่ดีอาจนำไปสู่ความเสื่อ

…ควรแก่โอวาทานุศาสน์ของพระ ศาสดา. สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงประกอบพุทธเวไนยย์ไว้ในคุณข้อนี้ทั้ง ๒ ประเภท โดย สมควรแก่เหตุเกิดขึ้น เพื่อชักนำให้ประทานพระธรรมเทศนา ข้อที่ทรงสั่งสอนให้ตั้งเมตตาโดย เจาะจงนั้น…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของเมตตาในพระพุทธศาสนา โดยเชื่อว่าเมตตาเป็นคุณธรรมที่สามารถนำไปสู่การช่วยเหลือและเสริมสร้างความสุขให้แก่ผู้คน เมตตาจิตช่วยให้มนุษย์มีความปรารถนาดีต่อกันและปฏิบัติตนเพื่อประโยชน

…รผู้สืบสาย ที่เรียกว่า โอรสจำพวกเดียว, เป็นธรรมดาของ โลกสันนิวาส ข้อนี้มีทั่วไป แม้ในกำเนิดดิรัจฉาน ประเภทชลาพุชะนอนในครรภ์และอัณฑชะเกิด ในฟองจำนวนที่ต้องฟัง เหตุดังนั้น การเลี้ยงรักษาบุตรของตนจึงเป็นหน้าที…

บทนี้เกิดขึ้นจากการอธิบายความสำคัญของบุตรในการสืบสายวงศ์สกุล มีการจำแนกประเภทของบุตรตามลักษณะการเกิด ความรับผิดชอบของมารดาบิดาในการเลี้ยงดูบุตร รวมถึงหลักคำสอนในพุทธศาสนาที่แสดง…

…ปรายภพเบื้องหน้าของชนเหล่านั้นก็เป็นสุคติ ดังนี้ ในคาถานี้แสดงวุฒบุคคลเป็นสรรพสาธารณะไม่จำกัด ควรจัดประเภทพรรณนาได้เป็น ๓ คือ ชาติวุฑโฒ ผู้เจริญโดยชาติ ๑ วยวุฑโฒ ผู้เจริญโดยวัย คุณวุฑโฒ ผู้เจริญโดยคุณ ในวุฒ…

บทความนี้เสนอแนวทางเกี่ยวกับวุฒิบุคคลตามหลักพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการเคารพผู้มีคุณความดีทั้ง 3 ประเภท ได้แก่ ชาติวุฑโฒ วยวุฑโฒ และคุณวุฑโฒ ที่ถูกชูไว้ว่าสมควรได้รับการนบนอบและระลึกถึงการปฏิบัติที่เป็นก…

… กลยาณมิตฺโต ปาปมิตฺโต มิตรดีเรียกกัลยาณมิตร มิตรชั่ว เรียกว่า ปาปมิตร. ลักษณะเครื่องกำหนดรู้มิตร ๒ ประเภทนั้น ในสิงคาลาวทสูตร แสดงไว้ว่า มิตรชั่วย่อม เป็นผู้ปอกลอก เป็นผู้พูดไม่ได้จริง เป็นผู้ประจบ เป็นผู้…

…รรพชิตและคฤหัสถ์ นอกจากนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของมิตรและอมิตรในทางพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นสองประเภท คือ มิตรดีและมิตรชั่ว ซึ่งถูกรับรู้ผ่านลักษณะนิสัยต่าง ๆ และการมีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับกัน ทำให…

ประโยค๑ - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 135 ตัทธิต [๑๐๒] ปัจจัยหมู่หนึ่ง เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่เนื้อความย่อ สำหรับใช้แทนศัพท์ ย่อคำพูดลงให้สั้น เรียกง่าย ๆ เหมือนคำว่า " สยาม ชาโต เกิด

…กรณ์ ซึ่งเป็นปัจจัยที่ช่วยเกื้อกูลแก่เนื้อความ โดยเฉพาะในส่วนของสามัญญูตัทธิตที่มีการแบ่งออกเป็น 13 ประเภท ได้แก่ โคตตตาธิต ตรายาทิต ราคาทิต และอื่นๆ ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้ผู้ศึกษาสามารถเข้าใจการใช้ปัจจัยไ…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 159 โส คนติ เขา ไปอยู่, เต คจฺฉนฺติ เขาทั้งหลาย ไปอยู่ ยกไว้แต่นามศัพท์ที่เป็นเอกวจนะหลาย ๆ ศัพท์ รวมกันด้วย "จ" ศัพท์ ใช้กิริยาเป็น

…อหานี้กล่าวถึงกฎเกณฑ์ของการใช้กิริยาในภาษาบาลี โดยเฉพาะในการใช้วิภัตติ ซึ่งมีการจำแนกบุรุษออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ประถมบุรุษ, มัธยมบุรุษ และอุตตมบุรุษ การเลือกใช้กิริยาและวิภัตติให้ถูกต้องตามบุรุษที่ต้องการ…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 190 ปภสฺสโร แดนสร้านออกแห่งรัศมี กายเทวดาจำพวกหนึ่ง, ปภโว แดนเกิดก่อน มีน้ำตกซึ่งเป็นแดนเกิดของแม่น้ำเป็นต้น, ภีโม แดน กลัว ยักษ์ ชื

เนื้อหาในบทนี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์รูปวาทะในบาลี โดยแบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ กัตตุวาจก, เหตุกัตตุวาจก และกัมมวาจก ซึ่งมีความสำคัญในภาษา มคธ และการแต่งหนังสือในภาษาไวยากร…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 191 ปัจจัยแห่งนามกิตก์ (๑๓๔) ปัจจัยที่สำหรับประกอบนามกิตก์นั้น จัดเป็น ๓ พวก คือ กิตปัจจัย สำหรับประกอบกับศัพท์ที่เป็นกัตตุรูปอย่างเด

ในบทความนี้มีการวิเคราะห์ปัจจัยที่ใช้ประกอบนามกิตก์ในบาลีไวยากรณ์ พร้อมอธิบายถึงกลุ่มปัจจัยหลัก 3 ประเภท ได้แก่ กิตปัจจัย, กิจปัจจัย และกิตกิจจุปัจจัย โดยจัดเรียงเป็นหลักฐานสำหรับนักศึกษา แต่ละประเภทมีตัว…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 206 ๕) เหตุกัมมวาจก, อย ถูโป ปติฏฺฐาปิโต, พระสตูป นี้ (อันเขา] ให้ตั้งจำเพาะแล้ว ๒ ကေ ๒ ම ปัจจัยแห่งกิริยากิตก์ (๑๔๒) ปัจจัยที่สำหรั

เนื้อหาเกี่ยวกับปัจจัยแห่งกิริยากิตก์ในบาลีไวยากรณ์ ซึ่งแบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ กิตปัจจัย, กิจจปัจจัย และ กิตกิจจุปัจจัย พร้อมทั้งอธิบายถึงการใช้ในอดีตและปัจจุบัน รวมถึงตัว…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 86 วิสุทธิมคฺเค รักเขยย โภชน์ วา อยญจ วิปปกติโภชโน ตสฺมา วัตต์ กโรต โภชน์ ปน มา ภุญชตูติฯ อิทมสฺส วิธาน ฯ ปเภทโต ปูน อยมปี ติวิโธ โหติ

…งวิสุทธิมคฺเค โดยเน้นถึงความสำคัญของการเลือกโภชนาการที่ถูกต้องและสมดุล มีการ กล่าวถึงลักษณะของอาหาร ประเภทการบริโภค และผลกระทบต่อสุขภาพของมนุษย์ โดยอ้างอิงจากหลักการที่สำคัญในวิสุทธิมคฺเคว่า อาหารมีผลต่อสภา…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 215 วากยสัมพันธ์ ภาคที่ ๓ (๑๔๗) นักเรียนได้ศึกษาวจีวิภาค รู้จักส่วนแห่งคำพูดแล้ว ควรศึกษาให้รู้จักวิธีประกอบคำพูดเข้าเป็นพากย์ เพื่อเป็นประโยชน์ ในการพูดห

…ู้เกี่ยวกับการประกอบคำพูดเป็นพากย์ ซึ่งมีความสำคัญในการสื่อสารและการแต่งหนังสือ แบ่งการพูดออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ บท, พากยางค์ และพากย์ที่เต็มที่ ซึ่งช่วยให้สามารถสื่อความหมายได้อย่างถูกต้องและชัดเจน เนื้อห…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 223 (๑๖๐) บทกิริยาเป็น ๒ อย่าง คือบทกิริยาในพากยางค์อย่าง ๑ บทกิริยาในพากย์อย่าง ๑ ได้ชื่อต่าง ๆ กันดังนี้: 0 บทกิริยาในพากยางค์ ๑. บทกิริยา ที่ประกอบด้วยอ

บทนี้ว่าด้วยบทกิริยาในบาลีซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ บทกิริยาที่ประกอบด้วยอันตปัจจัยหรือมานปัจจัย และบทกิริยาที่ประกอบด้วย 3 ปัจจัย โดยมีชื่อ…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 225 บทกิริยาในพากย์ ๔. ถ้าเป็นอาขยาต ได้ชื่อตามวาจกแจกเป็น ๕ อย่าง ดังนี้: ก. กัตตุวาจก เรียกชื่อว่า กตฺตุวาจก อาขยาตปท. อุ. สูโท โอทนํ ปจติ. ข. เหตุกัตตุว

บทนี้กล่าวถึงประเภทของอาขยาตในบาลีไวยากรณ์ที่มีด้วยกัน ๕ ประเภท ได้แก่ กัตตุวาจก, เหตุกัตตุวาจก, ภาววาจก, กรรมวาจก, และ…