ลำดับ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 16 / 54

…าจารย์บางพวก ฯ บทว่า เตสํ คือ ของพระเถระทั้งหลายเหล่านั้น ผู้มีวาทะ อย่างนี้ ฯ บทว่า ยถากุกม คือ ตามลำดับแห่งวิบากมีติเหตุกวิบากอย่าง อุกฤษฏ์เป็นต้น ฯ สองบทว่า ทุวาทส วิปากาน ความว่า บัณฑิตพึงแสดง วิบาก ๑๒…

ในบทนี้มีการอธิบายความต่างของวิบากที่เป็นสสังขารและอสังขาร โดยพระอนุรุทธาจารย์ได้พูดถึงการจัดประเภทวิบากต่าง ๆ โดยใช้อำนาจกรรมและปัจจัย และระบุถึงการแสดงวิบากที่เกี่ยวข้องกับการกระทำในรูปแบบต่าง ๆ ทั้

…ฯ จริงอย่างนั้น ในคำว่า "ปฏิสนธิ ฯเปฯ ลพภูติ" นี้ มีความสังเขปดังนี้คือ "เมื่อจุติจิต เกิดขึ้นแล้วในลำดับแห่งวิถีจิต อันมีตทาลัมพนะเป็นที่สุด ซึ่งปรารภ คตินิมิตเป็นปัจจุบัน อันมาสู่คลองในมโนทวารของบางสัตว์…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอารมณ์ของปฏิสนธิและภวังค์ โดยมุ่งเน้นที่การอธิบายการเกิดขึ้นของอารมณ์ในมโนทวารและปัญจทวาร ซึ่งสัมพันธ์กับคตินิมิตและการเกิดจุติจิต ในการศึกษาควรอ้างอิงไปยังงานวิจัยหรือหนังสือเพิ

…ักขณรูป ย่อมไม่ เกิดจากสมุฏฐานแม้ไหน ๆ เลย ฉะนี้ ฯ [สังคหคาถา] รูปเกิดแต่กรรม จิต ฤดู และอาหารมีตาม ลำดับ คือกัมมชรูป ๑๘ จิตตชรูป ๑๕ อุตุชรูป ๑๓ อาหารชรูป ๑๒ ฯ พระผู้มี พระภาคทรงประกาศแล้วว่า ลักขณรูป ๔ ย่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักวิญญัติที่เกี่ยวข้องกับจิตและฤดู รวมถึงการระบุประเภทของรูปและสมุฏฐาน และการอธิบายเกี่ยวกับกลาปที่เกิดขึ้นร่วมกันจากชีวิตรูปและอวินิพโภค ผ่านการศึกษาอภิธัมมัตถ จะแสดงให้เห็นถึงกลไ

…ิธรรม ๒ อย่าง ด้วยสามารถแห่งจิตและเจตสิกอย่างนี้ก่อนแล้ว บัดนี้ เมื่อ ปรารภเพื่อจะแสดงรูปและนิพพานในลำดับแห่งรูปนั้น จึงกล่าวคำเป็น ต้นว่า เอตฺตาวตา ดังนี้ ฯ ประกอบความว่า ก็เพราะธรรมทั้งหลาย ฝ่ายจิตและเจต…

…ถึงการอธิบายเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยพระอนุรุทธาจารย์ ที่ได้แสดงคำสอนเกี่ยวกับจิตและเจตสิก ในลำดับของรูปและนิพพาน และการจัดประเภทของรูปตามคำอธิบาย แบ่งออกเป็น 5 ปริเฉทที่สำคัญ โดยเน้นการอธิบายถึงสมุ…

…ข้า ใจว่า ก็ธาตุทั้ง ๔ นี้ มีลักษณะเป็นของเข้มแข็งเป็นเหลว เป็น ความอบอุ่น และเป็นอาการเคลื่อนไหวตามลำดับฯ อรรถวิเคราะห์ แห่งคำว่า จักขุเป็นต้น ข้าพเจ้าได้กล่าวแล้วในหนหลังนั่นแลฯ ชื่อว่า ประสาทรูป เพราะมี…

เนื้อหาพูดถึงธาตุสี่ที่ประกอบสร้างสรีระมนุษย์ ได้แก่ ปฐวี, อาโป, เตโช, และวาโย ซึ่งแต่ละธาตุนั้นมีลักษณะของตนเอง ทว่าเมื่อรวมกันจะก่อให้เกิดและเสริมสร้างการดำรงอยู่ของชีวิต พร้อมกับการทำงานของประสาทรู

…ด้วย เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าจักขวายตนะ ฯ แม้ในบทที่เหลือ ก็มีวิเคร วิเคราะห์อย่างนี้ ฯ [อธิบายการแสดงลำดับอายตนะ] ๆ บรรดาอายตนะ ๑๒ เหล่านั้น ในพวกอายตนะภายใน จักขวา ยตนะแจ่มชัด เพราะมีอารมณ์เป็นสนิทัสสนะและ…

บทความนี้วิเคราะห์การแสดงลำดับอายตนะภายในและภายนอก โดยเน้นที่จักขวายตนะซึ่งมีอารมณ์เป็นสนิทัสสนะและสัปปฏิฆะ พระผู้มีพระภาคจึงยกจัก…

…องรับจิตรกรรม ภูตรูป (มหาภูตรูป) และ วัตถุ เป็นที่อาศัยของรูปที่เกิดร่วมกัน และวิญญาณธาตุทั้ง ๒ ตาม ลำดับ โดยอาการคือการรองรับไว้นั่นเอง ดุจแผ่นดินเป็นที่รองรับต้นไม้ และภูเขาเป็นต้นฉะนั้น จึงชื่อว่านิสสยป…

ข้อความนี้ได้กล่าวถึงปัจจัยต่างๆ ในหลักอภิธัมในภาษาไทย โดยระบุถึงความแตกต่างระหว่างสหชาตปัจจัยและอัญญมัญญปัจจัย รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับนิสสยปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย รวมถึงการทำความเข้าใจในธรรมและวิญญา

…ารพูด คือการกล่าวอรรถออกโดยทรงอักขระ เสียงที่ชื่อว่าอภิลาป เพราะอรรถว่า (เป็นเสียง) ที่บุคคลพูด คือ ลำดับแห่งการประชุมของอักษรที่ไปตามเสียง ๆ เพื่อแสดงว่า อันนาม บัญญัตินี้นั้น มีอยู่ 5 อย่าง ด้วยอำนาจแห่ง…

ในบทนี้กล่าวถึงหลักการของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการจำแนกนามออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ สามัญนาม คุณนาม กิริยานาม และยกิจฉนาม นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับเสียงและการแสดงถึงอภิลาป การอภิปรายเกี่ยวกับ

… ต์ วิเสสมงคล คุณาลงฺการสมุมติ โยนิโส ปจฺจเวกฺขโต โสมนสฺสมนปุปก ปณิเธ ตทนนุตร์ โสตฺถิ จ มงคล สิยา ฯ ลำดับนี้ จะรับพระราชทานกล่าวพรรณนาพระราชจริยาสาธุปฏิบัติที่ตั้งแห่งสวัสดิมงคลอัน พิเศษยิ่ง ซึ่งได้ชื่อว่า…

บทความนี้สรรเสริญความสำคัญของความไม่ประมาทในบุญกิริยาและประโยชน์ที่มาจากการทำบุญในทั้ง 4 ภูมิ ได้แก่ กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร และโลกุตตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีปัญญาซึ่งจะสามารถยึดประโยชน์ในชี

…น พระราชกุศลขันธ์ที่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงสั่งสมเป็น ปุพเพกตปุญญตาคุณเพิ่มพูนวิบากอัน ลำดับมาตั้งแต่ปุเรกชาติจนภพปัจจุบันส่วนอดีตจัดเป็น มโหฬาร ให้ทรงทราบสมบูรณ์ด้วยสมบัติ ๔ ประการ อันเป็นเหต…

เนื้อหาได้กล่าวถึงการปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม โดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้สอนให้มีความอดทนและทำบุญเพื่ออำนวยผลให้เกิดมนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ และนิพพานสมบัติ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึง

…มชนนิยม นับถือและระบือเกียรติคุณทั่วทิศานุทิศ เมื่อชนทั้งปวงมีไมตรีจิตอยู่แล้ว ความเจริญก็ย่อมมีโดย ลำดับกัน, เหตุดังนั้น โบราณบัณฑิตจึงได้ยกสังคหวัตถุ ๔ ขึ้นแสดงโดยความเป็นราชธรรม เมื่อ พระเจ้าแผ่นดินทรงบ…

ในบทความนี้ กล่าวถึงการปฏิสันถารอันเป็นเครื่องมือในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ว่าด้วยพระมหาสมณเจ้าและพระเถระที่ใช้การปฏิสันถารเพื่อสร้างความสงบและส่งเสริมไมต

…ผ่ ส่วนพระราชกุศลแก่สรรพสัตว์ไม่มีประมาณ เป็นส่วนแห่งพระอัปปมัญญาพรหมวิหารตามคติแห่ง พระพุทธศาสนา ฯ ลำดับนี้ จกรับพระราชทานเลือกสรรพระคุณสมบัติที่ตั้งแห่งศุภสวัสดิมงคลอันพิเศษยิ่ง ซึ่งได้ชื่อว่า มงคลวิเสส …

พระสังฆราชทรงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมกุศลทั่วทั้งสรรพสัตว์โดยการทรงพระราชอุทิศและการร่วมมือกันในกิจกรรมต่างๆ เนื้อหามุ่งเน้นถึงความสำคัญของสหกรณ์ที่หล่อเลี้ยงความสุขและสุขภาพของสรีระและสังคมอย่างยั่ง

…สุทธิ์ดุจแท่งทอง ชมพูนุทอย่าว่าแต่มนุษย์เลย แม้เทวดาและพรหมก็ย่อมสรรเสริญบุคคลนั้น” ด้วยประการฉะนี้ ลำดับนี้ จักรับพระราชทานสรรคุณสมบัติที่ตั้งแห่งสวัสดิมงคลอันพิเศษยิ่งซึ่งได้ชื่อว่า พระมงคลวิเสส มารับพระ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงพระราชทานภัตตาหารบิณฑบาต ขัชชะโภชชาหาร และไทยธรรมสมณบริขารแก่ภิกษุสงฆ์ พร้อมอุทิศส่วนพระราชกุศลแก่เทวดาและมนุษย์ ให้อนุโมทนาสัมฤทธิ์วิบุลสุขสมบัติ โดยเน้นถึงพระธรรมคำสอนที่ว่าบุคคล

…ทุกข์ มากมีความสุขดั่งพระราช ปรารถนา อันเกิดแต่พระมหากรุณาห่วงใยในพสกนิกรดั่งบุตรธิดาดวงพระราชหฤทัย ลำดับนี้ พระสงฆ์ผู้ได้มาในมหามงคลกาลนี้ จักมีสมานฉันท์รับพระราชทานตั้ง สัตยาธิษฐาน ขอพระพระศรีรัตนตรัย ที…

บทความนี้บรรยายถึงพระคุณและการเป็นผู้นำทางศาสนาของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ที่ได้ทรงปฏิบัติหน้าที่ในการปกครองและดูแลพสกนิกรอย่างตั้งใจ พระองค์ทรงบริหารเพื่อความเจริญและสร้างค

…คคลนั้น” ด้วยประการฉะนี้ จักรับพระราชทานสรรคุณสมบัติที่ตั้งแห่งสวัสดิมงคลอันพิเศษยิ่งซึ่งได้ชื่อว่า ลำดับนี้ พระมงคลวิเสส มารับพระราชทานถวายวิสัชนา ประดับพระปัญญาบารมีที่แม้ได้ทรงสดับแล้ว ทรงพระปัจจเวกณ์ด้…

บทความนี้กล่าวถึงกิจกรรมในการถวายพระราชกุศลและการบริจาคที่สำคัญที่สร้างความสุขแก่ประชาชน โดยเฉพาะกับการเห็นคุณค่าในการทรงทำดีและส่งเสริมคุณธรรมให้แก่ชุมชน ทั้งยังเน้นอธิบายเกี่ยวกับพระบรมวงศานุวงศ์ที่

…งนั้นสร่างสิ้นทุกข์ มากมีความสุขดั่งพระราช ปรารถนา อันเกิดแต่พระมหากรุณาห่วงใยในพสกนิกรดั่งบุตรธิดา ลำดับนี้ พระสงฆ์ผู้ได้มาในมหามงคลกาลนี้ จักมีสมานฉันท์รับพระราชทานตั้ง สัตยาธิษฐาน ขอพระพระศรีรัตนตรัย ที…

เนื้อหาแสดงถึงพระราชประสงค์ของสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช ที่ทรงปกครองและดูแลประชาชนอย่างอบอุ่นดั่งบุตรธิดา พร้อมอธิษฐานเพื่อความสุข ความเจริญ และความมั่นคงของชาติไทย โดยมีพระสงฆ์ร่วมในการอธิษฐ

…งนั้นสร่างสิ้นทุกข์ มากมีความสุข ดั่งพระราชปรารถนา อันเกิดแต่พระมหากรุณาห่วงใยในพสกนิกรดั่งบุตรธิดา ลำดับนี้ พระสงฆ์ผู้ได้มาในมหามงคลกาลนี้ จักมีสมานฉันท์รับพระราชทานตั้ง สัตยาธิษฐาน ขอพระพระศรีรัตนตรัย ที…

คำอำนวยพรนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างความสุขและความเจริญรุ่งเรืองให้แก่ประชาชนไทย ตามความปรารถนาของพระราชา โดยมีการขอพรจากพระศรีรัตนตรัยและความเป็นเฉลิมพระเกียรติสำหรับพระราชวงศ์และประชาชน โดยเฉพาะอย่าง

…ชนินทสฺส โยนิโส ปจจเวกฺขโต กตฺตุกามตา ภิยโยภาวาย สพฺพถา เวยย ธมฺเมน ปฏิปชฺชโต สิยา สุวตถุมงคล ។ ๑๓๘ ลำดับนี้ จักรับพระราชทานเลือกสรรคุณสมบัติที่ตั้งแห่งสวัสดิมงคลอันเป็นพิเศษยิ่ง ซึ่ง ได้ชื่อว่ามงคลวิเสส ม…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณสมบัติของสมเด็จพระญาณสังวร โดยเฉพาะการส่งเสริมคุณธรรมและมงคลผ่านการปฏิบัติพระราชธรรม ในแง่ที่สำคัญคือ พาหุสัจธรรมและการนำธรรมที่ได้ยินได้ฟังไปปฏิบัติจนเกิดความเข้าใจ โดยเสนอถึงควา

…เสสมงคล โยนิโส ปจจเวกฺขโต ภเวยย กตฺตุกามตา ภิยโยภาวาย สพฺพถา ธมฺเมน ปฏิปชฺชโต สิยา สุวตถุมงคล ។ ๑๔๗ ลำดับนี้ จักรับพระราชทานเลือกสรรคุณสมบัติที่ตั้งแห่งสวัสดิมงคลอันเป็นพิเศษยิ่ง ซึ่ง ได้ชื่อว่ามงคลวิเสส ม…

เนื้อหาวิเคราะห์และแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของสุขวัฑฒนธรรมและมงคลวิเสสตามแนวทางของพระพุทธศาสนา อธิบายถึงแนวทางการดำเนินชีวิตที่มีพระธรรมเป็นเกาะ เป็นที่พึ่งพิง ซึ่งนำมาซึ่งสุขและความเจริญในหลายด้าน ทั้

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ลำดับนี้ ๑๕๕ พระสงฆ์ผู้ได้มาในมหามงคลกาลนี้ จักมีสมานฉันท์รับพระราชทานตั้ง สัตยาธิษฐาน ขอพระพระศรีรัตนตรั…

บทความนี้กล่าวถึงการถวายพระราชอุทิศแด่พระรัตนตรัยในมหามงคลกาล โดยมีพระสงฆ์ประกอบพิธีกรรมเพื่อขอพระราชทานความสุขความเจริญ และความเป็นสิริมงคลให้แก่พระราชาและประชาชนในประเทศไทย สิ่งเหล่านี้ถือเป็นการนำพ