หน้าหนังสือทั้งหมด

การเจริญสมาธิภาวนาและการควบคุมกายวาจา
242
การเจริญสมาธิภาวนาและการควบคุมกายวาจา
…มาจากใคร กิเลสโทสะก็ค่อยๆ จางหายไป การควบคุมกายกับวาจาไม่ให้ไปทำชั่วก็สามารถทำได้ ง่ายขึ้น “การเจริญสมาธิภาวนา” เมื่อควบคุมกายกับวาจาได้ ใจก็จะค่อยๆ กลับมาอยู่ภายในตัว เมื่อฝึก สมาธิต่อไป ใจจะค่อยๆ ตั้งม…
การเจริญสมาธิภาวนาเป็นวิธีการที่ช่วยให้กาย วาจา และใจ สะอาดบริสุทธิ์ โดยการควบคุมกายวาจาและการทำทาน รักษาศีล นำ…
การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
245
การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
…็นผู้มีศีล สำรวมด้วยปาฏิโมกขสังวร ถึงพร้อมด้วยอาจาระและ โคจรอยู่ จงเป็นผู้เห็นภัยในโทษเพียงเล็กน้อย สมาทานศึกษาในสิกขาบททั้งหลายเถิด ดูก่อนพราหมณ์ ในเมื่อภิกษุเป็นผู้มีศีล สำรวมด้วยปาฏิโมกขสังวรถึงพร้อมด…
บทนี้เสนอการฝึกอบรมภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยคำนึงถึงการรักษาศีลและความสำรวมในอินทรีย์แต่ละด้าน เช่น การเห็น การได้ยิน การลิ้มรส พร้อมกับการฝึกปฏิบัติเพื่อให้มีสติสัมปชัญญะในทุกขณะ รวมถึงการเลือกที่พักสง
สามัญญผลเบื้องต้นถึงสามัญญผลเบื้องสูง
6
สามัญญผลเบื้องต้นถึงสามัญญผลเบื้องสูง
…ะภิกษุ 65 68 72 บทที่ 7 สามัญญผลเบื้องกลาง 101 7.1 สามัญญผลเบื้องกลาง 104 7.2 ละนิวรณ์ได้ ใจย่อมเป็นสมาธิ 105 7.3 นิวรณ์ 105 7.4 ความหมายของสมาธิ 107 7.5 ลักษณะของใจ 7.6 ความหมายที่สมบูรณ์ของสมาธิ 7.7 ฌา…
…ผู้บริสุทธิ์ และข้อปฏิบัติเบื้องต้นของพระภิกษุ ในบทถัดไป สอนเกี่ยวกับสามัญญผลเบื้องกลาง และลักษณะของสมาธิโดยละเอียด สุดท้ายเกี่ยวกับสามัญญผลเบื้องสูงและการบรรลุมรรคผลนิพพาน ซึ่งเป็นการพัฒนาจิตที่สำคัญในพ…
พระเทวทัตผู้มีใจริษยา
27
พระเทวทัตผู้มีใจริษยา
…ด้โดยไม่ยาก เมื่อกำหนดแผนร้ายไว้ในใจเช่นนั้นแล้ว พระเทวทัตจึงรีบเดินทางไปยังกรุงราชคฤห์ ใช้อำนาจฌาน สมาบัติสำแดงฤทธิ์แปลงเพศเป็นเด็กน้อย มีงูพิษพันที่มือ เท้า คอ ศีรษะ และบ่า ปรากฏกายบนพระเพลา ของอชาตศัต…
ในขณะที่อชาตศัตรูราชกุมารไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระเทวทัตได้วางแผนชั่วร้ายเพื่อกลายเป็นผู้นำ พระเทวทัตมีใจริษยาและพยายามใช้เล่ห์เพทุบายเพื่อให้เจ้าชายหลงเชื่อ ท้ายที่สุดเจ้าชายก็กลายเป็นผู้สนับสนุน
พระพุทธคุณและสามัญญผล
62
พระพุทธคุณและสามัญญผล
…้แก่ พระ ปริยัติธรรม หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ปริยัติธรรม งามในท่ามกลางได้แก่ ปฏิบัติ คือ การทำจริงในศีล สมาธิ ปัญญา ธรรมงามในที่สุด ได้แก่ ปฏิเวธ คือ มรรคผลนิพพานอันเป็นผลของการปฏิบัติ * สามัญญผลสูตร ที. ส. …
บทความนี้พูดถึงการประกาศพระพุทธคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยมีพระเจ้าอชาตศัตรูเป็นผู้ฟัง โดยทรงอธิบายถึงสภาพของพระองค์ในฐานะพระอรหันต์และนำเสนอสัจธรรมอันงดงามที่พระองค์ได้เผยแพร่ให้กับมนุษย์และเทวดา ซึ
สุคโต: ผู้เสด็จไปดีแล้ว
67
สุคโต: ผู้เสด็จไปดีแล้ว
…กต้อง หมายความว่า พระองค์ทรงดำเนินกาย วาจา ใจ ไปในแนวอริยมรรค ได้แก่ มรรคมีองค์ 8 ซึ่งย่อลงเป็น ศีล สมาธิ ปัญญา ในเบื้องต้น พระองค์ทรงอบรมกายและวาจาด้วยศีล เรียกว่า ทรงดำเนินทางศีล ทรงมีศีล สะอาดบริสุทธิ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงพระนามว่า 'สุคโต' แปลว่า 'ผู้เสด็จไปดีแล้ว' มีความหมาย 4 นัย ได้แก่ เสด็จไปดี, เสด็จไปถูกต้อง, เสด็จไปสู่ฐานะที่ดี, และเสด็จไปงาม โดยพระองค์ทรงประพฤติดีในหลายชาติ จึงดำเนินผ่านอ
การรู้แจ้งโลกและการฝึกอบรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
69
การรู้แจ้งโลกและการฝึกอบรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…อดเยี่ยมอย่างไม่มีผู้ใดเสมอเหมือน เหตุที่ทรงมีพระนามนี้ก็เพราะ ทรงพระคุณอันประเสริฐ บริบูรณ์ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ อย่างหาผู้ใดเสมอเหมือน มิได้ ไม่ว่าจะเป็นพรหม เทวดา หรือมนุษย์ก็ตา…
ในเนื้อหานี้ได้เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับสัตว์ผู้เกิดโดยอาศัยขันธ์ 5 และโลกภายนอกที่สัตว์อาศัยอยู่ การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรู้แจ้งโลกคือการเข้าใจถึงจริต อัธยาศัย และองค์ประกอบของจักรวาล พระองค์ทรงมี
ข้อปฏิบัติเบื้องต้นของพระภิกษุ
83
ข้อปฏิบัติเบื้องต้นของพระภิกษุ
…“เมื่อบวชแล้วสำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจร มีปรกติเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย ประกอบด้วยกายกรรม วจีกรรมที่เป็นกุศล มีอาชีพบริสุทธิ์ ถึงพร้อมด้วยศีล …
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงแรงจูงใจในการบวชและข้อปฏิบัติต่าง ๆ ที่พระภิกษุต้องสำรวม เช่น สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์, มีอาชีพบริสุทธิ์, ถึงพร้อมด้วยศีล, การคุ้มครองทวารในอินทรีย์, การมีสติสัมปชัญญะ และการ
ปาฏิโมกขสังวรศีล
84
ปาฏิโมกขสังวรศีล
…้าใจง่ายเป็น 3 หัวข้อ ดังนี้ 1) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจร 2) มีปรกติเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย 3) สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย 1) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจร ในหัวข้อนี้มีคำศัพท์ที่ต้องแยกพิจารณาอยู่…
ปาฏิโมกขสังวรศีลหมายถึงการสำรวมระวังตนเพื่อการประพฤติดีงามโดยมีหัวข้อหลัก 3 ประการ ได้แก่ มรรยาทและโคจร, การเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย, และการศึกษาในสิกขาบทต่างๆ อาจาระแบ่งเป็นอาจาระที่ดีและไม่ดี โด
แนวทางการปฏิบัติตนของพระภิกษุ
85
แนวทางการปฏิบัติตนของพระภิกษุ
…ิยารัมภกถา คือ ถ้อยคำที่ชักนำให้มุ่งมั่นทำความเพียร 6. สีลกถา คือ ถ้อยคำที่ชักนำให้ตั้งอยู่ในศีล 7. สมาธิกถา คือ ถ้อยคำที่ชักนำให้ทำจิตมั่น 8. ปัญญากถา คือ ถ้อยคำที่ชักนำให้เกิดปัญญา 9. วิมุตติกถา คือ ถ้…
บทความนี้สำรวจแนวทางการปฏิบัติตนของพระภิกษุ โดยมีการเน้นถึงกิริยาที่ควรปฏิบัติในขณะเคลื่อนไหว และลักษณะของโคจรที่พระภิกษุควรเข้าไป เช่น โคจรที่ควรเข้าไปอาศัย เช่น กัลยาณมิตรที่ช่วยเสริมสร้างการศึกษาพร
การสำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ของพระภิกษุ
87
การสำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ของพระภิกษุ
…ายไม่แพ้ตัวใหญ่ ด้วยเหตุนี้พระภิกษุจึงต้องฝึกตนให้เป็นผู้ “มีปรกติเห็นภัย ในโทษแม้เพียงเล็กน้อย” 3) สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย “สมาทาน” หมายถึง การรับเอาเป็นข้อปฏิบัติ “สิกขาบท” หมายถึงศีลแต่ละข้อๆ…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการระมัดระวังในพระปาฏิโมกข์สำหรับพระภิกษุ โดยชี้ให้เห็นว่าแม้ข้อผิดพลาดเล็กน้อยก็อาจนำไปสู่บาปและโทษที่ใหญ่ขึ้น พระภิกษุต้องมีความตั้งใจในการศึกษาต่อศีลและสิกขาบทต่างๆ เพื่อ
การบริโภคและการใช้เสนาสนะในพระพุทธศาสนา
93
การบริโภคและการใช้เสนาสนะในพระพุทธศาสนา
…งอยู่ได้ต่อไป และ เพื่อระงับความหิว แล้วอาศัยกำลังกาย อันเกิดจากการบริโภคนั้น ศึกษาไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา ประพฤติพรหมจรรย์ได้โดยบริบูรณ์บริสุทธิ์ เพื่อความหลุดพ้นของตนเอง ในขณะเดียวกันก็สามารถทำหน้…
เนื้อหาอธิบายถึงจุดมุ่งหมายในการบริโภคอาหารของพระภิกษุที่มุ่งหวังเพื่อยังชีวิตและการศึกษาไตรสิกขา รวมถึงการใช้เสนาสนะเพื่อบำบัดความร้อนหนาวและหลีกเลี่ยงอันตราย โดยไม่ควรใช้เสนาสนะอย่างฟุ้งเฟ้อเพื่อป้อ
สามัญญผลเบื้องกลาง
113
สามัญญผลเบื้องกลาง
เนื้อหาบทที่ 7 สามัญญผลเบื้องกลาง 7.1 สามัญญผลเบื้องกลาง 7.2 ละนิวรณ์ได้ ใจย่อมเป็นสมาธิ 7.3 นิวรณ์ 7.3.1 กามฉันทะ 7.3.2 พยาบาท 7.3.3 ถีนมิทธะ 7.3.4 อุทธัจจกุกกุจจะ 7.3.5 วิจิกิจฉา 7.4 ค…
บทที่ 7 เหล่านี้กล่าวถึงสามัญญผลเบื้องกลาง โดยเริ่มต้นจากนิยามของสมาธิและลักษณะของใจ พูดถึงนิวรณ์เช่นกามฉันทะ, พยาบาท, ถีนมิทธะ และอื่น ๆ นอกจากนี้ยังมีความหมายและประเภ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
117
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
…งก็ทำให้หงุดหงิด งุ่นง่าน ความรำคาญใจ และ ความฟุ้งซ่านเหล่านี้ ย่อมทำให้ใจซัดส่ายไม่อยู่นิ่ง ไม่เป็นสมาธิ แม้ต้องการจะเอาใจจดจ่อกับเรื่องใด ก็ไม่สามารถทำได้ตามปรารถนา เพราะใจจะคอยพะวงคิดไปถึงเรื่องอื่น ใ…
…ย่างด้วยความทรมาน ซึ่งทำให้ยากที่จะพบความสุข ในขณะที่ผู้ที่มีความหดหู่และความฟุ้งซ่านย่อมไม่สามารถมีสมาธิและไม่อาจเข้าใจความเป็นจริงของธรรมได้ ทั้งนี้ ผู้ที่มีความลังเลสงสัยก็ไม่สามารถบรรลุอริยภูมิได้ด้ว…
ความเข้าใจในดวงใจและสมาธิ
119
ความเข้าใจในดวงใจและสมาธิ
…นี้ ซ้อนกันอยู่ ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 กึ่งกลางลำตัว เหนือระดับสะดือขึ้นมา 7.6 ความหมายที่สมบูรณ์ของสมาธิ จากเนื้อหาข้อ 7.4 ที่กล่าวว่า สมาธิคืออาการที่ใจสงบรวมเป็นหนึ่ง ดังคำจำกัดความข้อ 4) นั้น ย่อมหมา…
… และดวงรู้ ในการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการคิดและรู้ของจิตใจ นอกจากนี้ยังอธิบายความหมายที่สมบูรณ์ของสมาธิที่ทำให้จิตใจสงบรวมเป็นหนึ่ง และคุณสมบัติของฌานที่เป็นภาวะของจิตที่สงบเป็นพิเศษ การเข้าใจความแตกต่…
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
122
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
7.8 ประเภทของสมาธิ การบรรลุฌานทั้ง 4 ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระเจ้าอชาตศัตรูนั้น ล้วนเป็น สามัญญผลอันเกิ…
ในพระพุทธศาสนา สมาธิสามารถแบ่งออกเป็นสองระดับ คือ สมาธิเบื้องต่ำซึ่งหมายถึงการทำใจให้สงบและปราศจากอารมณ์ที่เกี่ยวข้องก…
สมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูงในพระพุทธศาสนา
123
สมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูงในพระพุทธศาสนา
…รมณ์ทั้ง 6 เข้าไปเกี่ยวข้องกับดวงจิตเลย ได้ถึงซึ่ง เอกัคคตา ดวงจิตถึงซึ่งความเป็นหนึ่ง นี้แหละ คือ “สมาธิในทางปฏิบัติ” แท้ๆ จัดว่าเป็นสมาธิเบื้องต่ำ ในพระพุทธศาสนา ส่วน “สมาธิเบื้องสูงในทางปฏิบัติ” คือ ส…
เอกัคคตาในสมาธิและฌานเป็นสิ่งสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยที่สมาธิเบื้องสูงนำไปสู่การเข้าถึงปฐมฌานและทุติยฌาน กายมนุษย์…
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
149
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
…องต้น คือ ศีลสิกขา (ศีล) คือ การฝึกกาย และวาจา คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในเบื้องกลาง คือ จิตตสิกขา (สมาธิ) คือ การฝึกใจ คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในเบื้องสูง คือ ปัญญาสิกขา (ปัญญา) คือ ความรู้แจ้งหรือผลที…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคุณลักษณะของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา แบ่งออกเป็น 3 ระดับ ตามหลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีลสิกขา (การฝึกกายและวาจา), จิตตสิกขา (การฝึกใจ), และปัญญาสิกขา (ความรู้แจ้งจากการฝึกใจ) นอกจาก
การปฏิบัติต่อพระภิกษุในพระธรรมวินัย
151
การปฏิบัติต่อพระภิกษุในพระธรรมวินัย
…จากพระภิกษุ โดยยึด ท่านเป็นครูอาจารย์ 1.5 ระลึกอยู่เสมอว่า พระภิกษุที่บริบูรณ์บริสุทธิ์พร้อมด้วยศีล สมาธิ และปัญญา คือ ผู้สืบทอดพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง หากขาดพระภิกษุที่ประพฤติดีปฏิบัติชอบเหล่านี้แล้ว พ…
บทความนี้นำเสนอการแสดงความเคารพยกย่องพระภิกษุและการปฏิบัติต่อพระภิกษุที่ไม่ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย โดยมีการแนะนำวิธีการพิจารณาและแนวทางการดำเนินการ เพื่อให้นักปฏิบัติธรรมเข้าใจบทบาทของพระภิกษุในพระพุทธ
การชำระล้างใจที่เศร้าหมองด้วยบุญ
159
การชำระล้างใจที่เศร้าหมองด้วยบุญ
…นั่นคือบุคคลจะต้องประพฤติปฏิบัติแต่ความดีหรือกุศลกรรมทั้งปวง ซึ่งอาจจะยึดหลัก ทาน ศีล ภาวนา หรือศีล สมาธิ ปัญญา ก็ย่อมจะทำให้ใจบริสุทธิ์ได้ - ขุ. ธ. 25/19/30 * ปุญญวิปากสูตร อง. สตฺตก. 23/59/90 148 DOU ช…
เมื่อจิตใจเศร้าหมองเกิดขึ้น หากปล่อยไว้อาจนำไปสู่การกระทำที่ผิดศีลธรรมและบาป พระพุทธเจ้าสอนว่า การชำระล้างจิตใจต้องทำด้วยบุญเท่านั้น เช่น การทำความดี, การให้, การรักษาศีล และการปฏิบัติภาวนา เพื่อให้ใจ