พระผู้มีพระภาค : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 44 / 82

…มมจักก ด ๒ เยน โส ปวตฺตตปปวรธมฺมจกฺโก ภควา ธรรมจักรบวร อันพระผู้มี ๔ ๕ ๖ ๒ ค พระภาคใด ให้เป็นไปแล้ว พระผู้มีพระภาค นั้น ชื่อว่ามีธรรมจักร 0 บวชอันให้เป็นไปแล้ว." ๔ ๕ สมาสนี้เรียกว่า ตติยาตุลยาธิกรณพหุพพิหิ มี กัมมธ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาส และตัทธิต โดยกล่าวถึงการวิเคราะห์และแยกอนุบทของสมาสให้ชัดเจนขึ้น เช่น การอธิบายสมาสต่าง ๆ ที่มีความหมายเหมือนกันและการตีความต่าง ๆ ที่เกิดจากสมาส รวมถ

… เรา พึงบวช. ๒ ๓ ๔. ปโรกฺขา ๒ အာ บอกอดีตกาล ไม่มีกำหนด แปลว่า 'แล้ว' อุ. เตนา - ห ภควา ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาค ตรัสแล้ว อย่างนี้ กล่าวแล้ว. ๒ ๒ เตนา - ทุ โปราณา ด้วยเหตุนั้น อาจารย์มีในปางก่อน ท. ๒ က 0 ها ๕. นิ…

ในบทที่ 2 ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค หน้านี้อธิบายเกี่ยวกับอาขยาตและกิตก์ โดยเน้นถึงการบอกอดีตกาลและคำแปลที่สำคัญ เช่น 'ดึง' และ 'แล้ว' พร้อมตัวอย่างที่ช่วยในการเข้าใจนี้รวมถึงการจัดรูปแบบประโยคต่างๆ สา

…ุ. เยน ภควา, เตนุ-ปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตวา ภควนฺติ ๒ ๔ ๕ ๖ อภิวาเทตฺวา, เอกมนฺต์ นิสีทิ, ภิกษุรูปหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้า ය ៨ ៩ ๒ โดยที่ใด, เข้าไปใกล้แล้ว โดยที่นั้น ครั้นเข้าไปใกล้แล้ว ไหว้แล้ว ๕

หนังสือส่วนนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับการใช้ปัจจุบันและอดีตกาลในภาษาบาลี มีการวิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ เช่น 'อยู่', 'เมื่อ', 'แล้ว', เพื่อนำเสนอการใช้ภาษาในบริบทที่ถูกต้อง การฟังเท่าที่พระศาสดาตรัสและ

…งแปลเป็นมคธ ๑๓๑. พระพุทธเจ้า เกิดขึ้นแล้ว ในโลก ๑๓๒. ธรรม ตั้งอยู่แล้ว ในสันดาน ของสัตบุรุษ ท. ๑๓๓. พระผู้มีพระภาค ถึงแล้ว ซึ่งกรุงราชคฤห์ โดยลำดับ

เอกสารนี้เกี่ยวข้องกับการแปลประโยคจากอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ โดยมีการนำเสนอข้อความที่สื่อถึงปรัชญาและหลักการสืบค้น ในส่วนของประโยคที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าและธรรมชาติของสัตบุรุษ พร้อมทั้งมุ่งเน้นถึง

… โข คหปติปุตฺต อริยสฺส วินเย เอว์ ทิสา นมสุสิตพฺพา' ติ วติวา เตน ปุจฺฉิโต คิริวิทย์ เกส ในสมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาค เสด็จออกแล้ว จากกรุง ราชคฤห์ ทอดพระเนตรเห็นแล้ว ซึ่งสิงคาลมาณพ นอบน้อมอยู่

เนื้อหาในบทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการทำความดีและการปฏิบัติธรรม การยกตัวอย่างคำสอนของพระผู้มีพระภาค รวมถึงการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของเมตตาและการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในสังคม โดยเฉพาะในการสร้างควา…

…อม ซึ่งทิศทั้งหลาย ข้าพระเจ้า นั้น เมื่อทำ ซึ่งคำ ของบิดา จึงนอบน้อมอยู่ ซึ่งทิศทั้งหลาย" ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาค ตรัสแล้ว กะสิงคาลมาณพนั้น ว่า "แน่ะบุตรแห่งคฤหบดี ในวินัย ของพระอริยเจ้า ทิศทั้งหลาย อัน เขา ไม่พึง…

เนื้อหาได้กล่าวถึงการนอบน้อมต่อทิศทั้งหลายซึ่งเป็นหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยมีการสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้าและสิงคาลมาณพที่แสดงถึงการนำหลักการของบิดามาสอนเกี่ยวกับการนอบน้อม และคำสอนจากพระองค์เกี่ยวกับวิ

…๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นมคธ - หน้าที่ 33 ๔๐๖. ในสมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาค ตรัสเรียกแล้ว ซึ่งภิกษุ ท. ประทานแล้ว ซึ่งโอวาท ว่า "แน่ะภิกษุ ท. ท่าน ท. เป็น ผู้รับมฤดูก ของเรา โ…

บทความนี้กล่าวถึงการแปลประโยคต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับคำสอนของพระพุทธเจ้าในเรื่องของการให้ทานและสำคัญของจิตใจที่ประณีตเมื่อทำบุญ ผ่านการสนทนาของอนาถปิณฑิกะและพระศาสดา ตลอดจนคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งโภคทรัพย์

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 44 พระผู้มีพระภาค เห็นแล้ว ซึ่งอาชีวก คนหนึ่ง ในระหว่างทาง ถามแล้ว ว่า "ผู้มีอายุ ท่านรู้ ซึ่งข่าว ของพระศาสดา หรือ ?…

เนื้อหานี้กล่าวถึงวิธีการที่พระมหากัสสปเถระได้ชักชวนพระอรหันต์ให้ทำการสังคายนาหลังจากการปรินิพพานของพระศาสดา โดยมีการหารือเกี่ยวกับวินัยและธรรม กับพระอุบาลีและพระอานนทเถระ ซึ่งได้มีการร้อยกรองธรรมด้วย

…่ ในที่นั้น ๔๕๓. เพราะเหตุอะไร ท่าน บวชแล้ว ในธรรมวินัย อันนี้ ? เพราะ ความเลื่อมใส ในปาฏิหาริย์ ของพระผู้มีพระภาค ๔๕๔. พระผู้มีพระภาค ได้สำแดงแล้ว ซึ่งปาฏิหาริย์ อะไร แก่ ท่าน ? ซึ่งปาฏิหาริย์ต่าง ๆ มีทรมานนาคเป็น…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบวชและปาฏิหาริย์ที่พระผู้มีพระภาคได้แสดงต่อผู้บวช ทั้งการเกี่ยวข้องกับพระอรหัตและเทศนาอาทิตตปริยาย รวมถึงความสำคัญของธรรมวินัยและบทบา…

…นแล้ว ซึ่งพระผู้มีพระ ภาค ประทับแล้ว ที่โคน แห่งต้นพหุปุตตกนิโครธ (จึง) เข้าไปใกล้แล้ว ซึ่งพระองค์, พระผู้มีพระภาค ประทานแล้ว ซึ่งโอวาท, อนุญาตแล้ว ซึ่งอุปสัมปทา ในศาสนานี้ แก่ ท่าน. ท่าน ตั้งอยู่แล้ว ในโอวาท อันพร…

…องผู้หนึ่งที่เห็นความพินาศของสัตว์ในนาและเกิดความเบื่อหน่ายในสมบัติ ก่อนจะเลือกบวชและเรียนรู้ธรรมจากพระผู้มีพระภาคที่โคนต้นไม้ พร้อมทั้งได้รับโอวาทและการอนุญาตในการอุปสมบท โดยเน้นเรื่องความสำคัญของการปฏิบัติตามคำสั…

…่ ในขณะแห่งผลชื่อว่าถางชัฏ เสร็จแล้ว ย่อมเป็นอัครทักขิไณยของ (มนุษย์) โลก กับทั้งเทวโลก เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า "ภิกษุผู้เป็นคนฉลาด มีความเพียร มีปัญญา บริหารตน ตั้งอยู่ในศีลแล้ว อบรมจิตและปัญญา อย…

…นาจิต โดยเน้นถึงการใช้ปัญญาและความเพียรเพื่อเผากิเลส ผ่านการตั้งอยู่ในศีลและการอบรมสมาธิและวิปัสสนา พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงสอนให้ผู้ที่มีกำลังกล้าและฉลาดตั้งอยู่ในศีลที่มั่นคง สามารถนำพาตนเองไปยังการตัดผ่านชัฏหรือควา…

…ปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 12 ด้วยสมาธิ เหตุแห่งความเป็นพระอรหันต์ ทรงประกาศด้วยปัญญา เพราะว่าโสดาบัน พระผู้มีพระภาคตรัสว่า "เป็นผู้ทำให้บริบูรณ์ ในศีลทั้งหลาย" พระสกทาคามีก็อย่างนั้น ส่วนพระอนาคามี ตรัสว่า "เป็นผู้ท…

เนื้อหาในบทนี้เน้นการประกาศคุณธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเป็นพระอรหันต์ โดยแบ่งออกเป็นคุณ ๔ อย่าง รวมทั้งการนำทางให้บริบูรณ์ในศีล สมาธิ และปัญญา ให้ผู้อ่านได้เข้าใจถึงแนวทางการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยยก

…ย์คือจักษุ ย่อมถึงความ สังวร ไรอินทรีย์คือจักษุ” (เป็นต้น) นี้ชื่อว่าสติสังวร สังวรที่กล่าว ไว้ว่า "พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนอชิตะ กระแส [แห่งตัณหา] ทั้งหลายเหล่าใดมีอยู่ในโลก สติเป็นเครื่องกั้นกระแสเหล่า…

บทนี้กล่าวถึงเจตนาของบุคคลผู้เว้นจากโทษ อาทิ ปาณาติบาต ซึ่งเป็นเจตนาศีลและเจตสิกศีล พร้อมนำเสนอสังวร ๕ ประการ เช่น ปาฏิโมกข์สังวร และสติสังวร โดยยกตัวอย่างการปฏิบัติและหลักธรรมในบริบทของกฎเกณฑ์ปฏิบัติ

… มีความเป็นที่รักที่ชอบใจ อานิสงส์ของศีลเป็นอเนกอื่นอีกเล่า เป็นเบื้องต้น มีความสิ้นอาสวะเป็นที่สุด พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ โดยนัยว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย หากภิกษุพึงหวังว่า เราจึงเป็นที่รัก เป็นที่ชอบใจ เป็นที่เคา…

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของศีลในพระพุทธศาสนา มีการอธิบายอานิสงส์ 5 ประการ ได้แก่ การประสบโชคลาภ ความมีชื่อเสียงที่ดี ความกล้าเข้าร่วมบริษัทต่าง ๆ การไม่หลงทำกาลกิริยา และการเข้าถึงสวรรค์หลังความตาย น

…มาจารศีล อาทิพรหมจริยกศีลย่อมถึงความพร้อมเพราะความถึงพร้อม แห่งอภิสมาจารศีลนั้น เพราะเหตุนั้นนั่นแล พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัสว่า "ภิกษุทั้งหลาย ข้อที่ภิกษุนั้นหนอไม่ทำธรรมที่เป็น อภิสมาจาริกะให้บริบูรณ์ก่อนแล้ว จั…

ในบทนี้ได้นำเสนอเกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น ๒ ประเภทคืออภิสมาจารศีลและอาทิพรหมจริยกศีล โดยแสดงให้เห็นความสำคัญของการทำธรรมที่เป็นอภิสมาจาริกะก่อนที่จะทำธรรมที่เป็นอาทิพรหมจริยกะ ทั้งนี้ยังมี

…ก็ถือศีลทั้งปวงนั้นด้วยดี ศึกษาอยู่ ก็ในอธิการแห่งปาฏิโมกข์สังวรศีลนี้ พึงทราบว่า ปาฏิโมกข์สังวรศีล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงโดยปุคคลาธิษฐาน- เทศนาด้วยบทว่า ปาฏิโมกขสวรสวโต เพียงบทเดียวนี้ ส่วนคำว่า อาจารโคจรสมฺปนฺ…

บทความนี้กล่าวถึงอาจาระและโคจรในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการเข้าถึงและการประกอบพร้อมด้วยอาจาระและโคจร บทนี้อธิบายถึงแนวทางการปฏิบัติและความสำคัญของศีลในสิกขาบท รวมทั้งการรักษาฝ่ายปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการ

…่อดทนก็ดี ความเกียจคร้านก็ดี เกิดขึ้นไซร้ ความไม่สำรวม ก็มีขึ้น ก็ความไม่สำรวมที่มีขึ้นอย่างนี้นั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ความไม่สำรวมในจักขุนทรีย์ เพราะเหตุไร ? เพราะเหตุว่าเมื่อความ ไม่สำรวมนั้นมีอยู่ แม้ทวาร…

บทความนี้กล่าวถึงปรัชญาในวิสุทธิมรรคที่เกี่ยวข้องกับจิตและการควบคุมอารมณ์ โดยเฉพาะในเรื่องของการเกิดและดับของรูปารมณ์ผ่านกระบวนการของจักษุและมโนธาตุ พร้อมยกตัวอย่างการควบคุมการไม่สำรวมในจิต ตัวอย่างกา

…ึงวิถีจิตมีอาวัชชนะเป็นต้น ก็เป็นอันคุ้มครองแล้ว เพราะฉะนั้น ความสำรวมแม้เกิดขึ้นอยู่ใน ขณะแห่งชวนะ พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ความสำรวมในจักขุนทรีย์ นัยแม้ในข้อว่า ฟังเสียงด้วยหูเป็นต้น ก็ดุจนัยนี้เหมือนกัน ศีลท…

ในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการรักษาศีลและการสำรวมใจในชวนจิต โดยยกตัวอย่างการปิดประตูพระนครเพื่อป้องกันโจร ซึ่งเปรียบได้กับการคุ้มครองจิตใจจากสิ่งไม่ดี และเมื่อมีการสำรวมก็จะสามารถป้องกันไม่ให้สิ่งชั่

…กความหนาวเบียนเอาแล้ว ภิกษุมีจิตกระสับกระส่าย ย่อมไม่อาจ จะตั้งความเพียร โดยแยบคายได้ เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึง ได้ทรงอนุญาตว่า จึงใช้จีวรเพื่อบำบัดความหนาวได้ นัยนี้พึงทราบ ในประโยชน์ที่เหลือทั้งปวง เพรา…

เนื้อหาได้แสดงการใช้จีวรเพื่อบำบัดความหนาวและคุณประโยชน์ในการใช้จีวรของพระโยคี เพื่อไม่ให้เกิดอาพาธและตั้งใจทำความเพียร โดยความหนาวและความร้อนเป็นปัจจัยที่ต้องพิจารณา และต้องการคำแปลและการอธิบายที่ถูก

…สดใส เช่นดังตัวละครและตัวระบำเป็นต้น หามิได้. อนึ่ง บัณฑิตพึงทราบว่าใน 4 บทนั้น บทว่า เนว ทวาย นั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเพื่อละความเป็นอุปนิสัยแห่งโมหะ บทว่า น มทาย นั้น ตรัสเพื่อละความเป็นอุปนิสัยแห่งโทสะ สองบทว…

เนื้อหานี้พูดถึงการอธิบายและแปลวลีในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการมุ่งหมายของการกระทำทั้งในแง่ของโทสะ ราคา และโมหะ เมื่อลงรายละเอียดแต่ละบท จะเห็นว่าทั้งสองบทที่เกี่ยวกับความมุ่งมั่นของบุคคลในแต่ละด้านได้อธิ