พระราช : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 117 / 209

…มณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ២៨ พระมหากษัตริยาธิราชเจ้า ดังแสดงไว้ในจักรวัติสูตร (๑) อนึ่ง ได้ทรงตั้งพระราชบัญญัติเบี้ย บำนาญ พระราชทานแก่ผู้รับราชการมานาน มีความชอบ แต่ชราพิการไม่สามารถรับราชการ ต่อไปได้ เพ…

สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสทรงมีพระราชกรณียกิจที่สำคัญหลากหลาย ตั้งแต่การสร้างกฎหมายเพื่อการดูแลผู้สูงอายุ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานอย่างทา…

…รถในราชกิจทั้งปวง วันหนึ่งท้าวเธอ ได้ทรงสดับคำโศลกที่มีผู้ขับ พรรณนาคุณแห่งการศึกษาโดยอเนกนัย ทรงสลดพระราชหฤทัย ทรง เพราะเหตุพระราชบุตรทั้งหลายไม่นำพาในการศึกษา มัวแต่ประพฤติผิดคลองธรรม พระราชดำริถึงโทษแห่ง…

ในบทความนี้กล่าวถึงบทบาทของการศึกษาในสมัยโบราณ โดยเฉพาะการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งพระเจ้าสุทัสนราชได้ทรงเห็นคุณค่าแห่งการศึกษาและเลือกหาผู้มีความสามารถในการสอนให้กับพระราชบุ…

…มือง ก็ย่อมจะแผ่อานุภาพให้ไพศาลออกไปได้ ข้อนี้จึงสาธกด้วยเรื่องใน จักรวัติสูตร ในทีม นิกายปาฏิกวรรค พระราชามหากษัตริย์เชฏฐโกรส ของพระเจ้าทัฬหเนมีจักรพรรดิราช ทรงอยู่ ในโอวาทของพระชนก ทรงบำเพ็ญจักรพรรดิวัตรจ…

บทความนี้กล่าวถึงอำนาจและวิธีการปกครองของจักรพรรดิซึ่งมีความสำคัญต่อความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง โดยมีการนำเสนอในบริบทของจักรวัติสูตรและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงดำเนินวิธีการสอนต่างๆ ตา

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๓๔ สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงประกอบด้วยพระคุณข้อนี้ มีพระปรีชาจัด ราชกิจให้เป็นไปสมแก่สมัย ตั้งพระราชหฤทัยป้องกันสรร…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการดำรงความเป็นเอกราชและความผาสุกของอาณาจักรไทย…

…พึงทำ นับเข้าในสถานว่า สิปป์ สิกฺขาเปนติ คือ ให้ศึกษาศิลปะศาสตร์ส่วนพระองค์ ก็จริงอยู่ ถึงอย่างนั้น พระราชโอรสทั้งหลายทุกพระองค์ได้ทรงรับราชการฉลอง พระเดช พระคุณในตำแหน่งสำคัญ ต่างพระเนตรพระกรรณประดับพระบรม…

…้าฟ้าอัษฎารค์ เดชาวุธ ทรงบรรพชาเป็นสามเณร เพื่อสะท้อนความนิยมในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ ทรงพระกรุณาให้พระราชโอรสเสด็จไปศึกษาศิลปวิทยา ณ ประเทศยุโรป และยังได้ทรงตั้งพระราชบัญญัติเพื่อพัฒนาการเกษตรและเศรษฐกิจภา…

…มพระยาวชิรญาณวโรรส) ๓๖ และทางรถไฟสายเพชรบุรีที่โปรดเกล้า ฯ ให้สร้างขึ้นแต่ก่อนนั้น ก็เป็นอันสำเร็จสมพระราช ประสงค์ ให้ทรงเปิดให้ใช้การเป็นนิตย์มา, แผนกอารักขาและอื่น ๆ ก็ได้ทรงจัดขึ้นใหม่ ขยาย การออกไปและแก…

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ดำเนินพระราชกรณียกิจที่สำคัญ เพื่อพัฒนาฝ่ายพุทธจักรและราชอาณาจักร โดยเฉพาะการสร้างทางรถไฟสายเพชรบุรี ซึ่งสอดคล้อ…

…าชญาเคี่ยวเข็ญ ความจงรัก เป็นพลวเหตุชักนำให้พรักพร้อมเป็นสมานฉันท์ เพื่อต่อสู้ป้องกันบำรุงรักษาจะรับพระราชทาน ชักอลีนจิตตชาดกในทุกนิบาต (๑) มาสาธกพอเป็นอุทาหรณ์ ความสังเขปโดยประสงค์ว่า อตีเต พาราณสีย์ พฺรหฺ…

บทความนี้กล่าวถึงพระบารมีและบทบาทในการปกครองของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยนำเสนอเหตุการณ์ในอดีตเช่นเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์ และอลินจิตตกุมาร ที่บรรยายถึงการต่อสู้เพื่อป้องกันแผ่นด

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๔๓ แปลงแก้ไขพระราชกำหนดกฎหมายขนบธรรมเนียมที่ขัดแก่เสรีภาพ คือความเป็นโสด แก่ตนมา คน โดยลำดับกาล ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยน…

เนื้อหาวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงพระราชกำหนดที่มีผลต่อเสรีภาพของประชาชน รวมถึงการเลิกทาสและความสำคัญของการมีสังกัดในสังคมไทย โดยเน้นให้ประช…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ๔๕ ทรงพระมหากรุณาแก่ประชาราษฎร์ผู้พึ่งพระบรม โพธิสมภาร ตั้งพระราชหฤทัยสอดส่องในสุขทุกข์อยู…

บทความนี้นำเสนอพระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าในการดูแลประชาราษฎร์และการพัฒนาพระพุทธศาสนา ตลอดจนกิจกรรมต่างๆ ที่ทรงดำเนินการเพื่อยกระดับสังคม อาทิ การเลิกทาสและการสร้างสถานที่ทางการแพทย์ นอกจากนี้ยั

…ะเป็นชั่วเวลา ก็ยังประโยชน์ ให้สำเร็จดังกล่าวแล้วในหนหลัง อีก ประการหนึ่ง ได้ชื่อว่าทรงตั้งศาสนทายาทพระราชทานแก่พุทธศาสนิกชนซึ่งจะนิยมทั่วกันจัดว่า เป็นประโยชน์สำคัญส่วนศาสนจักร ฝ่ายราชอาณาจักรนั้น นอกจากยั…

…ะโยชน์แก่ศาสนาและราชอาณาจักร พระองค์ทรงสร้างเหรียญทวิธาภิเษกเพื่อระลึกถึงการเสด็จขึ้นครองราชย์และได้พระราชทานเสมากับเด็ก ๆ ในงานสมโภชพระชนมายุ 50 ทัศ นอกจากนี้ยังมีพระราชบัญญัติจัดการทำเงินตราและการอนุมัติใ…

…ปไม่ถึงไหน แต่ทั้ง ๒ นั้น ก็ควร วิญญูผู้รู้จักอำนาจประโยชน์ จะพึงให้เป็นไปตามโอกาส สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า มีพระราชอัธยาศัยเป็นที่มานอนแห่งพระเมตตา ทรงชุบเลี้ยงพระราชวงศานุวงศ์และเสวกามาตย์ให้เจริญ…

พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้ประทานโอวาทให้สมาชิกในสังคมรักใคร่และดูแลต่อกัน รวมถึงการทำเมตตาให้กับผู้อื่น โดยไม่จำกัดแค่บุคคลใดบุคคลหนึ่ง ซึ่งจะนำไปสู่ความสุขและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ มีการก

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๑ และประกอบการค้าขายโดยคล่องใจ เมื่อเร็ว ๆ นี้ก็ยังได้พระราชทานที่ดินสร้างวัด โดยฐานทรง พระอนุเคราะห์ผู้ถือศาสนาต่างแต่ชั้นสัตว์เดียรฉานบางเหล่าก็ยังได้รับพระเม…

บทความนี้กล่าวถึงพระเมตตาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสในการสนับสนุนและช่วยเหลือราษฎร รวมถึงการสักการะและการจัดงานต่างๆ ที่มีต่อประชาชน ทรงมีความใกล้ชิดสนิทสนมกับประชาชนอย่างมากจนได้รับการ

…ะโภคทรัพย์ นับว่าเป็นกำลังอันใหญ่ เป็นที่เกรงขามแห่งผู้ใฝ่ร้ายทั้ง ภายในภายนอกทั่วกัน สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงพระปรีชาในอันจะพระราชทานพระราช ปฏิสันถารแก่ประชุมชน ทุกเหล่า แม้แต่เพียงได้เข้าเฝ้าและร…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชปฏิสันถารและพระราชจริยารัฏฐาภิบาลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มีพระปรีชาในการให้คว…

… ๕๕ ขัณฑสีมา, การในขวบหลังตั้งแต่ กันยายน ศก ๑๒๓ ถึงเดือนสิงหาคม ศก ๑๒๔ นี้ที่ควรยกขึ้น พรรณนา. ฝ่ายพระราชอาณาจักร นอกจากยักย้ายขยายการที่ได้จัดไว้ก่อนแล้วให้กว้างขวางในทาง พระเมตตา ได้ทรงตั้งพระราชบัญญัติเ…

บทความนี้พรรณนาเกี่ยวกับการพัฒนาและการปฏิรูปในพระราชอาณาจักรไทยในสมัยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นการเลิกทาส, การบำรุงพระนคร, การสร้า…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๖ พระราชกรณียกิจส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ที่พรรณนามาพอเป็นนิทัสสนนัยนี้จัดเป็นตติย มงคลวิเสส. พระราชจริยาวัตรทั้ง…

เนื้อหาวิเคราะห์พระราชกรณียกิจส่วนรัฏฐาภิบาลและพระราชจริยาวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นความสำคัญ…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖๕ โกศลรัฐ แต่ครั้งยังเป็นพระราชกุมาร เจ้ามหาลิจฉวีกุมาร นครไพศาลี กับเจ้าพันธุลมัลลราช บุตรนครกุสินารา ต่างได้เสด็จไปเมืองตักกสิลา …

บทความนี้นำเสนอพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งเป็นพ่อของพระราชโอรสที่มีบทบาทสำคัญในการปกคร…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖๗ เป็นส่วน สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงจัดธรรมิการรักขาเพื่อรักษาความสงบของ ประชาชนในพระราชอาณาเขต โดยเนติของพระมหากษัตริย์เจ้…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งได้มีการจัดตั้งนโยบายเพื่อรักษาความสงบและพัฒ…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖๙ ทีฆาวุกุมาร พระราชโอรสพระเจ้าที่มีติผู้ครองโกศลรักฐ อุบัติเมื่อภายหลังแต่พระชนกเสียพระนคร แก่พระเจ้าพรหมทัตต์ผู้ครองแค…

บทความนี้เล่าถึงเรื่องราวของทีฆาวุกุมาร พระราชโอรสที่ได้โอกาสแสดงความภักดีและสามารถจนได้รับความไว้วางใจจากพระเจ้าพรหมทัตต์ แม้ว่าจะมีหนทางในการแก้…

…เพ็ญทุกรกิริยาถึง 5 ปี แสวงหาพระปัญญาตรัสรู้ใน วิธีต่าง ๆ ในที่สุดก็ได้บรรลุในทางทำจิตให้บริสุทธิ์, พระราชา (๑) ขุ. ธ. ๒๕/๓๖. (๒) สํ. ส. ๑๕/๓๑๕. (๓) สํ. ส. ๑๕/๓๓๐. (๔) สํ. ส. ๑๕/๖๗. (๕) อง. ทุก. ๒๐/๒๖๔.

บทความนี้สำรวจแนวคิดของความเพียรและการพึ่งพาตนเองในพุทธศาสนา โดยอ้างถึงพระพุทธภาษิตและตัวอย่างจากประวัติศาสตร์ เช่น พระเจ้าวัฏฏคามณีที่ไม่ย่อท้อในการต่อสู้อันยาวนานเพื่อฟื้นฟูพระนคร ความหมายของการพึ่ง

…ชานุภาพยิ่งใหญ่ ประเทศราชอยู่ใต้พระบารมีก็ต้องอาศัยพระวิริยภาพ หมั่นทรงบำเพ็ญจักรพรรดิวัตรทำนุบำรุง พระราชอาณาจักรและประชาชนพลพาหนะให้พร้อมพรั่ง ตั้งพระองค์อยู่ในธรรมสุจริต, ความ เพียรเป็นองคสมบัติของอุตมบุ…

…ฐานะผู้ปกครองที่มีพระบารมีในการดูแลและพัฒนาราชอาณาจักร พระมหากษัตริย์ได้รับการยกย่องว่ามีวิริยภาพและพระราชธรรมที่เป็นหลักสำคัญในการบริหารจัดการประเทศ ตลอดจนการดูแลประชาชนให้อยู่ในความสงบและเจริญรุ่งเรือง กา…