มน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 158 / 332

…ฏิ โต อุติส ฯลฯ ปฏิโตโม บุคคลของชนนันั้น มีอยู่ เหตุนัน (ชนนัน) ชื่อปฏิ คิยะ มีคุณธร. อัย ปัจจัย มนุษยาชาติยา ชาติ มานุษยาชาย (ชน) เกิดแล้ว โดย หาติแห่มนุษย์ ชื่อ มนุษยชาตะ (เกิดแล้วโดยเชาติแห่มนุษย์…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับประชุมและชนในมนุษยชาติ โดยเน้นความหมายและการใช้คำในบริบทต่าง ๆ เช่น อภิบาลบัลลังก์และชื่อชนที่มีคุณธรรม รวมถึงการทำ…

…พท์นามก็คือ ทำกิริยานามให้สำเร็จเป็นคุณนามไป ดังนี้ : - ทนบุตร ฑาน บงนีซี่ ที่ตั้ง แห่งความเมา ชื่อ มนียะ (ที่ตั้งแห่งความเมา) พนธนีย์ ที่ตั้งแห่งความผูก โมนินซี่ ที่ตั้งแห่งความเก่า ก็มี วิเคราะห์และค…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์และการใช้ตำทิฺฐิในภาษาไวยากรณ์ โดยมีการอธิบายถึงวิธีการเปลี่ยนแปลงและการสร้างค…

…พะรฺทีที่สุด เจริญที่สุด. ตนสัตย์ติทิฐิ ในตัธิตติมีปัญจ ๘ ตัว คือ วิ, ส, สี่, อิก, อิธ, อิธ, วาณุต, มนฺตจ. ลงแทน อดูกิ ศัพท์ ที่แปลว่า "มีอยู่" อย่างเดียว. ศัพท์ที่ลงปัจจุบันฯ ดังนี้ :- วี ปิอ. เมร อุดส…

…ัพท์ในแต่ละบริบท รวมทั้งการให้ความรู้เกี่ยวกับศัพท์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในด้านการพูดถึงความเจริญและความน้อยในภาษาไทยเพื่อเชื่อมโยงการศึกษาเข้าใจในการสื่อสารสิ่งเหล่านี้

…น้า 74 สุข๚ อสูร อุตติ สุข๚ คนมีความสุข โคโค อสูร อุตติ โคโค๚ คนมีโคอ. ร ปอ. มุงอสูร อุตติ มุโธโร ขนมนี้น้ำผึ้ง (มีสารวน) มุง อสูร อุตติ มุโโร คนมีปาก (คนปากกล้า) วันตป ปูโล อสูร อุตติ คุณวา คนมีคุณ. ธน…

เนื้อหานี้นำเสนอการอภิปรายเกี่ยวกับคำบาลีที่แสดงถึงลักษณะของมนุษย์ เริ่มจากคำว่า 'สุข' ที่หมายถึงความสุข และคำอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับคุณลักษณะต่างๆ ของคน เช่น มีทร…

…จุนทาสุสภา โว จุนทุดด ความเป็นแห่งพระรัตนธ์ ชื่อ จันทตะ ในชาติ มณุสุสสุภา โว มุสสุสุดต์ ความเป็นแห่งมนุษย์ ชื่อ มนุสุสตะ ในเทพพ ทนุกนิ โว โทนุต ต ด ความเป็นคนไม่เท่า ชื่อ ทนัตตะ ในกิริยา ปลากสุส ภา โว ป…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้ปัจจัยในภาษาบาลี โดยการจำแนกประเภทของปัจจัยและตัวอย่างการใช้ในคำต่างๆ เช่น ชื่อ จุนทาสุสภา ที่มีความหมายเฉพาะ การใช้คำที่สื่อถึงความเป็นเอกเทศและการเปรียบเทียบในภาษา โดย

…และจติ ถามว่า เป็นอย่างไร ? [๓. ปฏิสันธิ] แกว่า ก็ในกลาดใด สัตว์ทั้งหลายเกิดใน (กำเนิด) เทวตา และ มนุษย์ ด้วยอานุภาพแห่งกามาวจรอรุก ๘ ในกลาดนั้น วิภาคี ด คง คือ สาเหตุถูกกามาวจรวิภา ๘ และอเนหุกในวิญญา…

…ึกษาตามมหากูฏี โดยเฉพาะอย่างยิ่งการวิเคราะห์ความเกี่ยวข้องระหว่างวิญญาณกับการทำกรรมในกลาดของสัตว์และมนุษย์ในสภาวะต่าง ๆ และหลักการของอานุภาพที่มีผลต่อการเกิดขึ้น

…สงสาร ในที่สุดแห่งวานะ (แต่) เพราะ มันทำอารมณ์ของชนะนั้นให้เป็นอารมณ์เป็นไป (อีก) จึงเรียกว่า ตรามมนะ (มีอารมณ์ของชนะนั้นเป็นอารมณ์) ความเป็นไปแห่งวิภาววิญญาณ ๑๑ ดวง ด้วยอ่านอาญาแห่งตารม- มนะ พึงทร…

บทนี้สำรวจความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณและจิตในบริบทของวัฏสงสาร โดยนำเสนอแนวคิดที่ว่าความเป็นไปของวิญญาณทั้ง ๑๑ และ ๑๔ ดวงนั้นมีความสัมพันธ์กับการใช้อารมณ์ และกรรมที่เกิดจากการกระทำในอดีต การวิเคราะห์นี้จ

…ิตปสาทิทิ กายุตา จิตตะกุฏิ จิตตะกุฏิ ราหนะ เป็นนิยะตะ มา (ใบมา) โดยรูปของตน ส่งภาร ๔ คืออันนตะ อริโมน มนีการ ตัรมม์นัดตา นี้เป็น เยาวนตะ (เป็นอุคุศลได้ อุคุศลได้?) ส่งภาร ๕ คือ กริษา มิติ กายทุญวิริยะ…

บทความนี้พูดถึงการจัดเรียงวิญญาณตามประเภทต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับอุคุศลและการส่งผลของการกระทำ โดยเน้นไปที่การ…

…มภาค ๓ ตอน ๑ - หน้าที่ 82 อธิโมกข์ บันทึกพิจารณาว่าเป็นดังเสาเขือน เพราะความที่นิงอยู่ในอารมณ์ [๑ มนสิการ] ความทำ ชื่อว่าการ ความทำ (อารมณ์ไว้) ในใจ ชื่อมนสิการ นัยหนึ่ง เจตสิกธรรมโดยอ้อมทำให้ใจไม่มี…

เนื้อหาในวิทยาธรรมภาค ๓ ตอน ๑ พิจารณาแนวคิดเกี่ยวกับอธิโมกข์และมนสิการ เช่นการทำให้จิตใจว่างจากความฟุ้งซ่านและการเรียนรู้ที่จะจัดการอารมณ์ที่เกิดขึ้นในใจ โดยมีการอธิ…

ประโยค - วิถีธรรมรรแปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้า ที่ 83 ส่วนคำว่า วิถีปฏิปทากะ (มนสิกรรมอันจัดแจงในวิถี) นั้น เป็นคำเรียกปัญจาวารวาชนะ คำว่า ชวนปฏิปทากะ (มนสิกรรมอันจัดแจงในชนะ) นั้น…

ในหน้าที่ 83 ของวิถีธรรมรรแปล ภาค ๑ ตอน ๑ ได้พูดถึงคำว่า 'วิถีปฏิปทากะ' และ 'ชวนปฏิปทากะ' ซึ่งอธิบายถึงการนำจิตและเจตสิกไปสู่ความเป็นกลาง โดยตัวยักษ์ขัติถดดด เป็นตัวแทนที่จะนำจิตไปยังรูปแบบต่างๆ ในการ

…ะ อโณคัปปะ โลกะ โมทะ มิจฉาทิฏฐิ เหล่านี้เป็นเนื้อมามโดยรูปองตน สังขาร ๔ คือ ฉันทะ อธิโมกข์ อุทธัจจะ มนสิการ นี่เป็นอาวปะ [ อรรถาธิบายอุตุสังขังโลกมูลข้อ ] อรรถาธิบายในอุตุสังขังเหล่านี้ บัณฑิตพึงทรงดังต…

ในบทนี้พูดถึงอุตุสังขังที่เกี่ยวข้องกับสังขาร ๑๓ ประเภทในโลก พร้อมทั้งอธิบายถึงวิญญาณเดวที่ ๑ และแนวความคิดเกี่ยวกับความเป็นอายและความไม่อาย รวมถึงอภิฤกษะโบตัตปะ ซึ่งเป็นแนวคิดที่สื่อถึงความสงบและความ

ประโยค - วิทยาธรรมราชา ภาค ๑ ตอน ๑ หน้า ที่ 92 มนะในฤคฤต วิญญาณดวงที่ ๓ นี้ เป็นอนิยะ นี้เป็นความแปลก [มนะ] มนะนั่น มีความหยิ่งเป็นลักษณะ มีความยักษ์…

ในบทนี้พูดถึงการวิเคราะห์วิญญาณดวงที่ ๓ ซึ่งมีลักษณะเฉพาะในเรื่องของมนะ ที่แสดงให้เห็นถึงความหยิ่งและความโลภ โดยอธิบายถึงการแยกแยะสังวาสในฤคฤตวิญญาณและความสัมพันธ์กับมนะใ…

…ริยะ ชิวิต จิตติญิต (ความหยุดแห่ง จิต) อติหรืออ อโนตัปปะ โมหะ วิจิกิยา และเป็นเยาวปนะ ๒ คือ อุทัจฉะ มนสิการ ในคำเหล่านี้ คำว่า จิตติญิต หมายเอาแหกว่าความหยุด แห่งปติจิต (เป็นนิจนะ ฯ) ได้แก่สมอื้ออ่อน คว…

เอกสารนี้พูดถึงการศึกษาสงฆ์ต่างๆ และการสร้างความสัมพันธ์กับวิญญาณ โดยเฉพาะในกลุ่มสงฆ์ที่มีความแตกต่างกัน มีกระบวนการส่องศึกษาถึงความหยุดแห่งจิตและปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติธรรม การตั้งอยู่ในความมั่นใจ

…ทฐจังสัมบูญ แต่ เพราะในอุทฐจังสัมบูญนี้ ไม่มีวิชิจฉา ธรรมิกวิบา (ความตัดสินใจไป จึงเกิดขึ้น รวมรบอิโมนนี้เป็น ๑๓ เหมือนกัน และเพราะมี อิโมกขร่วม (จิตตภิญฺ) จึงเป็นสมมิกำลังมาก อันอุทฐจะใด ในอุทฐจังสัมบู…

เนื้อหานี้กล่าวถึงวิญญาณวรรคนที่เกี่ยวข้องกับอุทฐจังสัมบูญ และวิธีการที่วิชิจฉาและเหตุแห่งการตัดสินใจของจิตมีผลต่อการเกิด อธิบายการจัดกลุ่มอัพพยากรส่งรบฝ่ายวิญญา รวมทั้งการประยุกต์ใช้ในกรอบของวิถีธรรม

…มือนคนไข้ เพราะไม่พ้นจากความไข้คือเวทนา โดยกล่าวว่า "เพราะอุคคลา - ๔. มหาวิิกะ ความที่วาทนาเป็นธรรมนาถิดาภ พึงเห็นโดยความเป็นทุกข์ ๓ สถาน คือทุกขทุกาน - เป็นทุกข์เพราะความยากลำบาก วิปริตามกุ(ง) - เป็น…

เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์ธรรมในวิสัชกรรมเปล โดยมีการเปรียบเทียบระหว่างรูปปาถานกับโรงพยาบาล เพื่อทำความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างวิญญาณกับอุปาทานขันธ์ที่มีลักษณะคล้ายคนไข้ และการวิเคราะห์ถึงความทุกข์ที

…าศ สิ่งใดถูกต้องได้ (ด้วยกาย) เหตุนี้ สิ่งนั้น จึงชื่อ โผฏฐัพพะ สภาพใดอ่อนๆ เหตุนี้ สภาพนั้นจึงชื่อ มนะ สภาพทั้งหลายใด ย่อมทรงไว้ซึ่งลักษณะของตน เหตุนี้ สภาพทั้งหลายนี้จึงชื่อ ธรรม [แก้เอาตนศัพท์โดยแยกอ…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์และอธิบายศัพท์ประโยชน์ในภาษาธรรม และการแสดงถึงธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับการรับรู…

…อัศววิญญาณ ฉันเดียวนั้นเป็นอุตตวาร และเป็นอารมณ์แห่งกองวิญญาณที่เนื่องในวิถีของวิญญาณอน นอนนี้ ส่วน มนายตนะเป็นเอกเทศ (ส่วนหนึ่ง) ซึ่งได้แก่ วังมนะ เท่านั้น เป็นอุทิศวาร และธรรมมาณะเป็นอารมณ์แห่งกองวิญญ…

บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับธรรมและอารมณ์ของกองวิญญาณ โดยเฉพาะอายตนะ ๑๒ ที่ถูกกำหนดเป็นอุทิศวารและอารมณ์ของก…

ประโยค - วิทยามิกรแปลง 3 ดอน 1 - หน้าที่ 132 อายตนะทั้ง 12 ก็เป็นแผน่ามรูปเท่านัน เพราะมนายตนะและธรรมมะยตนะเป็นส่วนหนึ่ง ถึงจะเข้ากับนาม และอายตนะที่เหลือนั้น ถึงจะเข้ากับรูป แต่เมื่อวัดทิศ…

…กับอายตนะทั้ง 12 โดยการแยกประเภทที่เกี่ยวข้องกับรูป และวิญญาณที่มีอยู่ในอายตนะ รวมถึงประเภทต่างๆ ของมนายตนะ และอิทธิพลของมันในทางปรัชญา ปัจจัย มัลขัคและการใช้ในการตีความทางจิตวิทยา เราเข้าใจได้ว่าอายตนะ…

…ทรีย์ ชิวหทรีย์ กายทรีย์ อิฏฐิทรีย์ ปุริสทรีย์ สุขทรีย์ ทุกนิทรีย์ และโทมมัสทรีย์ (๑๑) เป็นมาวจรแท้ มนินทรีย์ ชีวิตนิทรีย์ อุปจินทรีย์ และสังขินทรีย์ วิรินทรีย์ สติทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญานทรีย์ (๓) เนื่…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาอินทรีย์ในชีวิต โดยมีการกล่าวถึงกิในอินทรีย์ที่หลากหลาย พร้อมกับการอธิบายเกี่ยวกับความสงบในชีวิตตามหลักการของพระพุทธศาสนา อินทรีย์เป็นเครื่องมือในการทำความเข้าใจธรรมชาติของทุกข

…อาโดยว่านเป็นเหตุความตั้งมั่นด้วยดี (แห่งธรรมทั้งหลาย) ให้สำเร็จ ดัง ๑. โดยพระบาลีว่า "โยนิโส ภูวา มนสิการโต เปัจ เฉ อวิทยานุทิฏฐิ คุณภิญญ์ ทั้งหลาย คุศรรธรรมทั้งหลายที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น และคุศรรธ…

ในบทนี้กล่าวถึงการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและปัจจัยที่ส่งผลต่อธรรมทั้งหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอุปกูลและความเป็นกุศล การอ้างอิงจากพระบาลีได้ถูกนำมาพิจารณาถึงการเกิดขึ้นและการเจริญเติบโตข