หน้าหนังสือทั้งหมด

นาฏกถาในโพธิ์-พระมาลัย: ความสัมพันธ์ที่สำคัญในคำพระพุทธศาสนา
13
นาฏกถาในโพธิ์-พระมาลัย: ความสัมพันธ์ที่สำคัญในคำพระพุทธศาสนา
นาฏกถาในโพธิ์-พระมาลัย: ความสัมพันธ์ที่สำคัญในคำพระพุทธศาสนา Narokkhubm in Traibhum-Phramalai: A text significantly r…
นาฏกถาในโพธิ์-พระมาลัย เป็นการศึกษาเนื้อหาความสัมพันธ์ในพระพุทธศาสนา ผ่านคัมภีร์ที่แตกต่างกัน เช่น คัมภีร์โลกทีปกสารที่…
ธรรมวธารา วรรณวารวิชาการภายพระพุทธศาสนา ปีที่ 6 ฉบับที่ 2
32
ธรรมวธารา วรรณวารวิชาการภายพระพุทธศาสนา ปีที่ 6 ฉบับที่ 2
…า เป็นนรกที่เต็มไปด้วยเลือดหนองน่าเหม็น บุพกรรมเมื่อเป็นมนุษย์ทั้งสองฉบับกล่าวตรงกัน คือ เคยฆ่ามิดา มารดา (พระไตรปิฎก สังฆิจฉดากว่า “และพระอรหันต์”) ซึ่งไตรภูมิ-พระมาลัย ยังให้รายละเอียดว่า มนุษย์ที่เคย…
…ือดหนองรวมถึงการอภิปรายเกี่ยวกับกรรมที่ทำให้มนุษย์ต้องตกในอเวจีโดยอ้างอิงถึงพระไตรปิฎกและไตรภูมิ-พระมาลัย การพิจารณาเนื้อหาในเรื่องการเปรียบเทียบอายุระหว่างสวรรค์ มนุษย์ และมหานรกซึ่งมีบริบทที่สำคัญในพร…
การพัฒนาจิตในพระพุทธศาสนา
13
การพัฒนาจิตในพระพุทธศาสนา
…สุทธิ์ที่พัฒนาขึ้นไปตามลำดับ ซึ่งปรากฏในฐิติวัตร พระปุณณมัณฑนุปุตรได้อธิบายให้พระสาริบุรทราบถึงเป้าหมายของการประพฤติพรหมจรรย์ เพื่อบรรลุอนุปาทเปนินทาพล โดยมีเป้าหมายไปตามลำดับ เรียกว่า วิสุทธิ 7 อันแสดง…
…ากคำสอนและหลักธรรมของพระบรมศาสดา ตัวอย่างการพัฒนาจิตในเจริญวิธีการปฏิบัติเหล่านี้มีความหลากหลายและสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้
การปฏิบัติธรรมตามแนวอานาปานสติและสายพองหนอ-ยูหนอ
19
การปฏิบัติธรรมตามแนวอานาปานสติและสายพองหนอ-ยูหนอ
…นวพุทธทาสิกยะ การปฏิบัตินี้เริ่มจากการที่หลวงพ่อพุทธทาสได้นำอานาปานสติสูตร ตามที่ปรากฏในมัชฌิมนิยาม มาทดลองปฏิบัติด้วยตนเอง และนำมาอธิบายขยายความสภาวปฏิบัติ โดยหลวงพ่อพุทธทาสกล่าวว่า อานาปานสติสูตร ตามท…
…ับการปฏิบัติธรรมจากสายอานาปานสติของหลวงพ่อพุทธทาสที่เรียกว่า อานาปานสติวิถีวาแนวสวนโมกข์ รวมถึงการนำมาปฏิบัติด้วยการเดินจงกรมและนั่งสมาธิ เพื่อบรรลุมรรคผลนิพพาน อีกทั้งมีการถ่ายทอดการปฏิบัติสายพองหนอ-ยู…
การวิเคราะห์คุณสมบัติของผู้ให้กำเนิดสายการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
23
การวิเคราะห์คุณสมบัติของผู้ให้กำเนิดสายการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
…2563 3.2 เปรียบเทียบคุณสมบัติของผู้ให้กำเนิดสายการปฏิบัติ การปฏิบัติในแต่ละสายที่ปรากฏโดดเด่นขึ้นมา ส่วนอาศัย ครูบาอาจารย์ต้นสายที่มีความตั้งใจในการปฏิบัติ สายพุทธโฆ มีต้นกำเนิดการปฏิบัติที่เพราะ…
…่างๆ เช่น หลวงปู่มั่น, มหาสิยดอ และหลวงพ่อพุทธทาส ซึ่งได้ส่งผลต่อการฝึกปฏิบัติอย่างเข้มข้นและมีเป้าหมายในการบรรลุมรรคผลตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ถึงแม้จะมีการปฏิบัติที่แตกต่างกัน แต่ทั้งหมดมีหลักการที่เรีย…
การศึกษานียบเปรียบเทียบรูปแบบการพัฒนาจิตของกรมฐาน 5 สายสังคมไทย
24
การศึกษานียบเปรียบเทียบรูปแบบการพัฒนาจิตของกรมฐาน 5 สายสังคมไทย
…ทย A Comparative study on Patterns of Mind Development of Five Meditation Lineages in Thai Society มามาย จนเป็นที่ยอมรับทั้งในและต่างประเทศ สายรูปนามมืออาจารย์เนม มหานรินทร์ ซึ่งได้รับการถ่ายทอดจาก พร…
…ังเป็นจุดศูนย์กลางในการพัฒนาผู้ปฏิบัติจากการเรียนรู้ไปสู่การปฏิบัติอย่างจริงจัง ทั้งนี้ยังมีจุดมุ่งหมายในการไขความสำคัญของการเรียนรู้และฝึกฝนกรรมฐานเพื่อสู่ความสำเร็จในธรรมะ โดยศึกษาอิทธิพลและแนวทางการส…
การศึกษาบริบทเปรียบเทียบแนวทางพัฒนาจิต
26
การศึกษาบริบทเปรียบเทียบแนวทางพัฒนาจิต
…ห 2458 (อายุ 45 ปี) สีสาครอด มานุษย์ จ.นครปฐม เดินทางไปอุบลราชธานีเพื่อส่งสอน …
การศึกษานี้ส่งเสริมการเข้าใจแนวทางพัฒนาจิตจากสำนักต่างๆ ในไทย โดยเปรียบเทียบระยะเวลาในการเข้าสู่การปฏิบัติธรรมของต้นสาย การเผยแผ่การปฏิบัติ และวิธีการสอน ที่แตกต่างกันในแต่ละสถานที่ เช่น หลวงปู่มั่น,
บทความเกี่ยวกับคัมภีร์ใบลานและอุปาลิสุต
6
บทความเกี่ยวกับคัมภีร์ใบลานและอุปาลิสุต
…ารพระพุทธศาสนา เล่มที่ 5 ปี 2560 บทนำ ในปี 1922 Prof. Dr. Sylvain Lévi (1863-1935) ได้เดินทางกลับ มาจากประเทศเนปาล หลังจากนั้น 3 ปี ก็ได้เผยแพร่ผลงานวิจัยที่ได้จาก การศึกษาชิ้นส่วนของคัมภีร์ใบลาน 1 ฉบ…
…มเชื่อมโยงทางเนื้อหา รวมถึงการเสนอข้อมูลจากงานวิจัยใหม่ ๆ และการค้นพบที่เกี่ยวข้องในการศึกษาแหล่งที่มา. นอกจากนี้ยังมีการอ้างถึงบุคคลที่มีบทบาทในการค้นพบ โดยเฉพาะ Prof. Cecil Bendall ซึ่งเป็นผู้ค้นพบชิ้…
การศึกษาความหมายในพระพุทธศาสนา
6
การศึกษาความหมายในพระพุทธศาสนา
ฑิบ4 เป็นต้นและบันทึกประวัติศาสตร์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ถึงความจริงที่ซ่อนอยู่ อาทิ ความหมายที่แท้จริงของหลักรวมต่างๆ หรือเหตุการณ์ต่างๆ ที่ปรากฏด้วย การเชื่อมโยงข้อมูลในคัมภีร์ เป็นต้น การวิ…
การศึกษาวิถีพระพุทธศาสนาเน้นที่การค้นพบความหมายที่ซ่อนอยู่ในคัมภีร์ ภายใต้การวิจัยพื้นฐานและสังคมวิทยา โดยพุทธศิลป์ก็เป็นวิธีการศึกษาที่ได้รับความ…
การวิเคราะห์จัมมักจับปวัตนสูตร
15
การวิเคราะห์จัมมักจับปวัตนสูตร
…าเมื่อเทียบเคียงกับ “จัมมักจับปวัตนสูตร” ฉบับอื่น ๆ ของนิยายสวาสติวามแล้ว กลับมีเนื้อหาที่แตกต่างกันมาก 2. San chuan fa lun ching (三轉法輪經) แปลโดยท่าน อิง (義淨 635-713) สำหรับ “จัมมักจับปวัตนสูตร” ฉบับแปล…
…ลอื่น ๆ ของท่านอิง ความเป็นไปได้ที่จัมมักจับปวัตนสูตรเป็นคัมภีร์ของนิยายสวาสติวามสูง โดยเฉพาะเมื่อนำมาเปรียบเทียบกับฉบับที่มีการแปลในภาษาอื่น ๆ เช่น สันสกฤตและทิเบต มีการวิเคราะห์โดย Prof. Kyōtsui Oka แ…
โครงสร้างลำดับเนื้อหาในพระพุทธศาสนา
26
โครงสร้างลำดับเนื้อหาในพระพุทธศาสนา
…ี่เรียงลำดับตาม “ทุกข สมุทัย นิิโรธ มรรค” ปรากฎในฝ่ายของ “แถววาท” (A1, B4, C1) “มิติศาสะ” (C2) และ “มาหาสักกา” (C3) แต่รูปแบบที่เรียงลำดับเนื้อหาตาม “อัญญา 3 ในอริยสัจ 4” กล่าวคือ “สัจจะญาน กิจจาญาณ กตั…
บทความนี้สำรวจโครงสร้างลำดับเนื้อหาของ 'รอบ 3 อากา 12' โดยแบ่งออกเป็นโครงสร้างเดิมตาม 'ทุกข สมุทัย นิโรธ มรรค' และโครงสร้างใหม่ตาม 'อัญญา 3 ในอริยสัจ 4' โดยมีการเปรียบเทียบระหว่างคัมภีร์ยุคต้นและวิเคร
การศึกษาศิลาขาขนในพระปฎิมากร
2
การศึกษาศิลาขาขนในพระปฎิมากร
แต่จากการศึกษาของผู้วิจัยพบว่า พระพุทธเจ้าเป็นผู้รับบัญญัติศิลาขาขนในพระปฎิมากร ที่จำนวนศิลาขาขนของนิกรมต่าง ๆ มีไม่เท่ากัน มาจากศิลาขบท หมวดเสียวัตร เนื่องจากเป็นศิลาขบทเล็กน้อ…
การศึกษานี้พบว่าศิลาขาขนในพระปฎิมากรของนิกรมต่าง ๆ แตกต่างกันโดยมาจากศิลาขบทหมวดเสียวัตร ซึ่งพระพุทธเจ้าอนุญาตให้แก้ไขได้ ทำให้ศิลาขบท…
การถ่ายทอดพระธรรมวินัยในพุทธกาล
8
การถ่ายทอดพระธรรมวินัยในพุทธกาล
หลักธรรมเดิมที่เรียนเรียงท่องจำไว้แล้วมาใช้เลย ทำไมไม่ต้องท่องใหม่ ดังจะเห็นได้ว่าในพระสูตรต่าง ๆ จะมีเนื้อส่วนใส่เป็น ๆ เปาะ อยู่มาก หมายคว…
เนื้อหาเกี่ยวกับการถ่ายทอดพระธรรมและพระวินัยในพุทธศาสนา หลังออกพรรษา โดยมีพระภิกษุได้มาศึกษาเนื้อหาจากพระสูตรและพระวินัยที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้ ทุกครั้งที่มีการประชุมจะเป็นการสืบทอดแล…
ประเภทอาบัติในพระวินัย
18
ประเภทอาบัติในพระวินัย
5.1.5 ปาจิตตีย์ เช่น การโกหก พูดส่อเสียดภิชิตอื่น ดื่มสุรา มาสัตว์ ใส่ความภิษุอื่นด้วยอาบัติสังมาเสสไม่มีมูล จงใจคำรามุขแก่ภิษุอื่นเป็นต้น ภูษาสามารถพันอาบัติได้…
…ารดื่มสุรา และการใส่ความ รวมถึงปาฏิหัตถะ เรื่องของการฉันภัตาหารที่ไม่สมควร เสยิวัตร ที่เกี่ยวข้องกับมารยาท และอิทธิกระสมะ ซึ่งวิธีการระงับอิทธิกระสมะในหมู่สงฆ์ บทความยังระบุว่ามีกฎระเบียบที่แตกต่างกันไป…
การวิเคราะห์เสียียบัตรของนักยธรรม
21
การวิเคราะห์เสียียบัตรของนักยธรรม
5.2 เสียียบัตรลักษณะเล็กน้อย ปฏิทินโมฆะหมดเสียียบัตรของนักยธรรมต่าง ๆ มีจำนวนเสียียบัตรแตกต่างกันมาก แต่หากพิจารณาเสียียบัตรของนักยธรรมดูที่มีเรื่องมารยาทในการปฏิบัติต่อพระเจดีย์ 26 ข้อแยกต่างหากแล้ว…
…ัตรของนักยธรรมที่มีลักษณะเฉพาะภายในหมวดหมู่ของพระวินัย โดยเปรียบเทียบจำนวนเสียียบัตรที่เกี่ยวข้องกับมารยาทการปฏิบัติต่อพระเจดีย์ พบว่ามีความคล้ายคลึงกันในเนื้อหาของนักยธรรมต่าง ๆ แต่มีบางหัวข้อที่เป็นเอ…
ปัญหาเกี่ยวกับหมวดเสยิวัตรในพระวินัย
22
ปัญหาเกี่ยวกับหมวดเสยิวัตรในพระวินัย
เมือถึงรงนี้ จึงเกิดปัญหาขึ้นว่า "ทั้ง ๆ ที่ลักษณะในปฏิสนธิ์ 7 หมวดต้นของนิยายต่าง ๆ มีเนื้อหาดรงกันมาก แต่เหตุใดจึงมีแต่หมวดเสวยวัติท่านี้ที่มีเนื้อหาแตกต่างกันมากอย่างชัดเจนเช่นนี้ นอกจากนั้นแล้ว ในฉบ…
…พระวินัย ฉบับที่ 18 แต่ทำไมเนื้อหาบางอย่างจึงถูกบรรจุเพียงบางส่วน ในขณะที่บริบทอื่นๆ มีข้อปฏิบัติอีกมามายในการดำเนินชีวิตของภิกษุ คุณ Hirakawa แนะนำว่าเนื้อหาดังกล่าวอาจถูกประมวลผลตั้งแต่ก่อนที่จะมีการ…
ลักษณะทางศาสนาและการบันทึกในพระไตรปิฎก
32
ลักษณะทางศาสนาและการบันทึกในพระไตรปิฎก
…อื่น ๆ เช่น ปาราชิก สังฆาทิเสส นิสัคคีย-ปจฺจติยี ปจฺจติยี มิจฉวนลักษณะปังกรูดเดือย นอกจากนี้ยังเป็น มายาในด้านต่าง ๆ ของภิษุ ซึ่งเมื่อทำผิดแล้วต้องอาบัติทุก กุฎหรือทุพากสิต นอกจากที่ปรากฎในหมวดเสียววังร…
…้กล่าวถึงลักษณะการละเมิดและอาบัติในพระไตรปิฎก โดยเฉพาะลักษณะที่เกี่ยวข้องกับหมวดเสียววังรึม และความหมายของคำว่า 'ทุพากสิต' ซึ่งหมายถึงการละเมิดอย่างเบา หากตั้งใจไม่ทำผิดจะพ้นโทษ นอกจากนี้ยังพูดถึงลักษณะ…
บทส่งท้ายเกี่ยวกับบันทึกประวัติศาสตร์ของอินเดีย
42
บทส่งท้ายเกี่ยวกับบันทึกประวัติศาสตร์ของอินเดีย
…ายลักษณ์อักษร หลังพุทธกาลในช่วงแรกกว่า 400 ปี พระไตรปิฎกทั้งหมดก็ใช้กันอยู่ปัจจุบันก็ได้รับการสืบทอดมาโดยการท่องจำ (มูจปูรณะ) หากไม่นับรวมอักษร สำหรับ Indus script42 แล้ว บันทึกที่เป็นลักษณะอักษรของอินเ…
ในอดีต อินเดียใช้การท่องจำเป็นหลักในการส่งต่อความรู้ พระไตรปิฎกถูกบันทึกภายหลังช่วงพุทธกาลประมาณ 400 ปี โดยมีจารึกพระเจาโคค เป็นหลักฐานเก่าแก่ที่สุดที่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ก่อให้เกิดความ…
อธิธรรมเถรวาทและอันตรภาพในคัมภีร์
3
อธิธรรมเถรวาทและอันตรภาพในคัมภีร์
…่า ชื่อเรียกต่างๆ ของอันตรภาพ ได้แก่ อันตรภาพ (อันตรา-ปริณิพพาย) คันธพะ สมัภวะสี และโมเนมะ นั้นมีที่มาจากเนื้อความในพระสูตรที่ฝ่ายสนับสนุนมติยกขึ้นมาว่า ซึ่งเหตุของความเห็นที่ไม่ตรงกันของแต่ละฝ่ายในการแ…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความแตกต่างในมุมมองเกี่ยวกับอันตรภาพในคัมภีร์ฝ่ายเถรวาท โดยการแบ่งการนำเสนอเป็นสองส่วนหลักคือการวิเคราะห์ชื่อเรียงและคุณลักษณะของอันตรภาพ ทั้งนี้เพื่อแสดงเหตุผลที่ทำให้เกิดค
วิวัฒนาการของอันตรภาคในพระพุทธศาสนา
6
วิวัฒนาการของอันตรภาคในพระพุทธศาสนา
…งที่เที่ยงแท้วาร และเป็นสิ่งที่เชื่อบยความเชื่อมโยงของกรรม การให้ผลของกรรม และการเกิดได้ อย่างไรก็ดีมา เมื่อพระพุทธศาสนายุคต้นปฏิรูปสงฆ์ของ “atman” หรือ “atta” (อัตตา) ซึ่งที่ไม่ให้เป็นสิ่งที่เที่ยงแท้…
…พระพุทธศาสนาเกี่ยวกับคำว่า “atman” และ “atta” ที่เกี่ยวข้องกับกรรมและการเกิดใหม่ พร้อมวิเคราะห์ความหมายของอันตรภาคระหว่างมรณภาพและการเกิดใหม่ ตามความเชื่อในพระพุทธศาสนา โดยอ้างอิงจากแนวคิดของ Hirakawa เ…