สมา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 166 / 325

…เตหิ วิเสเสหิ วิรญชีวี มหาราชา ยสสา เตชสา จาปิ คุเณหิ ปฏิมณฑิโต สุขปฺปตฺโต อนามโย วฑฺฒยนฺโต นรุตตโม สมา ภัทรานิ สมุปสฺส์ จิร์ รชเซ ปติฏฐตุ ។ ขอสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ผู้ทรงประดับด้วยพระคุณสมุทัยอั…

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ได้ปฏิบัติตามโครงการพระราชดำริและพระราชกรณียกิจต่างๆ เพื่อประโยชน์สุขของประชาชน พระราชกรณียกิจนี้จัดเป็นมงคลวิเสส สร้างความสุขและพัฒนาประเทศอย่างยั่ง

…่องอายุของภิกษุ มีอธิบายอย่างไร ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุ ในธรรมวินัยนี้ เจริญอิทธิบาทประกอบด้วยฉันทสมาธิ สมาธิที่มีฉันทะเป็นเหตุหรือเป็นใหญ่ คือ ทำฉันทะให้เป็นอธิบดี (เป็นใหญ่) จึงได้สมาธิ ได้เอกัคคตาแห…

เนื้อหากล่าวถึงการเจริญอิทธิบาท ๔ ประการ ซึ่งรวมถึง ฉันทะ (ความพอใจ), วิริยะ (ความเพียร), จิตตะ (ความตั้งใจ) และ วิมังสา (การพิจารณา) ที่ช่วยนำไปสู่ความสำเร็จในชีวิตตามธรรมวินัย นอกจากนี้ยังได้มีการกล

…ิธีที่ถูกต้อง มีจิตเอาใจใส่ มีวิมังสา ปัญญารู้เหตุผลที่ถูกต้องมีสุขภาพทางกาย และปฏิบัติทางจิตใจให้มีสมาธิสงบดี มีสุขภาพทางจิต มีสัมมัปปธาน ๔ สรุปเข้าว่าละชั่วทำดี คือมีศีลธรรม มีกุศลกรรมบถเป็นหลักความประ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอายุวัฑฒนธรรมและวรรณวัฑฒนธรรม ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตนในชีวิตประจำวัน ทั้งสำหรับบุคคลทั่วไปและภิกษุ ซึ่งมีพื้นฐานอยู่บนศีลธรรมและการทำความดี นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงการปกครองที่มี

…รามไปยังมณฑลพิธีพระที่ นั่งชัยมังคลาภิเษก ท้องสนามหลวง และได้ขอพระราชทานพระมหากรุณาธิคุณเสด็จออกมหา สมาคม ณ พระที่นั่งชัยมังคลาภิเษก ท้องสนามหลวงเพื่อทรงรับน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวาย ชัยมงคล และทรงรับทูลเ…

ในวันที่ ๔ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๓๐ สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชได้เสด็จพระราชดำเนินประกอบพิธีฉลองพระพุทธรูปและพระไตรปิฎกที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พร้อมกับการอัญเชิญน้ำจากแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั่วปร

…ึ่งเป็นอภิญญาชั้นสูงได้ ๒๓๗ คือจิตที่จะควรแก่การงาน คือปฏิบัติงานเพื่อญาณปรีชาได้ จะต้องเป็นจิตที่มีสมาธิ มีลักษณะอ่อน ใช้คำว่า มุทุภูตะ เป็น จิตอ่อน เมื่อพิจาณาดูก็จะเห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระ…

ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงาน…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย (เจริญญาณวรเถร) ๒๕๔ สมาทเปติ โส นิพฺพตฺตนิพฺพตฺตฏฐาเน โภคสมุปทญฺจ ลภติ ปริวารสมปทญฺจ ความว่า ทายกผู้หนึ่ง ย่อมให้ทานด้วยตนเ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส

…ำบาก แลทรงเลือกหาผู้ที่พระองค์ควรสักการะเคารพ ก็มิได้พาน พบสมณพราหมณ์ผู้ใดผู้หนึ่ง ซึ่งทรงคุณคือศีล สมาธิ ปัญญา แลวิมุติพิเศษ ยิ่งกว่าพระองค์ แต่ดังนั้นก็ยังทรงสักการเคารพ

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ

…่อนผันให้ ทรัพย์ที่ได้กลบลบทรัพย์ที่จ่าย ให้ตนได้สุขแลให้สมบัติทวีขึ้น ชื่อว่าสมชีวิตา ความเป็นอยู่ สมาเสมอ เป็นปฏิปักษ์แก่วิสมชีวิตา ความเป็นอยู่เผลอเรอไม่รู้จักประหยัดบุคคลรู้จักบริโภค สมบัติ หลีกทางหา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบริโภคโภคทรัพย์อย่างมีสติและความรู้จักประมาณ รวมถึงการสร้างเศรษฐกิจที่มีความมั่นคงโดยไม่ทำให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน เช่น การป้องกันการพนันและการบริหารจัดการทรัพย์อย่างมีระเบียบ ต

…ิ่งเหตุทรัพย์ และหยิ่งเหตุโคตร ย่อมดูหมิ่นญาติของตน ข้อนั้น เป็นมุข แห่งความเสื่อมฉะนี้ เหตุดังนั้น สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอ ในญาติธรรมจึงควรให้ เป็นไปในบุคคลผู้เป็นญาติตามสมควร อีกประการหนึ่ง ช…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิต โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้อ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๐ อตฺถจริยาย ด้วยประพฤติประโยชน์แก่กันในคราวที่ต้องการ ๑ สมานตฺตตาย ด้วยความเป็นผู้ มีตนสม่ำเสมอ ๑ อวิสวาทนตาย ด้วยความไม่แกล้งกล่าวให้ผิดจากจริง ๑ สมานัตตตา คว…

บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยชน์ของกันและกัน ทั้งนี้ การรักษาประโยชน์ของผู้อื่นจะช่วยให้ประโยชน์ของตนมั

…งกันและกัน บัณฑิตพึง สันนิษฐานโดยนัยนี้แล้วรู้จักผ่อนผันประพฤติ ตามสมควรแก่ชุมชนที่ตนเนื่องอยู่นั้น สมานัตตตา ความเป็นผู้มีตนสม่ำเสมอ ในตัปปริยาปันนธรรม คือธรรมของชนผู้เนื่องในหมู่นั้น ๆ จึงให้ เป็นไปในช…

บทความนี้พูดถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ในด้านความสามัคคีและการเคารพในชุมชน โดยเน้นถึงความสำคัญของการรักษาธรรมและการดูแลเอาใจใส่กันในกลุ่มคน การรักษาประโยชน์แก่กันและกันจะก่อให้เกิดพหุปปิยตา โดยท

…ับพระราชทานถวาย วิสัชนามานี้ เป็นรัฏฐาภิบาลโนบาย โดยเอกเทศเข้าในมงคลวิเศษอีกประการหนึ่ง เป็นคำรบ ๒. สมานัตตตา รัฏฐาภิปาลโนบาย มีเนื้อหาโดยสังขิตตกถา ดังรับพระราชทาน ถวายวิสัชนามา ด้วยประการฉะนี้ ๑

เนื้อหาเกี่ยวกับการปกครองระบอบพระราชาและพระราชกรณียกิจภายใต้การดูแลของสมเด็จพระบรมบพิตร ที่มีบทบาทในการสร้างพระเกียรติและเพิ่มพูนพระราชอำนาจ โดยเน้นความสำคัญของการเลือกตั้งบุคคลที่มีศีลธรรมในการปฏิบัต

…นหมู่ใด ย่อมทำความอุ่นใจแก่หมู่นั้น ได้ในพระพุทธภาษิตมาในสุขวรรค ธรรมบทว่า ธีโร จ สุขสวาโส ญาตินิ้ว สมาคโม ธีรชนมีอันอยู่ร่วมด้วยเป็นสุข ดุจสมาคมแห่งญาติทั้งหลาย เพราะอย่างนี้ ทรงชักนำให้ พบธีรชนนั้น ผู้…

พระพุทธโฆษาจารย์ได้สรุปถึงความสำคัญของการกำหนดทางเดินในชีวิตของกุลบุตร โดยมีความยากลำบากและความล่อหลอกที่จะถ่วงการก้าวหน้า การประพฤติตามคำแนะนำของผู้มีปัญญาเป็นสิ่งสำคัญต่อการบรรลุถึงความดีและความงาม

…ักชวนชนอื่นให้บำเพ็ญด้วย ดังสรรเสริญไว้ในเรื่อง ต่าง ๆ โดยอนุรูปแก่เหตุว่า เอโก อตฺตนา จ เทติ ปรญฺจ สมาทเปติ โส นิพฺพตฺต นิพฺพตฺตฏฺฐาเน ปริคสมุปทญฺจ ลภติ ปริวารสมุปทญฺจ ความว่า ทายกผู้หนึ่ง ให้ทาน ด้วยตน…

บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญทาน โดยมีพระพุทธโฆษาจารย์เป็นผู้อธิบายว่า การบำเพ็ญทานมีผลในการชักชวนผู้อื่นให้ร่วมทำความดีด้วย โดยยกตัวอย่างถึงการที่ผู้มีศีลธรรมสามารถส่งเสริมความสุขและการอยู่ร่วมกันในสังคมไ

…พระเทวทัตต์ยุพระ เจ้าอชาตศัตรูให้ปล่อยไป เพื่อทำลายพระชนม์ของพระองค์ ในคราวชุมนุมสงฆ์สาวกที่เป็นมหา สมาคม ซึ่งเรียกว่าจตุรงคสันนิบาต แปลว่า ชุมนุมมีองค์ ๔ คือสาวกผู้มาชุมนุมนั้นล้วนเป็น พระอรหันต์ขีณาสพผ…

เนื้อหาพูดถึงขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธเจ้า ที่ทรงแสดงความอดทนและมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความทุกข์ ภิกษุ

…เหตุให้ทรงบริบูรณ์ด้วยชาติ สมบัติ อิสริยสมบัติ โภคสมบัติ แลญาณสมบัติ ๔ ประการ แลทรงบำเพ็ญพระราชกุศล สมาทาน ส่วนอปจายนธรรมปฏิบัติ อันเป็นเหตุให้เจริญศุภสวัสดยากรคือจตุรพิธพรมีอายุเป็นต้น โดยอนุ สนธิ์ แห่ง…

เนื้อความแบ่งปันความสำคัญของการบำเพ็ญกุศลและมงคล ๓๘ ประการ โดยการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ซึ่งเน้นว่าบุญนิธินั้นไม่สามารถถูกแย่งชิงได้ และเป็นการบำเพ็ญที่นำไปสู่ความเจริญในทางด้านต่างๆ พร้อมกับการ

" ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 107 สมาส [๔๔] นามศัพท์ ตั้งแต่ ๒ ขึ้นไป ท่านย่อเข้าเป็นบทเดียวกัน ชื่อสมาส ๆ นี…

บทนี้สอนเกี่ยวกับสมาสในภาษาบาลี โดยอธิบายการรวมคำและประเภทต่าง ๆ ของสมาส เช่น ลุตฺตมาโส และ อลุตฺตสมาส พร้อมอุทาหรณ์สำหร…

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 108 กัมมธารยสมาส [๔๕] นามศัพท์ ๒ บท มีวิภัตติและวจนะเป็นอย่างเดียวกัน บทหนึ่งเป…

บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสในภาษาบาลี โดยชี้แจงการสร้างคำที่มีนามศัพท์สองบท ซึ่งสามารถประธานและวิเสสนะ มีกระบวนการย่อคำและการเ…

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 109 วิเสสโนภยบท มีบททั้ง ๒ เป็นวิเสสนะ มีบทอื่นเป็นประธาน อย่างนี้ " สีตญฺจ สมฏ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับวิเสสนะในบาลีไวยกรณ์ รวมถึงบทเฉพาะเช่น วิเสสโนภยบทและวิเสสโนปมบท โดยได้อธิบายตัวอย่างที่ชัดเจนและการประยุกต์ใช้ในประโยค นอกจากนี้ยังกล่าวถึงสัมภาวนบุพพบทที่มีความสำคัญในการแสดง

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 110 อวธารณบุพพบท มีบทหน้าอันท่านประกอบด้วย เอว ศัพท์ [ เพื่อจะห้ามเนื้อความอันอ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์และการฝึกฝนในศาสตร์บาลี โดยเฉพาะการวางโครงสร้าง อวธารณบุพพบท และการสร้างสมาส พร้อมทั้งอภิปรายถึงลักษณะของประธานในประโยคต่างๆ เพื่อป้องกันการผิดพลาดในการสร้างเนื้อความ ร่วมกับก…