หน้าหนังสือทั้งหมด

ยุคแห่งความเสื่อมในประวัติศาสตร์
99
ยุคแห่งความเสื่อมในประวัติศาสตร์
ย่างเข้าสู่วัยชราจึงมอบราชสมบัติให้แก่พระราชโอรสองค์ใหญ่ ส่วนพระองค์ก็ออกบวชเป็น บรรพชิต เมื่อพระราชาผนวชได้ 7 วัน จักรแก้วก็ไ…
เรื่องราวเกี่ยวกับการมอบราชสมบัติให้พระราชโอรสและการปรับปรุงการปกครองในสมัยพระราชาองค์ที่ 8 เมื่อการปกครองไม่เป็นไปตามจักรวรรดิ…
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและการสร้างบุญ
110
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและการสร้างบุญ
…มเผา, ความแผดเผา, ความทุกข์, ภาวะที่เกิดขึ้น ในใจและทำใจให้เศร้าหมอง, มลทิน (ของใจ) ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช 2542 แสดงความหมายไว้ว่า กิเลส หมายถึง เครื่องทำใจให้เศร้าหมอง ได้แก่ โลภ โกรธ…
เมื่อผ้าทึบแสงที่บดบังแสงในห้องถูกนำออก เราจะเห็นทุกอย่างอย่างชัดเจน เช่นเดียวกัน การกำจัดกิเลสที่บดบังความสว่างในจิตใจเราทำให้สามารถคิดและทำถูกต้อง ส่งผลให้ชีวิตประสบความสำเร็จได้ นอกจากนี้ยังมีการจำ
นิสัยและปัจจัยสร้างกรรมอย่างต่อเนื่อง
117
นิสัยและปัจจัยสร้างกรรมอย่างต่อเนื่อง
…นเกือบทุกประเทศ ในขณะเดียวกันผู้ติดเชื้อเอดส์และเป็นโรค ระบบทางเดินหายใจก็เพิ่มขึ้นทั่วโลกเช่นกัน 1 ราชบัณฑิตยสถาน (2525) “พจนานุกรม (ฉบับอิเล็กทรอนิกส์).” * มโนรถปูรณี, อรรถกถาอังคุตตรนิกาย เอกนิบาต, มก…
นิสัยคือความประพฤติที่เคยชินที่ส่งผลต่อการสร้างกรรมในชีวิต หากเรามีนิสัยดีเราจะสร้างกรรมดีอย่างต่อเนื่อง แต่หากมีนิสัยไม่ดีเราจะสร้างกรรมชั่ว การปรับปรุงนิสัยจึงสำคัญกว่าเพียงแค่มีความรู้ พระภาวนาวิริ
การสั่งสมบุญในเพศมนุษย์
128
การสั่งสมบุญในเพศมนุษย์
…่างถาวร ยังต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ร่ำ ไปตราบใดที่ยังไม่หมดกิเลส วันหนึ่ง พระศาสดาเสด็จเข้าไปยังกรุงราชคฤห์ เพื่อบิณฑบาต ทอดพระเนตรเห็นนาง ลูกสุกรตัวหนึ่ง จึงทรงทำการแย้มพระโอษฐ์ให้ปรากฏ พระอานนทเถระจึงท…
การสั่งสมบุญสามารถทำได้ในเพศมนุษย์เท่านั้น เนื่องจากเป็นวิธีที่สะดวกในการสร้างบารมี แม้แต่พระโพธิสัตว์ก็ต้องจุติในโลกมนุษย์เพื่อบรรลุธรรม นอกจากนี้บทเรียนจากชีวิตของแม่ไก่ที่เคยเป็นลูกสุกรแสดงให้เห็นว
ธรรมาธิปไตยในพระไตรปิฎก
137
ธรรมาธิปไตยในพระไตรปิฎก
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็เหมือนกัน ทรงดำรงอยู่ในธรรม เป็นพระธรรมราชา... ทรง สักการะ เคารพ นอบน้อมธรรม... มีธรรมเป็นใหญ่ ย่อมทรงจัดแจงการรักษา ป้องกัน คุ้มครอง ที่เป็นธ…
ธรรมาธิปไตยในพระไตรปิฎกแสดงให้เห็นว่าการมีธรรมเป็นเจ้าของหลักการในการปกครองไม่ว่าจะในระบอบใด โดยเฉพาะการปกครองโดยกษัตริย์และคณะบุคคล ที่สำคัญคือการดำรงอยู่ตามธรรมเพื่อความสุขและความถูกต้องในสังคม. การ
การบูชายัญและโครงสร้างการปกครองในพระไตรปิฎก
155
การบูชายัญและโครงสร้างการปกครองในพระไตรปิฎก
…าดไปทั่วชมพูทวีป จนกระทั่งพระสัมมาสัม พุทธเจ้าทรงแก้ไขความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการบูชายัญ ให้กลับมาเป็นราชสังคหวัตถุตามเดิม ดัง เรื่องราวในกูฏทันตสูตรที่กล่าวมาแล้วข้างต้น 6.9.2 แผนภูมิการปกครองประเทศด้วยหล…
…ยการฆ่าสัตว์ได้แพร่หลายทั่วชมพูทวีป แต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แก้ไขความเข้าใจผิดและชี้นำให้กลับมาเป็นราชสังคหวัตถุตามเดิม โดยที่พระองค์ได้ทำขั้นตอนการปกครองที่แบ่งออกเป็นระดับต่างๆ เพื่อให้เกิดความเข้าใจใ…
พิธีบูชามหายัญของพระเจ้ามหาวิชิตราช
162
พิธีบูชามหายัญของพระเจ้ามหาวิชิตราช
6.9.11 แผนภูมิการประกอบพิธีบูชามหายัญของพระเจ้ามหาวิชิตราช พระมหากษัตริย์ กลุ่มเจ้าเมือง กลุ่มอำมาตย์ กลุ่มพราหมณ์ กลุ่มคหบดี ประเทศราช ราชบริพารผู้ใหญ่ มหาศา…
พิธีบูชามหายัญของพระเจ้ามหาวิชิตราชแสดงถึงการมีส่วนร่วมของพระมหากษัตริย์ในกิจกรรมร่วมกับประชาชน โดยการนั่งเป็นประธานและบริจาคทาน รวมทั้…
การระงับอธิกรณ์ในพระวินัย
200
การระงับอธิกรณ์ในพระวินัย
…ื่องในธรรมเนติ นั้นลงกันได้” หมายถึง การที่คณะสงฆ์ประชุมกันระงับอธิกรณ์ด้วยการตัดสินว่าฝ่ายไหนถูก 1 ราชบัณฑิตยสถาน (2525). “พจนานุกรม (ฉบับอิเล็กทรอนิกส์)” บ ท ที่ 7 นิ ติ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 189
เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิญญาตกรณะซึ่งเป็นการระงับอธิกรณ์ตามคำรับสารภาพ และวิธีการระงับอธิกรณ์อื่นๆ เช่น ตัสสปาปิยฬิกา เยฮุยยสิกา และติณวัตถารกวินัย การระงับในกรณีวิกฤตเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยป้องกันการแตกแยกในห
อานิสงส์การกล่าววาจาสุภาษิต
252
อานิสงส์การกล่าววาจาสุภาษิต
…อ พูดถูกกาล พูดแต่ 1. มีพระหนุ(คาง) ดุจคาง คำที่เป็นจริง พูดอิงอรรถ อิงธรรม อิงวินัย พูดแต่คำมีหลัก ราชสีห์ ฐาน มีที่อ้างมีที่กำหนด มีประโยชน์ พูดโดยกาลอันควร บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 24…
การกล่าววาจาสุภาษิตมีอานิสงส์มากมาย เช่น ทำให้ได้รับลักษณะมหาบุรุษ เช่น พระทนต์ 40 องค์ เสียงดุจพรหม และช่วยปิดประตูอบายภูมิ เสริมสร้างบารมีให้เกิดในตระกูลสูง พร้อมกับเสียงที่ไพเราะเป็นที่รักของมหาชน
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
264
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
…น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และพระอริยสาวกให้ความสำคัญมาก พระพุทธองค์ทรงอุปมาร่างกายดุจเมืองบ้าง ดุจจอม 1 ราชบัณฑิตยสถาน (2525) พจนานุกรม (ฉบับอิเล็กทรอนิกส์). * มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ โอปัมมวรรค หลักการแสดงธ…
การพูดโดยใช้อุปมาอุปไมยเป็นวิธีการสอนที่สำคัญในการทำให้ผู้เรียนเข้าใจสิ่งที่ลึกซึ้งมากขึ้น ผ่านการเปรียบเทียบกับสิ่งที่คุ้นเคยหรือประสบการณ์ที่เคยมี การใช้ตัวอย่างที่ใกล้เคียงจะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น
บทเรียนจากกระต่ายตื่นตูม: การพิสูจน์ความจริง
292
บทเรียนจากกระต่ายตื่นตูม: การพิสูจน์ความจริง
…นตูมอุทาหรณ์การเชื่อโดยไม่ได้พิสูจน์ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์บังเกิดในกำเนิดราชสีห์ อาศัยอยู่ ในป่าแห่งหนึ่ง ในสมัยนั้น มีดงตาลปนกับต้นมะตูมอยู่ในที่ใกล้กับทะเล วันหนึ่ง กระต่ายตั…
เรื่องราวของกระต่ายตื่นตูมสอนให้เห็นถึงอันตรายของการเชื่อโดยไม่พิสูจน์ พระโพธิสัตว์ในรูปของราชสีห์ได้ช่วยเหลือสัตว์ที่ตื่นตระหนกโดยการสอบถามและนำพาไปตรวจสอบเหตุการณ์ที่ผิดพลาด สอนให้รู้ถึงความสำ…
ชีวกโกมารภัจจ์และการแพทย์ในพระไตรปิฎก
343
ชีวกโกมารภัจจ์และการแพทย์ในพระไตรปิฎก
…็ไม่รู้จักมารดาของเจ้า แต่ว่าเราเป็นบิดาของเจ้า เพราะเราได้ให้เลี้ยงเจ้าไว้ ชีวกโกมารภัจจ์จึงคิดว่า ราชสกุลเหล่านี้ คนที่ไม่มีศิลปะจะเข้าพึ่ง พระบารมี ทำไม่ได้ง่าย ถ้ากระไร เราควรเรียนวิชาแพทย์ไว้ ในสมัย…
…โดยเจ้าชายอภัยและตั้งใจเรียนวิชาแพทย์ที่เมืองตักกสิลา เมื่อเรียนสำเร็จ เขาได้ช่วยรักษาผู้ป่วยในเมืองราชคฤห์และได้รับการแต่งตั้งเป็นแพทย์หลวงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การรักษาในสมัยนั้นมีวิธีคล้ายกับการแพทย์…
ผลงานการเขียนเกี่ยวกับพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์
371
ผลงานการเขียนเกี่ยวกับพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์
…คร : นานมีบุ๊คส์. : มาลี บานชื่น. ( เชื่น (2531).แสงและทฤษฎีควอนตัม, กรุงเทพมหานคร : สุรวีริยาสาส์น ราชบัณฑิตยสถาน. (2525) พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพมหานคร : อักษร เจริญทัศน์. รัตนา สายคณิต แล…
หนังสือหลายเล่มที่รวบรวมความรู้เกี่ยวกับพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์ เรื่องราวจากพระพรหมคุณาภรณ์เกี่ยวกับธุรกิจในพุทธศาสนา, การวิเคราะห์ทักษิโณมิกส์ของพระภาวนาวิริยคุณ, และความคิดเศรษฐศาสตร์เบื้องต้นของผู้
เอกสารสำคัญเกี่ยวกับพุทธศาสตร์และวิทยาศาสตร์
372
เอกสารสำคัญเกี่ยวกับพุทธศาสตร์และวิทยาศาสตร์
…งพิมพ์ การศาสนา. - พระไตรปิฎกฉบับประชาชน. (2539). พิมพ์ครั้งที่ 16. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ มหามกุฏราชวิทยาลัย สัญญา สัญญาวิวัฒน์. (2548). สังคมศาสตร์เบื้องต้น, พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิม…
เอกสารนี้รวมถึงงานวิจัยและหนังสือที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์ของนักวิจัยไทยหลากหลายท่าน เช่น วิรัช ถิรพันธุ์เมธี, สุชีพ ปุญญานุภาพ และเสถียร โพธินันทะ ภายในนี้มีการอธิบายแนวคิดและการศึกษาพุ
ศัพท์สำคัญในจักรวาลวิทยา
15
ศัพท์สำคัญในจักรวาลวิทยา
…วาลวิทยา ตรงกับคำในภาษาอังกฤษว่า Cosmology ประกอบด้วยศัพท์ 2 คำ คือ คำว่า จักรวาล ซึ่งพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถานให้คำแปลไว้ว่า ปริมณฑล ประชุม หมู่ บริเวณโดยรอบ ของโลก" และคำว่า วิทยา แปลว่า ความรู้ ดัง…
บทความนี้นำเสนอความหมายของศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับวิชาจักรวาลวิทยา โดยชี้แจงถึงศัพท์ต่างๆ อาทิ คำว่า จักรวาลวิทยา ที่แปลว่า ความรู้เกี่ยวกับโลกและบริเวณรอบๆ รวมถึงความหมายเชิงพุทธศาสตร์ที่ว่าด้วยการเกิดข
วัตถุประสงค์ในการศึกษาและความหมายของโลกในทางพุทธศาสตร์
16
วัตถุประสงค์ในการศึกษาและความหมายของโลกในทางพุทธศาสตร์
…ิโลเมตร ศูนย์กลางที่ขั้วโลก ยาว 12,711 กิโลเมตร มีเนื้อที่บนผิวโลก 510,903,400 ตารางกิโลเมตร โลก พระราชภาวนาวิสุทธิ์ได้ให้คำจำกัดความจากคำสอนของพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ที่แบ่งเป็น 3 โลก ตามคำสอนของพร…
การศึกษาจักรวาลมีวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกันระหว่างวิทยาศาสตร์และพุทธศาสตร์ โดยในวิทยาศาสตร์มุ่งแสวงหาความรู้ด้วยเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ ในขณะที่การศึกษาจักรวาลวิทยาเชิงพุทธะเน้นที่สภาพความเป็นจริงของจ
หน่วยวัดเวลาของจักรวาลในพระพุทธศาสนา
94
หน่วยวัดเวลาของจักรวาลในพระพุทธศาสนา
… ปี เป็นอายุกัป ปัจจุบันอายุมนุษย์เฉลี่ย 75 ปี ก็นับเอา 75 ปีเป็น อายุกัป ในส่วนเทวภูมิ เช่น จาตุมหาราชิกามีอายุขัย 500 ปีทิพย์ ก็นับเอาจำนวนดังกล่าวเป็นอายุกัป แม้ในภูมิอื่นๆ ก็เช่นเดียวกัน 4.2.2 อันตรก…
บทนี้อธิบายหน่วยวัดเวลาของจักรวาลตามพระพุทธศาสนา ซึ่งมีระยะเวลาที่ยาวนานมากจนไม่สามารถนับด้วยหน่วยเวลาทั่วไปได้ เช่น อสงไขย (เท่ากับ 10^140) และอายุกัปที่หมายถึงอายุเฉลี่ยของสัตว์ในภูมิต่างๆ เช่น ในมน
จักกวัตติสูตร
176
จักกวัตติสูตร
…็นกุศล จากนั้นพระองค์ทรงยกตัวอย่างขึ้นแสดง มีใจความสรุปว่า มีพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่า ทัฬหเนมิ เป็นราชาผู้ปกครองโดยธรรม ทรงเป็นใหญ่ในแผ่นดิน มีอาณาจักรกว้างใหญ่ สมบูรณ์ด้วยแก้ว 7 ประการ กาลเวลาผ่านไปหลา…
…ารปกครองของพระเจ้าทัฬหเนมิและการกระทำที่ส่งผลต่อความเจริญหรือเสื่อมโทรมในอาณาจักร การผนวกความเป็นพระราชฤาษีและการจัดการตามจักกวัตติวัตรจึงเป็นปัจจัยหนึ่งในการฟื้นฟูและยังยืนของมนุษย์.
สังสารวัฏ: การเวียนว่ายตายเกิดในพุทธศาสนา
16
สังสารวัฏ: การเวียนว่ายตายเกิดในพุทธศาสนา
…น ตราบวันสิ้นกิเลส มีคำศัพท์ที่น่าสนใจคำหนึ่ง คือ คำว่า “สังสารวัฏ หรือ วัฏสงสาร” ตามพจนานุกรม ฉบับ ราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายไว้ว่า “การเวียนว่ายตายเกิด” หมายถึง การเวียนว่ายตายเกิดอยู่ใน ภพ 3 ในกำเนิดท…
พระดำรัสของพระพุทธเจ้าให้เห็นว่า ชีวิตมนุษย์ยังต้องเวียนว่ายตายเกิดในภูมิต่างๆ ตามผลของการกระทำในอดีต สังสารวัฏหมายถึงการเดินทางของวิญญาณในสามภพและการกำเนิดในทั้งสี่ประเภท เราจะค้นหาความหมายเหล่านี้ใน
นารีผลและสัตว์อัศจรรย์ในป่าหิมพานต์
109
นารีผลและสัตว์อัศจรรย์ในป่าหิมพานต์
ติณณราชสีห์ กาฬราชสีห์ ปัณฑุราชสีห์ ไกรสรราชสีห์ คชสีห์ และมีต้นมักกะลีผล ซึ่งมีผลเป็นนารี เป็นที่ หมายปองข…
…งมีความพิเศษอยู่ในป่าหิมพานต์และเปรียบเทียบกับสัตว์อัศจรรย์ต่างๆ เช่น คชสีห์ที่มีหัวเป็นช้าง ตัวเป็นราชสีห์, นาคราชสีห์, และไกรสรราชสีห์ที่มีลักษณะเด่นทางกายภาพ เป็นเสมือนสัตว์ในเทพนิยายที่มีการผสมพันธุ์…