อย่างนี้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 86 / 179

…ัยทั้งสิ้น กิตก์นั้น แบ่งออกเป็น ๒ ก่อน คือ เป็นนามศัพท์อย่าง ๑ เป็นกิริยาศัพท์อย่าง ๑. กิตก์ทั้ง ๒ อย่างนี้ ล้วนมีธาตุเป็นที่ตั้งทั้งสิ้น ก็แต่ธาตุนั้น ไม่แปลกกันกับธาตุอาขยาตที่กล่าวแล้ว (๑๑๔) เพราะเหตุนั้น…

ในศึกษาเรื่อง 'กิตก์' จะพบว่ามีความหมายหลายรูปแบบ โดยการแบ่งเป็นนามศัพท์และกิริยาศัพท์ ซึ่งต่างมีความหมายที่ไม่เหมือนกัน เช่น 'ทาน' ที่หมายถึงการให้หรือสิ่งที่จะพึงสละ รวมไปถึง 'ทำ' ที่บอกการกระทำ อย่

…อาขยาต, ใช้วิภัตตินาม. ถ้านามศัพท์เป็นวิภัตติและวจนะอันใด กิริยากิตก์ก็เป็นวิภัตติและวจนะอันนั้นตาม อย่างนี้ :- ภิกฺขุ คามิ ปิณฺฑาย ปวิฏโฐ ภิกษุ เข้าไปแล้ว สู่บ้าน 0 ๒ ๓ ๔ ม เพื่อก้อนข้าว. 0 ๔ ๒ ด เยเกจิ พุทฺ…

บทเรียนนี้เกี่ยวกับวิภัตติแห่งกิริยากิตก์ที่ไม่มีการแบ่งประเภทตรงข้ามกับวิภัตติอาขยาต และคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งกาลเป็นสองประเภท ได้แก่ ปัจจุบันและอดีต โดยปัจจุบันยังแบ่งได้อีกเป็นปัจจุบันแท้และปัจจุ

…หมือน อนุต ก็แต่ว่า ถ้าไม่มี ย ปัจจัย ซึ่งลงในกรรม เป็นกัตตุวาจก, ถ้ามี ย ปัจจัยนั้น เป็นกัมมวาจก ย อย่างนี้ :- กัตตุวาจก. กัมมวาจก. กุรุมาโน ทำอยู่ กริยมาโน อันเขาทำอยู่. ภุญฺชมาโน กินอยู่. ภุญชัยมาโน อันเขา…

ในส่วนนี้ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ มีการสนทนาเกี่ยวกับการใช้คำและวลีในภาษาบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาการที่เกิดขึ้นว่าด้วยการกิน การทำ และการกล่าว โดยจะมีการแยกประเภทของวาจาตามบริบท รว

…ริญ ในศาสนา นี้. ๓๕๓. ข้าแต่ท่านผู้เจริญ เนื้อความ แห่งคำ นี้ อย่างไร ? ๓๕๔. แนะนางผู้เจริญ เจ้า ทำ อย่างนี้ เพราะเหตุอะไร ? ๓๕๕. แน่ะภิกษุ ท. ธรรม ท. 4 นี้ ย่อมเป็นไปตาม ซึ่งโลก, อนึ่ง โลก ย่อมเป็นไปตาม ซึ่ง…

เนื้อหานี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับคำสอนในพุทธศาสนาและการแปลความหมายในบทเรียนที่ผู้เรียนจะต้องปฏิบัติตามคำแนะนำเพื่อความเจริญในศาสนา โดยมีการเน้นถึงความสำคัญของการกระทำตามคำสอนและผลที่เกิดขึ้นจากการกระทำเ

…า วํ ภนฺเต นาเสถ ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอท่าน ท. จงอย่ายังข้า ฯ ให้ฉิบหาย. มา เอว์ กริ เจ้า อย่าทำแล้ว อย่างนี้. ๑๘. ในประโยคที่เป็นคำถาม ถ้ามี ก ศัพท์ หรือศัพท์ ที่เปลี่ยนแปลงมแต่ กึ ศัพท์ เรียงศัพท์นั้นไว้หน้า…

ในบทนี้ มีการพูดถึงการทำความดีในชีวิตประจำวัน การรักษาทรัพย์สิน และการประชุมเพื่อฟังธรรม นอกจากนี้ยังมีการแนะนำให้ไปดูช้างเผือก และการนิมนต์พระภิกษุไปที่วัด ในส่วนของการใช้ภาษา มีการกล่าวถึงการใช้คำว่

…ล้ว ซึ่งคำนั้น จึงทูลว่า "ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ บิดา ของข้าพระเจ้า เมื่อทำ ซึ่งกาลกิริยา ได้พูดแล้วอย่างนี้ ว่า 'แน่ะพ่อ เจ้า จงนอบน้อม ซึ่งทิศทั้งหลาย ข้าพระเจ้า นั้น เมื่อทำ ซึ่งคำ ของบิดา จึงนอบน้อมอยู่ ซ…

เนื้อหาได้กล่าวถึงการนอบน้อมต่อทิศทั้งหลายซึ่งเป็นหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยมีการสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้าและสิงคาลมาณพที่แสดงถึงการนำหลักการของบิดามาสอนเกี่ยวกับการนอบน้อม และคำสอนจากพระองค์เกี่ยวกับวิ

…องเรา โดยธรรม เถิด, จง อย่า เป็นผู้รับมฤดูก ของเรา โดยอามิส เลย." ๔๐๓. ใคร ๆ ไม่ จึงดูหมิ่น ซึ่งบาป อย่างนี้ ว่า "บาป มีประมาณ น้อย อันเรา ทำแล้ว, เมื่อไร มัน จักให้ ซึ่งผล แก่เรา" ๔๐๘. วันหนึ่ง อนาถปิณฑิกะ ค…

บทความนี้กล่าวถึงการแปลประโยคต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับคำสอนของพระพุทธเจ้าในเรื่องของการให้ทานและสำคัญของจิตใจที่ประณีตเมื่อทำบุญ ผ่านการสนทนาของอนาถปิณฑิกะและพระศาสดา ตลอดจนคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งโภคทรัพย์

…สนาสนะ อันหนึ่ง แสดง (ให้) แก่ภิกษุ ผู้มาใหม่" ๔๓๒. ภิกษุ นั้น รับแล้ว ซึ่งคำ แห่งพระเถระ นั้น ว่า "อย่างนี้ ท่านผู้เจริญ" ไปแล้ว บอกแล้ว แก่สุหทภิกษุ ๔๓๓. สุหทภิกษุ นั้น ปูลาดแล้ว ซึ่งเสนาสนะ มาแล้ว สู่สำนัก…

เนื้อหาในอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ นำเสนอการสื่อสารระหว่างพระเถระกับผู้ปฏิบัติธรรม โดยเน้นสถานการณ์การให้โอวาท การแสดงเสนาสนะสำหรับภิกษุใหม่ และการปฏิบัติตามคำสั่งของพระเถระ นอกจากนี้ยังมีการสนทนาที

…่า "เป็นผู้ ทำให้บริบูรณ์ในปัญญา"" ดังนี้แล ด้วยพระธรรมเทศนาเพียงเท่านี้ ย่อมเป็นอันทรง ประกาศคุณ ๔ อย่างนี้คือ (๑) สิกขา ๓ (๒) ศาสนามีความงาม ๓ อย่าง (๓) อุปนิสัยแห่งคุณวิเศษมีความเป็นผู้ได้วิช ได้วิชชา ๓ เป…

เนื้อหาในบทนี้เน้นการประกาศคุณธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเป็นพระอรหันต์ โดยแบ่งออกเป็นคุณ ๔ อย่าง รวมทั้งการนำทางให้บริบูรณ์ในศีล สมาธิ และปัญญา ให้ผู้อ่านได้เข้าใจถึงแนวทางการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยยก

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 16 ศัพท์ทั้งหลาย เห็นชอบด้วยอรรถ ๒ อย่างนี้เท่านั้น ในศีลศัพท์นี้ ส่วนอาจารย์อื่น ๆ พรรณนาอรรถในศีลศัพท์นี้ไว้ โดยนัย (ต่าง ๆ) เช่นว่า ศีลศัพท์…

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับศีลศัพท์ ซึ่งมีอรรถและลักษณะหลากหลาย อาทิ สีลนะ ความเป็นมูลราก และปัจจุปัฏฐาน ศีลมีความสำคัญเหมือนหัวของร่างกาย หากศีลแตกหรือทำลาย ร่างกายของคุณธรรมก็จะสูญเสียเช่นกัน นอกจากนี้ยั

…โยคีครรทำให้บริสุทธิ์เสีย ในเวมติก ศีล อย่างเพิ่งทำการล่วงละเมิดวัตถุ จึงถ่ายถอนความสงสัยเสียให้ได้ อย่างนี้ ความผาสุขจะมีแก่เธอแล พึงทราบศีลเป็น ๓ อย่าง โดย * ปุถุชฺชนกลยาณกสฺส มหาฎีกาแก้ว่า ปุถุชฺชเนส กลยาณ…

ในเนื้อหานี้ได้อธิบายเกี่ยวกับศีลที่มีความสำคัญต่อการปฏิบัติธรรม โดยแบ่งประเภทของศีลออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ ปรามัฏฐศีล, อปรามัฏฐศีล และ ปฏิปัสสัทธศีล การระวังตัวในเรื่องอาบัติต่างๆ ของภิกษุสำคัญ เนื้อ

…็ญเขา ในวิสุทธิมรรคนี้ท่านแก้อรรถบทนี้ไว้ว่า ความที่พูดดีต่อหน้าเขาแล้วลับหลังตั้งติเตียนเขา กิริยา อย่างนี้เป็นเหมือนกับคนไม่สู้เขาซึ่งหน้า ลอบกัดเนื้อหลังข้างหลังเขา (ปรมมุขานํ ปิฏฐิขาทน์) คือท่านแก้ ปร เป็…

ในวิสุทธิมรรคซึ่งสำรวจการกระทำของภิกษุที่เห็นแก่ลาภและความสรรเสริญ มีการพูดถึงความปรารถนาลามกที่นำไปสู่การบีบบังคับและการหาลาภด้วยลาภ โดยการด่า การข่มขู่ และการพูดให้เขาเกรงใจเป็นต้น การกระทำเหล่านี้เ

…ฑบาต เสนาสนะ คิลานปัจจัยเภสัชชบริขาร เพราะอาศัยความใคร่จะให้ได้จีวร ฯลฯ เภสัชชบริขารมากขึ้น เธอกล่าวอย่างนี้ว่า "ประโยชน์อะไร ของสมณะด้วยจีวรที่มีค่ามาก ข้อที่สมณะพึงเลือกหาผ้าที่เขาทิ้งแล้ว จากป่าช้าบ้าง จาก…

เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์เกี่ยวกับกุหนวัตถุในพระศาสนาและแนวความคิดที่อยู่เบื้องหลังของการใช้ปัจจัยต่างๆ เช่น จีวร บิณฑบาต รวมถึงความต้องการที่มีต่อสมณะ โดยการยกตัวอย่างถึงการทำตัวเป็นผู้มีความพอเพียง

…ูดแบบชักเข้าหาตนว่า "อาตมาชื่อดิส พระราชาทรงเลื่อมใสในอาตมา ราชมหาอำมาตย์โน้น ๆ ก็เลื่อมใส ในอาตมา" อย่างนี้ก็ชื่อว่า อาลนปา (เสนอตัว) การที่ภิกษุ ถูกถามแล้วพูดอย่างที่กล่าวมาแล้วนั้น ชื่อว่า ลปนา (โอ) การที่…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการพูดของภิกษุเมื่อพบผู้คนในวิหาร โดยมีการแบ่งประเภทของการพูดออกเป็นหลายแบบ เช่น อลปนา, อาลนปา, สกุลปนา เป็นต้น ซึ่งการพูดเหล่านี้มีจุดประสงค์ที่แตกต่างกัน เช่น การชักชวนหรือการทำให้

…นขึ้นว่า "ตระกูลนี้รู้จักฉัน ผู้เดียว ถ้าหากไทยธรรมเกิดขึ้นในตระกูลนี้ เขาย่อมจะให้แก่ฉัน ผู้เดียว" อย่างนี้เรียกว่า อุกกปนา (พูดคาด) อธิบายว่า พูด ก็ ในอธิบายนี้ บัณฑิตควรเล่าเรื่องนางเตลกันทริกา (มาสาธก) กา…

บทในวิสุทธิมรรคแปลนี้นำเสนอเรื่องของการพูดผูกมัดและเปรียบเทียบกับชีวิตประจำวัน โดยมีการยกตัวอย่างการพูดของภิกษุและอุบาสกว่ามีลักษณะอย่างไร โดยเฉพาะการพูดเพื่อประทับใจซึ่งกันและกัน บทนี้ยังอธิบายถึงลัก

…นัยว่า เขา เป็นคนไม่มีศรัทธา เป็นคนไม่เลื่อมใส เป็นต้น บทว่า อุกเขปนา คือขับเขาด้วยวาจา "ท่านอย่าพูดอย่างนี้ในที่นี้" การขับเขาอ้างเรื่อง อ้างเหตุทุก ๆ อย่าง ชื่อว่า สมุกเขปนา (การพูดไล่เขา) อีกอย่างหนึ่ง การ…

บทความนี้วิเคราะห์การพูดข่มและการนินทาในวิสุทธิมรรค โดยชี้ให้เห็นถึงวิธีการต่างๆ เช่น การพูดถือดีกว่า, การประชด, และการพูดหวานเพื่อซ่อนเจตนา การทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่โดนพูดถึง แต่ยั

…าะเหตุนั้น จึงชื่อว่าปัจจยสันนิสิตะ [ สาธนะ เหตุให้สำเร็จศีล ] พึงทราบสาธนะ (เหตุให้สำเร็จ) ในศีล ๕ อย่างนี้ ดังนี้ ปาฏิโมกข์สังวร ภิกษุพึงให้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา เพราะปาฏิโมกข สังวรศีลนั้น เป็นสัทธาสาธนะ (มีศร…

ในบทนี้เน้นความสำคัญของศีลที่ยึดมั่นด้วยศรัทธา โดยเฉพาะการรักษาปาฏิโมกข์สังวรศีล ซึ่งเป็นแรงผลักดันให้ภิกษุสามารถสำเร็จตามความประสงค์ได้ การรักษาศีลเปรียบเสมือนการปกป้องสิ่งมีค่าที่เรารัก มุ่งหวังให้อ

…ท่านผู้เจริญ ไฉนเมื่อพระราชาทรงนมัสการก็ดี พระเทวีทรงนมัส การก็ดี ท่านจึงกล่าวถวายพระพร (เหมือนกัน) อย่างนี้ว่า "สุข โหตุ มหาราชา" พระเถระตอบว่า "อาวุโสทั้งหลาย เราไม่ได้ทำ ความกำหนดว่าพระราชาหรือพระเทวีดอก" …

ในบทนี้พระราชาและพระเทวีทรงนมัสการพระเถระซึ่งกล่าวถวายพระพรเพียงคำเดียว พระเถระอธิบายว่าไม่ได้จำกัดการถวายพรเฉพาะพระราชาและพระเทวี หลังจากนั้นพระเถระได้กลับไปที่ถ้ำใหญ่กรัณฑกะและในคืนหนึ่งได้บรรลุพระอ

…ัติจึงเห็นตามนัยแห่งพระสูตร อันมีคำขึ้นต้นว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษแห่งสีลวิบัติของภิกษุผู้ทุศีล ๕ อย่างนี้" ดังนี้นัยหนึ่ง อีกนัยหนึ่งบุคคลผู้ทุศีล เพราะความ ทุศีลเป็นต้นเหตุ ย่อมไม่เป็นที่ชอบใจของเทวดาและม…

บทความนี้กล่าวถึงโทษแห่งสีลวิบัติที่ทำให้ผู้ทุศีลไม่เป็นที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ โดยยกตัวอย่างการเปรียบเทียบผู้ทุศีลกับผ้าป่านดิบที่มีผิวพรรณหมองและสัมผัสหยาบ เนื้อหายังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมี

…วอย่างไรนั่นแล ชื่อว่า ยถาสันถตะ คำว่า ยถาสันถตะนี้ เป็นชื่อแห่งเสนาสนะที่เสนาสนปัญญาปกะชี้ให้ทีแรก อย่างนี้ว่า "อิท ตุยห์ ปาปุณาติ" (เสนาสนะนี้ย่อมถึงแก่ท่าน) ความอยู่ในเสนาสนะที่ลาดแล้วอย่างไรนั้น เป็นปกติข…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรคแปลนั้นกล่าวถึงความสำคัญของภิกษุที่มีลักษณะที่เรียกว่า รุกขมูลิกะ และ ยถาสันถตะ พร้อมกับการวิเคราะห์ภูมิธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติของภิกษุที่นั่งและงดนอน มีการอธิบายถึงก