พระมหา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 161

…รีบุตรอาพาธ ] ได้ยินว่า ในสมัยหนึ่งท่านองค์นั้นจะเพิ่มพูนปวิเวก จึง (ไป) อยู่ในป่าแห่งใดแห่งหนึ่งกับพระมหาโมคคัลลานเถระ อยู่มาวันหนึ่ง อาพาธเพราะลมในท้องเกิดขึ้น ยังทุกข์หนักให้เกิดแก่ท่าน พระมหา โมคคัลลานเ…

…ของผู้มีความมักน้อย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของพระสารีบุตร และอาการอาพาธที่ท่านเผชิญพร้อมการสื่อสารกับพระมหาโมคคัลลานเถระในป่า

…้ำนมสดล้วน ๆ ปรุงด้วยเนยใส น้ำผึ้ง และน้ำตาลกรวด ความผาสุก ได้มีแก่ข้าพเจ้าด้วยปายาสนั้น" ฝ่ายท่าน (พระมหาโมคคัลลานะ" นั้นจึงกล่าวว่า "อาวุโส เอาเถิด หากบุญของข้าพเจ้าหรือของท่านมีอยู่ ถ้ากระไร พรุ่งนี้เราค…

เนื้อหานี้บรรยายถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อพระมหาโมคคัลลานะและโยมหญิงของผู้เขียนได้ถวายข้าวปายาสที่ปรุงด้วยนมสด เนยใส น้ำผึ้ง และน้ำตาลกรวด ส่วนพระมห…

…ึ้นแห่งข้าวปายาส นั้น" จึงกล่าวว่า "นำไปเสีย อาวุโสโมคคัลลานะ บิณฑบาต (นี้) ไม่ควรบริโภค" ฝ่ายท่าน (พระมหาโมคคัลลานะ) นั้น ไม่ให้แม้ แต่จิต (คิดโทมนัส) เกิดขึ้นว่า "เขาไม่ฉันบิณฑบาตซึ่งคนเช่น เรานำมาให้เชีย…

บทสนทนาระหว่างพระสารีบุตรและพระมหาโมคคัลลานะ เรื่องข้าวปายาสทำให้พระมหาโมคคัลลานะต้องตัดสินใจไม่บริโภค เนื่องจากความเชื่อว่าอาหารบางอย…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 96 ชีวิตเป็นที่สุด เหมือนศีลของพระมหาติสสเถระผู้ฉันมะม่วง ซึ่งพำนัก อยู่ที่จีวรคุมพพวิหารฉะนั้น จริงอย่างนั้น ท่านผู้มีอายุนั้นไม่ละอยู่ซ…

บทความนี้อธิบายแนวคิดเกี่ยวกับศีลของพระมหาติสสเถระ โดยเน้นการสละสิ่งที่มีค่าเพื่อรักษาชีวิตและการบรรลุพระอรหัต ศีลและจิตที่บริสุทธิ์ถือเป็นส่ว…

…คแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 97 อรหัต โดยแท้ เหตุนั้น ท่านจึงเรียกว่าปริปุณณปาริสุทธิศีล เหมือน ศีลของพระมหาสังฆรักขิตเถระและพระภาคเนยยสังฆรักขิตเถระฉะนั้น [ เรื่องพระมหาสังฆรักขิต ] ได้ยินว่า พระภิกษุสงฆ์เรี…

ในขณะมรณะ พระมหาสังฆรักขิตเถระได้บรรลุพระอรหัต จากการที่ภิกษุหนุ่มช่วยให้นั่ง จากนั้นทราบว่าท่านได้อุทิศตนเพื่อเสริม…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - [ เรื่องพระเถระองค์หนึ่ง] - หน้าที่ 100 พระมหาเถระอีกองค์หนึ่ง อาพาธหนักจนไม่อาจจะบริโภคอาหาร ด้วยมือของตนได้ นอนกลิ้งเกลือกอยู่ในบุตรและคูถของตน …

เรื่องราวเกี่ยวกับพระมหาเถระผู้สูญเสียสุขภาพและการดำเนินชีวิตด้วยศีลก่อนตาย ท่านได้พิจารณาถึงความทุกข์ของชีวิตและผลกระทบที่เ…

…ักของพระผู้มีพระภาคเจ้า นั้นเท่านั้น จึงเป็นอันถือเอาอย่างดี แต่เมื่อพระองค์เสด็จปรินิพพานแล้ว บรรดาพระมหาสาวก ๘๐ องค์ พระมหาสาวกองค์ใดยังทรงชีพอยู่ ถือเอา ( กรรมฐาน ) ในสำนักพระมหาสาวกองค์นั้น จึงควรแม้นพร…

…ะนำไปสู่การพ้นจากความเกิด ในสมัยที่พระองค์ยังมีชีวิตอยู่ และหลังจากพระองค์เสด็จปรินิพพานแล้ว ก็ยังมีพระมหาสาวกที่สามารถสืบทอดกรรมฐานได้อย่างถูกต้อง

…ฺจเวกขณตา ความพิจารณาเห็นวิถีทางดำเนิน โดยนัยดังนี้ว่า " มรรคาที่พระ พุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และ พระมหาสาวกทั้งหลายดำเนินไป แล้ว เราต้องคําเนิน (ตาม) ก็ * แปลโดยนัยมหาฎีกา ซึ่งแก้ไว้ว่า คมภีรญาเณหิ จริตพ…

เนื้อหานี้เน้นความสำคัญของการไต่ถามและการพิจารณาด้วยปัญญาในแง่ของวิริยสัมโพชฌงค์ โดยกล่าวถึงหลักธรรม ๑๑ ประการที่เป็นทางเกิดขึ้นแห่งวิริยาสัมโพชฌงค์ เช่น การทำวัตถุให้สละสลวย, การปรับอินทรีย์ให้เสมอกั

…กไป ฉะนั้น อุพเพงคาปีติ เป็นปีติอย่างแรงถึงขนาดทำกายให้ลอยขึ้น แล้วให้โลดไปในอากาศได้ จริงอย่างนั้น พระมหาติสสเถระผู้อยู่ ณ ปุณณวัลลิกวิหาร ใน เวลาเย็นวันเพ็ญไปสู่ลานพระเจดีย์ (ยังไม่ทันถึง) เห็นแสงพระจันทร…

…ร่างกาย ขณิกาปีติเป็นปีติชั่วขณะ ในขณะที่อุพฺเพงคาปีติเป็นปีติที่มีความแรงถึงขนาดทำให้ร่างกายลอยได้ พระมหาติสสเถระได้สัมผัสปีติขณะหนึ่งเมื่อเห็นแสงพระจันทร์และไหว้พระมหาเจดีย์ในวันเพ็ญ

…่ ส่วนความเป็นผู้สามารถ ในการเข้า ( ฌาน ) ได้เร็วดุจการเข้าเมื่อครั้งทรมานนันโทปนันท นาคราช แห่งท่านพระมหาโมคคัลลานะ ชื่อว่าสมาปัชชนวสี ความ เป็นผู้สามารถที่จะยั้ง ( ฌาน ) ไว้ได้ขณะหนึ่ง ชั่วลัดนิ้วมือทีเดี…

…อธิฏฐานวสีและวุฏฐานวสี ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากเรื่องพระพุทธรักขิตเถระและการช่วยเหลือพระมหาโรหณคุตตเถระซึ่งแสดงถึงความสามารถในการเข้าถึงฌานและการแสดงฤทธิ์ อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างอาวัชชนวส…

…ยเร็ว ได้ขอให้พระเปรียญ ที่ทรงความรู้หลายท่านช่วยรวบรวมและเรียบเรียง เฉพาะในเล่มนี้ อธิบายนามตอนต้น พระมหาบุญสงค์ อตฺตคุตฺโต ป.ธ. ๖ วัดราชาธิวาส เรียบเรียง. อธิบายนามตอนปลาย กติปยศัพท์ สังขยา พระมหาจันทร์ โ…

…ังสือเล่มนี้ถูกเรียบเรียงโดยผู้รู้หลายท่านและมอบลิขสิทธิ์ให้กับมหากุฏราชวิทยาลัย ผู้รวบรวมงานได้แก่ พระมหาบุญสงค์ พระมหาจันทร์โกสโล พระครูมงคลวิลาศ และพระมหาพรหมา

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 1 อธิบายนามตอนต้น พระมหาบุญสงค์ อตฺตคุตฺโต ป.ธ. ๖ วัดราชาธิวาส เรียบเรียง บรรดาสภาพทั้งมวล ทั้งที่มีวิญญาณและหาวิญญาณมิได้ ซ…

บทความนี้อธิบายความหมายและการใช้งานของนามและศัพท์ในภาษาบาลี โดยเริ่มต้นจากการให้คำนิยามของสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ในโลกว่าเป็นนามหรือชื่อ และการจำแนกประเภทของศัพท์ รวมถึงการแบ่งประเภทของคำพูดในภาษามคธ ซึ่

… ด. อุปสัค ๒. นิบาต ๓. ปัจจัย ทั้ง ๓ คำนี้มีหลักเกณฑ์ใช้ในที่ต่าง ๆ กัน ดังต่อไปนี้ ๓ ๑. อัพยยศัพท์ พระมหาพรหมา ญาณคุตโต ป. 6 วัดราชาธิวาส เรียบเรียง อัพยย ออกจากศัพท์ อ วิ อิ (อไม่ วิต่าง ๆ อิ-ถึง) "ถึงควา…

ในบทนี้นำเสนอการอธิบายศัพท์บาลีที่เรียกว่า 'อัพยยศัพท์' ซึ่งหมายถึง 'ไม่ฉิบหายไป' โดยอธิบายถึงหน้าที่และความนำเสนอในด้านไวยากรณ์ รวมถึงการแบ่งประเภทของอัพยยศัพท์เป็น 3 ประเภทคือ อุปสัค, นิบาต, และปัจจ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 13 ตัวเราจักพ้นเล่า พระมหาฤษีเหล่าใดอาศัย (จับเอา) นิมิต นั้นๆ มาพิจารณาสอบสวนไป" (จน) ได้ บรรลุอาสวักขัยด้วย (ลำพัง) ญาณอันกล…

เนื้อหานี้กล่าวถึงพระมหาฤษีที่สามารถบรรลุอาสวักขัยด้วยญาณของตนเอง แม้จะไม่สามารถหลีกเลี่ยงความตายได้ พระสัมมาสัมพุทธะมีลักษณ…

…พลัน” ด้วยหยาดฝนมรณะ ดุจกอบไฟใหญ่มอดไปด้วยหยาดฝน น้ำฉะนั้น อันความตายนั้นใด (มัน) แผ่อำนาจมาถึงองค์ พระมหาฤษีเจ้าผู้ทรงอานุภาพใหญ่อย่างนี้ได้ โดยไม่กลัวโดยไม่อาย ไฉนเจ้าความตายนี้นั้น ซึ่งไร้ความอายปราศจากค…

เอกสารนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับความตายในมุมมองของพระโยคาวจร โดยเน้นการเปรียบเทียบกับผู้ที่มีอำนาจและยศที่มีความเสมอกันในเรื่องความตาย อธิบายถึงว่าความตายไม่เลือกปฏิบัติแม้แต่พระอรหันต์ หรือผู้มีอำนาจใน

…าบต่อไปอีกว่า อัปปมัญญา ทั้งปวงนั่นเป็นภาวนาที่ทำกัลยาณธรรมทั้งสิ้น มีทางเป็นต้นให้บริบูรณ์ แท้จริง พระมหาสัตว์ทั้งหลายผู้มีจิตเป็นไปสม่ำเสมอ โดยความเป็นผู้มี อัชฌาสัยในอันทำประโยชน์เกื้อกูลในสัตว์ทั้งหลาย …

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณความดีและการบำเพ็ญบารมีของพระมหาสัตว์ที่มีจิตใจเมตตาต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยการให้ทาน การรักษาศีล การประพฤติตนซึ่งเป็นเครื่องมือในการสร้…

…รรษาอยู่ ณ ภพน์ดาวดึงส์นั้นด้วยทิพ จักษุ ครั้นเห็นแล้วจึงบอก (คนทั้งหลายนั้นให้ทราบ) เขาทั้งหลาย วอนพระมหาโมคคัลลานเถระ เพื่อ (ให้ทำอย่างไรให้พวกเราได้) ๑. การจะแสดงฤทธิ์ขึ้นไปเฝ้าถึงดาวดึงส์ ก็ชอบที่จะเป็น…

…าถได้ช่วยเหลือคนกลุ่มนั้น พระอนุรุทธเจริญอาโลกกสิณเพื่อดูที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้า ขณะเดียวกัน พระมหาโมคคัลลานเถระถูกเรียกเพื่อแสดงฤทธิ์ขึ้นไปเฝ้าพระองค์ ข้อมูลเกี่ยวกับการแสดงอภิธรรมบ่งบอกถึงการศึกษาแ…

…ามทางที่มา นั้นแล จนถึงที่พักของคนทั้งหลาย ท่านอธิษฐานอย่างที่คนทั้งหลาย เห็นท่านได้ทั้งเวลาไปและมา พระมหาโมคคัลลานเถระได้ทำอาวิภาว ปาฏิหาริย์นี้ในตอนนี้ก่อน ท่านมาถึงอย่างนั้นแล้วจึงแจ้งข่าวนั้น (ให้ ทราบท…

เนื้อหาเล่าเกี่ยวกับพระผู้มีพระภาคเจ้าและพระมหาโมคคัลลานเถระที่บังคมพระบาทของพระองค์ โดยมีการสื่อสารถึงเมืองสังกัสสะและคำบอกจากพระผู้มีพระภาคเจ้าถึ…

…นท่านภัททิยะ ท่านราหุลเป็นต้นลุกขึ้น (ทูลอาสา) โดยลำดับ พระผู้มีพระภาคเจ้าก็หาทรงอนุญาตไม่ ในที่สุด พระมหาโมคคัลลาน เถระกราบทูล (อาสา) ว่า "ข้าพระองค์ขอทรมานเอง" พระผู้มี พระภาคเจ้าจึงทรงอนุญาตว่า "ทรมานเถิ…

…วข้องกับการตรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่สื่อสารกับรัฏฐปาละเกี่ยวกับนาคราชนันโทปนันทะ ท่านได้อนุญาตให้พระมหาโมคคัลลานทรมานนาคราชนี้ โดยแสดงให้เห็นถึงอำนาจและพลังของพระเถระ ในการเผชิญหน้ากับนาคราช และการระเบิด…

…่งบนเขายุคันธร แล้วทรงวางพระบาทข้างที่สองลงบนยอดเขา สเนรุ ถามว่า "ผู้อื่น ใครทำได้อีกบ้าง " ตอบว่า "พระมหา โมคคัลลานเถระ " จริงอยู่ พระเถระย่นทางไปเมืองสังกัสสะประมาณ ๓๐ โยชน์ ยังบริษัทอันเต็มในเนื้อที่ ๑๒ …

…รแสดงยมกปาฏิหาริย์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อเสด็จไปเทวโลก โดยทรงใช้เขายุคันธรและเขาสิเนรุเป็นที่ยืน พระมหาโมคคัลลานเถระได้ทำการเดินทางไปยังเมืองสังกัสสะอย่างรวดเร็ว อีกทั้งยังมีเรื่องราวของพระจุฬสมุทรเถระที…