ปุริส : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 9 / 18

… อุปสิงฆ์ตวา ปทุกภาว์ ญตวา ปริภุญชิตวา มุขคติ สห เสมเหน อชฺโฌหริตวา ปูน ตตฺเถว นิททายติ ฯ ตตฺถ ตสฺส ปุริสสฺส นิททายนกาโล วิย ภวงคกาโล ฯ ผลสฺส ปติตกาโล วิย อารมฺมณสฺส ปสาทฆฏนกาโล ฯ ตสฺส สทฺเทน ปพุชฺฌนกาโล ว…

เนื้อหานี้อธิบายถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา รวมถึงบทบาทของการรับรู้และสติในกระบวนการของจิตใจ และอธิบายการทำงานของจิตใจในสถานการณ์ต่างๆ เช่น การติดต่อการรับรู้และการสัมผัส รวมถึงความสัมพันธ์ของจิตต่ออบิธั

…ปญฺจวิธมฺปิ ยถา กม จกฺขุวิญญาณาทีน โคจรภาวลักขณ์ จกฺขุวาทิปฏิหนุนลกฺขณ์ วา ฯ อิตถิยา ภาโว อิตถตต์ ฯ ปุริสสส ภาโว ปุริสาติ ฯ ตตฺถ อิตถีลิงคนิมิตตกุตตากปุปเหตุภาวลกฺขณ์ อิตถีตต์ ฯ ปุริสสิงคาที่เหตุภาวลักขณ์ …

เนื้อหาเพื่อการศึกษาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลี และอภิธมฺมตฺถการศึกษา ของผู้เรียนเกี่ยวกับเรื่องของวิญญาณและชื่อที่เกี่ยวข้องในบริบทต่างๆ การสนทนาเรื่องอิทธิพลของลิงค์ และการจำแนกประเภทของออตมิตต และ

… รูป และอวินิพโภครูป พร้อมกับโสตะเป็นต้น ท่านเรียกว่าโสตทสกะ ฆานทสกะ ชิวหาทสกะ กายทสกะ อิตถีภาวทสกะ ปุริสภาวทสกะ และวัตถุทสกะ ฯ เฉพาะอวินิพโภครูป พร้อมกับชีวิต ท่านเรียกว่าชีวิตนวกะ

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักวิญญัติที่เกี่ยวข้องกับจิตและฤดู รวมถึงการระบุประเภทของรูปและสมุฏฐาน และการอธิบายเกี่ยวกับกลาปที่เกิดขึ้นร่วมกันจากชีวิตรูปและอวินิพโภค ผ่านการศึกษาอภิธัมมัตถ จะแสดงให้เห็นถึงกลไ

…้ง ๆ ๑. โยชนาไม่แยกและอธิบายว่า ความประสงค์เมถุนในบุรุษ, เค้า ฉกฺก. องฺ. ๒๒/๕๐๕ ว่า อิตถี โข พราหมณ ปุริสาธิปายา......

เนื้อหาในหน้า 274 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายลักษณะของความเป็นหญิงและชาย โดยรายละเอียดของลักษณะทางกายภาพที่เกี่ยวข้องกับเพศชายและหญิง เช่น อาการ การเคลื่อนไหว และอวัยวะเฉพาะ เป็นต้น โดยระบุถึงเหตุที

… ฯ อินทรีย์ ๒๒ คือ จักขุนทรีย์ ๑ โสตินทรีย์ ๑ ฆานินทรีย์ ๑ ชิวหินทรีย์ ๑ กายินทรีย์ ๑ อิตถินทรีย์ ๑ ปุริสินทรีย์ ๑ ชีวิตนทรีย์ ๑ มนิทรีย์ ๑ สุขินทรีย์ ๑ ทุกข์ทรีย์ ๑ โสมนัสสินทรีย์ ๑ 0 0

ในหน้า 311 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ท่านเสนอแนวคิดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับปาปสังคหะ (อกุศลสังคหะ) ซึ่งมีการกล่าวถึง 5 อย่าง ได้แก่ อาสวะ, โอฆะ, โยคะ, และคันถะ โดยมีรายละเอียดของวัตถุธรรมและแนวคิดต่างๆ รวม

…นั้น เป็นปัจจัยโดยเป็นกัมมปัจจัยและ อุปนิสสยปัจจัย ไม่ใช่โดยเป็นอาหารปัจจัย ฯ ถามว่า อิตถินทรีย์และ ปุริสินทรีย์ ท่านอาจารย์ไม่ถือเอาในคำเป็นต้นว่า ประสาท ๕ ดังนี้ ดอกหรือ ? แก้ว่า ไม่ได้ถือเอาจริงๆ ความที…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของอิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นว่าทั้งสองอย่างนี้ไม่ได้ถือเป็นปัจจัยที่แท้จริงในแง่ของการเป็นอา…

…ค้าจ้างแก่ผู้ ต้องเกณฑ์รับราชการ และพระราชบัญญัติให้กรรมสิทธิ์แก่ผู้แต่งหนังสือ หมวดสังคหอุบาย หรือ ปุริสเมธัง สังคหวัตถุ คือ ประปรีชาฉลาดในการยึดเหนี่ยวน้ำใจคน อีกประการหนึ่ง ทรงตั้ง พระราชบัญญัติเพิ่มเติ…

บทความนี้บรรยายถึงพระเกียรติพิเศษและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งทรงประกาศกฎหมายและกฎระเบียบต่างๆ เพื่อพัฒนาประเทศ เช่น การจัดการที่ดิน การตั้งพระราชบัญญัติด้านกสิกรรมแ

…รรเสริญไว้ในพระบาลีว่า สุทธา ทุติยา ริสสส โฆติ สรัทธา เป็นเพื่อนสองของบุรุษ ดังนี้บ้าง สทฺธีธ วิตต์ ปุริสสส เสฏฐ์ ศรัทธา เป็นทรัพย์อันประเสริฐของบุรุษในโลกนี้ ดังนี้บ้าง สุขา สทฺธา ปติฏฐิตา ศรัทธาที่ตั้งมั…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญและการบำเพ็ญพระราชกุศลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยชี้ให้เห็นถึงการยืนยันในศรัทธาและการสร้างพระพุทธรูป รวมถึงการทำบุญหลายๆ อย่างในพระราชประวัติ ซึ่งมีพระเกีย

…ณเป็นอัศจรรย์ผู้กระทำตามได้ผลสมควรแก่ความปฏิบัติ มีผู้ศรัทธาเลื่อมใส ถวายพระเนมิตต กนามว่า อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถ เป็นสารถีฝึกบุรุษควรทรมานไม่มีผู้อื่นจะยิ่งกว่า ประดิษฐานพระศาสนาขึ้นในโลก เพื่อประโยชน์แก่…

บทความนี้กล่าวถึงอำนาจและวิธีการปกครองของจักรพรรดิซึ่งมีความสำคัญต่อความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง โดยมีการนำเสนอในบริบทของจักรวัติสูตรและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงดำเนินวิธีการสอนต่างๆ ตา

…ารงานอันสละเสีย ด้วยอ้างเลศว่า หนาวนัก ร้อนนัก เวลาเย็นนักแล้ว ดังนี้เป็นต้น โย จ สีตญฺจ อุณหญจ กร์ ปุริสกิจจาน ติณา ภัยโย น มญฺญติ โส สุขา น วิหายติ. (๓) ส่วนชนใดไม่สำคัญเห็นหนาว และร้อนยิ่งกว่าหญ้า อธิบา…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการใช้เวลาอย่างมีคุณค่า โดยอิงหลักการจากพระธรรมที่สอนให้ผู้อยู่ในธรรมวินัยรู้จักแยกแยะช่วงเวลาที่ควรทำกิจต่าง ๆ รวมทั้งการเข้าใจฤดูกาลต่าง ๆ เพื่อให้สามารถใช้

…มการนาตลอดมาถึงการเพราะปลูกทั่วไป เป็นสมบัติ ใหญ่ของบ้านเมืองเพื่อยังพื้นที่ให้เผล็ดผลเต็มภาคภูมิ ๑ ปุริสเมธ์ พระปรีชาฉลาดในอันชุบเลี้ยง พระราชวงศ์เสวกามตย์ และบำรุงพลนิกาย ตลอดถึงประกอบอุบายปลูกความนิยมขอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในสังคหวัตถุและจักรวรรดิวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส กำหนดแนวทางการบริหารและความสัมพันธ์ระหว่างพระองค์กับประชาชน รวมไปถึงการป้องกันและพัฒนาประเทศผ่านหลัก

…พ็ญพระราชธรรมจริยา รัฏฐาภิบาลโนบายและพระราชกุศลบุญนิธิให้อุฬาราดิเรกไพศาล เพิ่มพระบรมสมโพธิสมภารสัป ปุริสปฏิบัติ ทรงเป็นองค์บรมนาถบพิตรแห่งประชานิกรทุกหมู่เหล่าเทพทั้งมนุษย์อารักษ์ทุกสถาน ทรงเบิกบาน ด้วยพร…

เนื้อหาเกี่ยวกับพระราชทานคำสอนโดยสมเด็จพระญาณสังวร เพื่อการเป็นตัวอย่างที่ดีและมีคุณธรรมในการดำเนินชีวิต โดยเนื้อหายกย่องคุณสมบัติที่ควรมีเพื่อประโยชน์แก่ตนและผู้อื่น พร้อมทั้งการอุทิศพระราชกุศลแก่เทว

…ร้อนนัก เวลาเย็นนักแล้ว ดังนี้เป็นต้น ติณา ภิยโย น มญญัติ โส สุขา น วิหายติ ។ โย จ สีตญ อุณหญิจ กร์ ปุริสกิจจาน ส่วนชนใดไม่สำคัญเห็นหนาวแลร้อนยิ่งกว่าหญ้า อธิบายว่า ติณชาติเป็นของไม่สำคัญ ในเมื่อ นำเข้าไปเ…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของกาลัญญุตา ซึ่งหมายถึงการรู้จักใช้เวลาในชีวิตให้เกิดประโยชน์ ตามคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ แสดงให้เห็นถึงวิธีคิดและการปฏิบัติที่เหมาะสมในการใช้เวลาและทำกิจกรรมต่าง ๆ โดย

…อุปสรรคภัย พิบัติอุปัทวันตรายโดยอเนกประการยั่งยืนสืบต่อมาจนกาลทุกวันนี้ จัดว่าเป็นผลมีมาเพราะพระสัป ปุริสธรรม คือกาลัญญุตาเป็นเหตุ พระคุณข้อนี้ จึงนับว่าเป็นมงคลวิเศษอันล้ำเลิศ ให้เกิดพระราช สิริสวัสดิ์เกษ…

พระสัปปุริสธรรมที่แสดงถึงความสำคัญของการรู้จักกาลและการบำเพ็ญกิจที่มีประโยชน์สำหรับประชาชน ถูกนำเสนอผ่านการปฏิบ…

…ท่านแสดงสสังคหวัตถุ ๔ ประการ คือ สสฺสเมธ์ ทรงพระปัญญาในการบำรุง ธัญญาหารให้บริบูร์ในพระราชอาณาเขต ๑ ปุริสเมธ์ ทรงพระปรีชาญาณในการสงเคราะห์ราช บุรุษ ๑ สมมาปาส์ ทรงรู้จักผูกคล้องน้ำใจคนให้นิยมยินดี วาจาเปยย์…

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส

…ีอำนาจในราชกิจนั้น ๆ อันมีเป็นหน้าที่การ บำรุงราชยุราชจึงเป็นราชกรณียะของพระมหากษัตริย์เจ้า ชื่อว่า ปุริสเมธ์ อีกประการหนึ่ง พณิชกรรม การค้าขาย ย่อมเป็นสิ่งที่มุ่งหมายอันสำคัญของประเทศส่วนหนึ่ง คู่กับกสิกร…

เนื้อหาพูดถึงสี่สังคหวัตถุเป็นแนวทางการพัฒนารัฐสมบัติที่สำคัญ โดยเน้นที่เกษตรกรรม การค้า และการสนับสนุนประชาชนเพื่อสร้างความสามัคคีในชาติ พระมหากษัตริย์มีบทบาทในการบำรุงรักษาป้องกันโจรภัยและสร้างความม

…ะทำตามนั้น ๆ ได้ผลสมควรแก่ความปฏิบัติ เหตุนี้ ผู้ นี้ศรัทธาเลื่อมใส จึงถวายพระเนมิตกนามว่า อนุตฺตโร ปุริสทมุมสารถ เป็นสารถีฝึกคนควร ทรมาน ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า สามารถประดิษฐานพระพุทธศาสนสขึ้นในโลก เพื่อประโ…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ

… ภวิสฺสามิ พรหมจริยปรายโน เราจักเป็นผู้ไม่กลับ มีพรหมจรรย์เครื่องไปในเบื้องหน้า และต่อมาอีกว่า ยนต์ ปุริสตฺถาเมน ปุริสวิริเยน ปุริสปรกฺกเมน ปตฺต พ น ต อปาปุณิตวา วิริยสุส สัณฐาน ภวิสฺสติ ผลอันใดนั้น อันจะพ…

พระพุทธโฆษาจารย์ได้สรุปถึงความสำคัญของการกำหนดทางเดินในชีวิตของกุลบุตร โดยมีความยากลำบากและความล่อหลอกที่จะถ่วงการก้าวหน้า การประพฤติตามคำแนะนำของผู้มีปัญญาเป็นสิ่งสำคัญต่อการบรรลุถึงความดีและความงาม

…น ท่านแสดง สังคหวัตถุ ๔ ประการ คือ สสฺสเมธ์ ทรงพระปัญญาในการบำรุง ธัญาหาร ให้บริบูรณ์ในราชอาณาเขต ๑ ปุริสเมธ์ ทรงพระปรีชาญาณในการสงเคราะห์ราชบุรุษ ๑ สมมาปาส์ ทรงรู้จักผูกคล้องน้ำใจคนให้นิยมยินดี ๑ วาจาเปยย…

การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ

…่อมีอำนาจในราชกิจนั้น ๆ อันเป็นหน้าที่ การบำรุงราชบุรุษจึงเป็นราชกรณียะของพระมหากษัตริยเจ้า ชื่อว่า ปุริสเมธ์ อีก ประการหนึ่ง พณิชยกรรมการค้าขาย ย่อมเป็นสิ่งที่มุ่งหมายอันสำคัญของประเทศส่วนหนึ่ง คู่กับ กสิ…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสน