มา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 354 / 1051

…ัน 13. ปจฺจยวิภาคโต โดยการจำแนกปัจจัยธรรมของธาตุนั้น ๆ คือ ร่างกายของ สัตว์ทั้งหลายปรากฏมีขึ้นเนื่องมาจากสมุฏฐานทั้ง 4 คือ กรรม จิต อุตุ อาหาร บางส่วนมีกรรม เป็นประธานของสมุฏฐานอีก 3 อย่าง เป็นสิ่งอุดหน…

…จริญจตุธาตุววัตถานในคัมภีร์วิสุทธิมรรคอธิบายว่า ธาตุทั้ง 4 ในร่างกายเป็นปรากฏการณ์ที่ต้องใช้ปัญญา สามารถเข้าถึงได้เพียงอุปจารสมาธิ ผู้ปฏิบัติต้องทำใจนิ่งอยู่ที่ศูนย์กลางกาย หากใช้วัตถุหรืออวัยวะเป็นนิมิ…

บทที่ 8 อินทรีย์ 22 145 8.1 ความหมายของอินทรีย์ 148 8.2 องค์ประกอบของอินทรีย์ 22 148 8.3 ลักษณะของอินทรีย์ 22 150 8.4 ลักษณะความสัมพันธ…

บทที่ 8 แนะนำความหมายและองค์ประกอบของอินทรีย์ รวมถึงลักษณะและความสัมพันธ์ในเทศนา ข้ามมาที่บทที่ 9 พูดถึงอริยสัจ 4 ความสำ…

ดวงจิต ดวงวิญญาณ เบาะน้ำเลี้ยงหัวใจ- ความรู้ ความคิด ความจํา เห็น จำ คิด รู้ 4 อย่างนี้เข้ามารวมเป็นจุดเดียวกัน เรียกว่า ใจ การที่พระมงคลเทพมุนีอธิบายลักษณะของที่ตั้งใจว่าอยู่ที่เบาะน้ำเลี้ยงหั…

บทความนี้อธิบายถึงลักษณะกายใจว่าใจมีจุดตั้งอยู่ที่เบาะน้ำเลี้ยงหัวใจ โดยแบ่งแยกการทำงานของเห็น จำ คิด รู้ ให้อยู่ในศูนย์กลางกาย และมีการแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับฐานทั้ง 7 ที่เชื่อมโยงกัน

…ชฌา คิดอยากจะได้ของผู้อื่นโดยไม่ชอบธรรม พอความโลภ เข้าเกิดขึ้น ใจมันจะพร่อง ความโกรธ ความพยาบาท เข้ามาตามลมแล้วก็มาอยู่ที่ฐานที่ 7 ประสานกับกิเลสในตระกูลโทสะหรือพยาบาท ก็จะทำให้ใจพล่าน ถ้าเป็นกิเลสตระกู…

…ดยมีการระบุถึงความสำคัญของการทำใจหยุดให้เป็นจุดเดียวกันตามที่พระมงคลเทพมุนีได้สอน วิธีนี้จะช่วยให้สามารถควบคุมอารมณ์ต่างๆ เช่น ความโลภ ความโกรธ และความหลง อีกทั้งยังเสริมสร้างให้ใจปราศจากสิ่งรบกวน การรว…

การทำให้ใจหยุดของพระมงคลเทพมุนี ก็คือ การทำให้เห็น จำ คิด รู้ มารวมหยุดเป็น จุดเดียวกันอยู่ที่กลางกายมนุษย์ คือ ตรงศูนย์กลางกาย ซึ่งถือว่าเป็นหลักการในการทำใจหยุด ส…

…นำไปสู่การเข้าถึงธรรมและทำลายนิวรณ์ทั้ง 5 ที่กีดขวางทางเข้าถึงดวงธรรมภายใน การทำให้ใจหยุดมีความสำคัญมากเพราะช่วยให้เข้าถึงพระธรรมกายเพื่อพัฒนาวิปัสสนากัมมัฏฐานต่อไป ในหลักสมถวิปัสสนา การเรียนรู้ดังกล่าว…

1.2.1 ความหมายของวิปัสสนา คำว่า วิปัสสนา มาจาก 2 บท คือ วิ + ปัสสนา วิ แปลว่า วิเศษ ปัสสนา แปลว่า การเห็น วิปัสสน…

…ะกิเลสที่เกิดจากการเข้าใจผิดเกี่ยวกับสังขารที่ดูเหมือนเที่ยงและสุข เมื่อวิปัสสนาเกิดขึ้น จะช่วยให้สามารถละกิเลสได้ชั่วคราว และหากพัฒนาไปถึงมรรค, กิเลสจะถูกละอย่างถาวร ทุกข์จึงจะสิ้นสุดลง

แนวคิด 1. กิเลสเป็นเสมือนเชื้อโรคที่ทำให้ใจเศร้าหมอง เสื่อมโทรม ด้อยคุณภาพ ซึ่งมี มากมายหลายชนิด มีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป แต่กิเลสที่เป็นอกุศลมูล มี 3 ตัว คือ โลภะ โทสะ และ โมหะ 2. ก…

เนื้อหาเน้นการศึกษาเกี่ยวกับกิเลสซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ โดยกิเลสสามารถขยายตัวได้ 3 ระดับ คือ อนุสัยกิเลส ปริยุฏฐานกิเลส และวีติกมกิเลส ซึ่งมีอยู่ในตัวมนุษย์และกายต่างๆ …

เพราะถูกเชื้อโรคร้ายต่าง ๆ มาเบียดเบียน ใจของคนเราก็เช่นกันแม้สามารถฝึกฝนพัฒนาให้ เจริญสว่างไสวได้ แต่บางเวลาย่อมมีโอกาสอ่อนแอ เจ…

…ยรวม กิเลสทำให้ใจหมดความชุ่มชื่น และทำให้การคิดผิดพลาด สุดท้ายการฟื้นฟูใจเพื่อพัฒนาและมีคุณภาพนั้นสามารถทำได้ด้วยการฝึกธรรมะต่างๆ ที่ช่วยลดกิเลสในใจ

…ดานที่ชอบใจในอัตภาพของตนและชอบใจในรูปภพ อรูปภพ 3. ปฏิฆานุสัย สันดานที่โกรธเคือง ไม่ชอบใจในอารมณ์ 4. มานานุสัย สันดานที่ทะนงตน ถือตัว ไม่ยอมลงให้แก่ใคร 5. ทิฏฐานุสัย สันดานที่มีความเห็นผิด 6. วิจิกิจฉานุ…

…่างๆ และการผูกพันของสังโยชน์ที่จะทำให้สัตว์ไม่หลุดพ้นจากวัฏทุกข์ อวิชชาเป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้ไม่สามารถเข้าใจความจริง มีความลุ่มหลงมัวเมาและไม่รู้เหตุผลตามความเป็นจริง ข้อความนี้เชื่อมโยงไปสู่การทำความ…

…่ติดอยู่ในรูปภพ อรูปภพ หรือ รูปฌาน อรูปฌาน 3. ปฏิฆสังโยชน์ ธรรมชาติที่ผูกสัตว์ไว้โดยอาการที่โกรธ 4. มานสังโยชน์ ธรรมชาติที่ผูกสัตว์ไว้โดยอาการที่เย่อหยิ่งถือตัว 5. ทิฏฐิสังโยชน์ ธรรมชาติที่ผูกสัตว์ไว้โด…

…หานี้พูดถึงการจําแนกตามในพระอภิธรรมมี 10 ประการ ได้แก่ กามราคสังโยชน์, ภวราคสังโยชน์, ปฏิฆสังโยชน์, มานสังโยชน์, ทิฏฐิสังโยชน์, สีลัพพตปรามาสสังโยชน์, วิจิกิจฉาสังโยชน์, อิสสาสังโยชน์, มัจฉริยสังโยชน์, …

นอกจากนี้ พระอรรถกถาจารย์ ได้อธิบายขยายแสดงจำนวนกิเลสที่มีมากมายไว้ว่า “อนึ่ง เพราะพระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น ได้ทรงหักกิเลสเครื่องเร่าร้อน กระวนกระวายทุกอย่…

…นอการอธิบายกิเลสที่มีอยู่ในพระพุทธศาสนา โดยพระอรรถกถาจารย์ได้กล่าวถึงจำนวนและประเภทของกิเลสที่มีอยู่มากมาย เช่น โลภะ โทสะ โมหะ สาเหตุที่ทำให้กิเลสปรากฏแฝงในรูปแบบต่าง ๆ และการจัดแบ่งกิเลสออกเป็น 3 ตระกู…

ความโลภนี้โดยปกติมีลักษณะ คือ ละโมบโลภมาก อยากได้สิ่งของของผู้อื่น มาเป็น ของตนโดยทางทุจริต มีความหิวจัดทางจิตเป็นลักษณะ ผู้ที่ถูกโลภะครอบงำ…

บทความนี้อธิบายลักษณะของความโลภที่ทำให้ผู้คนมีความหิวจัดทางจิต แม้มีทรัพย์สมบูรณ์ ความต้องการที่ไร้ขีดจำกัดนำไปสู่การกระทำในทางทุจริต ความอยากมีหลายระดับ ตั้งแต่ความอยากธรรมดาจนถึงความโลภที่ให้โทษ โดย

…(ตีเสมอ) อภิชฌา (เพ่งเล็งเอาของเขา) โลภะ (อยากได้ทางทุจริต) ปาปิจฉา (อยากได้โดยวิธีเลวๆ) มหิจฉา (มักมาก) กามฉันทะ (ชอบใจในกาม) โกธะ (เดือดดาล) 5. กามราคะ อุปนาทะ (ผูกโกรธ) 6. รูปราคะ 4. ปฏิฆะ มายา(เจ้าเ…

บทความนี้สำรวจมิจฉาทิฏฐิและผลกระทบที่เกิดจากความเชื่อที่ผิด ทางศาสนาและจิตใจ ด้วยการอธิบายลักษณะของกิเลสต่างๆ เช่น โทสะและโลภะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการบิดเบือนความจริงและผลกระทบที่เกิดขึ้นกับสังคมและบุคคล

…ักโทษ ความไม่รู้นี้จะทำให้ เกิดปฏิกิริยาอย่างหนึ่ง ก็คือ อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน เมื่อความฟุ้งซ่านเข้ามาอยู่ในใจแล้ว ทำให้ เกิดเป็นตัวมานะ ตัวมานะ เมื่อไม่ยึดไม่ถือแล้วทำให้แตกออกเป็น 3 สาย สายแรกเรียกว่า…

… ในระดับของกิเลส มี 3 ระดับ ได้แก่ อนุสัยกิเลส ปริยุฏฐานกิเลส และวีติกามกิเลส โดยแต่ละระดับจะแสดงออกมาทางการกระทำและวาจา จิตยังคงอยู่ในความไม่รู้จักสัจธรรมและต้องพิจารณาเพื่อหลุดพ้นจากกิเลสเหล่านี้. เชิ…

…็มีทั้งหยาบและละเอียดเช่นกัน ในส่วนของกายนอกภพ ตั้งแต่กายธรรมชั้นโคตรภูจิตหรือโคตรภูบุคคล กิเลสไม่สามารถ เข้าไปบังคับได้ แต่ร้อยไส้ได้ พระมงคลเทพมุนีได้พูดถึงกิเลสที่อยู่ในกายนอกภพไว้ดังนี้ “กายธรรมเล่า…

…้าถึงพระธรรม การเข้าใจในกิเลสเหล่านี้ช่วยให้เราเข้าใจลักษณะของการดำรงชีวิตและวิธีการแก้ไขพฤติกรรมที่มาจากกิเลส.

…ามหน้าที่ มี 4 อย่าง คือ 1) ชนกกรรม กรรมทำหน้าที่นำไปเกิด หรือส่งให้เกิดในกำเนิดต่าง ๆ เปรียบเสมือน มารดาของทารก ชนกกรรมนี้เป็นผลของอาจิณณกรรมบ้าง อาสันนกรรมบ้าง นางนม 2) อุปัตถัมภกกรรม กรรมทำหน้าที่สนั…

ประเภทที่ 3 ของกรรมคือกรรมที่ให้ผลตามหน้าที่ มี 4 ประเภทหลักคือ ชนกกรรม, อุปัตถัมภกกรรม, อุปปีฬกกรรม และ อุปฆาตกกรรม ซึ่งแต่ละประเภทมีบทบาทสำคัญในกระบวนการเกิดใหม่และส่งผลต่อความเป็นอยู่ของบุคคล ตัวอย

…วทำหน้าที่หลายอย่าง กรรมอย่างเดียวกัน อาจเรียกชื่อต่างออกไปตามหน้าที่ กาล และความหนักเบา เช่น การฆ่ามารดาบิดาจัดเป็นกรรมหนัก (ครุกรรม) เมื่อให้ผลในปัจจุบัน เช่น ถูกฆ่าตอบ หรือต้องถูก จองจำได้รับทุกข์ทรม…

ในเนื้อหาได้กล่าวถึงกรรมและประเภทต่าง ๆ ของกรรม รวมถึงการให้ผลจากกรรมในชีวิตคนเรา โดยเน้นว่ากรรมสามารถเป็นได้ทั้งกรรมหนักและกรรมเบาขึ้นอยู่กับสถานการณ์และผลที่ตามมา หากบุคคลทำกรรมดีหรือกรรมชั่วในช่วงเ…

…้างในแต่ละส่วนมีดังต่อไปนี้ 1. นรก นรกขุมใหญ่เรียกว่า มหานรก นรกขุมบริวารเรียกว่าอุสสทนรก นรกย่อย ลงมา เรียกว่า ยมโลก ในยมโลกมีเทวดาต่าง ๆ มาทำหน้าที่ ส่วนมากเป็นชุดกุมภัณฑ์ แต่ถ้าใน มหานรกและอุสสทนรก ท…

เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะโครงสร้างนรกที่แบ่งออกเป็นชั้นต่าง ๆ ได้แก่ มหานรก อุสสทนรก และยมโลก โดยมหานรกมี 8 ขุม อุสสทนรก 128 ขุม และยมโลก 320 ขุม รวม 456 ขุม ซึ่งในแต่ละขุมมีบทบาทและคุณสมบัติที่แตกต่างกั

…วยผลให้อรูปธาตุจักไม่มีแล้ว อรูปภพจึง ปรากฏบ้างหรือหนอ” พระอานนท์ “ไม่พึงปรากฏเลย พระเจ้าข้า” พระสัมมาสัมพุทธเจ้า “ดูก่อนอานนท์ เหตุนี้แล กรรมจึงชื่อว่าเป็นไร่นา วิญญาณ ชื่อว่าเป็นพืช ตัณหาชื่อว่าเป็นยา…

บทสนทนาระหว่างพระอานนท์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในเรื่องกรรมและการเกิดใหม่ การเข้าใจถึงกรรมที่เป็นเหตุในการเกิดในภพใหม่ และการเดินทางในเห…

5.3.4 สังขารขันธ์ สังขารขันธ์ หมายถึง ความคิดปรุงแต่ง คือ เมื่อรูปกระทบตา ประสาทตาก็รับเอาไว้ ก่อให้เกิดเวทนา การรับอารมณ์แล้วส่งไปให…

สังขารขันธ์หมายถึงความคิดปรุงแต่ง โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภทคือ กุศลสังขาร (ความคิดดี), อกุศลสังขาร (ความคิดชั่ว), แล…