ความสำคัญและประเภทของศีล : หน้า 23/184

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 21 ศีล จักมีแต่ที่ไหน พระราชาทรงประดับแล้ว ด้วยมุกดาและมณี ก็ยังงามไม่เหมือนนักพรต ผู้ประดับด้วยเครื่องประดับคือศีลแล้วงาม ศีล ย่อมกำจัดภัยมีอัตตานุวาทภัยเป็นต้นได้ โดยประ การทั้งปวง ศีลย่อมขจัดชื่อเสียงและความร่าเริงให้ เกิดแก่ผู้มีศีลทุกเมื่อ กถามุขแสดงอานิสงส์ของ ศีล อันเป็นมูลแห่งคุณทั้งหลาย อันมีปกติทำลาย กำลังแห่งโทษทั้งหลาย สาธุชนพึงทราบ ด้วย ประการฉะนี้แล. [ ศีลมีกี่อย่าง ] ต่อไปนี้เป็นคำวิสัชนาในปัญหาที่ข้าพเจ้ากล่าวไว้ว่า ก็ศีลนั้นมี กี่อย่าง ? ม ม ศีลนี้ทั้งหมด โดยลักษณะคือความเป็นมูลรากของตน ก็เป็น เพียงอย่างเดียว (แต่) เป็น ๒ อย่าง โดยเป็นจาริตศีลและวาริตศีล อนึ่ง เป็น ๒ โดยเป็นอภิสาจารึกศีลและอาทิพรหมจริยกศีล โดย เป็นวิรัติศีลและอวิรัติศีล โดยเป็นนิสิตศีลและอนิสิตศีล โดยเป็นกาล ปริยันตศีลและอาปาณโกฏิกศีล โดยเป็นสปริยันตศีลและอปริยันตศีล และโดยเป็นโลกิยศีลและโลกุตตรศีล เป็น ๓ อย่างโดยเป็นหีนศีล มัชฌิมศีล ปณีตศีล อนึ่งเป็น ๓ โดยเป็นอัตตาธิปไตยยศีล โลกาธิปไตยยศีล และธัมมาธิปไตยยศีล โดยเป็นปรามัฏฐศีล อปรามัฏฐศีล และปฏิปัสสัทธศีล โดยเป็น