มา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 353 / 1050

2.2 ความหมายของพรหมวิหาร 4 พรหมวิหาร มีความหมายว่า ธรรมเครื่องอยู่ของพรหม, ธรรมประจำใจอันประเสริฐ, ธรรมประจำใจข…

พรหมวิหาร คือ ธรรมประจำใจที่มีคุณค่า ประกอบด้วย 4 ประการ ได้แก่ เมตตา ความรักที่ปรารถนาความสุขให้ผู้อื่น, กรุณา ความสงสารช่วยเหลือผู้อื่นเมื่อมีทุกข์, มุทิตา ความยินดีเมื่อผู้อื่นมีความสุข และอุเบกขา

…ท้จริงโดย ไม่ยึดถือว่าผู้ที่เราแผ่ความปรารถนาดีรักใคร่นั้นมีความสัมพันธ์อย่างไรกับเรา เช่น เป็นบิดา มารดา บุตร ธิดา ภรรยา สามี ภรรยา ญาติพี่น้อง เพื่อน ผู้ร่วมงาน ฯลฯ เมื่อไม่มีการยึดถือ แม้เมื่อบุคคลเห…

บทความนี้กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างเมตตาอโทสะ ซึ่งเป็นความปรารถนาดีต่อตนเองและผู้อื่นอย่างแท้จริง และตัณหาเปมะ ซึ่งเป็นเมตตาแบบมีความยึดติดที่เกิดจากความรักใคร่ โดยเสนอขั้นตอนการเจริญเมตตาผ่านการฝึกฝน

…อีกด้วย ได้ชื่อว่าเป็นผู้ไร้ประโยชน์ เหมือนฟืนเผาศพที่ตรงกลางเปื้อนคูณด้วย แม้เมื่อได้นำพระพุทธโอวาทมาสอนตัวเองอย่างนั้นแล้ว ก็ยังไม่หายโกรธ ให้เพียร ทำด้วยอุบายอย่างอื่นต่อไป คือ ถ้าคุณธรรมส่วนใดส่วนหน…

…ธตามคำสอนของพระพุทธเจ้านั้น คือการไม่ให้โกรธ จึงไม่ทำตามพระโอวาท ซึ่งทำให้เป็นคนไม่ดี หากเรายังไม่สามารถลดโกรธได้ ควรพิจารณาคุณธรรมของศัตรู เช่น მารยาทที่ดีเพื่อบรรเทาความโกรธและ giữจิตใจให้สงบ การเข้าใ…

ได้ส่งข้าพเจ้ามาเพื่อต้องการงาของท่าน” พระโพธิสัตว์เมื่อจะทำความประสงค์ของพระราชเทวีให้ สำเร็จบริบูรณ์ จึงได้ให้ตัดง…

เรื่องราวของพระโพธิสัตว์ในอดีตเมื่อเสวยพระชาติเป็นพญาวานร ได้ช่วยชายคนหนึ่งให้รอดชีวิตจากการตกเหว แต่ชายผู้นั้นกลับคิดจะทำร้ายพระโพธิสัตว์เพื่อต้องการอาหารถึงขั้นยกหินเล่นงานพระโพธิสัตว์ที่ถูกทำร้าย ท

มารดากัน ไม่เคยเป็นบิดากัน ไม่เคยเป็นพี่ชายน้องชายกัน ไม่เคยเป็น พี่หญิงน้องหญิงกันไม่เคยเป็นบุตรกันไม…

…ิธีการลดความโกรธโดยการพิจารณาความสัมพันธ์ในอดีตว่า ผู้ที่เราโกรธอาจเคยเป็นบุคคลสำคัญในชีวิตเรา เช่น มารดา บิดา หรือพี่น้อง และการอบรมเมตตาสามารถนำไปสู่การหลุดพ้นใจได้ ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถึงคุณ…

…ที เหมือนหลับแล้วตื่นขึ้น นี้คืออานิสงส์การแผ่เมตตาโดยย่อซึ่งเราเองเป็นผู้ที่ได้รับแต่ถ้าเรายังไม่สามารถทำจิตที่ โกรธแค้นให้ดับไปเสียได้ เราจะต้องเป็นผู้ที่พลาดหวังจากอานิสงส์เหล่านี้อย่างแน่นอน 8) บรรเ…

การแผ่เมตตาเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยให้เกิดความสุขและสามารถเข้าถึงพรหมโลกรวมทั้งวิธีการบรรเทาความโกรธโดยการพิจารณาและแยกธาตุต่าง ๆ ให้เห็นว่า ธาตุเป็นสิ่งที่…

9) บรรเทาความโกรธด้วยการให้ปันสิ่งของ เมื่อผู้เจริญเมตตายังไม่สามารถบรรเทาความโกรธให้สงบได้ด้วยวิธีดังกล่าวอีก ก็ให้ใช้ วิธีแบ่งปันสิ่งของ คือให้ปันสิ่งของของตนแก่คนท…

บทนี้พูดถึงวิธีการบรรเทาความโกรธโดยการให้ปันสิ่งของแก่ศัตรู แม้ในกรณีที่ผู้เจริญเมตตายังไม่สามารถบรรเทาความโกรธได้ด้วยวิธีอื่น การให้ปันสิ่งของถือเป็นวิธีการที่สำคัญที่จะช่วยลดความโกรธและให้เกิดเ…

…รักษาตนให้พ้นจากทุกข์ ทั้งปวงเถิด 7. สพฺเพ อุตฺตราย อนุทิสาย สตฺตา อเวรา โหนตุ, อพยาปัชฌา โหนตุ, อนุมา โหนตุ, สุขี อตฺตานํ ปริหรันตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จงอย่าผูกเวรกัน, จงอย่า เบียดเ…

…่มีทุกข์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการแผ่เมตตาไปยังบุคคลต่าง ๆ และวิธีการประยุกต์ในทางปฏิบัติ ผู้ปฏิบัติสามารถสร้างสุขสันต์ในชีวิตได้ด้วยการแผ่เมตตา

7. สพฺเพ อุตฺตราย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพรากจาก สมบัติที่ได้แล้วเลย 8. สพฺเพ ทุ…

…บัติของสัตว์ต่างๆ ที่อยู่ในทิศที่ได้กล่าวถึง เช่น ทิศตะวันออกเฉียงเหนือและอื่นๆ ผู้ปฏิบัติควรนำคำสอนมาประกอบในชีวิต โดยเน้นที่การไม่มีริษยา และการเห็นคุณความดีของผู้อื่น สามารถใช้ในการพิจารณามุทิตาเพื่อ…

…้เข้าถึงพระธรรมกาย ในการแผ่มุทิตาในวิชชาธรรมกายให้เริ่มจาก “ศูนย์กลางกาย” โดยเริ่มแผ่ความใสสว่าง ออกมาจากศูนย์กลางกายให้ครอบคลุมตนเองก่อน จนเห็นตัวเองใสสว่างและมีความชื่นชมกับ ตนเอง โดยอาจใช้คำบริกรรมภา…

…ข้าถึงพระธรรมกายในรูปแบบที่ถูกต้อง โดยการเปิดใจและแผ่ความรู้สึกดีไปยังผู้อื่นอย่างไร้ขีดจำกัด การทำสมาธิและการแผ่ขยายความรักต่อทุกคนในจักรวาลคือกุญแจสู่การเข้าถึงควาเป็นหนึ่ง ร่วมถึงการบำเพ็ญอุเบกขาที่ป…

…แยกแยะ ส่วนสัตว์บัญญัติในอัปปมัญญาพรหมวิหาร เน้นความเป็นสัตว์ เป็นบุคคล จึงมีความแตกต่างกัน จึงไม่สามารถอุดหนุนกันได้ 1. กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญอุเบกขา ก. ฌานลาภีบุคคลผู้มีความปรารถนาจะเจริญอุเบกขาพรหม…

…ยอยู่ในกรอบของกรรมและการปล่อยให้ทุกคนดำเนินชีวิตตามกรรมของตนเอง ความสำคัญคือการทำให้จิตใจเป็นกลาง สามารถเข้าใจและปฏิบัติในอุเบกขาได้อย่างแท้จริง.

…ับตั้งแต่เธอบวชแล้วไม่อาจใช้จ่ายได้อีก จงใช้จ่ายเสียเดี๋ยวนี้ วิสาขอุบาสกจึงคิดในใจว่า คนทั้งหลายที่มาในงานบวชของเราอย่าได้มีมือ เปล่ากลับไปเลย จึงได้แก้ห่อทรัพย์นั้นแล้วหว่านโปรยทานไปในโรงอุโบสถ จากนั้…

…รัพย์ที่มีเพื่อไม่ให้คนอื่นมีมือเปล่ากลับไป ในระหว่างการบรรพชาและอุปสมบท ท่านได้เรียนรู้และฝึกฝนจนสามารถท่องจำมาติกาได้อย่างคล่องแคล่วและมีการพิจารณาคุณธรรมของตน เมื่อเดินทางไปยังวัดจิตตลบรรพต ท่านได้พบ…

…อุบัติขึ้น ผู้ที่เป็นนักบวชประเภทโยคีต่างๆ บำเพ็ญ ฌานถึงขั้นปัญจมฌานลาภี (ฌานที่ 5) มีความคิดกันขึ้นมาว่า ร่างกายนี้เป็นต้นเหตุของความ ทุกข์ต่างๆ เช่น ต้องเจ็บป่วย แก่ชรา การทะเลาะวิวาทประหัตประหารกันก็…

การเจริญอรูปฌานในพระพุทธศาสนาเป็นฐานะสำคัญในวิปัสสนา หรือการเห็นที่ถูกต้อง โดยที่ผู้ปฏิบัติสามารถหลุดพ้นจากมิจฉาทิฏฐิได้ แม้ว่าจะมีบุคคลบางกลุ่มที่แม้จะบรรลุฌานก็ยังยึดติดในทิฏฐิที่ไม่ถูกต้อง การ…

3.2 ความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน อรูป แปลว่า ไม่มีรูป หมายถึงภาวะที่ปราศจากรูป อรูปกัมมัฏฐาน หมายถึง การเอาอารมณ์ที…

อรูปกัมมัฏฐานหมายถึงการเจริญอย่างลึกซึ้งที่ไม่เกี่ยวข้องกับรูป โดยผู้ที่สามารถเจริญได้จะต้องมีความชำนาญในฌานทั้ง 5 ใ…

ชั้นต้น ต้องเลิกพะวงถึงการเอาอากาสานัญจายตนฌานมาเป็นอารมณ์ พยายาม พรากอารมณ์ที่เป็นอากาสานัญจายตนฌานนั้นให้ได้ ด้วยการหน่วงเอา นัตถิภาวบัญญัติ หรือ …

…จิตปราศจากความยินดีในอารมณ์นั้น เมื่ออากาสานัญจายตนฌานหมดไป อารมณ์ใหม่ของอากิญจัญญายตนฌานจะปรากฏขึ้นมาได้ การเข้าสู่รัฐอากิญจัญญายตนฌานเป็นขั้นที่สามของการควบคุมจิตและสมาธิสามารถพัฒนาไปสู่อารมณ์ที่ละเอี…

สำหรับอาหารชนิดอื่น คือ ผัสสาหาร มโนสัญเจตนาหาร และ วิญญาณาหาร ก็สามารถ นำทุกข์ภัยมาให้ไม่น้อยกว่ากพฬิงการาหาร บางอย่างน่ากลัวเป็นที่สุด เช่น การไม่รู้จัก สำรวม อินทรีย์…

…รารถนา เมื่อติดใจในอาหารและสิ่งต่างๆ อาจทำให้เกิดกรรมดีและกรรมชั่วที่นำไปสู่การเวียนว่ายตายเกิดและนำมาซึ่งทุกข์มากมายทุกชนิด นักปราชญ์เสนอว่าวิธีพิจารณาอาหารเช่นเดียวกับการบริโภคเนื้อลูกที่ตาย เพื่อช่วย…

เมื่อจะต้องได้มาซึ่งผัสสาหาร เช่น ตามองเห็นรูป หูได้ยินเสียง จมูกได้ดมกลิ่น ลิ้นได้ รับรส กายได้สัมผัสถูกต้อง ให้ปลง…

บทความนี้เสนอการพิจารณาผัสสาหารที่เข้ามากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ดุจโคที่ไม่มีหนังหุ้มร่าง ซึ่งต้องมีความระมัดระวังจากภัยต่าง ๆ เพื่อไม่ใ…

…ีร์วิสุทธิมรรคอธิบายว่า เมื่อพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหารจนจิตสงบ ตั้งมั่น จะบรรลุได้เพียง “อุปจารสมาธิ” เท่านั้น แต่หากจะเจริญให้ยิ่งขึ้นไป ในวิชชาธรรมกาย อธิบายได้ดังต่อไปนี้ คือ เมื่อเราพิจารณาความเ…

…ปฏิกูลสัญญาเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย โดยเริ่มจากการพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหารจนจิตสงบไปยังอุปจารสมาธิ จากนั้นน้อมอาหารเป็นบริกรรมนิมิตเพื่อเข้าถึงอัปปนาสมาธิ อานิสงส์ของการเจริญอาหาเรปฏิกูลแสดงถึงการ…

…่ร้อนในโกฏฐาส 6 นั้นแหละว่า ธาตุไฟ เมื่อนักปฏิบัตินั้นกำหนดไปอย่างนั้นธาตุทั้งหลายย่อมจะปรากฏอุปจารสมาธิย่อมจะ เกิดขึ้นแก่เธอพิจารณาธาตุทั้งหลายนั้นแล้ว ๆ เล่าๆ แต่เมื่อนักปฏิบัติผู้ใดแม้เจริญไปอย่างนั้…

…ารทำกรรมฐาน ซึ่งมีการใช้ความคิด การมองเห็น การได้กลิ่น และการชิมเป็นสัญญาณในการพิจารณาธาตุ การเจริญสมาธิผ่านการพิจารณาทั้งนี้เพื่อให้เกิดอุปจารสมาธิ นักปฏิบัติต้องทำการพิจารณาอย่างสม่ำเสมอเพื่อเข้าใจอาก…

1. วจนตกโต โดยความหมายแห่งศัพท์ คือ ดินที่เรียกว่า ปฐวี เพราะแผ่ไป น้ำที่ เรียกว่า อาโป เพราะเอิบอาบให้ชุ่มอยู่ หรือให้เต…

เนื้อหาเกี่ยวกับธาตุ 4 ในร่างกายมนุษย์ ซึ่งประกอบไปด้วย ปฐวี (ดิน), อาโป (น้ำ), เตโช (ไฟ) และ วาโย (ลม) โดยแต่ละธาตุมีบทบาทที่สำคัญในความเป็นอยู่ของร่างกาย ซึ่งปฐวีมีส่วนช่วยในการสร้างโครงสร้างของร่าง