พระมหา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 75 / 161

…ระนี้ฉันใด แม้พระติสสทัตตเถระก็ฉันนั้น ในตอนเย็น สรงน้ำ ครองอุตตราสงค์แล้ว พอความคิดว่า "เรา จักไหว้พระมหาโพธิ" เกิดขึ้น ก็ทำ (พระมหาโพธิซึ่งอยู่ไกล) ให้ มาอยู่ใกล้ได้ [ทำที่ใกล้ให้ไกล] ถามว่า "ฝ่ายหนึ่ง ใค…

…ารทำให้ที่ไกลมาใกล้และของใหญ่ให้เป็นของเล็ก ซึ่งเป็นการสอนจากพระเถระแก่แก่เกี่ยวกับความคิดในการเคารพพระมหาโพธิ และการออกเดินทางไปยังสถานที่ที่สำคัญ โดยได้ยกตัวอย่างพระผู้มีพระภาคเจ้าและพระมหากัสสปเถระในการท…

… (ขนม) มาถวายพระผู้มีพระภาคเจ้า ฉะนี้แล [ทำของน้อยให้เป็นของมาก] ะได้ทำของ ส่วนในเรื่องอิลลิสเศรษฐี พระมหาโมคคัลลานเถระไ น้อยให้เป็นของมาก อนึ่ง ในเรื่องกากวฬิยะ พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ทรงทำ ได้ ยินมาว่า พร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระเถระได้ถวายขนมและข้าวต้มแก่พระผู้มีพระภาคเจ้า โดยมีการเล่าเรื่องของพระมหาโมคคัลลานเถระและพระมหากัสสปเถระที่มีการทำของน้อยให้เป็นของมาก รวมถึงเรื่องราวการช่วยเหลือคนยากจน พร้…

…ู้มีฤทธิ์ปรารถนาการทำ (อย่าง) ใด ๆ การทำ (อย่าง) นั้น ๆ ก็สำเร็จแก่ผู้มีฤทธิ์ทั้งสิ้น จริงอย่างนั้น พระมหาอนุฬเถระนั่นเป็นไร (ท่าน) เห็นภิกษุเป็นอันมาก เที่ยว บิณฑบาตได้อาหารปอน ๆ (มา) นั่งฉันกันอยู่ที่ริมฝ…

…อาหารและศีลธรรม ทำของอร่อยได้ไม่ว่าจะเป็นการทำของน้อยให้เป็นของมาก หรือทำของไม่อร่อยให้เป็นของอร่อย พระมหาอนุฬเถระให้สัญญาว่าน้ำในแม่น้ำจะกลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่าอย่าง 'สัปปิมัณฑะ' ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์จากน…

…พนิวาสได้ ๖ ประเภท] ก็ชน 5 ประเภท ย่อมระลึกปุพเพนิวาสนี้ได้ คือเดียรถีย์ทั้งหลาย พระปกติสากทั้งหลาย พระมหาสาวกทั้งหลาย พระอัครสาวกทั้งหลาย พระปัจเจกพุทธทั้งหลาย พระพุทธเจ้าทั้งหลาย [ระยะกาลต่างกัน] ในชน ๖ ป…

บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับการระลึกปุพเพนิวาสในบุคคลต่างๆ โดยแยกประเภทเป็น 6 ประเภท รวมถึงเดียรถีย์และพระอสีติมหาสาวก โดยชี้ให้เห็นว่าสามารถระลึกได้ในระยะเวลาที่แตกต่างกัน อธิบายถึงความสามารถในการ

…) อภิญญาญาณ ๕ มีอิทธิวิธญาณเป็นต้น บัดนี้ บัณฑิตพึงแสดงความเป็นไปแห่งอภิญญาญาณ ๗ ในอารัมมณฑิกะ ๔ ที่พระมหาฤษีเจ้าตรัสไว้ เพื่อไม่หลงในการจำแนกอารมณ์แห่งอภิญญาญาณเหล่านั้น นี้เป็น การแสดงในอารัมมณฑิกะนั้น ก็…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์อภิญญา ๕ ที่พระนาถะเจ้าตรัสไว้ พร้อมกับการชี้ให้เห็นถึงการจำแนกอารมณ์ในอารัมมณฑิกะ ๔ ซึ่งประกอบไปด้วยหมวดต่าง ๆ อาทิเช่น ปริตตารัมมณฑิกะ มัคคารัมมติกะ และอตีตารัมมณฑิกะ โดยมีจ

…เป็นอารมณ์ เป็นอนาคตารมณ์ สำหรับพระโยคีทั้งหลายผู้อธิษฐาน (ฤทธิ์) ไว้เป็นอนาคต ดังพระเถระทั้งหลาย มีพระมหากัสสปเถระเป็นต้น (อธิฐานไว้) ณ ที่บรรจุพระมหาธาตุ” ได้ยินว่า พระมหากัสสปเถระ เมื่อทำการบรรจุพระมหาธา…

เนื้อหาที่กล่าวถึงพระโยคีและการทำอธิษฐาน ซึ่งมีพระมหากัสสปเถระที่อธิษฐานเกี่ยวกับกลิ่นหอม และพระอัสสคุตตเถระที่อธิษฐานให้ได้น้ำนมส้มในเวลาปุเรภัต เนื้อหา…

…ีสระยาย คือ วิเคราะห์ วิจารณ์ พระอมรมุณี (จัน จิตสมโม ป.ช.6) วัดโสมาภิรวาร รับบัตร อภิบาลสมาส และ พระมหากัณ ปิยทรัสี ป.ช.8 วัดบรมวิเวก อธิษฐานติทำให้ความรู้สองอย่างนี้ข้างจึงนงเป็นบทยานีแห่งคุณครู ผู้ศึก…

บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับการย่อคำต่อคำและการสมาสระหว่างคำในภาษาไทยและบาลี พร้อมทั้งการวิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ เช่น เปรตหมู นอกจากนี้ยังอธิบายกรณีการใช้ปัจจัยและกรรมในภาษาศาสตร์ เพื่อเพิ่มควา

…่ เล็กน้อยอยู่ในที่ไหน ในโลกนี้ ทุกนี้ เพราะเว้นความคิดเสีย ก็ไม่มีไปไหน ๆ เลย เหตุใด เพราะเหตุนี้น พระมหากรุณาเจ้านั่งตรัส ความคิดว่าเป็นทุกข์ก่อนทุกข์ทั้งปวง นี้เป็นวินิจฉัยในชาติเป็นข้อแรก [ชราทุกข์] ในข…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงแนวคิดเรื่องทุกข์และการเปลี่ยนแปลงในชีวิต โดยเน้นถึงความจริงที่ว่า ทุกสิ่งล้วนมีการเปลี่ยนแปลง และการเกิด-ตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ การวิเคราะห์ธรรม ๒ อย่างที่เกี่ยวข้องกับการทุ

ประโยค - วิถีธรรมแปล ภาค ๑ - หน้าที่ 189 เป็นเหตุของทุกข์อันนั้น เพราะเหตุอันนั้น พระอินจึงจงรักษาความไม่ดีสิ่งที่ปรารถนา ว่าเป็น ทุกข์ นี่เป็นวิธีฉันในอจินตนาลทุกข์ [ปัญญูปาทานขันธ์ทุกข์] ส่วนในข้อว

…วามเข้าใจในทุกข์ตั้งแต่ชาติทุกข์จนถึงพระอริยเจ้า เพื่อให้เห็นว่าทุกข์ทั้งปวงล้วนเกิดจากอุปาทานขันธ์ พระมหาภิกษุได้ชี้แจงว่าความปรารถนาอาจก่อให้เกิดอิจฉา จึงสอนว่าการขจัดอิจฉานั้นสำคัญต่อการปลดทุกข์.

…ะพฤติ) พรหมจรรย์ในพระผู้พระภาคเจ้า เพื่อ ปฏิบาทาญาณสติวิสุทธิ์หรือ" วุฒิฐานคามิวิสันดาสงบสะอาด อัน พระมหากษัตริย์ทรงยิ่งไว้โดยมากหลาย อย่าง ดังกล่าวมานี้ บุคคลผู้มีชาติ บัณฑิต ปรารถนาจะออกจากกะละมัง คือ สง…

ในการนำเสนอครั้งนี้เกี่ยวกับวิกฤติธรรมชาติในภาคที่สาม ตอนที่สอง ซึ่งแสดงถึงความสำคัญของปริติธิปัญญาและวิปัสสนา โดยมีการอ้างอิงถึง สูตรต่างๆ ที่ช่วยเสริมสร้างความบริสุทธิ์และการปฏิบัติธรรมกรรมในพระพุทธ

…ณกะ (ผู้ได้ภิญญา 6) ลุงท่านเป็นพระอรหันต์ ประเภทอุปสัมภเวสีปติฏตะ (ผู้มีความแตกฉานในปฏิสังขาร) เป็น พระมหานิาสพ ซึ่งว่ามาเจ้าหมายถึง กล่าวไว้ (ในตอนต้นปรกิณ) ว่า “ก็คือพระอาณาสพนั่น ชื่อว่า ถุงนั้นได้ในแบ่…

ในบทนี้อธิบายประเภทของผู้เกิดในมุษย์ราทสพ ที่ปรินทพา ใน 5 ประเภท ได้แก่ อุ่นตร-, อุปไหวจ, อสงหาร, สังฆปรินทพย์ และ อุทิศโล-อณุภูมิ มีพระอรหันต์ประเภทต่าง ๆ ได้แก่ พระอรหันต์ประเภทสภาวิตตะ, ปัญญาวิมุตต

ประโยค- วิจารณ์ธรรมแปลภา ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ) - หน้าที่ 309 ของภิญญาเหล่านั้น เป็นพระมหาเจินสภาได้ปฏิสัมภิทา (สามารถ) ยี้น ปรวา (คือข่มคำใต้ฝ่าอื่น) ได้ ครั้งนั้นตอนกลางคืน พราหมณ์- มานพบว…

บทความนี้นำเสนอการสนทนาระหว่างพระมหาเจินสภากับพราหมณ์ที่แสดงถึงความสามารถในการแก้ปัญหาเกี่ยวกับคัมภีร์ โดยพระเถรสอบถามปัญหาที่อยู่ในคัมภ…

ประโยค- วิชาธรรมกราแปล ภาค ๑ ตอน ๒ (ตอนจบ) หน้าที่ 316 พระมหาเถระองค์หนึ่งชื่อวะวะ ในวิหารนั้น ทราบชัดว่า “สัตว์ผู้มีปัญญามาก เราทรมานได้ จะดี” ท่านจึงกล่าวปรา ะ…

บทความนี้พูดถึงพระมหาเถระองค์หนึ่งชื่อวะวะ ซึ่งมีความเข้าใจในเสียงร้องและการตีความพระไตรปิฎก ท่านได้ตอบคำถามเกี่ยวกับความ…

…์ใจเป็นสำคัญ ด้วยเหตุนี้ จึงต้องอาศํกคำอธิบายกูหรือหนังสืออธิบายเข้าช่วย เพื่อทำความเข้าใจให้จบสิ้น พระมหานาค อุปน๎าโก ป. ธ. วัดครุม-นิวาส ได้ช่วยเรียบเรียงคำอธิบายอาขยาดนี้ให้มหาวิทยาลัย เพื่อประโยชน์ดังกล…

…ั้น แต่ยังช่วยให้ผู้เรียนมีความเข้าใจที่ดีในลักษณะของภาษาที่ใช้และการแปรรูปคำในบริบทต่าง ๆ ขอบพระคุณพระมหานาค อุปน๎าโก ที่ช่วยเรียบเรียงคำอธิบายให้แก่มหาวิทยาลัยเพื่อประโยชน์ด้านการศึกษา

ประโยค - อธิบายฆาติอายุก - หน้า ที่ 1 อธิบายอายุมาก พระมหานาค อุปานโม ป. ธ. 5 วัดมรนิวิาส เรียนเรียง อายุมาก อายุก็คืออะไร? อายุก็คือ คำที่กล่าวถึงกิริยา คือ…

…ของบุคคล อธิบายถึงความสำคัญของการสังเกตการแสดงออกของกิริยาที่มีรากฐานมาจากธาตุต่างๆ โดยเนื้อหานี้ของพระมหานาค อุปานโม วัดมรนิวิาสมีความสำคัญในการศึกษาเรื่องกิริยาและอายุของมนุษย์.

ประโยค - อธิษฐานอธิษฐาน - หน้าที่ 1 อธิษฐานมกิดส์ พระมหานาค อุปนาหค ป. 5 วัดธารมิวาส เรียงเรียง คำ กิดส์ นี้ เป็นชื่อของศัพท์ที่ท่านประกอบปัญจมุขหนึ่ง ซึ่งเ…

บทความนี้สำรวจคำกิดส์ซึ่งเป็นศัพท์ที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการใช้ในกิริยาศัพท์ ที่มีลักษณะเฉพาะในการกำหนดความหมายและประโยชน์ในแต่ละบริบท คำกิดส์ช่วยให้ทราบถึงองค์ประกอบของนามศัพท์และกิริยาศัพท์ท

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามกิตติ และกริยากิตติ - หน้า 83 อธิบายกิตติ พระมหากัสสิโป ม. ๔ วัดนรมิวาส เรียนเรียง คำว่า กิตติ มี ๒ อย่าง คือ ที่นิยมม เรียกว่า นามกิตติ ที่เป็นกริย…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการศึกษาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์โดยเน้นที่นามกิตติและกริยากิตติ ซึ่งมีความสำคัญในการแสดงอาการของนามที่มีลักษณะพิเศษ โดยกริยามักจะแสดงถึงการกระทำหรืออาการ เช่น ยืน เดิน นั่ง เป็นต้น คำท

…ว่าสัมพันธก็เป็นเรื่องอี๋ง อะ ที่จะ ต้องจัดพิมพ์ขึ้น เพื่อให้ครบบริบูรณ์ตามความคิดนั้น. จึงได้ขอให้ พระมหาเจริญ, สุวฑฺฏโน ป. วัดบรมนิวาสวิหาร เป็นผู้เรียง ในการเรียนเรียง ได้งุมประจาลงวามในส่วนนี้มาให้บูรณส…

บทนี้ได้นำเสนอไวรากฎที่ ๓ ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ในการศึกษาภาษี เพื่อช่วยนักศึกษาเข้าใจวิธีการเข้าใจประโยคและการแปลภาษาได้อย่างถูกต้อง การเรียนการสอนนี้มีการจัดเตรียมเครื่องมือและหลักสูตรให้ครบถ

…ยมาหา พุทธวณี กตฺตํามมาหาติ ๑ ตถญฺญ ปน สามเณรสรสู สุกํ สุวา ภุมํ เทวา สุกนฺทนฺสาสา ๑ กมฺมภปาเนน ยาว พระมหา โลกาน สุกโท อุปคฺควณํ ๑ เตน สวกฺทน มหา- เทวตสุนปิโต โอฬิสัม ไทย มนุตํ เทวตสุนปิโต ทิสฺวา สมจิตตสตฺต…

เนื้อหาในหน้า 79 ของสมุดปลาซาก้า นาม วินิจฤกษา (ปฐม ภาโค) มีการกล่าวถึงคุณธรรมและอุปนิสัยของสามเณร โดยเฉพาะการฝึกสมาธิและการบำเพ็ญคุณงามความดี ซึ่งมีความสำคัญต่อการปฏิบัติธรรมของผู้ที่ศึกษาและปฏิบัติต

…าหมมโต นครโต นิสนฺมโต ๆ เป ๆ สตุกา ส่วนทดา อติฏฺโฐ เคะ อตกมาส. [ภิกฺขุ ปุญฺญูปุญฺโญ ๓/๘๐] ได้ยินว่า พระมหามณแก้ชาวเมืองสาเกตคนหนึ่ง ออกจากนากนรในกลกที่ พระพิมพระภากอันภุญส์มฺพุสะนิวาเดอปล ลเสด็เข้าไปสู่เมือ…

เนื้อหาที่นำเสนอมุ่งเน้นการพากย์คำในลักษณะที่ต่าง ๆ โดยมีตัวอย่างการพากย์ยาว ๆ ที่ช่วยในการอธิบายความสัมพันธ์ในบริบททางพุทธศาสนา อาทิเช่น การบรรยายถึงพระศาสดาและธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้าในเมืองสาเกต โดย