หน้าหนังสือทั้งหมด

สุคโต: ผู้เสด็จไปดีแล้ว
67
สุคโต: ผู้เสด็จไปดีแล้ว
…างกาย จากนั้น ทรงอบรมใจด้วยสมาธิ โดยนำใจไปหยุดอยู่ตรงกลางดวงศีลนั้น หยุดสงบ จนราคะ โทสะ โมหะ อภิชฌา พยาบาท เข้ามาครอบงำพระทัยของพระองค์ไม่ได้ พระทัยจึงใสบริสุทธิ์ เป็นสมาธิ หยุดนิ่ง จนกระทั่ง “รู้” ผุดขึ้น …
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงพระนามว่า 'สุคโต' แปลว่า 'ผู้เสด็จไปดีแล้ว' มีความหมาย 4 นัย ได้แก่ เสด็จไปดี, เสด็จไปถูกต้อง, เสด็จไปสู่ฐานะที่ดี, และเสด็จไปงาม โดยพระองค์ทรงประพฤติดีในหลายชาติ จึงดำเนินผ่านอ
สามัญญผลเบื้องกลาง
115
สามัญญผลเบื้องกลาง
…ในโลก มีใจปราศจากความเพ่งเล็งอยู่ ย่อมชำระจิตใจให้บริสุทธิ์จากความ เพ่งเล็งได้ ละความประทุษร้าย คือ พยาบาท ไม่คิดพยาบาท มีความกรุณา หวังประโยชน์แก่สัตว์ทั้งปวงอยู่ ย่อมชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความประทุษร้าย ค…
บทที่ 7 แสดงถึงความสำคัญของสามัญญผลเบื้องกลาง ซึ่งเป็นผลดีที่ภิกษุได้รับจากการปฏิบัติภาวนา โดยการรักษาศีล ความมีสติสัมปชัญญะ และการเป็นผู้สันโดษ รวมถึงการบรรลุฌานที่นำไปสู่การชำระจิตใจจากนิวรณ์ 5 ประก
นิวรณ์และการเจริญภาวนา
116
นิวรณ์และการเจริญภาวนา
…นี้ฉันใด ผู้ที่สามารถละ กามฉันทะในจิตใจได้เด็ดขาดแล้ว ย่อมมีความปราโมทย์ยินดีอย่างยิ่งฉันนั้น 7.3.2 พยาบาท คือ ความคิดร้าย ความรู้สึกไม่ชอบใจสิ่งทั้งหลายทั้งปวง ได้แก่ ความอุ่นใจ ความ ขัดเคืองใจ ความไม่พอใจ…
…วรณ์ได้ ก็ไม่สามารถสงัดจากกามและอกุศลธรรมได้ โดยนิวรณ์ประกอบด้วยกามฉันทะ คือ ความหมกมุ่นในกามคุณ และพยาบาท ซึ่งสร้างความไม่สงบใจ ทำให้ไม่สามารถตั้งมั่นในสมาธิได้ การละนิวรณ์ทั้ง 5 ประการจะนำไปสู่ความรู้สึกส…
กายทุจริต วจีทุจริต และมโนทุจริต
66
กายทุจริต วจีทุจริต และมโนทุจริต
… - มโนทุจริต หมายถึง การกระทำชั่วทางใจ มี 3 ประการ คือ อภิชฌา คิดเพ่งเล็งอยากได้ สิ่งของของผู้อื่น, พยาบาท คิดปองร้ายเบียดเบียนผู้อื่น, และมิจฉาทิฏฐิ ความเห็นผิด 3) ความหมายและประเภทของวิบาก คำว่า วิบาก แปล…
บทความนี้กล่าวถึงการกระทำชั่วในรูปแบบต่าง ๆ ได้แก่ กายทุจริต วจีทุจริต และมโนทุจริต โดยชี้ให้เห็นถึงการกระทำที่เกิดจากเจตนาและส่งผลต่อชีวิตของผู้ทำ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความหมายของวิบากและผลของกรรม โด
เกณฑ์ในการตัดสินกรรมชั่ว
37
เกณฑ์ในการตัดสินกรรมชั่ว
…ชฌา) คือมักได้ คิดโลภ เริ่มด้วยการคิดแย่งชิงผล ประโยชน์จากผู้อื่นอย่าง ไร้ความเป็นธรรม 3.2) มีจิตคิดพยาบาทจองเวรผู้อื่น (พยาบาท) เช่นคิดอาฆาตพยาบาทปองร้ายจองเวรผู้ที่ขัดใจ หรือขัดผลประโยชน์ โดยไม่ยอมให้อภัย…
…างวาจา ได้แก่ การพูดเท็จ, การพูดส่อเสียด, การพูดคำหยาบ และการนินทา。กรรมชั่วทางใจ คือ การเพ่งเล็ง, มีพยาบาท และมีมิจฉาทิฏฐิ。นอกจากนี้ อบายมุข 6 ก็สามารถใช้เป็นเกณฑ์ในการตัดสินกรรมชั่วได้ เนื่องจากการเข้าไปเก…
เรื่องราวของพระเทวทัตและพระราชกุมาร
97
เรื่องราวของพระเทวทัตและพระราชกุมาร
…งค์กำลังทรงแสดงธรรมแก่พระราชาและพุทธ บริษัทจำนวนมาก โดยแสดงเหตุผลสั้นๆ ว่า พระพุทธองค์ทรงชราภาพแล้ว พยาบาท ครั้นเมื่อพระพุทธองค์ทรงปฏิเสธ และตำหนิติเตียน พระเทวทัตจึงหลีกไปด้วยความอาฆาต หลังจากนั้นพระเทวทัต…
เรื่องราวเกี่ยวกับพระเทวทัตที่ใช้พลังอำนาจในการเนรมิตตนเป็นกุมารน้อยเพื่อสร้างความศรัทธาในพระราชกุมาร หลังจากนั้นพระเทวทัตก็เริ่มมีอำนาจและส่งเสริมแนวคิดให้พระราชกุมารปลงพระชนม์พระราชบิดาเพื่อครองราชย
มนุษย์ศาสตรในพระไตรปิฎก
100
มนุษย์ศาสตรในพระไตรปิฎก
อายุขัย 5,000 ปีก็มีอายุเพียง 2,500 ปี บางพวกก็เหลือ 2,000 ปี ต่อมาอภิชฌาคือ โลภอยากได้ของคนอื่นและพยาบาทปองร้ายก็แพร่หลาย บุตรของ มนุษย์ที่มีอายุขัย 2,500 ปีก็มีอายุเพียง 1,000 ปี ต่อมามิจฉาทิฏฐิก็แพร่หลา…
บทนี้กล่าวถึงการลดลงของอายุขัยมนุษย์ตั้งแต่ 80,000 ปี จนถึง 10 ปี อธิบายว่าความโลภและอกุศลธรรมแพร่หลายส่งผลกระทบต่อมนุษย์ในยุคต่าง ๆ โดยเฉพาะในยุคสุดท้ายที่สัตว์สังหารกันเองใน 7 วัน ก่อนที่จะกลับสู่กา
ความเสื่อมขั้นวิกฤติในมนุษย์
120
ความเสื่อมขั้นวิกฤติในมนุษย์
…มสู่กันเช่นกับอาการของสัตว์ทั้งหลาย นอกจากจะสมสู่กันไม่เลือกหน้าแล้ว มนุษย์ในยุคนี้ยังเกิดความอาฆาต พยาบาท คิดร้ายต่อกัน อย่างแรงกล้า ประดุจพรานเห็นเนื้อ ด้วยความอาฆาตพยาบาทอย่างแรงกล้านี้เอง มนุษย์จึงต่างป…
บทความนี้กล่าวถึงความเสื่อมของมนุษย์จากการกระทำที่ไม่ดี โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่มนุษย์มีอายุต่ำและเกิดการฆ่าฟันกันอย่างหนักหน่วง เมื่อถึงจุดวิกฤติ มนุษย์จึงหันมาสร้างกุศลกรรม บทความพูดถึงความสำคัญของการท
อริยบุคคลและคุณธรรม
155
อริยบุคคลและคุณธรรม
…เหตุถือตัวถือตน ความลังเลสงสัย 3. สีลัพพตปรามาส ความถือมั่นในศีลพรต 4. กามฉันทะ ความพอใจในกามคุณ 5. พยาบาท ความคิดแค้นผู้อื่น และอุทธัมภาคิยสังโยชน์ สังโยชน์เบื้องสูง 5 ประการ ได้แก่ 6. รูปราคะ 7. อรูปราคะ …
อริยบุคคลคือผู้ที่ห่างไกลจากกิเลสและบรรลุธรรมวิเศษ สามารถสละชีวิตเพื่อรักษาคุณธรรม สังโยชน์เป็นกิเลสที่ผูกมัดใจสัตว์ และมี 10 ประการ เช่น อวิชชาและความถือมั่นในศีลพรต โสดาบันคือภูมิที่พ้นจากภพ 3 เป็นพ
อันตรายจากกิเลส
19
อันตรายจากกิเลส
…จึงคิดทำเรื่องชั่วร้าย รุนแรง มีโทษภัย และอันตราย บางขณะก็บีบคั้นจิตใจให้เจ็บปวดรวดร้าว จึงคิดอาฆาต พยาบาท มุ่งทำลายล้างผลาญชีวิตศัตรูคู่อาฆาต บางขณะก็ชำแรกแทรก ซึม เอิบอาบเข้าไปในจิตใจ จนทำให้จิตใจอ่อนแอ ห…
บทนี้กล่าวถึงอันตรายจากกิเลสทั้ง ๓ ตระกูล ซึ่งเป็นอุปสรรคในการเห็นธรรมและทำให้คนเกิดความชั่วร้าย กิเลสทำให้เกิดความคิดที่อาฆาตและก่อปัญหาให้ตัวเองมากขึ้น จากนั้นอธิบายนิสัยการจัดการปัญหาที่ไม่ถูกต้องข
คัมภีร์ปฏิรูปมนุษย์
130
คัมภีร์ปฏิรูปมนุษย์
…ส ๓ ข้อแรก ๒) วจีกรรม ๔ คือ พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดหยาบ พูดเพ้อเจ้อ ๓) มโนกรรม ๓ ได้แก่ อภิชฌา(โลภ) พยาบาท และ มิจฉาทิฏฐิ ๓
คัมภีร์นี้ว่าด้วยการแสดงความรับผิดชอบต่อเพื่อน โดยเห็นว่าความทุกข์ของเพื่อนก็คือความทุกข์ของตนเอง รวมถึงพฤติกรรมที่ดีของมิตร เช่น การให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ การปกป้องความลับของเพื่อน และการไม่ละทิ้งเ
พฤติกรรมของมิตรร่วมสุขร่วมทุกข์
102
พฤติกรรมของมิตรร่วมสุขร่วมทุกข์
… ๓ ข้อแรก ๒) วจีกรรม ๔ คือ พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดหยาบ พูดเพ้อเจ้อ ๓) มโนกรรม ๓ ได้แก่ อภิชฌา (โลภ) พยาบาท และมิจฉาทิฏฐิ ๒. ตรงข้ามกับ อกุศลกรรมบถ ๑๐
บทความนี้พูดถึงพฤติกรรมของมิตรในสี่ด้าน รวมถึงการแบ่งปันความลับ การปกป้องความลับของเพื่อน การไม่ทิ้งเพื่อนในยามยากลำบาก และความสามารถในการสละชีวิตเพื่อเพื่อน ซึ่งทั้งหมดนี้แสดงถึงความรับผิดชอบที่แท้จร
ศีล สมาธิ ปัญญา: แนวทางการฝึกจิต
108
ศีล สมาธิ ปัญญา: แนวทางการฝึกจิต
…งกาย จากนั้น ทรงอบรมใจด้วยสมาธิ โดยนำใจไปหยุดอยู่ ตรงกลางดวงศีลนั้น หยุดสงบ จนราคะ โทสะ โมหะ อภิชฌา พยาบาท เข้ามาครอบงำพระทัยของพระองค์ไม่ได้ พระทัยจึงใส บริสุทธิ์ เป็นสมาธิ หยุดนิ่งจนกระทั่ง “รู้” ผุดขึ้น …
เนื้อหาเกี่ยวกับกระบวนการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากการปฏิบัติศีล จนไปถึงการฝึกสมาธิและปัญญา ซึ่งนำไปสู่การเข้าถึงกายภายในและธรรมกาย อธิบายถึงการก้าวผ่านขั้นต่าง ๆ เช่น โสดาบัน และพระอรหันต์ ที่
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
206
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
…โลก มี ใจปราศจากความเพ่งเล็งอยู่ ย่อมชำระจิตใจ ให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งได้ ละความ ประทุษร้าย คือ พยาบาท ไม่คิดพยาบาท มี ความกรุณา หวังประโยชน์แก่สัตว์ทั้งปวงอยู่ ย่อมชำาระจิตให้บริสุทธิ์จากความประทุษร้าย…
เนื้อหานี้เสนอวิธีการชำระจิตใจโดยการละนิวรณ์ ๕ ประการที่เป็นอุปสรรคในการปฏิบัติธรรม เช่น ความเพ่งเล็ง, ความประทุษร้าย, ถีนมิทธะ, อุทธัจจะกุกกุจจะ, และวิจิกิจฉา โดยการนั่งสมาธิและรักษาสติ ให้ผู้ปฏิบัติ
การปลดหนี้ทางจิตใจ
209
การปลดหนี้ทางจิตใจ
…้อนี้ฉันใด ผู้ที่สามารถ ละกามฉันทะในจิตใจได้เด็ดขาดแล้ว ย่อมมีความปราโมทย์ยินดี อย่างยิ่งฉันนั้น ๒) พยาบาท คือ ความคิดร้าย ความรู้สึกไม่ชอบใจสิ่ง ทั้งหลายทั้งปวง ได้แก่ความอุ่นใจ ความขัดเคืองใจ ความไม่ พอใจ…
…กเช่นการถูกทวงหนี้ และความสามารถในการละกามฉันทะ หลังจากชำระหนี้ทำให้รู้สึกอิสระ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงพยาบาทที่เปรียบได้กับโรค และการที่จะพบความสุขต้องไม่ตกอยู่ในอำนาจของพยาบาท รวมถึงอาการของถีนมิทธะที่ทำให้เ…
การบวชและอานิสงส์ที่มากมาย
30
การบวชและอานิสงส์ที่มากมาย
โทสะ คือ ความโกรธ พยาบาท คิดท้าลายลางผลาญ โมหะ คือ ความหลง ได้แก่หลงตัวเอง หลงตระกูลและหลงผิดต่าง ๆ ทำอย่างไรจึงจะกำจัดกิเลส…
โทสะ คือ ความโกรธ โมหะ คือ ความหลง กิจวัตรการปฏิบัติเพื่อกำจัดกิเลส มีความสำคัญในการเป็นพระภิกษุที่น่าเคารพ การบวชมีอานิสงส์ทั้งด้านหลักและด้านคุณธรรม เช่น การหมดทุกข์เก่าและไม่เกิดทุกข์ใหม่ และเป็นเน
การระลึกชาติและผลกรรม
25
การระลึกชาติและผลกรรม
…จริต คือ พูดจาโกหกพกลม พูดคำหยาบ พูดเพ้อเจอ พูดสอเสียด มโนทุจริต คิดละโมภ อยากได้ของเขา คิดล้างผลาญ พยาบาท คิดผิดทำนองคลองธรรม อิจฉาตาร้อน พวกนี้เป็นมิจฉาทิฏฐิทั้งนั้น
ในบทความนี้กล่าวถึงการระลึกชาติและผลของกรรม โดยเฉพาะในกรณีของผู้ที่มีลักษณะผอมบางและมีปัญหาเกี่ยวกับการพูดค่อนแคะ โดยเมื่อย้อนกลับไปดูชาติที่ผ่านมาแล้วพบว่าทำบาปทำกรรม ซึ่งส่งผลให้ต้องผอมในชาตินี้ การ
ความเชื่อเกี่ยวกับกรรมและผลกรรมในมนุษย์
52
ความเชื่อเกี่ยวกับกรรมและผลกรรมในมนุษย์
…นที่เกิดมามีผิวพรรณทราม เพราะเป็นคนมักโกรธ มากด้วยความแค้นเคือง ถูกเขาว่า เล็กน้อยก็ขัดใจ โกรธเคือง พยาบาท มาดร้าย ทำความโกรธ ความร้าย และความซึ้งเคียด ให้ปรากฏ เมื่อคนนั้นตายไปย่อมเข้าถึงนรก หากไม่เกิดในนร…
เนื้อหาภายในเกี่ยวกับกรรมของแต่ละบุคคลที่ทำให้เกิดผลในชีวิต เช่น ผู้ที่เบียดเบียนสัตว์จะต้องตกนรก หรือผู้ที่ให้ทานจะมีทรัพย์มาก และอธิบายถึงความเชื่อว่ากรรมทำให้มีสุขภาพดีหรือไม่ดี รวมถึงการเกิดในตระก
อกุศลกรรมบถ 10: การทำชั่วในพระพุทธศาสนา
140
อกุศลกรรมบถ 10: การทำชั่วในพระพุทธศาสนา
…. มโนกรรม 3 หมายถึง ความประพฤติไม่ดีที่เกิดขึ้นในใจ 3 ประการ ได้แก่ (8) อภิชฌา โลภอยากได้ของเขา (9) พยาบาท ปองร้ายเขา (10) มิจฉาทิฏฐิ เห็นผิดจากคลองธรรม สรุปว่า ทางที่จะทำชั่ว ทำบาปได้ มี 3 ทาง เมื่อนักศึกษ…
ความชั่วในทางกาย วาจา ใจ ส่งผลกระทบต่อจิตใจ ทำให้เศร้าหมอง อกุศลกรรมบถมี 10 ประการ แยกเป็น กายกรรม (3) ได้แก่ ฆ่าสัตว์, ขโมย, ประพฤติผิดในกาม, วจีกรรม (4) กล่าวเท็จ, พูดส่อเสียด, ใช้คำหยาบ, พูดเพ้อเจ้
การถือเอาสิ่งของที่ไม่ได้รับอนุญาตและกรรมทางการพูด
157
การถือเอาสิ่งของที่ไม่ได้รับอนุญาตและกรรมทางการพูด
…ป็นวจีกรรม เพราะเกิดขึ้นทางวจีทวารโดยมาก 8. อภิชฌา การโลภเพ่งเล็งอยากได้ของของผู้อื่นมาเป็นของตน 9. พยาบาท การคิดปองร้ายเบียดเบียนพยาบาทจองเวรผู้อื่น 10. มิจฉาทิฏฐิ การเห็นผิดจากคลองธรรม คือ มีความเห็นผิดเก…
เนื้อหานี้อภิปรายเกี่ยวกับกรรมต่างๆ ที่เกิดจากพฤติกรรมทางกาย วาจา และใจ เช่น การขโมย การพูดเท็จ และปาณาติบาต โดยเน้นถึงความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น นอกจากนี้ยังได้ยกตัวอย่างกรณีศึก