ยถา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 29 / 86

…มมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 250 อฏฺฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 251 สา ปน ปจจัยภาวโต ๆ ยถา หิ ชีวิตาหารา เยส์ ปจฺจยา โหนติ เตสํ อนุปาลกา อุปถัมภกา อตฺถิอวิคตปจอยภูตา จ โหนติ น เอว์ อิตถีปุริ…

เนื้อหาในอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียากล่าวถึงการวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อชีวิต ยกตัวอย่างการอุปมาและการเชื่อมโยงกับรูปและนาม สอดคล้องกับอธิบายที่เกี่ยวข้องกับอุปทานและปัจจัยที่สร้างสรรค์ธรรมชาติ

…ตาติอาทินา โทสมูลนเยปิ เอก โมหสทธาจริตาติอาทินา โมหมูลนเยปิ เอกนฺติ เอว์ เอกมูลนาย สตฺตกฤตย์ โหติ ฯ ยถา เจตฺถ เอว ทวิมูลนเย ราคโทสสทฺธาจริตา ราคโทสพุทธิจริตา ราคโทสวิตกจริตาติอาทินา สตุตกฤตย์ ฯ ติมูลกันเ…

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหซึ่งรวมถึงการจำแนกประเภทของจริตต่าง ๆ และความสัมพันธ์ระหว่างจริตจิตใจในบริบทของอภิธรรม ทั้งนี้ยังมีการอธิบายถึงความสำคัญของจริตที่สัมพันธ์กับราคาทิฏฐิและการทำควา

…มโคตฺตานิ จ นิพพานญฺจ อารมณ์ โหติ ทิพพจักขุสฺส ปน รูปเมว ปจฺจุปฺปนฺนนฺติ ฯ อยเมเตส์ อารมฺมณวิภาโค ฯ ยถา รหมปุเปตีติ ติติปริกมฺมานุรูปโต อปเปติ ฯ ๑. ในสุสา อิติปิ อตฺถิ ฯ ๒. สพฺพตฺถ โปตุเกส เยฮุยเยน สตฺตท…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและอภิธมฺมตฺถวิภาวินี โดยวิเคราะห์ความรู้เกี่ยวกับจิตและอารมณ์ตามหลักของพระพุทธศาสนา และการปฏิสัมพันธ์ระหว่างจิตและความรู้สึกในสถานการณ์ต่างๆ ที่มีผลต่อกา

…นต์ ตทา ตสฺส สาสน์ สุทฺธมานส์ ปสฺเส สกุกเรยฺยญฺจ ควร เม สาริสมฺภวํ ฯ ทิเนหิ จตุวีเสหิ ฎีกาย นิฏฐิตา ยถา ตถา กลยาณสงฺกปฺปา สี อิชฌนฺตุ ปาณินนฺติ ฯ ปกรณาวสานวณฺณนา นิฏฐิตา ฯ อภิธมฺมตฺถวิภาวินี นาม อภิธมฺมต…

อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา เป็นงานศึกษาเกี่ยวกับอภิธมฺมและการตีความที่มีลักษณะเป็นเอกลักษณ์ โดยเนื้อหาทรงคุณค่าเหล่านี้ได้ถูกสืบทอดและพัฒนาโดยความสำคัญของบทคัดย่อในพระธรรม เป็นการผสมผสานความรู้และการนำเสนอ

…็นที่ ตั้งอยู่แห่งสงสารทุกข์ อนึ่ง เพราะอรรถว่า ๑. พึ่งเทียบกับ สมโมหวิโนทนี ตอนธาตุวิภงฺคนิทเทสว่า ยถา จ โลกเก วิจิตตา หริตาล มโนสิลาทโย สิลาวยวา ธาตุโยติ วุจจนฺติ เอวเมตาปิ ธาตุโย วิย ธาตุโย ๆ

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับธาตุต่างๆในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่า ธาตุไม่เพียงแค่เป็นสิ่งที่ทรงคุณภาพตามธรรมชาติ แต่ยังเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับสังสารทุกข์ในหลายประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาวะอยู่ร่วมของสัตว์และ

…องพระบรมวงศานุวงศ์ ข้าทูล ละอองธุลีพระบาท และทวย ราษฎร์ข้าขอบขัณฑสีมา ต้องด้วยพุทธภาษิต สรรเสริญว่า ยถา หิ ปพฺพโต เสโล เป็นต้นว่า ความว่า ภูเขาศิลาอยู่ในป่าใหญ่ หมู่ไม้อาศัยภูเขานั้น เจริญงอกงามใหญ่โตอยู…

เนื้อหาได้กล่าวถึงการปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม โดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้สอนให้มีความอดทนและทำบุญเพื่ออำนวยผลให้เกิดมนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ และนิพพานสมบัติ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึง

…้วและเกิดแล้วดังนี้. มหาชนได้พึ่งพระบารมี แล้วและเจริญด้วยกุศลสุจริตสมด้วยภาษิตว่า อรญฺญสม พฺรหาวเน ยถา หิ ปพฺพโต เสโล เป็นต้น ความว่า ภูเขาศิลามีอยู่ในป่าใหญ่ หมู่ไม้ได้อาศัยภูเขานั้นเจริญงอกงามใหญ่โตอย…

บทความนี้เน้นถึงพระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการชักชวนประชาชนให้ประกอบกิจกรรมดี ๆ ยกตัวอย่างกิจกรรมบำเพ็ญทานและการสร้างคุณประโยชน์ให้กับสังคม พระองค์ดำเนินพระราชกิจในรูปแบบต่

… ว ปพฺพโต (๒) สัปปุริสสาธุชน ย่อมปรากฏไปได้ในที่ไกล เหมือนเขาหิมพานต์ อสเตตฺถ น ทิสสนฺติ รตต์ ขิตตา ยถา สรา ฝ่ายอสัปบุรุษ ถึงอยู่ในที่ใกล้กก็ไม่มีใครเห็น เหมือนลูกศร ที่ยิงไปในราตรี พระคุณคือทรงพระ ปรีชา…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชปฏิสันถารและพระราชจริยารัฏฐาภิบาลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มีพระปรีชาในการให้ความสุขแก่ประชาชน และพัฒนาคุณภาพชีวิตในพระราชอาณาจักร สะท้อนให้เห็นถึงความเกรีย

…ัชนามา เหตุดังนี้ สมเด็จพระบรม ศาสดาจารย์จึงประทานพระบรมพุทโธวาท (๒) เนื่องด้วยการรักษาตนไว้ว่า นคร ยถา ปจฺจนฺต์ นครอันตั้งอยู่สุดแดน เป็นเมืองหน้าศึก คุตติ สนฺตรพาหิร์ ชนทั้งหลาย ป้องกันรักษาเป็นกวดขัน …

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำกิจในเวลาที่เหมาะสม โดยมีการอ้างอิงพระพุทธภาษิตที่เตือนใจผู้คนในการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทั้งทางโลกและทางธรรม ผู้ที่ไม่รู้จักกาลอาจพลาดโอกาสและประสบ

…ถนาของพระองค์เป็นอุทาหรณ์กล่าวสอนไว้ว่า อาสึเสเถว ปุริโส ปสฺสามิ โวห์ อตฺตานํ น นิพพินเทยุย ปณฺฑิโต ยถา อิจฉี ตถา อหุ (๑) ความว่า บุรุษผู้บัณฑิต ควรจะหวังอยู่นั่น ไม่พึงเบื่อหน่าย เราแลเห็นตนอยู่ว่า ได้เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการส่งพระเถระประกาศพระศาสนาและการฟื้นคืนราชสมบัติของทีฆาวุกุมาร พระมหาชนกได้ยกตัวอย่างอุทาหรณ์เพื่อสอนเคราะห์ว่าบุรุษผู้บัณฑิตควรมีความหวังในความสำเร็จ โดยไม่ควรเบื่อหน่าย พระชินสีห์ได

…ใน หนหลัง เหตุดังนั้น สมเด็จพระบรมศาสดาจารย์ จึงประทานพระบรมพุทโธวาทเนื่องด้วยการ รักษาตนไว้ว่า นคร ยถา ปจฺจนฺต์ คุตต์ สนฺตรพาหิร์ นครอันตั้งอยู่สุดแดน เป็นเมืองหน้าศึก ชนทั้งหลาย ป้องกันรักษา เป็นกวดขัน…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา

…ี่แห่งตนเกิดแล้วแลเกิดแล้ว ดังนี้ มหาชนได้พึ่งพระบารมี แลเจริญด้วยกุศล สุจริต สมด้วยพระพุทธภาษิตว่า ยถา หิ ปพฺพโต เสโล เป็นต้น ความว่า ภูเขาศิลามีอยู่ในป่าใหญ่ หมู่ไม้ได้อาศัยภูเขา นั้นเจริญงอกงามใหญ่โตอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส

…งศานุวงศ์ข้าทูลละอองธุลีพระบาท แลทวย ราษฎร์ข้าขอบขันธสีมา ต้องด้วยพระพุทธภาษิตนิพนธ์คาถาสรรเสริญว่า ยถา หิ ปพฺพโต เสโล อรญฺญสม พฺรหาวเน เป็นต้น ความว่า ภูเขาศิลามีอยู่ในป่าใหญ่ หมู่ไม้ได้อาศัยภูเขานั้น เ…

บทความนี้อ้างถึงพระราชนิพนธ์ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ที่เน้นความสำคัญของการตั้งตนไว้ชอบ ซึ่งหมายถึงการประกอบอาชีพให้เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม ทั้งในด้านศีลธรรมและสังคมรอบข้าง โดยการทำกิจกรรมที่ดีและมีคุ

…มีพระภาคเจ้า ทรงยกความตระเตรียมพร้อมของเมืองที่ไม่ประมาท ประทานบรมพุทโธวาทโดยอุปมาไว้ว่า แปลว่า นคร ยถา ปจจนต์ เอว์ โคเปถ อตฺตานํ ขณาตีตา หิ โสจนติ คุตต์ สนฺตรพาหิร์ ขโณ มา โว อุปจฺจคา นิรยมุห์ สมปุปิตา …

บทความนี้เสนอความสำคัญของการเตรียมพร้อมในการรบของชาติไทย โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์จากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ การจัดการป้องกันศัตรูและยุทธวิธีที่ใช้ การพัฒนาและการบำรุงกองทัพในระยะต่าง การ

…นในบุรพทิศ เข้าใน พุทธภาษิตว่า ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ อสนูเตนถ น ทิสฺสนฺติ หิมวนโตว ปพฺพโต รตต์ ขิตตา ยถา สรา ។ แปลว่า สัตบุรุษย่อมปรากฏได้ในที่ไกล ดุจเขาหิมพานต์ อสัตบุรุษอยู่ในที่นี้ก็ไม่มีใครเห็น เหมือน…

เนื้อหาเกี่ยวกับรัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อธิบายถึงบทบาทและการปฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพ

…ี่แห่งตน เกิดแล้ว ๆ ดังนี้ มหาชนได้พึ่งพระบารมี ชักนำแล้ว ย่อมเจริญด้วยกุศลจิตสมดังพระพุทธ ภาษิตว่า ยถา หิ ปพฺพโต เสโล อรญฺญสม พรหาวเน เป็นอาทิ ความว่า ภูเขาศิลามีอยู่ในป่าใหญ่ หมู่ไม้ได้อาศัยในภูเขานั้น…

บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญทาน โดยมีพระพุทธโฆษาจารย์เป็นผู้อธิบายว่า การบำเพ็ญทานมีผลในการชักชวนผู้อื่นให้ร่วมทำความดีด้วย โดยยกตัวอย่างถึงการที่ผู้มีศีลธรรมสามารถส่งเสริมความสุขและการอยู่ร่วมกันในสังคมไ

…ีพระภาคเจ้า ตระเตรียมพร้อมของเมืองที่ไม่ประมาทขึ้นเป็นอุปมา ประทานพรบรมพุทโธวาทไว้ว่า ทรงยกความ นคร ยถา ปจจนต์ คุตต์ สนฺตรพาหิร์ เอว์ โคเปถ อตฺตานํ ขณาตีตา หิ โสจนติ ขโณ มา โว อุปจฺจคา นิรยมุห์ สมปุปิตา …

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมในการป้องกันประเทศและการทำสงครามในประเทศไทย โดยมีการอ้างอิงถึงสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้

…ลในบุรพทิศ เข้าในพระพุทธภาษิตว่า ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ หิมวนโตว ปพฺพโต อสนูเตนถ น ทิสฺสนฺติ รต ขิตตา ยถา สรา ។ อสัตบุรุษอยู่ในที่นี้ก็ไม่มีใครเห็น แปลว่า สัตบุรุษย่อมปรากฏได้ในที่ไกลดุจเขาหิมพานต์ เหมือนล…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียะของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ที่ได้ทรงบำรุงการทหารบก ทหารเรือ และอากาศ รวมถึงการตั้งกรมพลศึกษาเพื่อสอนยุทธวิธีให้กับประชาชน เพื่อให้เกิดความพร้อมในด้านระเบียบวินัย และการเป็น

…สดงวิการด้วยอำนาจยินดียินร้าย เป็นต้น ให้ปรากฏ มีนิทัศนะแสดงในคาถาในปัณฑิตวรรคแห่งธรรมบทดังนี้ เสโล ยถา เอกมโน เอว์ นินทาปส์สาสุ วาเตน น สมีรติ น สมิญฺชนฺติ ปณฺฑิตา ฯ ภูเขาศิลาล้วนเป็นก้อนเดียว ย่อมไม่สะ…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของธิติและตาทิตาในแง่ของคุณสมบัติที่พึงประสงค์ในทั้งคดีโลกและคดีธรรม โดยเชื่อมโยงกับพระราชดำรัสของพระเจ้าและความสำคัญของบัณฑิตที่ไม่หวั่นไหวต่อคำสรรเสริญหรือนินทา นอกจากนี้ยังเ

…ำเร็จแห่งปรารถนา ของพระองค์เป็นอุทาหรณ์ อาสึเสเถว ปุริโส ปสฺสามิ โวห์ อตฺตานํ น นิพพินเทยุย ปณฺฑิโต ยถา อิจฉี ตถา อนุ (๑) ความว่า เป็นบุรุษผู้บัณฑิต ควรจะหวังอยู่นั่น ไม่พึงเบื่อหน่าย เราแลเห็นตนอยู่ว่า …

เนื้อหาเกี่ยวกับสัจจะแห่งการดำรงชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาที่เสนอคำสอนเกี่ยวกับการเลือกบุคคลและการใช้ชีวิตที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในฐานะของผู้นำ ซึ่งมีอิทธิบาทนำไปสู่ความสำเร็จ หากบุคคลสามารถควบคุมอารมณ์แ