หน้าหนังสือทั้งหมด

ความหมายของอัตถัญญูในพุทธศาสนา
84
ความหมายของอัตถัญญูในพุทธศาสนา
…หัวข้อธรรมต่างๆ ที่เรียนรู้มา สามารถจะนำมายืนยันซึ่งกันและกัน ว่านัยที่เราเข้าใจนั้นยังคงถูกต้องตาม พระธรรมคำสอนของพระองค์หรือไม่ อย่างไร ดังนั้นพระภิกษุจะต้องเป็นธัมมัญญโดยการศึกษาพระไตรปิฎกซึ่งเป็นคำสอนข…
อัตถัญญูหมายถึงความสามารถในการเข้าใจนัยและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การฝึกปฏิบัติต้องมีพื้นฐานความรู้จากคำสอนในพระไตรปิฎก เพื่อไม่ให้หลงผิดในการตีความธรรมะ พระภิกษุต้องศึกษาคำสอนอย่างรอบคอบ และฝึกปฏ
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
86
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…งคำว่าหยุดที่แท้จริง ที่พระพุทธองค์หมายถึง นั่นคือการหยุดใจ จนท่านบรรลุเป็นพระอรหันต์ได้ในที่สุด ดังพระธรรมเทศนาของ พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ที่กล่าวถึงคำว่าหยุดในทางปฏิบัติ ว่า “กระแสพระโอษฐ์ของพระบรมศ…
เรื่องราวนี้เล่าว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดโจรองคุลิมาล ซึ่งเป็นโจรที่ฆ่าคนจำนวนมาก โดยมีการสนทนาที่สำคัญเกี่ยวกับคำว่า "หยุด" ซึ่งมีความหมายแตกต่างกันระหว่างองคุลิมาลและพระองค์ องคุลิมาลเกิดการสำนึ
การประเมินคุณธรรมในทางจิตภาวนา
106
การประเมินคุณธรรมในทางจิตภาวนา
…กา เป็นต้น ฉันใดก็ฉันนั้น หากต้องการวัดคุณธรรมหรือประเมินคุณธรรม ที่เกิดขึ้นจากการฝึกฝนอบรมตนเอง ตามพระธรรมวินัย ก็ต้องอาศัยหลักธรรม 6 ประการ ที่ทรงตรัสไว้ในอัตตัญญูเป็นตัววัด ธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา ศ…
บทความนี้นำเสนอการประเมินคุณธรรมในทางจิตภาวนา โดยเน้นการใช้ธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และปฏิภาณ ซึ่งจำเป็นในการวัดคุณธรรม และการบรรลุอรหัตผลของพระลกุณฏกภัททิยะที่มีการสังเกตและประ
การสละอารมณ์และปัญญาในพระธรรม
112
การสละอารมณ์และปัญญาในพระธรรม
…ุผล โดยอาศัยความรู้เดิมที่มีอยู่เป็น เตวิชชสูตร, ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค, มก. เล่ม 12 ข้อ 383 หน้า 272 พระธรรมเทศนาพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร), เรื่อง "ภัตตานุโมทนากถา”, 9 พฤษภาคม 2497, หน้า 358 ปรมัตถ์ แปลว่…
บทความนี้กล่าวถึงการสละอารมณ์ที่ไม่ดีเช่น โลภ โกรธ หลง เพื่อให้จิตใจผ่องใสและมีสมาธิ พร้อมด้วยการพัฒนาปัญญาที่มี 3 ระดับ คือ จินตมยปัญญาที่เกิดจากการคิดและพิจารณา โดยยกตัวอย่างจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพ
การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติ
118
การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติ
3. การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติ ให้พิจารณาจากการ “เข้าถึงดวงศีลภายใน” ซึ่งหมายถึง “อธิศีล” ดังพระธรรมเทศนาของพระมงคลเทพมุนีที่ว่า “ศีลเป็นดวงใสอยู่ในกลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ ดวงธรรมที่ทำ ให้เ…
การประเมินศีลในทางธรรมปฏิบัติสามารถทำได้โดยการพิจารณาถึงการเข้าถึงดวงศีลภายใน ซึ่งเป็นศีลที่มีความบริสุทธิ์และสามารถมองเห็นได้ในศูนย์กลางกายมนุษย์ สำหรับฆราวาสนั้น สามารถประเมินได้จากความผ่องใสของใจ แ
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
182
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
…ุทธเจ้า จึงเสด็จเข้าไปเฝ้าพร้อมด้วยพราหมณ์คหบดีชาวมคธ 120,000 คน ครั้งนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงพระธรรมเทศนา เมื่อจบลงพระเจ้าพิมพิสาร พร้อมเหล่า พราหมณ์คหบดีชาวมคธ 110,000 คน ได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบัน…
…ที่ต่างกันทำให้มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการเผยแผ่ศาสนา อย่างกรณีพระเจ้าพิมพิสาร ที่ได้มีโอกาสเข้าฟังพระธรรมเทศนาและช่วยพัฒนาการเผยแผ่ในแคว้นมคธ ซึ่งเป็นหนึ่งในราชอาณาจักรที่มีอิทธิพลในสมัยพุทธกาลในด้านต่าง…
เรื่องอุบาสก 5 คน
207
เรื่องอุบาสก 5 คน
…ติโดยลำดับ แม้กาลนี้ ก็ย่อมฟังธรรมโดยเคารพ เป็นดังเทียบเคียงมนต์อยู่” ภายหลังพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงพระธรรมเทศนาจบแล้ว อุบาสกผู้ฟังธรรมโดยเคารพนั้น ตั้ง อยู่ในโสดาปัตติผล เรียบเรียงจาก “เรื่องอุบาสก 5 คน”,…
…่างกันซึ่งส่งผลต่อการฟังธรรมในปัจจุบัน. ผลสุดท้ายคือ อุบาสกผู้ฟังธรรมจบลงด้วยการเข้าถึงโสดาปัตติผล พระธรรมเทศนาเสร็จสิ้นเรียบร้อยที่ dmc.tv
การประเมินตัวเองของพระภิกษุ
219
การประเมินตัวเองของพระภิกษุ
…าของภิกษุเห็นปานนี้แล ไม่บริสุทธิ์ ส่วนภิกษุใดแล เป็นผู้มีความคิดอย่างนี้ แสดงธรรมแก่ชนเหล่าอื่นว่า พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว เป็นข้อปฏิบัติอันผู้บรรลุ จะพึงเห็นเองไม่ประกอบด้วยกาล ควรเรียก…
พระภิกษุควรให้ความสำคัญกับการสอนและการประเมินตัวเองควบคู่กัน หลักการประเมินตัวเองมี 3 แนวทาง ได้แก่ การใช้องค์แห่งธรรมกถึกเพื่อตรวจสอบเนื้อหาธรรมะที่แสดง และการตรวจสอบลักษณะการแสดงธรรมว่าบริสุทธิ์หรือ
ธัมมัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
233
ธัมมัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
…ั้งวินัยและข้อปลีกย่อยที่เป็นรายละเอียดอื่นๆ อีกมากมาย” เหมือนที่พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้แสดงพระธรรมเทศนาไว้ว่า “ศีลของภิกษุนะ เป็น อปริยันตปาริสุทธิศีล (คือ) ไม่มีที่สุด ศีลของภิกษุ ไม่มีที่สุด ศีล…
การฝึกฝนในเรื่องใดก็ตามยากที่จะสำเร็จได้ถ้าไม่มีความรู้พื้นฐาน ตัวอย่างการค้าที่ประสบความสำเร็จไม่สามารถเกิดขึ้นได้หากไม่มีความรู้ด้านการค้า ในทำนองเดียวกันการที่พระภิกษุจะสามารถปฏิบัติตนตามพระปาฏิโมก
การปฏิบัติของกุลบุตรผู้มีศรัทธา
248
การปฏิบัติของกุลบุตรผู้มีศรัทธา
…มประทีปในที่ มืด ด้วยหวังว่าผู้มีตาดีจักเห็นรูปทั้งหลายได้ ฉะนั้น ข้าพระองค์นี้ขอถึงพระโคดมผู้เจริญ พระธรรม และ พระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะขอท่านพระโคดมจงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะตลอดชีวิตตั้งแต่ว…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างผู้ที่มีศรัทธาและผู้ที่ไม่มีในแง่ของการปฏิบัติในธรรมะ โดยเน้นถึงคุณสมบัติของกุลบุตรที่มีศรัทธา เช่น การไม่โอ้อวด การรู้จักประมาณในโภชนะ และการมีความเพียรในการเจริญภ
บรรณานุกรมพระพุทธศาสตร์และธรรมะ
252
บรรณานุกรมพระพุทธศาสตร์และธรรมะ
…ม, กรุงเทพฯ : โรง พิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2527. 11. ภาวนาวิริยคุณ, พระ(เผด็จ ทัตตชีโว), พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ กรุงเทพฯ : นฤมิต โซล (เพรส),2546. 12. ภาวนาวิริยคุณ,พระ(เผด็จ ทัตตชีโว), พระแท้, กร…
บรรณานุกรมนี้ประกอบด้วยข้อมูลเอกสารสำคัญที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสตร์และธรรมะซึ่งมีประโยชน์ต่อการศึกษาและวิจัย อาทิเช่น หนังสือโดยมเหสีลักธาิ่นที่ได้แก่ มหามกุฏราชวิทยาลัย, พระสูตรและอรรถกถาแปล, หรือพ
ที่มาของสามัญญผลสูตรและอนันตริยกรรม
31
ที่มาของสามัญญผลสูตรและอนันตริยกรรม
…างแจ้ง ทรงรู้สึกซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของพระพุทธองค์เป็นล้นพ้น จึงได้ทรงขอถึงพระผู้มี พระภาคเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ เป็นสรณะตลอดพระชนม์ชีพ ทั้งหมดนี้คือที่มาของสามัญญผลสูตร กิจกรรม หลังจากนักศึกษาได้ศึก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาที่มาของสามัญญผลสูตร และความเข้าใจในอนันตริยกรรม ซึ่งคือกรรมหนักในศาสนาพุทธที่ห้ามทำ พระเจ้าอชาตศัตรูได้ตระเวนหาความจริงจนได้พบพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และทรงค้นพบคำตอบที่สมบูรณ์แบบ
การขบวนเสด็จสู่สวนอัมพวัน
39
การขบวนเสด็จสู่สวนอัมพวัน
…สัมพุทธเจ้าก็จักเลือก แสดงธรรมให้สมควรแก่อุปนิสัยแห่งการเข้าถึงธรรมของมหาชนนั้น ถ้าเป็นเช่นนั้นแล้ว พระธรรมเทศนา ของพระพุทธองค์ก็จักเป็นประโยชน์แก่มหาชนทั้งปวงที่ตามเสด็จ คิดดังนี้แล้ว หมอชีวกโกมารภัจจ์จึง…
…สัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงธรรมอย่างเหมาะสมกับอุปนิสัยของคน การจัดขบวนเป็นกลยุทธ์ที่มีทั้งปกป้องและส่งเสริมพระธรรมเทศนา
การเผชิญหน้าภายใต้กามในชีวิตฆราวาสและนักบวช
82
การเผชิญหน้าภายใต้กามในชีวิตฆราวาสและนักบวช
… ไม่ต้องกังวลด้วยเรื่องการทำมาหากินแบบฆราวาสทำให้สามารถทุ่มเทเวลาและชีวิตเพื่อการศึกษาและปฏิบัติ ตามพระธรรมวินัยได้โดยบริบูรณ์ กรณีเช่นนี้ย่อมเอื้ออำนวยให้พระภิกษุห่างไกลจากกามคุณได้มากทีเดียว ซึ่งจะยังผลใ…
บทความนี้นำเสนอการเผชิญหน้ากันของคนในสังคมที่ถูกกำหนดโดยกามซึ่งเป็นพลังแห่งบาปอกุศล การแข่งขันและความไม่บริสุทธิ์สร้างปัญหาให้กับชีวิตฆราวาส แต่กลับสร้างโอกาสที่ดีกว่าให้กับนักบวชที่มีโอกาสรักษาพรหมจร
การละเมิดสิกขาบทและการหลอกลวงในพระภิกษุ
89
การละเมิดสิกขาบทและการหลอกลวงในพระภิกษุ
…ัยต่างๆ มากมาย พวกที่สาม ชอบแสร้งทำตนให้ทายกเลื่อมใส ด้วยอิริยาบถที่แสดงว่าตนเป็นพระภิกษุที่เคร่งใน พระธรรมวินัย ทายกจึงพากันน้อมนำสักการะมาถวายมากมาย 2. ลปนา หมายถึง พูดพิรี้พิไร ได้แก่ การพูดประจบเลียบเค…
…ดษเพื่อดึงดูดการถวายจากทายก, การกล่าวคำพูดเพื่อลวงหลอกว่าตนมีคุณวิเศษ, และการแสดงอาการเป็นผู้เคร่งในพระธรรมวินัยเพื่อดึงดูดให้ทายกมาถวาย สิ่งเหล่านี้ทั้งหมดส่งผลให้เกิดการละเมิดสิกขาบทอย่างชัดเจน และทำให้ส…
การเข้าถึงฌาน 4 ระดับในพุทธศาสนา
120
การเข้าถึงฌาน 4 ระดับในพุทธศาสนา
…ี้แหละสามัญญผลที่เห็นประจักษ์ ทั้งดียิ่งกว่า ทั้งประณีตยิ่งกว่าสามัญญผล ที่เห็นประจักษ์ข้อก่อนๆ” จากพระธรรมเทศนาเรื่องฌานทั้ง 4 ระดับนี้ จะเห็นได้ว่าผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุ “ปฐมฌาน” ได้ เพราะละนิวรณ์ 5 ประกา…
พระธรรมเทศนาเรื่องฌานทั้ง 4 ระดับอธิบายถึงการปฏิบัติภาวนาโดยเฉพาะการบรรลุฌานต่างๆ ผู้ปฏิบัติจะสามารถละนิว…
บทที่ 8: สามัญญผลเบื้องสูง
129
บทที่ 8: สามัญญผลเบื้องสูง
บทที่ 8 สามัญญผลเบื้องสูง พระธรรมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูทรงรู้สึกประทับใจ และศรัทธา ในพระธรรมวินัยเป็นอ…
บทที่ 8 ของหนังสือเล่มนี้เน้นไปที่สามัญญผลเบื้องสูงซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนได้ให้แก่พระเจ้าอชาตศัตรู พระองค์ได้สอนถึงการบรรลุมรรคผลนิพพานที่ต้องการสมาธิภายในลึกซึ้ง โดยการวางใจที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เพื
การสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
140
การสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
พระธรรมเทศนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าก็ฉันนั้น บริบูรณ์พร้อมด้วยคุณวิเศษโดยเอนกประการ” ครั้นแล้วพระเจ้าอชาตศั…
พระเจ้าอชาตศัตรูได้ขอสวามิภักดิ์ต่อพระรัตนตรัยเพื่อเป็นสรณะในชีวิต หลังจากที่ทรงเผชิญกับความผิดซึ่งส่งผลให้พระบิดาที่ดำรงธรรมถูกปลงชีพไป พระพุทธเจ้าได้ทรงรับทราบคำสารภาพของพระเจ้าอชาตศัตรูโดยไม่ทำให้ร
การปฏิบัติในพระพุทธศาสนาและการบรรลุนิพพาน
154
การปฏิบัติในพระพุทธศาสนาและการบรรลุนิพพาน
…รพชาเป็น ทางปลอดโปร่ง” จึงตัดสินใจบวชเป็นพระภิกษุอยู่ในพระพุทธศาสนา มีความตั้งใจที่จะฝึกฝนอบรมตนตาม พระธรรมวินัยให้บริบูรณ์บริสุทธิ์ เช่นนี้ย่อมถือได้ว่ามีเป้าหมายบนฟ้าอย่างชัดเจน เมื่อบวชเป็นภิกษุแล้ว ย่อ…
บทความนี้กล่าวถึงการปฏิบัติตามพระธรรมวินัยในพระพุทธศาสนาว่าเป็นสิ่งสำคัญในการบรรลุเป้าหมายสูงสุดคือ นิพพานหรือ 'เป้าหมายเหนือฟ้า' โดยยก…
การมีคัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
158
การมีคัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
… ภายในระยะเวลาสั้นๆ พระองค์ก็ทรงสามารถเข้าพระทัยอย่างถ่องแท้ ถึงวัตรปฏิบัติ อันประเสริฐของพระภิกษุในพระธรรมวินัย ตลอดจนอานิสงส์หรือสามัญญผลอันยิ่งใหญ่ ที่จะพึงบังเกิด จากวัตรปฏิบัติอันเลิศยิ่ง ของพระภิกษุใ…
พระเจ้าอชาตศัตรูได้พบกัลยาณมิตรคือหมอชีวกโกมารภัจจ์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งช่วยชี้แนะให้พระองค์เริ่มต้นชีวิตใหม่ และลดผลกรรมหนักได้อย่างมีนัยสำคัญ การมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นกัลยาณมิตรทำให้ทรงมีสั