มูล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 44 / 96

…้งหลาย มีกุฏิหญ้าละโรงใบไม้ เป็นต้น อย่างใดอย่างหนึ่ง เสนาสนะอันเกลื่อนไปด้วยฝุ่นละออง เต็มไปด้วย ( มูล ) ค้างคาว หักๆ พังๆ สูงเกิน หรือไม่ก็เตี้ยเกิน แห้งแล้ง น่าระแวงภัยทางเดินก็ไม่สะอาดและขรุขระ ในเสน…

ในเอกสารนี้มีการกล่าวถึงการบ่งชี้จริตและวิธีการที่เหมาะสมในการประยุกต์ใช้กรรมฐานในบุคคลซึ่งมีลักษณะจริตที่หลากหลาย โดยเฉพาะการระบุจริตต่าง ๆ และการเลือกเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับคนราคจริต เช่น เสนาสนะที่

…งหลาย ลาย ต่างว่าบุรุษใคร่จะก่อไฟ ( ซึ่งติดอยู่) น้อยหนึ่งให้โพลง ขึ้น ( หาก )เขาใส่หญ้าสดๆ ลงไป ใส่มูลโคสดๆ ลงไป ใส่ ฟื้นสดๆ ลงไป ให้ลมเจือน้ำเข้าไป และเอาฝุ่นโปรยลงไปที่ไฟนั้น ภิกษุทั้งหลาย บุรุษนั้นจะ…

ในช่วงที่จิตหดหู่ การเจริญสัมโพชฌงค์บางอย่างจะไม่เหมาะสม เช่น ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ และสมาธิสัมโพชฌงค์ เนื่องจากจิตจะยากที่จะฟื้นตัว แต่ในช่วงนั้นกลับเหมาะสมที่จะเจริญธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ และวิริยสัมโพชฌงค

…เวช ด้วยการพิจารณาสังเวควัตถุ ๘ วัตถุทั้งหลาย คือ ชาติ ชรา พยาธิ มรณะ เป็น ๔ อบายทุกข์เป็นที่ ๕ วัฏฏมูลกทุกข์ ( ทุกข์มีวัฏฏะเป็น มูล ) ในอดีต (๑) วัฏฏมูลกทุกข์ในอนาคต (๑) อาหารปริเยฏฐิมูลก ทุกข์ ( ทุกข์ม…

บทความนี้พูดถึงการทำสัมโพชฌงค์ ๓ โดยระบุถึงการทำจิตให้ร่าเริงและการเพ่งดูจิตในเวลาที่เหมาะสม พระโยคาวจรมีวิธีในการบ่มเพาะจิตใจเพื่อสร้างความสำนึกรู้เรื่องทุกข์และความสุข ดูแลจิตด้วยการพิจารณาสังเวควัต

…วจึงไป ก็แลเมื่อไป ด้วย (มุ่ง ) กรรมฐานเป็นสำคัญ จึงเป็นคนผู้เดียวไม่ (ต้อง) มีสหาย เป็นผู้ไม่ละทิ้งมูลกรรมฐาน มนสิการมูลกรรมฐานนั้นไว้เรื่อยไป ถือไม้เท้าหรือไม้ถือ ( ไปด้วย ) เพื่อกันอันตรายมีสุนัขเป็นต…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบรรลุในปฐมฌานและการเตรียมตัวของภิกษุในการไปเยี่ยมป่าช้าเพื่อพัฒนาจิตใจ โดยยกตัวอย่างการปฏิบัติกรรมฐานด้วยการระลึกถึงหนทางและการทำสติให้มั่นคงขณะเดินทาง โดยเน้นความสำคัญของกรรมฐานและ

…เป็นที่หลั่งออกเนืองๆ (แห่ง ของไม่สะอาด ) ทางปากแผลทั้ง 6 ดุจผีเรื้อรังที่แตกแล้ว คือเป็นสรีระ ที่มีมูลตาออกทางตาทั้งสองข้าง มูลหูออกทางช่องหู ( ทั้งสองข้าง) น้ำมูกออกทางช่องจมูก ( ทั้งสองข้าง )อาหาร (สำ…

ในบทนี้พูดถึงสรีระของมนุษย์ว่ามีลักษณะเป็นอสุภ ไม่ว่าจะเป็นบุคคลทั่วไปหรือชนชั้นสูง สรีระนี้มีส่วนประกอบที่ไม่สะอาด และนำไปสู่การเจ็บป่วยและทุกขธรรม ต่างกันเพียงรูปลักษณ์ภายนอกและไม่สะอาดโสโครกในสรีระ

…งนี้ก็ได้ว่าจักษุเป็นทุกขสัจ ตัณหา อันมีมาแต่ภพก่อน ซึ่งเป็นตัวก่อให้เกิด โดยความเป็นตัวเหตุที่เป็น มูลแห่งจักษุนั้น เป็นสมุทัยสัจ ความไม่เป็นไปแห่งจักษุ และจักษุ สมุทัยทั้งสอง เป็นนิโรธสัจ ปฏิปทาที่เป็น…

ในบทนี้เราได้เรียนรู้เกี่ยวกับอริยสัจทั้ง 4 และความสำคัญของการรู้จักการเจริญและการละในธรรมะ โดยเน้นเรื่องจักษุและความสัมพันธ์กับทุกข์รวมถึงการตีความภพต่างๆ เช่น กามภพ รูปภพ อรูปภพ ศัพท์ในบทฐาน ตัวอย่า

…ยะ ประเภทถัมภะและสารัมภะ ประเภทมานะและอติมานะ ประเภทมทะและปมาทะ และประเภท ตัณหาและอวิชชา ประเภทอกุศลมูล ๓ ประเภททุจริต ๓ ประเภท สังกิเลส ๓ ประเภทมละ ( มลทิน ) ) ประเภทวิสมะ ( ความไม่สงบ ) ๓ ประเภทสัญญา ๓…

เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทต่างๆ ของอุปกุศลซึ่งรวมถึงโลภะ โทสะ โมหะ และประเภทอื่นๆ ที่มีผลต่อการปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะการจำแนกประเภทของมารทั้ง 5 ที่ยังคงส่งผลกระทบต่อผู้ปฏิบัติ ซึ่งรวมถึง กิเลสมาร ขันธมาร

…ได้เฉพาะลิงค์เดียว ก็มี เป็น ๒ ลิงค์ คือจะเป็นปุ๊ลิงค์หรือนปุสกลิงค์ แต่จะเป็นอิตถีลิงค์ไม่ ได้ก็มี มูลศัพท์อันเดียวมีรูปอย่างเดียวเปลี่ยนแต่สระที่สุดแห่งศัพท์เป็น ได้ ๒ ลิงค์ คือจะเป็นปุ๊ลิงค์หรืออิตถีล…

บทความนี้อธิบายถึงบทบาทของนามในบาลีไวยากรณ์ โดยแบ่งนามออกเป็นลิงค์ต่างๆ เช่น ปุ๊ลิงค์ อิตถีลิงค์ และนปุสกลิงค์ พร้อมกับการจัดประเภทตามกำเนิดและสมมติ ด้วยการนำเสนอตัวอย่างที่เกี่ยวข้อง เช่น การจำแนกคำท

…ุติยาวิภัตติ หาใช่สัตตมีวิภัตติไม่ แม้ศัพท์อื่น ๆ ที่ได้ยกขึ้น กล่าวแล้วก็พึงทราบโดยนัยนี้ ในคัมภีร์มูลกัจจายนะ ให้คำอธิบายว่า ๑. มูลกจจายน, สูตรที่ ๑๒๓. หน้า ๒๒๔.

บทความนี้อธิบายการแจกและการเปลี่ยนแปลงวิภัตติในภาษาบาลี โดยมุ่งเน้นที่นามและอัพยยศัพท์ ผู้ศึกษาควรสังเกตการเปลี่ยนแปลงของวิภัตติและอำนาจของลิงค์ในศัพท์ต่าง ๆ เช่น การรวมสระและตัววิภัตติ วิธีเปลี่ยนแปล

… ก็คงไว้อย่างนั้นไม่เปลี่ยนแปลง ในนามทั้ง ๓ ตามที่ กล่าวมาแล้ว จะมีอยู่ด้วยกันกี่ศัพท์ก็ตาม ตามลำพึงมูลศัพท์ ยัง ไม่อำนวยประโยชน์ให้เต็มที่ ต่อเมื่อนำมาปรุงด้วยลิงค์ วจนะ วิภัตติ ทั้ง ๓ อย่างแล้ว จึงเปลี…

ในบทนี้นำเสนอการอธิบายศัพท์บาลีที่เรียกว่า 'อัพยยศัพท์' ซึ่งหมายถึง 'ไม่ฉิบหายไป' โดยอธิบายถึงหน้าที่และความนำเสนอในด้านไวยากรณ์ รวมถึงการแบ่งประเภทของอัพยยศัพท์เป็น 3 ประเภทคือ อุปสัค, นิบาต, และปัจจ

… กี ห์ กุห์ ใน-ไหน หิญจน์ กุชิญฺนํ ใน-ไหน ว กว ใน-ไหน ๑. แปลง เป็น กุ เพราะ ตร หึ หึ หิญจน์ ปัจจัย. มูลกัจจยานะ หน้า ๕๓.

ในบทนี้เราจะพูดถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ที่เกี่ยวกับนามและอัพยยศัพท์พร้อมตัวอย่างของแต่ละประเภท เช่น 'ใน-นั้น', 'ใน-เคียว', 'ใน-เดียว'. จะมีการแสดงรูปสำเร็จต่าง ๆ ที่มีลักษณะเฉพาะ รวมถึงการใช้ปัจจัยในร

…่า "ตุมตฺถสมุปทาน" ดังนี้ ถึงปัจจัย เหล่านี้จะแปลออกสำเนียงอายตบาตได้ก็จริงอยู่ ถึงดังนั้นรูปเดิม * มูลกัจจายนะ หน้า ๑๔๒-๔๓.

เนื้อหาให้รายละเอียดเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์นามและอัพยยศัพท์ รวมถึงปัจจัยในการใช้ คำแปล และการใช้งานในบริบทต่างๆ การอธิบายความหมายของคำที่เป็นศัพท์เดิมและรูปแบบในการใช้ปัจจัยเหล่านี้ในภาษา. ปัจจัยมีทั้งห

…ลายอันเป็นบาปอกุศลที่เกิดขึ้นแล้ว จะต้องไม่ยึดจิตตั้งอยู่ ดูกร ภิกษุเธอพึงสำเหนียกอย่างนี้แล" ก็แลดูมูลสมาธิ (สมาธิขั้นมูล) อำนาจ อันได้แก่อาการที่พอเป็นจิตเตกัคคตา” โดยอำนาจที่จิตหยุดอยู่ภายในตน เป็นอัน…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงการฝึกสมาธิและการไม่ยึดติดในธรรม เพื่อให้ภิกษุสามารถบรรลุถึงพระอรหัตได้ การสนทนาทำนองนี้ทำให้เห็นถึงความสำคัญของการฝึกจิตให้มั่นคงและเกิดปัญญา รวมทั้

…ย่างดี" ดูกร ภิกษุ เธอพึงสำเหนียกอย่างนี้แล" ดังนี้แล้วจึงตรัส (ต่อไป) อีกว่า "ดูกรภิกษุ เมื่อใดแล (มูล) สมาธินี้ เป็นธรรมอันเธอเจริญทำให้ มากอย่างนี้แล้ว เมื่อนั้นเธอพึงเจริญสมาธินี้ อันมีทั้งวิตก มีทั้…

…ถึงจตุกฌานหรือปัญจกฌาน พร้อมทั้งการใช้พรหมวิหารในการเจริญสมาธิและการพัฒนาจิต เป็นต้น. สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv

…รางข้าวสุนัขอยู่ ในปากนั้น น้ำลายใสจางที่ปลายลิ้นก็เปื้อนเอา น้ำลายข้นแต่กลางลิ้น เข้าไปก็เปื้อนเอา มูลฟันในที่ ๆ ไม่ชำระฟันไม่ถึงก็เปื้อนเอา บิณฑ บาตนั้นที่แหลกและเปื้อนแล้วอย่างนี้ มีสีกลิ่นและการปรุงแ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์นิยามและการสื่อความหมายของบิณฑบาตในวิสุทธิมรรค ซึ่งกล่าวถึงบทบาทของอาหารในชีวิตประจำวันและการมีให้เห็นในมุมมองทางพระพุทธศาสนา โดยอ้างอิงถึงอาสยะต่างๆ ที่ทำให้เกิดการเข้าใจใน

…งนี้ว่า "ก็อาหารนั่น เมื่อกลืนลงไป เข้าไปช่องเดียว (แต่) เมื่อไหลออก ไหลออกจากหลายช่อง อย่างเช่นว่า มูลตา (ไหลออก) จากตา มูลหู (ไหลออก) จาก หู อนึ่ง อาหารนั่น ในคราวกิน กินกับพรรคพวกมากคนก็มี แต่ ในคราวไ…

บทความนี้กล่าวถึงผลของการย่อยอาหารที่ไม่ดีซึ่งอาจนำไปสู่โรคต่างๆ เช่น โรคลงแดงและโรคท้องร่วง โดยเน้นถึงความปฏิกูลที่เกิดจากการไหลออก และผลกระทบทางร่างกายที่ทำให้เกิดความไม่สบายหรือเจ็บป่วยจากการบริโภค

…นเข้าไปแล้ว (มัน) ย่อยเป็นฟองปุดขึ้นด้วยไฟ (ธาตุ) ในกายอันซ่านไปทั่วร่างแล้วก็ขึ้นมาเปื้อนฟันโดยเป็นมูลฟัน เปื้อน สิ่งที่เนื่องด้วยปากเช่นลิ้นและเพกานปาก โดยเป็นเขฬะและเสมหะ เป็นต้น เปื้อนทวารทั้งหลาย มี…

บทความนี้อธิบายถึงความเปรอะเปื้อนที่เกิดขึ้นจากการบริโภคข้าว น้ำ และของกิน โดยเน้นที่อาการต่างๆ เช่น การติดค้างของอาหารในช่องปาก วิธีการล้างทำความสะอาด และผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการบริโภคซึ่งสร้างความรู

…ี] ถามว่า ก็ภิกษุนี้จะเป็นอย่างนั้นได้ด้วยวิธีอย่างไร ? ตอบว่า เธอยังภูมิ ๔ แห่งฤทธิ์ และบาท ๔ บท 4 มูล ๑๖ แห่งฤทธิ์ให้ถึง พร้อมแล้ว อธิษฐานด้วยญาณไป ย่อมเป็นอย่างนั้นได้ [ภูมิ ๔ แห่งฤทธิ] ในวิธีเหล่านั้…

บทความนี้พูดถึงการพัฒนาความสามารถทางจิตใจโดยการเข้าถึงอิทธิวิธ ซึ่งเป็นการสร้างสรรค์ภาพลักษณ์ทางจิตที่สามารถทำให้ภิกษุมีรูปแบบที่หลากหลายได้ อธิบายถึงวิธีการและหลักการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติ

…ยอำนาจความเห็นผิด ซึ่งเป็นผู้ที่ชักชวน คนอื่น ๆ ในกรรมทั้งหลายมีกายกรรมเป็นต้น ที่มีความเห็นผิดเป็น มูลด้วย ก็แล ในอริยุปวาทและมิจฉาทิฏฐินี้ แม้เมื่ออริยุปวาท เป็นอัน สงเคราะห์ (รวม) เอาไว้แล้วด้วยศัพท์ค…

บทความนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวกับมิจฉาทิฏฐิ ผู้ที่มีความเห็นผิด และผลกระทบจากอริยุปวาทต่อการปฏิบัติธรรม โดยเน้นถึงความสำคัญของการมีศีล สมาธิ และปัญญาในการมาโฟกัสที่เป้าหมายการบรรลุธรรมและประโย

…ม่พบ. ส่วน เสยโย เชยโย ๒ จะตั้งวิเคราะห์อย่างที่แล้วมา ไม่ได้ เพราะรูปศัพท์เดิมไม่ตรงตัว เสยโย นั้น มูลศัพท์เป็น ส เมื่อลอง อิอิ ปัจจัยแล้ว ต้องเป็น สิโย แต่ไม่ถูกตามอานุญ จิง แปล อิ เป็น เ แล้วชื่อ ๆ จึ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์การใช้ศัพท์ในบันทึกโดยวิสัญ ซึ่งรวมถึงการอธิบายตำแหน่งและความหมายของคำศัพท์ต่างๆ เช่น ปณทิตา และ เสยโย และการใช้ในการดำเนินตามรูปที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังมีการสืบค้นความหมายที