อริ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 46 / 85

…รรมมีกุศลธรรม เป็นอาทิ โดยประเภท ขันธ์ อายตนะ ธาตุ สัจจะ อินทรีย์ และ ปฏิจจสมุบาทเป็นต้น หรือว่าซึ่งอริยสัจคือทุกข์ โดยอรรถ (4) คือ ปีฬนะ ( บีบคั้น ) สังขตะ (อันปัจจัยปรุงแต่ง ) สันตาปะ ( แผดเผา ) วิปริณ…

ในพระวิสุทธิมรรคมีการจำแนกธรรมโดยการแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น กุศลธรรม อริยสัจ และการระบุลักษณะต่างๆ เช่น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค โดยมีการประมวลมาในรูปแบบที่ชัดเจน การอธิบ…

… ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 293 ทางกลางไม่ไปใกล้อันตะ (ที่สุดโต่ง ) ทั้ง ๒ ข้างนั้นเอง ชื่อว่า สวากขาตะ เพราะอริยมรรคนั้นแหละ ที่ตรัสว่าเป็นมัชฌิมาปฏิปทา สามัญผลทั้งหลายอันมีกิเลสระงับแล้วนั่นเอง ชื่อว่า สวากขาตะ…

บทนี้กล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติทางกลางที่ไม่ไปสุดโต่งของอริยมรรคซึ่งเป็นธรรมชาติอันแท้จริง มุ่งเน้นถึงการระงับกิเลสและการบรรลุพระนิพพาน สวากขาตะเป็นคำที่ใช้ในก…

…ยแล้ว เห็นเองด้วยปัจจเวกขณญาณ [นัยที่ ๒ แปลว่า " ชนะ ( กิเลส ) ด้วยสันทิฏฐิ " ៩ นัยหนึ่ง ทิฏฐิอันพระอริยเจ้าสรรเสริญ ชื่อว่า สันทิฏฐิ โลกุต ตรธรรมย่อมชนะ (กิเลส ) ด้วยสันทิฏฐิ เหตุนั้นจึงชื่อ สันทิฏฐิกะ …

เนื้อหานี้พูดถึงทุกขโทมนัสทางใจ โดยอธิบายว่าผู้ที่สามารถละความกำหนัดได้จะไม่คิดเบียดเบียนตนหรือผู้อื่น ซึ่งจะไม่รู้สึกทุกข์ใจ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงธรรมสันทิฏฐิว่าเป็นธรรมที่ผู้คนสามารถบรรลุได้ด้ว

…ปด้วยจิต เหตุนั้นจึงชื่อ โอปนยิกะ หมายความว่าควรซึ่งการผนึกเข้าโดยทำให้แจ้ง หรือมิฉะนั้น ธรรม คือ ) อริยมรรค ชื่อว่า อุปเนยย เพราะนำ ( พระอริยบุคคล) เข้าไป ถึงพระนิพพาน ธรรมคือผล แลพระนิพพานชื่อว่า อุปเน…

ในบทนี้กล่าวถึงแนวทางและวิเคราะห์ธรรมที่เรียกว่า อุปนยะ ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการนำธรรมเข้าสู่จิตใจ ทำให้บุคคลรู้แจ้งถึงความจริงในพระนิพพาน ซึ่งอาจจะไม่สามารถได้จากเครื่องประดับภายนอก หรืออาจจะ

…ิปนฺโน) ก็เพราะว่า สัมมาปฏิปทานั้น เป็นปฏิปทาตรง คือ ไม่คด ไม่โกง ไม่งอ อนึ่ง ปฏิปทานั้นท่านเรียกว่าอริยญายะบ้าง และถึงซึ่งความ นับ ( ได้ชื่อ ) ว่า สามีจิ เพราะเป็นปฏิปทาอันสมควรบ้าง เพราะเหตุ นั้น พระอร…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงสัมมาปฏิปทาที่กล่าวถึงคุณสมบัติของพระอริยสงฆ์ซึ่งดำเนินตามปฏิปทาที่ถูกต้องและเหมาะสม ทั้งยังเน้นถึงความสำคัญของการปฏิบัติที่สอดคล้องตามข้อบั…

…เจริญเทวตานุสสติ ต้องเป็น ผู้ประกอบด้วยคุณทั้งหลายมีศรัทธาเป็นต้น อัน (เกิด) ขึ้นมาอย่างดี ด้วยอำนาจอริยมรรคแล้ว แต่นั้น พึงไปในที่ลับ ( คน ) เร้นอยู่ (ใน เสนาสนะอันสมควร )แล้ว ตั้งเทวดาไว้ในฐานะแห่งพยาน…

บทความนี้สำรวจความหมายและวิธีการเจริญเทวตานุสสติ โดยเชื่อมโยงถึงคุณธรรมที่มีอยู่ในตัวเองและในเทวดา ที่จำเป็นต้องมีศรัทธากล้าในการทำความดี บทความยังกล่าวถึงความสำคัญของการตั้งเทวดาเป็นพยาน และการระลึกถ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 319 [อนุสสติ ๖ สำเร็จแก่อริยสาวกเท่านั้น] ก็แลอนุสสติ ๖ นี้ ย่อมสำเร็จแก่อริยสาวกทั้งหลายเท่านั้น เพราะคุณของพระพุทธเจ้า และพระ…

อนุสสติ ๖ จะสำเร็จแก่ท่านอริยสาวกทั้งหลาย เพื่อทำให้จิตของท่านหมดจดจากกามคุณและเข้าถึงปรมัตถวิสุทธิ์ พระพุทธเจ้าตรัสถึงอนุสสติ ๖…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 320 ปรมัตถวิสุทธิเป็นธรรมแห่งอริยสาวกนั่นเอง อย่างนี้ว่า " ดูกรอาวุโส ย์ ดูกรอาวุโส ข้อนี้ไม่เคยมี มามีแล้ว ซึ่งพระผู้มี พระภาคเจ้าผ…

…กี่ยวกับหลักธรรมที่มีความสำคัญในพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปรมัตถวิสุทธิ ซึ่งเป็นธรรมที่สำคัญสำหรับอริยสาวก และการระลึกถึงพระตถาคตเพื่อความหมดจดของจิต โดยมีการอธิบายอนุสตติฐาน 5 และ 6 ซึ่งใช้เป็นธรรมเคร…

…ละเรียงไว้ข้างหน้านามนาม เช่น จตฺตาโร สติปฏฐานา สติปัฏฐาน ๔ จตสุโส อปฺปญฺญฺญาโย อัปปมัญญา ๔ จตฺตาริ อริยสจฺจานิ อริยสัจ ๔ เว้นไว้แต่สังขยา ที่ท่านจัดเป็นลิงควิปปลาส และวจนะวิปลาสเท่านั้น คือตั้งแต่ เอกูน…

ข้อความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้และลักษณะของสัปพนามและนามในบาลี โดยเฉพาะเมื่อจำแนกประเภทจากสังขยาที่ถูกจัดเป็นสัพพนามหรือคุณนาม รวมถึงตัวอย่างการใช้งานและการเรียงลำดับโดยใช้ฉัฏฐีวิภัตติพหุวจนะ เพื่อให้

…งท่านสารีบุตร ๒. ญาณ ได้แก่สัมมาทิฏฐิ วิริยะ ได้แก่สัมมาวายามะ ท่านว่าเมื่อองค์ทั้งสองนี้สำเร็จแล้ว อริยมรรคย่อมเป็นอันสำเร็จพร้อมทั้ง 4 องค์

บทนี้กล่าวถึงความมีปัญญาและการเป็นพระปัจเจกพุทธะ โดยชี้ให้เห็นว่าพระอัครสาวกอย่างสารีบุตรแม้จะมีปัญญามาก แต่ก็ประสบกับความตายเช่นเดียวกับสัตว์อื่นๆ การทำลายความยึดมั่นในกิเลสต้องอาศัยญาณและวิริยะ ซึ่ง

…้ลับไป คือข่มลงได้โดยทันที ทีเดียว คำว่า ให้รำงับไป คือให้สงบไปอย่างดี นัยหนึ่ง เธอถึง ความเจริญแห่งอริยมรรคโดยลำดับ ย่อมตัดขาดได้ อธิบายว่า ให้สงบ ราบคาบไปได้ เพราะอานาปานสติสมาธิเป็นนิพเพธภาคิยธรรม ก็ใ…

…ธิญาณ นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงการบำเพ็ญฌานที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนา และความเป็นไปได้ในการเข้าถึงอริยมรรค

…หายรัก ในสังขารทั้งปวง ที่ปรากฏโดยความเป็นของน่ากลัว เพราะเห็นแต่ข้างดับหาระหว่างมิได้ หลุดพ้นไป ถึงอริยมรรค ๔ ตามลำดับ ตั้งอยู่ในอรหัตผล ถึงที่สุด แห่งปัจจเวกขณญาณ ๑๕ ประเภท เป็นอัครทักขิไณยของโลกกับทั้…

…สต่างๆ ทั้งนี้การเจริญอานาปานสติสมาธิเพื่อเป็นทางสู่การหลุดพ้นจากทุกข์และประสบกับอรหัตผลตามลำดับคือ อริยมรรค ๔ ซึ่งจะนำไปสู่ความรู้ทางวิเศษและเป็นความรู้ส่วนตัวที่สำคัญสำหรับผู้ปฏิบัติ นอกจากนั้นยังเน้นก…

…ปวง จงเป็นผู้ไม่มีเวร ฯลฯ รักษาตนอยู่เถิด (๒) สพฺเพ ปุริสา---- ขอบุรุษทั้งหลายทั้งปวง---- (๓) สพฺเพ อริยา---- ขออริยชนทั้งหลายทั้งปวง (๔) สพฺเพ อนริยา---- ขออนริยชนทั้งหลายทั้งปวง---- (๕) สพฺเพ เทวา---- …

…ธิบายถึงเมตตาจิตและการรักษาตนให้เป็นผู้ไม่มีเวร โดยเสนอคำขอให้สัตว์ทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นสตรี บุรุษ อริยชน และอนริยชน รวมถึงเทพ และมนุษย์ให้รักษาตนเองและอยู่อย่างไม่มีเวรอีกทั้งแผ่เมตตาไปยังสัตว์ในทิศต่า…

…าย ปาณา ---- ภูตา---- บุคคลา---- อตฺตภาวปริยาปนฺนา---- สพฺพา ปรตฺถิมาย ทิสาย อิตถิโย---- ปุริสา---- อริยา---- อนริยา---- เทวา---- มนุสฺสา---- วินิปาติกา ฯเปฯ ปริหรันตุ ขอปาณะทั้ง ---- ภูตทั้งหลาย---- อเว…

เนื้อหานี้สรุปถึงการขอพรสำหรับสัตว์ทั้งหลายในทิศทางต่างๆ ตามที่ระบุในวิสุทธิมรรคแปล เช่น ในทิศใต้ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ และบอกถึงการแสดงเจตนาให้สัตว์ทั้งหลายอยู่รอดโดยไม่มีเวร การขอพรนี้ม

…คคลทั้งหลาย---- ผู้เนื่องอยู่ในอัตภาพทั้งหลายทั้งปวงในทิศตะวันออก ขอสตรีทั้งหลาย---- บุรุษทั้งหลาย- อริยชนทั้งหลาย---- อนริย ชนทั้งหลาย---- เทพทั้งหลาย---- มนุษย์ทั้งหลาย---- วินิปาติกะทั้งหลาย ทั้งปวงใน…

ในบทความนี้ พระพุทธเจ้าตรัสถึงการรักษาตนให้อยู่ในสภาพที่ไม่มีเวร และความสุข โดยบรรยากาศที่หลากหลายของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นสตรี บุรุษ หรือเทพ ซึ่งส่วนใหญ่ถูกขังอยู่ในความชอบธรรมต่าง ๆ และมีความยินดีในรูปท

…ด้วยอัปปนา ๔ ๆ ในอาการ ๓ ก็แลในอาการ ๓ นั้น คำว่า อิตถิโย ปุริสา - สตรี บุรุษ ท่านกล่าวโดยเพศ คำว่า อริยา อนริยา - อริยชน อนริยชน กล่าว โดย (แยก) เป็นพระอริยะ และปุถุชน คำว่า เทวา มนุสฺสา วินิปาติกา - เท…

บทนี้กล่าวถึงการเจริญเมตตาของพระโยคาวจร ตามอัปปนาในบทต่าง ๆ โดยอธิบายเกี่ยวกับจำนวนอัปปนาในแต่ละประเภทอาการ พร้อมเหตุผลในการแบ่งประเภททั้งหญิงและชาย รวมถึงอานิสงส์ ๑๑ ประการที่เกิดจากการเจริญเมตตา โดย

…ไม่เป็นโอธิชินะ (ผู้ชนะแดน) ไม่เป็นวิปากชินะ (ผู้ชนะวิบาก)" ไม่เห็นโทษ (ในความลุ่มหลง ?) มิได้สดับ (อริยธรรม) อุเบกขาใดมีรูปอย่างนี้ อุเบกขานั้นย่อม ไม่ล่วงรูปไปได้” เพราะเหตุนั้น อุเบกขานั้นจึงเรียกว่า …

บทความนี้วิเคราะห์ความหมายของอุเบกขาในบริบทของวิสุทธิมรรค และอธิบายเกี่ยวกับความคุ้มครองจากราคะและปฏิฆะ เพื่อช่วยให้เข้าใจการเอาชนะอุปสรรคทางจิตใจ โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาตนเองในทางพระพุทธศาสน

…งพร้อมด้วยร่มเงาและน้ำ สะอาด เย็น เป็นภาคพื้นน่ารื่นรมย์ (จำต้อง) งดมุ่งหวังความยินดีในวิเวกอันเป็น อริยคุณ มีหน้ามุ่งสู่หมู่บ้านไปเพื่อต้องการอาหาร ดังสุนัขจิ้งจอก

เนื้อหาเกี่ยวกับหลักการทางธรรมที่พระโยคาวจรต้องพิจารณาในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะหลักการที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตนเพื่อความบริสุทธิ์และการรักษาศีล กับการทำวัตรในชีวิตสงบ โดยเน้นถึงการทำวัตรและการปฏิบัต

…ดเบือน มโนมยาอิทฺธิ ฤทธิ์มโนมัย ญาณวิปฺผาราอิทฺธิ ฤทธิ์ญาณปกแผ่ สมาธิวิปฺผาราอิทฺธิ ฤทธิ์สมาธิปกแผ่ อริยอิทธิ ฤทธิ์ของพระอริยะ กมฺมวิปากชาอิทฺธิ ฤทธิ์เกิดด้วยวิบากกรรม ปุญฺญวโต อิทฺธิ ฤทธิของผู้มบุญ วิชช…

…ำนวนมาก ข้อมูลนี้มาจากวิสุทธิมรรคที่ช่วยให้เข้าใจฤทธิ์ต่างๆ ที่เกิดจากการฝึกสมาธิและการปฏิบัติของพระอริยะ.

…ชาไม่อาจทรงปล่อยลูกศรออกไปได้ดังกล่าวมาฉะนี้ เป็น สมาธิวิปฺผาราอิทธิ ของพระนางสามาวดีอุบาสิกา แล [๖ อรินาอิทธิ] ส่วนฤทธิมีความเป็นผู้สำคัญว่าไม่ปฏิกูล ในสิ่งปฏิกูลเป็นอทชาติอยู่ เป็นปกติได้เป็นต้น ชื่อว่…

…ึงการไม่ประทุษร้ายต่อผู้อื่นและการให้ความสำคัญกับการเป็นผู้ไม่ปฏิกูลในสิ่งที่ปฏิกูล ซึ่งเชื่อมโยงกับอริยาอิทธิ และข้อบังคับในธรรมวินัย พระภิกษุสามารถพัฒนาจิตใจให้วางเฉยต่ออารมณ์ที่ไม่ดีในการเป็นผู้มีสติส…