หน้าหนังสือทั้งหมด

พยาบาทและวิธีแก้ไขในสมาธิ
41
พยาบาทและวิธีแก้ไขในสมาธิ
…ต่ละวันเรามักจะมีหลากหลายอารมณ์ที่วิ่งผ่านเข้ามาในใจของเรา ในหลายๆ อารมณ์นั้น หากเราสังเกตให้ดี จะพบว่าหลายครั้งในแต่ละวันที่เราจะมีเรื่องไม่พอใจผ่านเข้ามา ความไม่พอใจนี้มีตั้งแต่ ความไม่พอใจ ขัดใจ ตัวเอ…
…ุขจากสมาธิ พระพุทธองค์ได้เปรียบเทียบพยาบาทเหมือนโรคที่ทำให้ผู้มีอาการรู้สึกทุกข์และกระสับกระส่าย แม้ว่าจะได้รับสิ่งดี ๆ ก็ไม่สามารถรู้สึกถึงความสุขได้ดังนั้นการเข้าใจพยาบาทจึงสำคัญในการพัฒนาใจให้สงบ
การเกิดพยาบาทในจิตใจ
43
การเกิดพยาบาทในจิตใจ
ฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสไว้ใน สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปฏิฆนิมิต มีอยู่ การไม่ทำให้มากซึ่งโยนิโสมนสิการในปฏิฆนิมิตนั้น นี้เป็นอาหารเพ…
บทความนี้สำรวจวัฏจักรการเกิดพยาบาทที่เริ่มต้นจากความไม่พอใจ ซึ่งนำไปสู่ปฏิฆะ โกธะ และโทสะ ว่าการขัดใจส่งผลต่อความคิดและอารมณ์อย่างไร ในการทำสมาธิก็มีวิธีการแก้ไขที่สามารถช่วยให้จิตสงบและปล่อยวา…
การพัฒนาจิตด้วยเมตตาภาวนา
45
การพัฒนาจิตด้วยเมตตาภาวนา
…ธีการโดยตรงที่จะแก้ไขคือการเจริญเมตตา เมตตานั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ ใน สังยุตตนิกายมหาวารวรรค ว่า “เป็นอาหารเพื่อความไม่เกิดแห่งพยาบาทที่ยังไม่เกิด หรือเพื่อละพยาบาท ที่เกิดขึ้นแล้ว”1 3.3.2 การประก…
เนื้อหานี้สำรวจการกำหนดนิมิตในเมตตาเป็นอารมณ์ซึ่งสนับสนุนให้เกิดเมตตา เพื่อแก้ไขพยาบาทตามหลักคำสอนที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค การประกอบเมตตาภาวนาอย่างต่อเนื่องและการแผ่เมตตาไปทั่วทิ
การพิจารณากรรมและการให้อภัยในชีวิตประจำวัน
50
การพิจารณากรรมและการให้อภัยในชีวิตประจำวัน
3.3.3 การพิจารณาถึงความที่สัตว์มีกรรมเป็นของๆ ตน คือพิจารณาถึงเรื่องกฎแห่งกรรม ว่า สัตว์โลกมีกรรมเป็นของของตน ใครสร้างกรรมอันใดไว้ ย่อมต้องรับผลกรรมนั้นๆ สืบไป การที่เราเจอ เหตุการณ์…
บทความนี้กล่าวถึงการพิจารณาความเชื่อในเรื่องกรรม ว่าสัตว์โลกมีกรรมเป็นของตน ผลของกรรมส่งผลต่อความรู้สึกและชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะเมื่อเกิดความไม่พอใจหรือ…
การหลุดพ้นจากถีนมิทธะนิวรณ์
58
การหลุดพ้นจากถีนมิทธะนิวรณ์
…มสงบสุขอันเกิดจากฌานฉันนั้น พระพรหมโมลี(วิลาศ ญาณวโร)ท่านได้อธิบายขยายความในเรื่องนี้ไว้อย่างน่าสนใจว่า ถีนมิทธนิวรณ์ ท่านเปรียบว่าเป็นเสมือน “คุก” โดยอธิบายว่า ธรรมดาคนที่ติดคุก คือนักโทษที่ต้องถูกจำขัง…
บทความนี้กล่าวถึงอาการถีนมิทธะนิวรณ์หรืออาการง่วงเหงาหาวนอนซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติธรรมตามที่พระพรหมโมลี (วิลาศ ญาณวโร) ได้อธิบายไว้อย่างละเอียด เปรียบเทียบการถูกถีนมิทธะเหมือนการติดคุกที่ทำให้ผู้
อุทธัจจกุกกุจจะและวิธีแก้ไขในการทำสมาธิ
71
อุทธัจจกุกกุจจะและวิธีแก้ไขในการทำสมาธิ
บทที่ 5 อุทธัจจกุกกุจจะและวิธีแก้ไข ไม่ว่าจะเป็นนักปฏิบัติใหม่ หรือนักปฏิบัติเก่าที่ฝึกสมาธิมานานพอสมควร ต่างก็จะพบว่า อุปสรรค ตัวสำคัญตัวหนึ่…
บทที่ 5 ของหนังสือกล่าวถึงอุทธัจจกุกกุจจะ ซึ่งเป็นอุปสรรคหนึ่งสำคัญที่ทำให้ผู้ปฏิบัติไม่สามารถเข้าสู่สมาธิ ความฟุ้งซ่านเป็นอุปสรรคที่ทำให้จิตใจไม่สงบ โดยมีลักษณะการกระจายไปในอารมณ์ต่างๆ บทนี้จะอธิบายล
อุทธัจจะและกุกกุจจะในพระอภิธรรมปิฎก
72
อุทธัจจะและกุกกุจจะในพระอภิธรรมปิฎก
ในพระอภิธรรมปิฎก ธรรมสังคิณี ได้อธิบายลักษณะของอุทธัจจะ และกุกกุจจะไว้ว่า อุทธัจจะ เป็นความฟุ้งซ่านแห่งจิต ความไม่สงบแห่งจิต ความวุ่นวายใจ ความพล่านแห่งจิต กุกกุจจะ เป็นความ…
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับอุทธัจจะและกุกกุจจะตามพระอภิธรรมปิฎก ซึ่งอุทธัจจะหมายถึงความฟุ้งซ่านและวุ่นวายของใจ ขณะที่กุกกุจจะเกี่ยวกับการให้ความสำคัญที่ไม่ถูกต้อง ส่วนการใช้เปรียบเทียบถึงความเป็นทาสในกา
ความกังวลใจและสมาธิในพระพุทธศาสนา
74
ความกังวลใจและสมาธิในพระพุทธศาสนา
…้งซ่านและความรำคาญ 5.2.2 ปลิโพธ นอกจากนี้ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค ยังได้กล่าวถึงปลิโพธ หรือเครื่องกังวล ว่าเป็นเหตุทำให้ใจฟุ้งซ่าน นั่งสมาธิไม่ได้ผล ซึ่งมีอยู่ 10 ประการ คือ 1. อาวาสปลิโพธ ความกังวลห่วงใยในท…
บทความนี้ให้ความเข้าใจเกี่ยวกับความกังวลใจที่อาจส่งผลต่อการนั่งสมาธิและการมุ่งมั่นในทางปฏิบัติ ศึกษาเครื่องกังวลที่มี 10 ประการตามคัมภีร์วิสุทธิมรรค รวมถึงข้อคิดเกี่ยวกับการต้องตัดการยึดถือจากที่อยู่
การปฏิบัติธรรมเพื่อการหยุดนิ่ง
94
การปฏิบัติธรรมเพื่อการหยุดนิ่ง
3. วางใจนิ่งๆ ในกลางท้องที่เรามั่นใจว่า คือ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ถ้าหากว่า นึกถึงภาพดวงแก้วแล้ว มันอดลุ้น อดเร่ง อดเพ่ง อดจ้องไม่ได้ ทั้งๆ …
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการหยุดนิ่งและฝึกใจในการปฏิบัติธรรม เพื่อให้รู้สึกถึงความสุขและลดความเครียดในการนั่งสมาธิ การเรียนรู้ที่จะมุ่งความสนใจไปที่การหยุดแทนการมองเห็นภาพจะช่วยให้เกิดประสบการณ์ที่ด
การทำใจให้สบาย
36
การทำใจให้สบาย
…งไปเรื่อยๆ ขยายความรู้สึกตัวเรา จะขยายกว้างขวางออกไปเหมือนตัวพองโต ขยายออกไปจนกระทั่ง ไม่มีขอบเขต คำว่าไม่มีขอบเขตตอนนี้ ความรู้สึกเหมือนเราไม่มีร่างกาย ไม่มีตัวตน กลืนกันไปเป็นอันหนึ่ง อันเดียวกับบรรยาก…
การทำใจให้สบายเริ่มจากการปล่อยวางความคิดและสิ่งต่างๆ รอบตัว ที่ทำให้เกิดความเครียด เมื่อเราทำใจให้ว่างปุย เราจะรู้สึกถึงความสบาย ซึ่งจะส่งผลให้ร่างกายและจิตใจของเรานิ่งและสงบมากยิ่งขึ้น ไม่ต้องพยายามให…
การทำสมาธิอย่างสม่ำเสมอ
46
การทำสมาธิอย่างสม่ำเสมอ
5) การทำอย่างสม่ำเสมออย่างที่พระพุทธเจ้าท่านใช้คำว่า ภาวิตา พาหุลีกตา นึกบ่อยๆ คิดบ่อยๆ ทำเนืองๆ สมาธิจะค่อยๆ ก่อตัวขึ้นทีละเล็กทีละน้อยอย่างที่เราไม่รู…
การทำสมาธิอย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งสำคัญในการสร้างความสงบภายใน โดยพระราชภาวนาวิสุทธิ์ได้สอนว่าควรปฏิบัติทุกวันแม้ในอารมณ์ที่แตกต่างกัน การฝึกนี้จะช่วยให้ร่างกายและจิตใจแข็งแรง รวมถึงสร้างสุขภาวะ…
การทำสมาธิเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
47
การทำสมาธิเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
“ไม่ว่าเราจะมีภารกิจอันใดก็ตาม อย่าให้สิ่งนั้นมาเป็นข้ออ้าง เป็นข้อแม้เงื่อนไขที่เราจะปฏิเสธใน การนั่งสมาธิ…
การทำสมาธิเป็นเครื่องมือสำคัญในการเข้าถึงพระธรรมกาย โดยต้องหมั่นฝึกฝนและตั้งใจให้เห็นคุณค่าของการทำสมาธิ แม้ในช่วงแรกอาจจะต้องใช้ความพยายาม แต่เมื่อทำอย่างสม่ำเสมอ จิตใจจะละเอียดลึกซึ้งขึ้น และสามารถล
ประเภทของบุคคลที่ฟังธรรม
57
ประเภทของบุคคลที่ฟังธรรม
…ข้าเฝ้าพระพุทธศาสดาขอฟังธรรม ในขณะที่พระองค์กำลังเสด็จบิณฑบาต พระพุทธองค์ได้ทรงตรัส ห้ามถึง 3 ครั้ง ว่ายังไม่ใช่เวลาฟังธรรม แต่พาหิยะก็ได้อ้อนวอนขอให้พระองค์ทรงแสดงธรรม พระพุทธองค์ จึงทรงแสดงธรรมสั้นๆ ว่…
การฟังธรรมแบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ อุคฆฏิตัญญูบุคคล ซึ่งสามารถเข้าใจธรรมได้จากการยกหัวข้อเพียงเล็กน้อย เช่น ตัวอย่างพระพาหิยเถระที่บรรลุธรรมได้ทันทีจากพระดำรัสสั้น ๆ, วิปจิตัญญูบุคคล ต้องการการอธิบ
การทำสมาธิที่ถูกวิธีและผลลัพธ์
71
การทำสมาธิที่ถูกวิธีและผลลัพธ์
ไม่ปรุงแต่ง ใจก็จะเริ่มหยุด นิ่ง เฉย ในเรื่องของการดูนี้ หลวงพ่อวัดปากน้ำเล่าให้ฟังว่า “ตอนที่ท่านเริ่มต้นใหม่ๆ นั่งหลับตาไป เห็นใบไม้ ภูเขา ผู้คน เกิดขึ้น ท่านก็ดูเรื่อยไป ไม่หยุด ดูเรื…
…่น การใช้ภาพที่เกิดขึ้นขณะนั่งสมาธิเพื่อสังเกตจิตใจ การปฏิบัติตามวิธีการนี้นำไปสู่การเกิดดวงธรรมที่สว่างและนำไปสูความรู้ลึกซึ้งในจิตใจ พร้อมทั้งผลของการนั่งสมาธิกับการปลงผมที่สอนให้นาคเห็นความสำคัญของการ…
การเห็นภาพภายในผ่านความใจเย็น
74
การเห็นภาพภายในผ่านความใจเย็น
5) อาการของจิตที่คิด หากมีความคิดเกิดขึ้น ให้คิดว่า ความคิดอะไรเกิดขึ้นมาก็ช่าง เราอย่าไปฝืน ไปต้านสิ่งนั้น เราอยากได้ปลาแต่กลับได้ อยากเห็นดวงธรรมแต่ก…
บทความนี้กล่าวถึงวิธีการเห็นภาพภายในด้วยความใจเย็น ผู้ปฏิบัติธรรมควรเรียนรู้ที่จะยอมรับความคิดและประสบการณ์ต่าง ๆ โดยไม่ต้านทาน ควรฝึกให้มีความพอใจกับสิ่งที่เกิดขึ้น ซึ่งจะช่วยให้ใจเป็นกลาง ไม่รู้สึกว
คุณยายและการปฏิบัติธรรม
97
คุณยายและการปฏิบัติธรรม
คุณยายยอมตน ไปคอยดูแลเอาใจใส่คุณยายทองสุก เพื่อจะให้เขาสอนแนะว่า การปฏิบัติธรรมะ คุณยายท่านเข้าไปเอาเสื้อผ้ามาซักให้ รีดให้ ดูแลที่หลับที่นอนให้คุณยายทองสุก เวลาท่า…
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่คุณยายทองสุกได้คอยดูแลและได้รับการสอนธรรมะที่มีจุดศูนย์กลางที่ฐานที่ 7 โดยทำให้ท่านสามารถเข้าถึงธรรมกายได้ แม้จะต้องแบกรับภารกิจงานบ้านหลายอย่าง โดยท่านยังคงหาเวลาสำหรับการปฏิบัต
การทำสมาธิและการเข้าถึงพระธรรมกาย
99
การทำสมาธิและการเข้าถึงพระธรรมกาย
…ฝนตกลงมา ทำให้เขาทำงานไม่ได้ เขาจึงไปหลบฝนในบ้านพักเพิงหมาแหงน สักพักหนึ่งเขาก็ออกมาหาหลวงพ่อ เขาบอกว่า หลวงพี่ฝนตกทำงานไม่ได้เลย เข้าไปนั่งพักในร่ม นั่งไปก็ภาวนาไป สัมมา อะระหัง ไปเรื่อยๆ พอใจรวมเห็นมีก…
บทความนี้เล่าถึงประสบการณ์การทำสมาธิของเด็กและผู้ใหญ่ โดยเน้นคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ว่า "อกาลิโก" ไม่จำกัดช่วงเวลา และการเรียนรู้จากเด็กๆ ที่มีจิตใจบริสุทธิ์สามารถเข้าถึงธรรมได้ง่าย ทั้งย…
อิริยาบถและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
28
อิริยาบถและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…อ เมื่อยืน เดิน นั่ง นอน หรือ ร่างกายอยู่ในอาการอย่างไร ก็รู้ชัดในอาการ ที่เป็นอยู่นั้นๆ ดังพุทธพจน์ว่า “ภิกษุเมื่อเดินก็รู้ชัดว่า เราเดิน เมื่อยืน ก็รู้ชัดว่า เรายืน เมื่อนั่ง ก็รู้ชัดว่า เรานั่ง เมื่อน…
เนื้อหาเกี่ยวกับการกำหนดอิริยาบถและสัมปชัญญะในการปฏิบัติธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ประกอบไปด้วยการรับรู้ในอาการที่เกิดขึ้นขณะยืน เดิน นั่ง และนอน รวมถึงการสัมปชัญญะในการเคลื่อนไหวต่างๆ โดยการพิจารณาร่
การพิจารณาจิตตามธรรมวินัย
31
การพิจารณาจิตตามธรรมวินัย
“ภิกษุในธรรมวินัยนี้ จิตมีราคะ ก็รู้ชัดว่า จิตมีราคะ หรือจิตปราศจากราคะ ก็รู้ชัดว่า จิตปราศจากราคะ จิตมีโทสะ ก็รู้ชัดว่าจิตมีโทสะหรือจิตปราศจา…
ในธรรมวินัยนี้ ภิกษุจำเป็นต้องรู้ชัดเกี่ยวกับสถานะของจิต ไม่ว่าจะเป็นราคะ โทสะ และโมหะ หรือสภาพอื่นๆ ผ่านการพิจารณาความจริงในจิตของตนเอง การรู้ชัดในนิวรณ์ 5 ประการ…
โพชฌงค์และอริยสัจในพระพุทธศาสนา
33
โพชฌงค์และอริยสัจในพระพุทธศาสนา
4. โพชฌงค์ คือ รู้ชัดในขณะนั้นๆ ว่า โพชฌงค์แต่ละอย่าง คือ สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปิติ ปัสสัทธิ สมาธิ และอุเบกขา โพชฌงค์แต่ละอย่างมีอยู่ใน…
บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับโพชฌงค์ 7 อย่าง ซึ่งประกอบด้วย สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปิติ ปัสสัทธิ สมาธิ และอุเบกขา หัวข้อแต่ละหัวข้อได้ชี้ให้เห็นความสำคัญและการประยุกต์ใช้อย่างเป็นระบบเพื่อให้รู้ชัดในจ