หน้าหนังสือทั้งหมด

สัมมาสัมพุทโธ: ความหมายและวิชชาจรณสัมปันโน
36
สัมมาสัมพุทโธ: ความหมายและวิชชาจรณสัมปันโน
…โน มาจากคำ 2 คำ คือ วิชชาและจรณะ คำว่า วิชชา หมายเอา วิชชา 8 คือ วิปัสสนาญาณ ความเห็นแจ้ง เห็นวิเศษ หมายถึง พระพุทธองค์ทรงเห็นแจ้งในสภาวธรรมตรง ตามความเป็นจริง เช่น เห็นขันธ์ 5 ว่าเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์แ…
เนื้อหาเกี่ยวกับคำว่า สัมมาสัมพุทโธ ที่มีความหมายว่า ตรัสรู้ด้วยตนเอง และวิชชาจรณสัมปันโน ที่ได้มาแรงกล้าจากวิชชา 8 อธิบายถึงความสามารถของพระพุทธเจ้าในการเข้าใจสภาวธรรมตามความจริง ที่เกี่ยวข้องกับการพ
ความหมายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
40
ความหมายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…มหมายของคำว่า “พระสัมมาสัมพุทธเจ้า” จะมีความหมายที่สำคัญอยู่ 2 นัย คือ นัยที่ 1 พระสัมมาสัมพุทธเจ้า หมายถึง พระสมณโคดมพุทธเจ้า ผู้ที่หลุดพ้นจากความทุกข์ หลุด พ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด และทรงตรัสรู้ธรรมเป็นพร…
บทความนี้กล่าวถึงความหมายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยชี้ให้เห็นถึงการเข้าใจที่แตกต่างกันเกี่ยวกับพระองค์ ทั้งในฐานะพระพุทธรูปและพระผู้ตรัสรู้จากความทุกข์ร้องเรียน เนื้อหายังพูดถึงการศึกษาพระพุทธคุณ 9 ปร
ศาสตร์แห่งการเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
51
ศาสตร์แห่งการเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…งโลกจึง รวมเวลาเป็น 256 อันตรกัป คือ ช่วงที่ 1 เป็นช่วงที่ถูกไฟไหม้ มีชื่อเรียกว่า สังวัฏฏอสงไขยกัป หมายถึง ช่วงที่โลกถูกทำลาย หรือกับกำลังพินาศ ใช้เวลาถึง 64 อันตรกัป ช่วงที่ 2 เป็นช่วงที่ไฟมอด มีชื่อเรียกว…
เนื้อหานี้พูดถึงการเปลี่ยนแปลงของเวลาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเรื่องอสงไขยกัป และอันตรกัป ซึ่งมีการอธิบายถึงช่วงเวลาที่ยาวนานในการสร้างบารมีของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ต้องใช้ความอดทนและความมุ่งมั่นหลากหล
ความแตกต่างของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
56
ความแตกต่างของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…กต่างกันของโพธิพฤกษ์ คือ ความที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประทับนั่งบำเพ็ญเพียรใต้ ต้นไม้ที่ต่างชนิดกัน หมายถึง ต้นไม้ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประทับนั่งในวันตรัสรู้นั้นต่างประเภทกัน เช่น พระสุเมธพุทธเจ้า มีโพธิ…
บทความนี้สำรวจความแตกต่างของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่มีความแตกต่างในยานพาหนะ บัลลังก์ การบำเพ็ญเพียรและการสร้างบารมีของแต่ละพระองค์ซึ่งส่งผลต่อคุณสมบัติและคุณธรรมของพวกท่านอย่างมากมาย แม้พระทุกองค์จะเป็น
การบวชและสมณสุขของท่านสุเมธ
112
การบวชและสมณสุขของท่านสุเมธ
…่มีค่ามาก เพราะชีวิสมณะเป็นชีวิตที่แสวงหาแต่กุศลธรรมแต่ เพียงอย่างเดียว 2. แสวงหาบิณฑบาตที่ไม่มีโทษ หมายถึง ไม่ต้องเบียดเบียนชีวิตสัตว์ และไม่ต้องประกอบการหุง ต้มอาหารเอง 3. บริโภคบิณฑบาตที่เย็น หมายถึง ปราศ…
เรื่องราวเกี่ยวกับการเดินทางของพระโพธิสัตว์สุเมธที่มุ่งหน้าเข้าสู่ป่าหิมพานต์และการเนรมิตที่พักโดยวิสสุกรรมเทพบุตร มีการแสดงให้เห็นถึงความสุขและความสงบในการเป็นสมณะ การบรรยายถึงสมณสารที่ท่านสุเมธได้รั
สำนวนสอบภูมิ
183
สำนวนสอบภูมิ
… อนุตรา, อนฺตเร โดยที่สุด อนฺตมโส แน่แท้ เป็นแน่ อทฺธา โดยแท้ อญฺญทตฺถุ สํานวนสอบภูมิ สํานวนสอบภูมิ หมายถึง สำนวนที่สนามหลวงออกสอบภูมิรู้พื้น ฐานของผู้สอบ โดยจะแปลสำนวนไทยยักเยื้องไปในรูปแบบต่างๆ เพื่อทดสอบค…
สำนวนสอบภูมิ หมายถึง สำนวนที่สนามหลวงออกสอบภูมิรู้พื้นฐานของผู้สอบ โดยจะแปลสำนวนไทยยักเยื้องไปในรูปแบบต่างๆ เพื่อทดสอบคว…
โคจรและอโคจรสำหรับพระภิกษุสงฆ์
73
โคจรและอโคจรสำหรับพระภิกษุสงฆ์
โคจรและอโคจรสำหรับพระภิกษุสงฆ์ โคจร" หมายถึง บุคคลหรือสถานที่ซึ่งพระภิกษุควรไปมาหาสู่ หรือสิ่งที่พระภิกษุควรเข้าไป เกี่ยวข้อง พระภิกษุที่ตั้งอยู…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับโคจรที่พระภิกษุควรเข้าไปอาศัย รักษา และใส่ใจ โดยแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ คือ 1) โคจรที่ควรเข้าไปอาศัย เช่น กัลยาณมิตรที่ดี 2) โคจรที่ควรรักษา เช่น มรรยาทที่ดีงาม และ 3) โคจรที่ควรใ
กามฉันทะและวิธีแก้ไข
27
กามฉันทะและวิธีแก้ไข
…ส ธรรมารมณ์ที่เราพอใจรักใคร่ คำว่า กาม นี้ แบ่งออกเป็น 2 อย่าง คือ วัตถุกาม และกิเลสกาม 1. วัตถุกาม หมายถึง รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ซึ่งเป็นสิ่งภายนอก อันเป็นที่ชอบใจ รวมความ ตั้งแต่ เสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่…
บทที่ 2 นี้จะพูดถึงกามฉันทะซึ่งเป็นนิ่วรณ์อย่างหนึ่งที่ส่งผลต่อสมาธิ โดยจะอธิบายลักษณะของกามฉันทะ ทั้งจากวัตถุกามและกิเลสกาม รวมถึงวิธีการแก้ไข เพื่อช่วยให้จิตใจสงบและมีสมาธิมากขึ้น ความเข้าใจเกี่ยวกั
ช่องทางทั้ง 6 ในการรับรู้ของมนุษย์
33
ช่องทางทั้ง 6 ในการรับรู้ของมนุษย์
…งที่ไม่ควรดูเข้าแล้ว ก็ให้จบแค่เห็น ไม่คิดปรุงแต่งต่อว่า สวยจริงนะ หล่อจริงนะ ต้องไม่นึกถึงโดยนิมิต หมายถึง เห็นว่าสวยไปทั้งตัว เช่น คนนี้สวยจริงๆ ต้องไม่นึกถึงโดย อนุพยัญชนะ หมายถึง เห็นว่าส่วนใดส่วนหนึ่งสว…
บทความนี้อธิบายถึงช่องทางทั้ง 6 ที่ใช้ในการรับรู้ของมนุษย์ ได้แก่ ตา, หู, จมูก, ลิ้น, กาย, ใจ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบเทียบแต่ละช่องทางกับสัตว์ต่างๆ ที่มีลักษณะพิเศษเปรียบเทียบถึงการใช้ประโยชน์
ถีนมิทธะและวิธีแก้ไขในการนั่งสมาธิ
57
ถีนมิทธะและวิธีแก้ไขในการนั่งสมาธิ
…ปฏิบัติใหม่ 4.1 ลักษณะของถีนมิทธะ คำว่า ถีนมิทธะ เกิดจากการผสมของคำ 2 คำ คือคำว่า ถิ่นและมิทธะ ถีนะ หมายถึง ความหดหู มิทธะ หมายถึง ความเคลิบเคลิ้ม พระธรรมกิตติวงศ์ท่านได้ให้ความหมายไว้ว่า “อาการที่จิตเกิดควา…
บทนี้อธิบายเกี่ยวกับถีนมิทธะซึ่งเป็นอาการที่เกิดขึ้นเมื่อผู้ปฏิบัติสมาธิรู้สึกง่วงและขาดความกระตือรือร้น โดยมีการเปรียบเทียบว่าถีนมิทธะเหมือนการถูกจองจำในเรือนจำ ซึ่งทำให้ไม่สามารถรวมใจเป็นหนึ่งได้. ไ
สมาธิและภาวนาในพระพุทธศาสนา
17
สมาธิและภาวนาในพระพุทธศาสนา
จากบทสนทนานั้นพบว่า สมาธิ หมายถึง สภาวะของจิตระดับหนึ่ง ที่ตรงกับภาษาบาลีว่า จิตฺตสฺส เอกคุกตา หมายถึง ความที่จิตมีธรรมชาติเป็นอารมณ์…
บทความนี้เสนอความหมายของสมาธิและภาวนาในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างการอธิบายของพระพุทธโฆษาจารย์ สมาธิหมายถึงการรวมจิตเป็นหนึ่ง และภาวนาเป็นการฝึกจิตเพื่อความสงบ ไม่มีเว็บอื่นที่น่าสนใจนอกจาก dmc.tv การฝึกสมาธ…
ความหมายของคำว่า อรหัง
43
ความหมายของคำว่า อรหัง
…ีร์วิสุทธิมรรค แสดงความหมายของคำว่า อรห์ ไว้ 5 นัย คือ 1. เป็นผู้ไกลจากกิเลส 2. เป็นผู้ทรงกำจัดอริ (หมายถึง กิเลส) ทั้งหลายเสียได้ 3. เป็นผู้ทรงทำลายซี่กำ (หมายถึง อภิสังขาร) ทั้งหลายเสียได้ 4. เป็นผู้ควรทัก…
…่า อรหัง ไว้ 2 นัยคือ เป็นผู้ไกลจากกิเลสหรือพ้นจากกิเลส และเป็นผู้ที่ควรบูชา ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้หมายถึง 5 นัย ได้แก่ เป็นผู้ไกลจากกิเลส ทำลายอริและอภิสังขาร ไม่มีที่ลับในการทำบาป โดยนัยที่ 1 คือทรงไกลจาก…
การศึกษาเกี่ยวกับการหายใจและสมาธิ
141
การศึกษาเกี่ยวกับการหายใจและสมาธิ
4. ย่อมศึกษาว่าเราจักยังกายสังขารให้สงบหายใจเข้าออก กายสังขาร หมายถึง ลมหายใจเข้าออก การหายใจเข้าออกด้วยกายสังขาร เช่น โน้มตัวลง ก้มตัวลง โค้งตัวลงโน้มไป ข้างหน้า เอี้ยว…
บทนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับการกำหนดลมหายใจเข้าออกเพื่อทำให้กายสังขารสงบและเข้าสู่ระดับฌานที่แตกต่างกัน ตั้งแต่การทำจิตให้สงบผ่านการหายใจเข้าออก จนถึงการรู้สึกถึงปีติและสุขในระดับฌานที่ 2 และ 3 พร้อมทั้
อาหารเรปฏิกูลสัญญาและอานิสงส์
116
อาหารเรปฏิกูลสัญญาและอานิสงส์
…ทธิจริต รู้จักคิดวิเคราะห์ถึง ความเป็นจริงของสรรพสิ่ง 4.2 ความหมายของอาหารเรปฏิกูลสัญญา คำว่า อาหาร หมายถึง สิ่งที่นำผลมาให้แก่ตน เป็นคำบ่งถึงการดำรงชีพของสัตว์ทั้งหลาย พระพุทธองค์ได้ทรงตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิก…
อาหารเรปฏิกูลสัญญาเป็นกัมมัฏฐานที่มีความละเอียดลึกซึ้ง ที่ต้องใช้ปัญญาในการพิจารณา โดยพระพุทธเจ้าทรงสอนว่าอาหารมี 4 ประเภท ได้แก่ กวฬิงการาหาร, ผัสสาหาร, มโนสัญเจตนาหาร, และวิญญาณาหาร ซึ่งแต่ละประเภทม
อาการและความหมายของกิเลส
32
อาการและความหมายของกิเลส
…ในการศึกษาเรื่องวงจรสังสารวัฏ และกระบวนการดับกิเลสในวิปัสสนาภูมิต่อไป 2.2 ความหมายของ “กิเลส” กิเลส หมายถึง ธรรมเป็นเครื่องเศร้าหมอง ธรรมเป็นเครื่องเศร้าหมองแห่งจิต ธรรมอันยังจิตให้เศร้าหมอง ความเศร้าหมอง คว…
บทเรียนนี้นำเสนออาการของโรคทางจิตที่มีลักษณะ 3 อย่าง ได้แก่ หิว ร้อน และมีด ซึ่งเป็นสัญญาณที่บ่งชี้ว่าจิตป่วย นอกจากนี้ยังพูดถึงกิเลสซึ่งเป็นต้นเหตุหลักที่ทำให้จิตเศร้าหมองและเกิดการกระทำที่ไม่ดี เช่น
กรรมและวิบากในพระพุทธศาสนา
55
กรรมและวิบากในพระพุทธศาสนา
แนวคิด 1. กรรมในพระพุทธศาสนา หมายถึง การกระทำที่ประกอบด้วยเจตนา มีลักษณะ 2 อย่าง คือ กุศลกรรม และอกุศลกรรม ซึ่งสามารถปรากฏออกมาได้ทั้งทา…
กรรมในพระพุทธศาสนา หมายถึง การกระทำที่ประกอบด้วยเจตนา แบ่งเป็นกุศลกรรม และอกุศลกรรม ซึ่งให้ผลในทางกาย วาจา และใจ โดยมีกรรม 12 …
อายตนะ 12: ความหมายและบทบาทในวิปัสสนา
124
อายตนะ 12: ความหมายและบทบาทในวิปัสสนา
…ห็นจัดเป็นผล เป็นต้น 2. อายตนะ หมายความว่า ธรรมที่ทำซึ่งจิตและเจตสิกให้กว้างขวางเจริญขึ้น 3. อายตนะ หมายถึง อวัยวะที่ต่อระหว่างจิตกับอารมณ์ นัยที่ 1 อายตนะ มีความหมายว่า ธรรมใดที่มีสภาพคล้ายกับยังผลของตนให้เ…
ในบทเรียนนี้นักศึกษาได้ศึกษาอายตนะ 12 ซึ่งมีความหมายหลายประการ โดยเฉพาะการทำให้จิตและเจตสิกกว้างขวางขึ้น อายตนะแบ่งออกเป็นอายตนะภายในและภายนอก โดยมีตัวอย่างจากประสาทตากับสีในการทำให้เกิดการเห็น การกระ
การรับรู้ทางประสาทสัมผัสและอายตนะ
129
การรับรู้ทางประสาทสัมผัสและอายตนะ
…ดนติดต่อภายนอก มีอยู่ 6 ได้แก่ 1. แดนติดต่อคือ รูป (รูปายตนะ) รูป ได้แก่ สิ่งที่เห็นได้ด้วยตาประกอบ หมายถึง เปิดเผยให้รู้ถึงความรู้สึกที่มีอยู่ในใจ เปิดเผยให้รู้ถึงความคิด หรือมีความหมายว่า ผันแปร แตกสลาย หม…
เนื้อหาพูดถึงการรับรู้ทางประสาทสัมผัสทั้งห้าคือ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย ที่ได้รับการสนับสนุนจากธาตุทั้งสี่ ได้แก่ ปฐวี อาโป เตโช และวาโย ที่ช่วยให้ชีวิตดำเนินไปอย่างมีความหมาย โดยการสัมผัสกับสิ่งเร้าภา
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
130
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
…ได้ยินได้ด้วยหู วิเคราะห์ตาม ศัพท์ได้ว่า ภาวะใด ย่อมก้อง เหตุนั้น ภาวะนั้น จึงชื่อว่า สัททะ (เสียง) หมายถึง ภาวะที่เปล่งขึ้น 3. แดนติดต่อคือ กลิ่น (คันธายตนะ) กลิ่น ได้แก่ สิ่งที่สูดได้ด้วยจมูก ภาวะอันใดย่อม…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงความเสื่อมโทรมของร่างกายตามอายุที่เพิ่มขึ้น และอธิบายถึงอายตนะ ในที่นี้หมายถึงการสัมผัสและการรับรู้ซึ่งเกิดจากการติดต่อกับสิ่งภายนอก มีการจำแนกอายตนะ 6 ประการ ได้แก่ รูป เสียง กล…
ธาตุทั้ง 7 และการรับรู้สัมผัส
149
ธาตุทั้ง 7 และการรับรู้สัมผัส
5. โผฏฐัพพธาตุ เป็นรูปธรรม มีหน้าที่กระทบสัมผัสกาย องค์ธรรมได้แก่ ปฐวี เตโช วาโย อาโป หมายถึง สภาวะของดิน ไฟ ลม สภาวะของดินได้แก่ แข็งกับอ่อน สภาวะของไฟได้แก่ ร้อนกับเย็น สภาวะของลมได้แก่ หย่อน…
เนื้อหาว่าด้วยการศึกษาโผฏฐัพพธาตุและธัมมธาตุ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้สัมผัสในร่างกายมนุษย์ อธิบายสภาวะต่างๆ ของธาตุ เช่น ปฐวี เตโช วาโย และความสำคัญของธัมมธาตุในการคิดและรู้ อธิบายถึงการเกิดและดับซึ